Τριάντα τρία χρόνια μετά το ανέβασμα του έργου από τον Μίμη Κουγιουμτζή, στη μνήμη του οποίου αφιερώνεται και η παράσταση, η τραγική ηρωίδα του Λόρκα ζωντανεύει ξανά στη σκηνή του Θεάτρου Τέχνης, με νέα σκηνοθετική ματιά της Μαρίας Πρωτόπαππα.

Η «Γέρμα» – ένα από τα σημαντικότερα έργα του ισπανικού θεατρικού ρεπερτορίου – πραγματεύεται την αγωνιώδη αναζήτηση της μητρότητας ως εκπλήρωση ενός εαυτού γεννημένου από την καταπίεση των κοινωνικών συμβάσεων και το τίμημα της επιθυμίας. Μέσα στο έργο του ο Λόρκα φυτεύει την αγωνία της δικής του ανεκπλήρωτης πραγματικότητας σε μια χρονική περίοδο, όταν γύρω του τα στηρίγματα έχουν όλα καταρρεύσει.

Υπόθεση

Μία γυναίκα που δεν περιμένει από τον άντρα που την οδήγησαν να παντρευτεί ούτε έρωτα ούτε χρήμα, περιμένει παιδιά. Εκείνος δεν έχει την φλόγα να ανάψει μέσα της μια καινούρια ζωή. Από την άλλη, ένας ταπεινός βοσκός, παιδικός της φίλος που θα μπορούσε να της χαρίσει την μητρότητα, δεν είναι δικός της. Κι εκείνη δεν καταδέχεται να γίνει μοιχαλίδα. Ο άντρας της, καχύποπτος φέρνει τις αδελφές του να την περιφρουρούν. Η αγωνία της γυναίκας την οδηγεί σε άκρα. Έτσι, μια νύχτα, που βρίσκονται με τον άντρα της στο ξωκλήσι του Αγίου της Γονιμότητας, σε μια σχεδόν παγανιστική γιορτή, (η τελευταία της ελπίδα) εκείνος της ομολογεί πως επιλέγει να μείνει άτεκνος κι εκείνη σε μια έκρηξη απόγνωσης τον πνίγει. Πνίγοντας τη μοναδική ελπίδα της για εκπλήρωση των πόθων της, επιζητώντας το τέλος της αγωνίας.

Σημείωμα Μαρίας Πρωτόπαππα

Ο Λόρκα φτιάχνει μια ηρωίδα, γεμάτη αντινομίες και αντιφάσεις, ακριβώς όπως ο ίδιος, πολύ μακριά από την αγιότητα, όπου μέσα της παλεύουν το πανάρχαιο γονιμικό αίτημα της ζωής και η απαγόρευση του απόλυτου θρησκευτικού και κοινωνικού «πρέπει».

Η Γέρμα ως μνημείο ασυμβίβαστων υψώνεται για να υμνήσει «το τραγικό αίσθημα του να ζεις» (Μ. Ουναμούνο). Η εσωτερική ανάγκη του ανθρώπινου όντος να ορίσει το ανορίωτο, το απομακρύνει από την Φύση, κι εκείνη εκδικείται. Να ζήσει πειθαρχημένη σε αυστηρά και ασφαλή πλαίσια; Ή να αφεθεί στον υπαρξιακό ίλιγγο του έρωτα προς θάνατον;

Συντελεστές

Σκηνοθεσία-Απόδοση-Τελικό κείμενο παράστασης: Μαρία Πρωτόπαππα
Δραματουργική επεξεργασία: Γιάννος Περλέγκας, Μαρία Πρωτόπαππα
Μετάφραση από τα ισπανικά-Βοηθός σκηνοθέτριας: Ελένη Σπετσιώτη
Δημιουργική ομάδα ως προς την έρευνα: Γιάννος Περλέγκας, Μαρία Πρωτόπαππα, Ελένη Σπετσιώτη
Σκηνικά-Κοστούμια: Μαγδαληνή Αυγερινού
Κίνηση: Μαριέλα Νέστορα
Μουσική Επιμέλεια: Γιάννος Περλέγκας
Φωτισμοί: Βαλεντίνα Ταμιωλάκη
Βοηθός σκηνογράφου, ενδυματολόγου: Μυρτώ Σταματοπούλου

Φωτογραφίες promo παράστασης: Ρούλα Ρέβη
Μακιγιάζ φωτογράφησης: Σίσσυ Πετροπούλου
Concept-δημιουργία εικόνας- γραφιστικά: Γιάννης Σταματόπουλος
Επικοινωνία-Προβολή στα Μ.Μ.Ε.: Ανζελίκα Καψαμπέλη
Social media: Ανδρέας Λεύκιος Καψαμπέλης

Συμπαραγωγή Kart Productions-Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν

Παίζουν: Μαρία Πρωτόπαππα, Γιάννος Περλέγκας, Σίμος Κακάλας, Ηλέκτρα Μπαρούτα, Νώντας Δαμόπουλος.

Πληροφορίες

Ημέρες και ώρες παραστάσεων:

Παρασκευή: 21.00
Σάββατο: 18.00 & 21.00
Κυριακή: έως 18/1 18.00 & 21.00 και από 25/1 μόνο 18.00

Τιμές εισιτηρίων:

Κανονικό: 20 €
Μειωμένο: 18 € (φοιτητικό, ανέργων, ΑμΕΑ, άνω των 65)
Σάββατο απογευματινή: 17 €

Διάρκεια: 90 λεπτά

Προπώληση: Εδώ και στο ταμείο του Θεάτρου Τέχνης-Υπόγειο (Πεσμαζόγλου 5), τηλ 2103228706

Στηριζόμενη στη μετάφραση του Γ. Β. Τσοκόπουλου, η σπουδαία σκηνοθέτιδα και ηθοποιός, επεξεργάζεται δραματουργικά και σκηνοθετικά ένα έργο που εγείρει νευραλγικά ερωτήματα και με τον δυναμισμό που τη χαρακτηρίζει, αναλαμβάνει τον ρόλο της Γυναίκας.
Ένα μοναδικό υποκριτικό ανσάμπλ αποδίδει τους ρόλους των υπόλοιπων τραγικών προσώπων: Ο Αργύρης Ξάφης υποδύεται την Ανδρομάχη, ο Τάσος Λέκκας την Ερμιόνη, ο Γιάννης Νταλιάνης τον Μενέλαο και ο Δημήτρης Πιατάς τον Πηλέα. Στον ρόλο της Θέτιδας θα δούμε τη Στέλλα Γκίκα, ενώ τον χορό πλαισιώνουν οι Δημήτρης Γεωργιάδης, Δημήτρης Μαμιός, Κωνσταντίνος Πασσάς, Γιώργος Φασουλάς, Γιάννης Μάνθος και Νώντας Δαμόπουλος.

Η τραγωδία του Ευριπίδη

Μεταφερόμαστε μακριά από τα μεγάλα κέντρα, στην ελληνική επαρχία. Θεσσαλία, Φθιώτιδα, Θετίδειον. Στον οίκο του γιου του Αχιλλέα, Νεοπτόλεμου. Εκεί γινόμαστε μάρτυρες της δραματικής σύγκρουσης ανάμεσα σε δύο γυναίκες: την Ανδρομάχη, χήρα του Έκτορα και σκλάβα του Νεοπτόλεμου, και την Ερμιόνη, τη γυναίκα του Νεοπτόλεμου. Η Ερμιόνη, γεμάτη ζήλια και φθόνο, κατηγορεί την Ανδρομάχη ότι εξαιτίας της ο Νεοπτόλεμος δεν τη θέλει πια και δεν επιθυμεί να αποκτήσει παιδί μαζί της, ενώ έχει ήδη ένα παιδί με την Ανδρομάχη. Η σύγκρουση φτάνει στα άκρα όταν ο Μενέλαος, ο βασιλιάς της Σπάρτης και πατέρας της Ερμιόνης, αποφασίζει να θανατώσει το παιδί της Ανδρομάχης, εκτελώντας έτσι μία από τις πιο ακραίες πράξεις εκδίκησης και αλαζονείας.

Ο Νεοπτόλεμος, ο βίαιος, σκληρός, ασεβής ήρωας της Ιλιάδας που επάνω του στηρίχθηκε η νίκη των Ελλήνων στην Τροία, είναι ανίκανος να αντεπεξέλθει στις ευθύνες του ως πατέρας, σύζυγος, ηγέτης. Φεύγει για να βρει θεραπεία στο Μαντείο του Απόλλωνα στους Δελφούς. Ο πολεμικός παροξυσμός του έχει μολύνει το κρεβάτι, το σπίτι, την πόλη του. Μπροστά στα μάτια της γυναίκας που αδίκησε ανεπανόρθωτα, θα λάβει το είδος της Τιμωρίας που ονομάστηκε Νεοπτολέμειος Τίσις.

Σε μια αντιστροφή της ηρωικής Ιλιάδας, ο Ευριπίδης δυναμιτίζει την αλαζονεία των Ελλήνων και την ψευδαίσθηση της ανωτερότητας του πολιτισμού τους. Οι προπολεμικές υποσχέσεις για μια ενωμένη, ισχυρή χώρα διαψεύδονται σε ένα τοπίο φθοράς, γήρατος, φόβου και φθόνου. Η ευθύνη βαρύνει όχι μόνο τους πρωτεργάτες, αλλά και όσους τους πίστεψαν και συνέβαλαν στην πτώση των αξιών με την ανοχή τους. Η νέα γενιά πληρώνει το τίμημα. Η χώρα αποδεκατισμένη, αντιπροσωπεύεται από έναν γκροτέσκο χορό γυναικών, εγκαταλειμμένων, φοβισμένων, υποταγμένων μέσα στην απορία τους.

Η παράσταση

Οι γυναίκες στις αρχαίες τέχνες, από τη γλυπτική και τη ζωγραφική μέχρι την ποίηση, απεικονίζονται συχνά ως σύμβολα για τις χώρες τους, προστατεύοντας τις πατρίδες τους όπως μια μητέρα προστατεύει τα παιδιά της. Οι δε αντρικές φιγούρες αναλαμβάνουν τη στρατηγική διαχείρισης και τις ηγετικές πολιτικές.

Στη δραματουργική και σκηνοθετική προσέγγιση της «Ανδρομάχης» από τη Μαρία Πρωτόπαππα, η Ερμιόνη και η Ανδρομάχη αντιπροσωπεύουν τα ιδεώδη των χωρών τους, ενώ ο Μενέλαος και ο Πηλέας την πολιτική και την εξουσία. Οι γυναίκες δεν είναι απλώς θηλυκότητες, έχουν κατασκευαστεί από άντρες για να αντιπροσωπεύουν τον ιδεατό ρόλο της χώρας και της κοινωνίας. Έτσι, η ευριπίδεια τραγωδία ενώ μιλά για ένα σπίτι, ασχολείται στην ουσία με το ήθος και την πολιτική διαχείριση ενός κράτους σε καιρό ειρήνης.

Η γλώσσα του Ευριπίδη σπάει τους κανόνες της εποχής και μετουσιώνεται σε ξόρκια που δονούνται από σωματικότητα, αισθητηριακή μνήμη και συλλογικά βιώματα. Αυτά τα πολύτιμα και αμετάφραστα στοιχεία επιχειρεί η σκηνοθέτιδα να φέρει στο φως και να τα μεταδώσει όχι μόνο λεκτικά, αλλά και κινησιολογικά έχοντας στο πλευρό της μία εξαιρετική ομάδα Ελλήνων ηθοποιών.

Σημείωμα της Μαρίας Πρωτόπαππα

«Μία γυναίκα αιχμάλωτη πολέμου και το παιδί της, ένα νόθο τέκνο βιασμού, γίνονται η πέτρα του σκανδάλου σε μια μικρή επαρχιακή πόλη. Η επιμονή της Ανδρομάχης να επιβιώσει, γεμάτη ελπίδα και προσδοκίες για το μέλλον, η τόλμη της να αντισταθεί και να φωνάξει την αδικία που υφίσταται, αναστατώνει τα ντόπια μεγάλα τζάκια, κλείνει σπίτια, χαλάει συμμαχίες και εκθέτει τις ανισότητες της κοινωνίας. Με τον πιο έντονο τρόπο, ο Ευριπίδης αναδεικνύει την αλαζονεία των ισχυρών, τη ψευδαίσθηση της ανωτερότητας των «πολιτισμένων» Ελλήνων έναντι των «άγριων» βαρβάρων, αποκαλύπτοντας τις θεμελιώδεις αδικίες του κόσμου τους.

Η Ανδρομάχη γίνεται σύμβολο της αντίστασης ενάντια στις κοινωνικές και πολιτικές αδικίες. Είναι μια γυναίκα που, παρά την κακομεταχείριση και την καταπίεση που υφίσταται, αρνείται να υποκύψει και να σιωπήσει. Οι πράξεις της, η επιμονή της και η φωνή της, δυναμιτίζουν το κατεστημένο και ανατρέπουν τις ισχυρές κοινωνικές δομές. Η ανατροπή των προσδοκιών, το σπάσιμο των ταμπού, και η καταγγελία του αδιόρθωτου κακού που προέρχεται από την εξουσία γίνονται η κινητήρια δύναμη που αλλάζει τις ισορροπίες και φέρνει τη Νέμεση στην καρδιά της κοινωνίας.

Αποκαλύπτοντας την ηθική φτώχεια της εξουσίας, ο Ευριπίδης δεν μένει στην επιφάνεια, αλλά σκάβει βαθύτερα, παρατηρώντας πώς η διαφθορά και η βία επιστρέφουν εναντίον των υπευθύνων, λειτουργώντας ως μια φυσική, θεϊκή παρέμβαση. Όταν η ανθρώπινη δικαιοσύνη αποτυγχάνει, η Νέμεση αναλαμβάνει δράση, επαναφέροντας την ισορροπία και το δικαίωμα της γυναίκας να διεκδικήσει τη θέση της στον κόσμο, ανεξαρτήτως των κοινωνικών προκαταλήψεων.

Στην «Ανδρομάχη», η επιμονή για δικαιοσύνη, η ανάγκη για αναγνώριση και η αναγνώριση της αλήθειας υπερβαίνουν τις κοινωνικές συμβάσεις, αποκαλύπτοντας τα κενά της εξουσίας και την αλαζονεία της. Μέσα από τη φωνή της Ανδρομάχης, ο Ευριπίδης μας καλεί να αναγνωρίσουμε την αληθινή αξία του ανθρώπινου πνεύματος, της αντοχής, της δύναμης και της δικαιοσύνης, που είναι πάντα ανώτερες από τα συμφέροντα και τις αντιφάσεις των ισχυρών».

Ταυτότητα Παράστασης

Μετάφραση: Γ. Β. Τσοκόπουλος
Σκηνοθεσία, Απόδοση, Δραματουργική επεξεργασία: Μαρία Πρωτόπαππα
Συνεργασία στη Δραματουργική Επεξεργασία: Έλενα Τριανταφυλλοπούλου
Καλλιτεχνική Συνεργασία: Ελένη Σπετσιώτη
Σκηνικά- Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης
Κοστούμια: Βάνα Γιαννούλα
Μουσική: Λόλεκ
Κίνηση: Αλέξανδρος Βαρδαξόγλου
Φωνητική Δραματουργία, Διδασκαλία: Άννα Παγκάλου
Βοηθός Σκηνοθέτριας: Εύη Νάκου
Βοηθός Σκηνογράφου: Νατάσα Τσιντικίδη
Κατασκευή Μακέτας: Όλγα Κουτρουμάνου
Διεύθυνση, Εκτέλεση Παραγωγής: Kart Productions
Επικοινωνία & Γραφείο Τύπου: Μαρία Τσολάκη
Διαφήμιση-social media: Renegade Media, Βασίλης Ζαρκαδούλας
Φωτογραφίες promo- Video: Μαρίζα Καψαμπέλη
Camera: Αλέξανδρος Γεωργίου
Μακιγιάζ Φωτογράφησης: Ειρήνη Γάτου
Video Trailer παράστασης: Θωμάς Παλυβός
Promo Design: Γιάννης Σταματόπουλος
Παραγωγή: ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΕΧΝΗ Ε.Ε.

Διανομή:
Γυναίκα: Μαρία Πρωτόπαππα
Ανδρομάχη: Αργύρης Ξάφης
Ερμιόνη: Τάσος Λέκκας
Μενέλαος: Γιάννης Νταλιάνης
Πηλέας: Δημήτρης Πιατάς
Θέτιδα: Στέλλα Γκίκα
Χορός (σε αλφαβητική σειρά): Δημήτρης Γεωργιάδης, Νώντας Δαμόπουλος, Δημήτρης Μαμιός, Γιάννης Μάνθος, Κωνσταντίνος Πασσάς και Γιώργος Φασουλάς

Σε συμπαραγωγή με το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου.

Εισιτήρια από 15 ευρώ

Προπώληση εισιτηρίων εδώ.

Αργύρη, πώς ξεκίνησε η ιστορία σου με το θέατρο; Θυμάσαι τη στιγμή που είπες στον εαυτό σου «ότι εγώ μ’ αυτό θέλω να ασχοληθώ».

Ναι, ήταν αφού μπήκα στη δραματική σχολή. Δεν ήμουν καθόλου, όμως, σίγουρος ότι θα μου ταίριαζε. Δεν με απασχολούσε, από όταν ήμουν μικρός, δεν ήταν όνειρό μου, δεν ήξερα καν πώς γίνεται κάποιος ηθοποιός. Δεν είχα δει και πολύ θέατρο. Με το σχολείο, είχα δει ίσως μόνο μια παράσταση. Παρόλα αυτά, κατά σύμπτωση, χρειάστηκε μια φίλη μου, που είχε αποφασίσει να γίνει ηθοποιός, να κατέβει στο κέντρο της Αθήνας – το κέντρο το ήξερα πολύ καλά, λόγω της δουλειάς του πατέρα μου στην Ευριπίδου-  και προσφέρθηκα να την πάω εγώ μέχρι την Πειραιώς. Φτάσαμε εκεί, μπήκα κι εγώ μαζί της στη σχολή του Εθνικού Θεάτρου για να δω τι παίζει –τελείως αθώα- . Η αίσθηση που αποκόμισα, βλέποντας τους νέους ανθρώπους, που έκαναν το ζέσταμά τους, ήταν σαν να με κινητοποίησε, ώστε να παραδεχτώ ότι κάτι αρχίζει να μου αρέσει και ότι θα ήθελα να δοκιμάσω κι εγώ. Ρώτησα για το πώς γίνεται η διαδικασία κι επικοινώνησα με κάποιους φίλους από το πολιτιστικό του Αμαρουσίου (είχαμε γνωριστεί τη χρονιά των μαθητικών καταλήψεων), λέγοντάς τους ότι θέλω να δώσω στο Εθνικό κι αν μπορούν να με βοηθήσουν, προτείνοντάς μου κομμάτια. Με βοήθησαν και πέρασα τις εξετάσεις.

Και με την πρώτη.

Δεν είχα όμως ιδέα. Ούτε διαβασμένος ήμουν, ούτε, όπως είπα, ήταν όνειρό μου αυτό το πράγμα. Βρισκόμενος εκεί και προσπαθώντας να «φτάσω» τους συμφοιτητές μου, άρχισα να διαβάζω, να εμβαθύνω, να καταλαβαίνω. Για το μόνο που μπορώ να μιλήσω με σιγουριά είναι ότι είχα δει, σε σχέση με τους άλλους, τον περισσότερο κινηματογράφο. Έβλεπα από πολύ μικρός. Μεγάλωσα πάνω από τρία σινεμά, στο Περιστέρι. Ήμουν τζάνκι με τις ταινίες. Οπότε καταλάβαινα πού μπορεί να στοχεύει αυτό το πράγμα, τι μπορεί να σημαίνει μια καλή ερμηνεία. Μέσα στα χρόνια της σχολής, επίσης, κατάλαβα ότι αποκλείεται αυτό που μας δίδασκαν να είχε την παραμικρή σχέση με ό,τι μου είχε αρέσει εμένα σε οποιαδήποτε ταινία. Στα χρόνια της σχολής, πέρα από τον τεράστιο ανταγωνισμό –ήμουν ο πιο μικρός κι ένιωθα ότι «έτρωγα πολύ ξύλο»-  καταλάβαινα ότι δε με ευχαριστούν τα μαθήματα, δεν πίστευα ότι εκείνος ήταν ο σωστός δρόμος, χωρίς όμως να ξέρω και κάτι παραπάνω. Ένιωθα, όμως, ότι αυτοί που θαύμαζα, ο Πατσίνο ή ο Ντε Νίρο, αποκλείεται να παίζουν, ακολουθώντας όλα όσα μας δίδασκαν τότε στο Εθνικό. Άρα τα φοιτητικά χρόνια, πέρασαν κάπως έτσι. Με αυτή τη συνεχή διαμάχη μέσα μου. Η αλήθεια είναι ότι η αληθινή σχολή και η αληθινή σχέση μου με το θέατρο ξεκίνησε αμέσως μετά τις σπουδές. Ήμουν πολύ τυχερός, γιατί βρέθηκα σε ακρόαση του Θωμά Μοσχόπουλου, πέρασα κι έτσι έπαιξα στο ιστορικό πια “Shopping and fucking”, που ανέβηκε στο «Αμόρε» το 1997, στα 20 μου χρόνια. Εκεί άρχισα να καταλαβαίνω πώς γίνεται αυτή η δουλειά κι ότι ο δρόμος, που είχα να διανύσω, ήταν πολύ μακρύς. Έπρεπε να μελετήσω πολύ. Μέχρι τότε, ασχολιόμουν με τα μαθηματικά και τη φυσική. Ήμουν αυτής της κατεύθυνσης.

Παρόλα αυτά, βρίσκεσαι στο σήμερα με μια μακρόχρονη πορεία πίσω σου.

Κόπιασα πολύ τα πρώτα χρόνια. Υπήρχαν μέρες, που δεν προλάβαινα να κοιμηθώ από το διάβασμα, τις ταινίες, τα πράγματα που έπρεπε να κατακτήσω για να βρεθώ, όπως εγώ πίστευα, σε ένα ισότιμό επίπεδο. Καταλάβαινα σίγουρα ότι όλοι έχουν να μού μάθουν πολλά πράγματα. Τα πρώτα χρόνια, δούλεψα με αρκετούς ανθρώπους, πέρα από τον Μοσχόπουλο και το Αμόρε.

Τι ξεχωρίζεις όλα αυτά τα χρόνια; Υπήρξε συγκεκριμένη στιγμή που είπες, «παρόλο το ξύλο που έχω φάει, άξιζε όλο αυτό»;

Τα χρόνια του Αμόρε, υπήρχαν στιγμές –γιατί δεν είναι κάθε χρονιά η καλύτερή σου χρονιά- , όπου συνέβαιναν πράγματα θεατρικά, που ήταν και για μένα ένα άλμα σε κάτι καινούριο, αλλά και για τη θεατρική πραγματικότητα, γενικότερα. Ξεκινώντας με το“Shopping and fucking”, μια παράσταση που έφερε ένα τελείως απροσδόκητο κοινό στο θέατρο, κυρίως νέους ανθρώπους. Πρώτη φορά, μπήκε στο θέατρο τόσος νέος κόσμος. Ήταν πρωτεργάτης σε αυτό το “Shopping and fucking” και η ποπ διάσταση, που είχε αποκτήσει. Ο νέος κόσμος είχε ανάγκη να μιλήσει για τα δικά του ζητήματα. Αυτό φάνηκε. Από εκεί και πέρα, υπήρχαν πολλές παραστάσεις: Ο Βυσσινόκηπος, «H ζωή είναι ένα όνειρο» του Καλντερόν, «Το στρίψιμο της βίδας» του Χενρι Τζέημς, για το οποίο πήρα και το βραβείο Χορν. Αργότερα, η συνεργασία με τον Γιώργο Λάνθιμο, στην πρώτη του θεατρική σκηνοθεσία, στο «Διαδικασίες διακανονισμού διαφορών» του Δημήτρη Δημητριάδη -μια στιγμή που με βρήκε σε ένα τέλμα γιατί δεν ήξερα αν θέλω να συνεχίσω να δουλεύω-. Η συγκεκριμένη συνεργασία με αναπτέρωσε, οπότε και το δίλημμα διαλύθηκε. Νομίζω κάπως έτσι ήρθαν τα πράγματα και βρέθηκα με τους ανθρώπους που βρέθηκα. Άνθρωποι που με πήγαν παραπέρα, που με βοήθησαν να ανακαλύψω πράγματα, που ούτε ο ίδιος ήξερα ότι είχα.

Έτσι είναι. Αργύρη, ερχόμενος στο παρόν, θέλω πολύ να σε ρωτήσω για την τελευταία παράσταση «Το πιο όμορφο σώμα που έχει βρεθεί ποτέ σε αυτό το μέρος». Την είδα και μου άρεσε πάρα πολύ. Μάλιστα, ήμουν και στη γενική δοκιμή.

Ω, ήσουν από αυτό το κλειστό, αγαπημένο κοινό. Λοιπόν, η συγκεκριμένη παράσταση έχει προχωρήσει σε άλλα επίπεδα.

Ναι, το μαθαίνω.

Έχω καταφέρει να συμβαίνουν πολύ περισσότερα πράγματα εσωτερικά. Πρόκειται για μια παράσταση, που είχε χρόνο να δοκιμαστεί με το κοινό. 150 παραστάσεις μέχρι τώρα.

Γιατί πιστεύεις είχε αυτή την έντονη απήχηση στο κοινό;

Ένα έργο με queer θεματική παίζεται και βρίσκει ανταπόκριση σε όλα τα μήκη και τα πλάτη αυτής της κατακαημένης χώρας. Για μένα είναι σημαντικό. Από το να είναι ένα ακόμη ρεαλιστικό κείμενο, με δύο τύπους, που πλακώνονται και βρίζονται. Ωραία κι αυτά που είναι αυτή τη στιγμή και στη μόδα. Αλλά το να είναι ένα τέτοιο έργο, όπως προανέφερα, είναι πολύ σημαντικό. Και πολιτικά, φυσικά.

Ναι, σωστά. Άρα αυτός ήταν κι ένας από τους λόγους που μίλησε στον κόσμο, δηλαδή.

Νομίζω ότι ήταν ο συνδυασμός πολλών πραγμάτων. Υπήρξε συντονισμός: από εμένα, από τη Ζωή Ξανθοπούλου, από το κείμενο. Αυτός ο συντονισμός έχει πολύ μεγάλο μερίδιο στην αποδοχή αυτής της παράστασης. Μπορεί να προέκυπτε μια «μάπα» παράσταση: με το ίδιο θέμα, με τα ίδια λόγια, ακόμη και με τους ίδιους ανθρώπους, αν δεν συνέβαιναν όλα τα προηγούμενα. Γίνεται στο θέατρο να συντονίζονται τα πράγματα. Νομίζω ότι κάτι τέτοιο συνέβη εδώ.

Φέτος το καλοκαίρι, θα είσαι στην «Ανδρομάχη», στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου.

Ναι, σε σκηνοθεσία της Μαρίας Πρωτόπαππα. Από την Ιώ Βουλγαράκη, στη Ζωή Ξανθοπούλου και τώρα στη Μαρία Πρωτόπαππα. Γυναίκες όλες κι από τις πιο αγαπημένες μου συνεργασίες. Με την Μαρία ξανασυνεργαζόμαστε, έξι χρόνια μετά από το «Ρίττερ, Ντένε, Φος» στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης. Από τότε είχαμε δώσει μια υπόσχεση να δουλέψουμε ξανά μαζί, γιατί είχαμε συνεργαστεί υπέροχα.

Θες να μοιραστείς κάτι παραπάνω για την «Ανδρομάχη»;

Σε αυτόν τον θίασο, έχουμε έναν πολύ καλό οδηγό στο τιμόνι. Η Μαρία, σε σχέση με το κείμενο, είναι πάρα πολύ καλά και βαθιά διαβασμένη. Στις πρόβες, υπάρχει διάχυτη μια έντονη δύναμη και μια ελευθερία να δοκιμάσουμε πράγματα. Επίσης, το γεγονός ότι η Μαρία έχει τολμήσει κι έχει βάλει δύο άνδρες στους δύο βασικούς γυναικείους ρόλους, της Ανδρομάχης και της Ερμιόνης, το θεωρώ αρκετά δυνατό. Θεματικά για τον τρόπο που οι άνδρες έβλεπαν τις γυναίκες τότε και μέσα από αυτή τη ματιά προσπαθούσαν να τις αποκαλύψουν, κι εμείς, με την σχεδόν επιστημονική έρευνα της Μαρίας πάνω σε αυτό το κομμάτι, έτσι κινούμαστε. Είναι πολύ σημαντικό γιατί δεν ασχολούμαστε με το κέλυφος καθόλου. Έχουμε κάτι ουσιαστικότερο να ασχοληθούμε.

Ακούγεται ενδιαφέρον, αν μη τι άλλο.

Αυτό είναι το μόνο σίγουρο. Υπάρχει βάθος στην ανάγνωση, με μια συμφιλιωτική διάθεση. Όχι όμως τακτοποίησης, αλλά με έντονη την ανάγκη να βρεθεί ένας κοινός τόπος.

Ασχολείσαι και με τη διδασκαλία. Σωστά;

Σωστά. Από το 2009, διδάσκω στο Ωδείο Αθηνών.

Πώς είναι η επαφή με τη νέα γενιά;

Είμαι πωρωμένος με αυτό. Έχω εισαγάγει κι έναν θεσμό ο οποίος έχει καθιερωθεί στο Ωδείο κι έχει να κάνει με τον καθηγητή, που είναι υπεύθυνος για την πρόοδο συνολικά ενός έτους. Υπάρχει ένας καθηγητής που είναι σταθερός και στην πραγματικότητα οδηγεί τις σπουδές των μαθητών. Αυτό είναι κάτι που το ξεκίνησα το 2010, με ένα έτος που αγαπούσα πάρα πολύ. Δε βασίστηκε σε κάποια επιστημονική σκέψη, απλώς ήθελα να συνεχίσω να είμαι με τα παιδιά. Κατάλαβα ότι επιμένοντας και ασχολούμενος με όλες τις πτυχές της εκπαίδευσής τους, κάτι τέτοιο, κατά τη γνώμη μου, τους έκανε πληρέστερους και πιο εμπλεκόμενους. Είμαι πολύ περήφανος για τους μαθητές μου. Τους βλέπω να κάνουν τόσα ξεχωριστά πράγματα και καμαρώνω, σαν τον μπάρμπα (γέλια).

Νιώθεις περηφάνια. Θέλω να μιλήσουμε και για την εποχή που ζούμε. Αρχικά, συμβαίνουν τα πάντα: μια γενοκτονία σε ζωντανή μετάδοση, πολεμικές συγκρούσεις, άνοδος της ακροδεξιάς, φτώχεια, κοινωνικός αποκλεισμός. Πώς αντανακλάται όλο αυτό στην τέχνη; Πιστεύεις ότι αντιδρά στο βαθμό που θα έπρεπε; Αν έπρεπε.

Υπάρχουν πολλές ταχύτητες σε αυτό το πράγμα. Υπάρχουν άνθρωποι που βιάζονται να αντιδράσουν, άνθρωποι που προφανώς αντιδρούν και δεν πράττουν όμως κάτι, άνθρωποι που αντιδρούν φωνάζοντας ενώ πράττουν ταυτόχρονα, άνθρωποι που δεν φωνάζουν, αλλά πράττουν και υπάρχουν άνθρωποι που αδιαφορούν. Υπάρχουν όλα αυτά τα επίπεδα και για μένα είναι πολύ σημαντικό να ξέρεις ότι υπάρχουν για να μην απαιτείς από όλους να κάνουν ακριβώς το ίδιο. Το λέω, βλέποντας τον εαυτό μου, που, κάποιες φορές, απαιτώ από τους άλλους να είναι το ίδιο δραστικοί και φωνακλάδες, όσο εγώ. Το οποίο είναι λάθος. Γιατί είναι πολύ εύκολο να παρεξηγείς ανθρώπους. Οπότε θέλω να είμαι πολύ προσεκτικός σε αυτό το κομμάτι. Βλέπουμε τη γενοκτονία στη Γάζα, έναν ασταμάτητο πόλεμο στην Ουκρανία τελείως ιμπεριαλιστικό από τη μεριά της Ρωσίας και του δικτάτορα Πούτιν, στην Αφρική εμφύλιοι με άπειρα θύματα, έναν γελοίο κλόουν, πρόεδρο της Αμερικής και μια Ευρώπη, η οποία ψάχνει να βρει το πάτημά της, παραπαίοντας δεξιά και δεξιότερα. Και ταυτόχρονα, μια Αριστερά που δεν ξέρει πώς να μιλήσει. Είναι ενίοτε κολλημένη σε ένα παρελθόν, που ίσως να μην μπορεί να συντονιστεί με το σήμερα. Εξαιτίας αυτού, πολλές φορές, δεν ξέρει πώς να διαχειριστεί σοβαρά θέματα, όπως είναι το μεταναστευτικό. Όλοι περιμένουμε, ως πολίτες, να βρεθεί κάποιος να επανεφεύρει κάτι που θα μας εμπνέει. Γιατί υπάρχει έντονα η αίσθηση ότι «όλα περίπου είναι ίδια».

Ίσως η απάντηση έρθει από τον κόσμο. Από τα κάτω, που λένε.

Ναι. Σε αυτή τη φάση είμαστε πολιτικά. Η τέχνη τώρα πώς αντιδρά σε όλα αυτά; Η τέχνη παράγει θέατρα, φτιάχνει παραστάσεις. Υπάρχουν πολύ περισσότερες πολιτικές παραστάσεις απ’ ό,τι παλιά. Το θέατρο δεν έχει τη δύναμη να αλλάξει τον πλανήτη. Το θέατρο έχει τη δύναμη να αλλάξει κάποιους ανθρώπους, να τους βάλει να ξανασκεφτούν πράγματα. Και αυτή η αναθεωρημένη σχέση με τον εαυτό τους να τους οδηγήσει να πράξουν κάτι. Κι αυτό το κάτι να βοηθήσει ενδεχομένως να αλλάξει ένα κομμάτι του κόσμου. Αυτή είναι η δύναμη της τέχνης. Τα ενημερωτικά μέσα, από την άλλη, κινούνται στη λογική του «σας τρομοκρατώ για τα πάντα ώστε να κλειστείτε και να μην κάνετε τίποτα». Κι αντίστοιχα, η εκπαίδευση, ή η θρησκεία, επίσης. Δεν οδηγούν στη δράση όλα αυτά. Το θέατρο σε σπρώχνει στη δράση, εφόσον έχεις στοιχειώδη συνείδηση.

Υπάρχει κάτι που νιώθεις ότι ακόμη δεν έχεις πει μέσω της δουλειάς σου και το κουβαλάς ως επιθυμία ή ανάγκη να το κάνεις, κάποια στιγμή, στο μέλλον;

Η ζωή είναι ένα ατελείωτο φάσμα πραγμάτων, σκέψεων, ιδεών, ερωτημάτων. Αυτό μου έλειπε να θεωρώ ότι έχω ασχοληθεί με βασικά ερωτήματα. Είμαι πολύ μακριά από αυτό, νομίζω. Κάθε φορά, προκύπτουν καινούρια, σε σχέση με όλες τις συνισταμένες της πραγματικότητας που ζω. Στην προσπάθειά μου, να κάνω zoom out, ανακαλύπτω ερωτήματα που απασχολούν περισσότερο κόσμο. Μ’ αρέσει πάρα πολύ να ασχολούμαι με καινούρια κείμενα, να δουλεύω με νέους ανθρώπους, μ’ αρέσουν πολύ τα καινούρια πράγματα, που δεν τα ξέρω. Με τραβάνε πολύ.

Και κάτι τελευταίο. Πέρα από την «Ανδρομάχη» και την περιοδεία της, πού θα σε δούμε μετά το καλοκαίρι;

Πριν από την Επίδαυρο (8 και 9 Αυγούστου), παίζουμε την «Ανδρομάχη» σε δυο- τρία μέρη και μετά τις 9 Αυγούστου, αρχίζει η περιοδεία της σε όλη σχεδόν την Ελλάδα. Τελειώνοντας, θα επιστρέψω στο «Σώμα», σε έναν τελευταίο κύκλο παραστάσεων για ενάμιση μήνα και μετά φουλ πρόβες για τον «Ιβάνοφ» του Τσέχωφ, που θα ανέβει στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, σε σκηνοθεσία Γιάννη Χουβαρδά. Με έναν φοβερό θίασο, με φίλους κι αγαπημένους συναδέρφους.

Σε ευχαριστώ πολύ, Αργύρη. Δεν έχω να ρωτήσω κάτι άλλο. Αν θες εσύ να πεις κάτι, feel-free.

Κι εγώ σε ευχαριστώ. Δε θέλω να πω κάτι φοβερό, μόνο ότι αισθάνομαι πάρα πολύ τυχερός που είμαι στην «Ανδρομάχη», για τον τρόπο που δουλεύουμε με τους συγκεκριμένους αυτούς ανθρώπους. Αυτό. Με εκπληρώνει αυτή τη στιγμή και μου αρέσει πάρα πολύ. Έχω πολλές ελπίδες γι’ αυτό που πρόκειται να συμβεί.

Θα έρθουμε να σας δούμε!

*Κεντρική φωτογραφία: Ανδρέας Σιμόπουλος

Σημείωμα της Καλλιτεχνικής Διευθύντριας

Το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου συμπληρώνει φέτος 70 χρόνια λειτουργίας. Αυτές τις επτά δεκαετίες αδιάκοπης καλλιτεχνικής δραστηριότητας και δημιουργικής συνομιλίας με την εγχώρια όσο και με τη διεθνή σκηνή θελήσαμε να τιμήσουμε με μια σειρά ξεχωριστών και μεγάλης κλίμακας έργων, τα οποία εντάξαμε στο πρόγραμμά μας.

Σήμερα, έχουμε τη χαρά να σας παρουσιάσουμε το πρόγραμμα της Επιδαύρου, το οποίο θα περιλαμβάνει οκτώ γεγονότα. Θα δούμε τέσσερις παραγωγές και συμπαραγωγές του Φεστιβάλ, παραστάσεις με τη σφραγίδα των δύο εθνικών μας θεάτρων αλλά και δύο ανεξάρτητες παραγωγές. Αξίζει να σημειωθεί ότι επτά από τα οκτώ έργα θα κάνουν την πρεμιέρα τους στην Επίδαυρο.
Tο κοινό θα έχει την ευκαιρία να απολαύσει Παγκόσμιες Πρεμιέρες από κορυφαίους σκηνοθέτες σε μνημειώδη έργα του Αρχαίου Δράματος, Διεθνείς συμπαραγωγές και νέα έργα εμπνευσμένα από το Αρχαίο Δράμα, γραμμένα από διακεκριμένους σύγχρονους δημιουργούς, στο πλαίσιο του Κύκλου Contemporary Ancients, το ντεμπούτο σημαντικών σκηνοθετών στο αργολικό θέατρο αλλά και μια ξεχωριστή βραδιά συμφωνικής μουσικής, κατ’ εξαίρεσιν στην Επίδαυρο.

Θα ήθελα να υπογραμμίσω για άλλη μια φορά πόσο σημαντικό θεωρούμε να παρουσιάζονται στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου έργα που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για τον χώρο αυτόν. Φέτος, με αφετηρία τον εορτασμό του επετειακού μας έτους, εντάσσουμε στο πρόγραμμά μας τέσσερις ξεχωριστές παραγωγές –τρεις θεατρικές παραστάσεις και μία συναυλία– που θα κάνουν πρεμιέρα στην Επίδαυρο, ενώ πολλές από αυτές θα παρουσιαστούν αποκλειστικά εκεί και δεν θα περιοδεύσουν.
Τέτοια μοναδικά έργα είναι ιδιαίτερης πολυπλοκότητας τόσο σε επίπεδο καλλιτεχνικού σχεδιασμού όσο και υλοποίησης. Και δεν θα ήμασταν σε θέση να τα παρουσιάζουμε σήμερα με υπερηφάνεια, εάν, πέραν της υποστήριξης του Υπουργείου Πολιτισμού, σταθερού συνοδοιπόρου στο όραμά μας, δεν είχαμε την εξαιρετικά γενναιόδωρη προσφορά ενός μεγάλου δωρητή.

Ανακοινώνουμε λοιπόν με χαρά τη συνεργασία μας με το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, Μεγάλου Δωρητή του Επετειακού Προγράμματος στην Επίδαυρο. Χάρη στην πολύ τιμη αρωγή και την ευγενική υποστήριξή του, πραγματοποιούμε φέτος σπουδαίες παραγωγές και συμπαραγωγές, παρουσιάζοντας στο κοινό της Επιδαύρου κορυφαίους Έλληνες και ξένους καλλιτέχνες από τον χώρο του θεάτρου και της λόγιας μουσικής, πεδία που έφερε στο προσκήνιο το Φεστιβάλ κατά τα 70 συναπτά έτη πρωταγωνιστικής παρουσίας του στην πολιτιστική ζωή του τόπου μας.

Εβδομήντα χρόνια Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, 70 χρόνια Πολιτισμού. Αντιμετωπίζουμε το πολιτιστικό αγαθό ως τόπο συνάντησης και σημείο σύνδεσης ανθρώπων και κοινοτήτων.Το Φεστιβάλ αφουγκράζεται σημαντικά ζητήματα της εποχής μας και συνομιλεί με το κοινό, όχι μόνο μέσα από τις σύγχρονες θεματικές των παραστάσεων που παρουσιάζονται, αλλά και μέσα από ξεχωριστές πρωτοβουλίες, που αυτή η επέτειος μας δίνει την ευκαιρία να αναδείξουμε.

Με την ευκαιρία της παρουσίασης του προγράμματος στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου για το καλοκαίρι του 2025, αλλά και στο Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου για τον Ιούλιο (το πρόγραμμα του Αυγούστου στη Μικρή Επίδαυρο είναι αμιγώς μουσικό και θα ανακοινωθεί προσεχώς, μαζί με το πρόγραμμα του Φεστιβάλ στην Αθήνα), σημειώνουμε ακόμα μία φορά τους βασικούς πυλώνες του Φεστιβάλ Επιδαύρου, πυλώνες που αποτελούν τον πυρήνα των στόχων μας κατά τα τελευταία χρόνια.

Επίδαυρος σημαίνει Φεστιβάλ. Και Επίδαυρος σημαίνει Αρχαίο Δράμα. Επίκεντρο του προγραμματισμού μας και σταθερός πρωταγωνιστής παραμένει το Αρχαίο Δράμα και η μετεξέλιξή του μέσα στα χρόνια. Το Φεστιβάλ εγκαθιδρύει πρωτοβουλίες με στόχο την έρευνα και τον γόνιμο διάλογο γύρω από την παράδοση του είδους. Ένας θεσμός με 70 χρόνια ιστορίας οφείλει να έχει στραμμένο το βλέμμα του στο μέλλον, ακόμα κι αν χρειάζεται να παίρνει ρίσκα και να τολμάει. Αποστολή μας είναι η σύνδεση της κληρονομιάς του Αρχαίου Δράματος με τις σύγχρονες παραστατικές φόρμες και δραματουργικές αναζητήσεις, και όχι η μουσειακή αναπαράσταση μιας εικασίας για το ποια ήταν κάποτε η μορφή αυτών των έργων/παραστάσεων. Στόχος μας είναι η δημιουργία θεατρικών γεγονότων που να αφορούν τον σύγχρονο θεατή και να εξελίσσουν την οπτική του – στον κόσμο και στην τέχνη.

Προς την κατεύθυνση αυτή καταβάλλουμε στοχευμένες προσπάθειες και έχουμε προχωρήσει σε στρατηγικές δράσεις για την ενίσχυση της σύγχρονης δραματουργίας σε διάλογο με τα αρχαία κείμενα. Κείμενα που εξακολουθούν να έχουν απήχηση στο σήμερα και μας καλούν να μη σταματήσουμε να είμαστε τολμηροί στην ανάγνωσή τους.

Από τις πλέον αναγνωρίσιμες ενέργειες σ’ αυτή την κατεύθυνση είναι ο Κύκλος Contemporary Ancients, που αφορά στην ανάθεση συγγραφής και σκηνοθεσίας και την έκδοση θεατρικών έργων με αφετηρία το Αρχαίο Δράμα. O κύκλος αυτός, που φέτος κλείνει αισίως πέντε χρόνια ζωής, σχεδιάστηκε ειδικά για την Επίδαυρο – τόσο για το Αρχαίο Θέατρο, όσο και για το Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου, όπου παρουσιάστηκαν από το 2021 έως το 2024 δεκατρία νέα έργα. Τα έργα αυτά εκδόθηκαν και έχουν αποτελέσει τη ραχοκοκαλιά της θεατρικής σειράς του Φεστιβάλ. Ενδεικτικά θα αναφέρουμε κάποιους από τους διακεκριμένους συγγραφείς και δημιουργούς που μέσα στα τελευταία χρόνια ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμά μας και συνέθεσαν έργα για τον κύκλο αυτόν: Μάγια Τσάντε, Τιάγκο Ροντρίγκες, Αλεξάνδρα Κ., Χρήστος Χωμενίδης, Βαγγέλης Χατζηγιαννίδης, Αμάντα Μιχαλοπούλου, Βίβιαν Στεργίου, Γιάννης Μαυριτσάκης κ.ά.

Ο Κύκλος Contemporary Ancients φέτος διευρύνεται σημαντικά, με περισσότερα έργα, αλλά και περισσότερα είδη. Εκτός από τη δημιουργία του Ουαζντί Μουαουάντ στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, ο φετινός μας Ιούλιος στη Μικρή Επίδαυρο αφιερώνεται πλήρως στους στόχους του Κύκλου. Αρχίζει με το εκπαιδευτικό πρόγραμμα – Studio Residency Πάροδος και συνεχίζει με πέντε έργα εμπνευσμένα από το Αρχαίο Δράμα. Πρόκειται για έργα όχι μόνο θεατρικά, αλλά και μουσικοθεατρικά και κινηματογραφικά.

Νιώθουμε φέτος ότι ο κύκλος περνάει σε νέα, πιο ελεύθερη φάση, με δημιουργική μείξη καλλιτεχνικών ειδών και γλωσσών, που πάντοτε βέβαια έχουν αφετηρία τους το Αρχαίο Δράμα και την κληρονομιά του σήμερα. Εκτός όμως από τα καινούρια έργα που δημιουργούνται με αφετηρία κι έμπνευση τον Μύθο και το Αρχαίο Δράμα, επιδίωξή μας είναι και η συστηματική πρόσκληση διακεκριμένων σκηνοθετών από το εξωτερικό, εκπροσώπων των νέων καλλιτεχνικών γλωσσών και της ευρωπαϊκής θεατρικής παράδοσης, να εργαστούν με ταλαντούχους ηθοποιούς και καλλιτεχνικούς συντελεστές από την Ελλάδα. Αυτή η πρωτοβουλία, που συνεχίζεται και φέτος για τρίτη χρονιά (Κάστορφ το 2023, Κουλιάμπιν το 2024), μπολιάζει δημιουργικά την καλλιτεχνική κοινότητα του τόπου μας και ανοίγει διαύλους επικοινωνίας με τις διεθνείς σκηνές.

Τρίτος πόλος στη σύνδεση σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας και Αρχαίου Δράματος είναι τα εκπαιδευτικά μας προγράμματα: Οι Μικροί Ιχνευτές, θεατροπαιδαγωγικό πρόγραμμα στην Επίδαυρο, η Πάροδος – ερευνητικό διακαλλιτεχνικό πρόγραμμα για τη νέα δραματουργία στο Αρχαίο Δράμα, το οποίο πραγματοποιείται στο Μικρό Θέατρο της Επιδαύρου και το πρόγραμμα Open Plan, που συνεχίστηκε και φέτος για τέταρτη χρονιά με πολύ δημιουργικές εκπαιδευτικές δράσεις με έμπνευση το Αρχαίο Δράμα, επεκτείνοντας για ακόμα μια χρονιά τη δραστηριότητα του Φεστιβάλ και κατά τους χειμερινούς μήνες.

Η πλατφόρμα Open Plan έμεινε και φέτος πιστή στη Μόδα, την Κεραμική και τον Χορό, αλλά μας προσκάλεσε ν’ανακαλύψουμε επίσης το μαγικό σύμπαν του Χαρτιού και των ιδιαίτερων τεχνών και τεχνικών του. Φέτος, εμπνευστήκαμε από τον Διόνυσο και τον Απόλλωνα, αρχετυπικές μορφές που εκφράζουν τη δίνη των αντιθέσεων. Αντλώντας έμπνευση από το λαμπρό και παντοδύναμο θεϊκό δίδυμο που συναντάμε σε ανεξάντλητα μυθολογικά επεισόδια και επανειλημμένα στο Αρχαίο Δράμα, τα εργαστήρια του Open Plan μάς πρόσφεραν και φέτος στιγμές δημιουργικής έκφρασης και φαντασίας.

Το αναλυτικό πρόγραμμα του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου για το 2025, με περισσότερες από 90 διεθνείς και εγχώριες παραγωγές Θεάτρου, Χορού, Μουσικής, αλλά και με κινηματογραφικές ταινίες, συζητήσεις, εικαστικές εγκαταστάσεις και video art σε όλους τους χώρους, θα έχουμε τη χαρά να σας το παρουσιάσουμε στη μεγάλη συνέντευξη τύπου στις αρχές Απριλίου!

Κατερίνα Ευαγγελάτου
Καλλιτεχνική Διευθύντρια Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΠΙΔΑΥΡΟΥ
 
Παγκόσμια πρεμιέρα – συμπαραγωγή
27, 28 & 29 Ιουνίου
Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου – Εθνικό Θέατρο
Ulrich Rasche
Αντιγόνη
του Σοφοκλή

Tα τελευταία χρόνια έχει εδραιωθεί ένα ισχυρό καλλιτεχνικό στίγμα στην Επίδαυρο χάρη στις παγκόσμιες πρεμιέρες που επιδιώχθηκαν είτε σε συμπαραγωγή με κορυφαίους διεθνείς οργανισμούς (Schaubühne, Schauspielhaus Bochum, Residenz theater), είτε με τη μετάκληση σπουδαίων διεθνών θιάσων (όπως η Comédie-Française με τον Τιάγκο Ροντρίγκεζ), είτε με ανάθεση σκηνοθεσίας έργων του Αρχαίου Δράματος σε διακεκριμένους Ευρωπαίους σκηνοθέτες, όπως ο Φρανκ Κάστορφ το 2023 (Μήδεια) και ο Τιμοφέι Κουλιάμπιν το 2024 (Ιφιγένεια εν Αυλίδι), που συνεργάστηκαν με Έλληνες ηθοποιούς. Φέτος, ο Ούλριχ Ράσε, που γνωρίσαμε το 2022 με τον συγκλονιστικό Αγαμέμνονα του Αισχύλου σε συμπαραγωγή με το Residenz theater του Μονάχου, επιστρέφει στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, για να σκηνοθετήσει αυτή τη φορά την Αντιγόνη του Σοφοκλή μ’ ένα λαμπερό καστ Ελλήνων ηθοποιών. Μια συμπαραγωγή του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου με το Εθνικό Θέατρο, σε μια παράσταση που θα δοθεί στην Επίδαυρο για τρεις ημέρες.

Ανεξίτηλος στη μνήμη όσων παρακολούθησαν τονΑγαμέμνοναμένει ακόμα ο εκστατικός παλμός των ερμηνευτών, καθώς βάδιζαν αέναα πάνω στην τεράστια μηχανοκίνητη περιστρεφόμενη σκηνή με ζωντανή μουσική υπόκρουση. Εξελίσσοντας την ανατρεπτική του σκηνική γλώσσα, ο Ράσε βασίζεται στη αξεπέραστη μετάφραση του Νίκου Παναγιωτόπουλου για να αναδείξει την αγέραστη μορφή της Αντιγόνης. Η παράσταση θα ανοίξει το πρόγραμμα των Επιδαυρίων το τελευταίο Σαββατοκύριακο του Ιουνίου και αναμένεται να αφήσει έντονο αποτύπωμα στο επετειακό έτος 2025.

Σκηνοθεσία – Σκηνογραφία: UlrichRasche• Δραματουργία: Antigone Akgün• Μετάφραση: Νίκος Α. Παναγιωτόπουλος• Μουσική: Alfred Brooks •Κοστούμια: Άγγελος Μέντης• Φωτισμοί: Ελευθερία Ντεκώ• Εκπαίδευση και καθοδήγηση χορού: Yannik Stöbener •Βοηθός σκηνοθέτης: David Moser •Βοηθός σκηνογραφίας: Lukas Kötz •Βοηθός σκηνοθέτη: Θωμαΐς Τριανταφυλλίδου • Βοηθός σκηνογράφου Ευάγγελος Αγάτσας • Παίζουν: Γιώργος Γάλλος Κρέων, Δημήτρης Καπουράνης Αίμων, Κόρα Καρβούνη Αντιγόνη, Φιλαρέτη ΚομνηνούΤειρεσίας, Κίττυ Παϊταζόγλου Ισμήνη, Θάνος Τοκάκης Φύλακας• Χορός (αλφαβητικά): Γιώργος Ζιάκας, Δημήτρης Καπουράνης, Βασίλης Μπούτσικος, Γκαλ Ρομπίσα, Θανάσης Ραφτόπουλος, Γιάννης Τσουμαράκης, Στρατής Χατζησταματίου και τρεις ακόμα ηθοποιοί.

Μέγας Δωρητής Επετειακού Προγράμματος στην Επίδαυρο
Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ)

Η δωρεά του ΙΣΝ στηρίζει τη συμμετοχή του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου στη συμπαραγωγή.

*

Σημείωμα του σκηνοθέτη
Πάντοτε ονειρευόμουν να ανεβάσω στην Επίδαυρο την Αντιγόνη του Σοφοκλή. Ίσως ακουστεί κάπως παράξενο, αλλά η επιλογή μου δεν είχε να κάνει τόσο με τον χαρακτήρα της ίδιας της Αντιγόνης όσο με τη φιγούρα του βασιλιά Κρέοντα. Η Αντιγόνη, όπως γνωρίζουμε, είναι η ηρωίδα του έργου. Αντιστέκεται στην αυταρχική εξουσία του βασιλιά. Προτάσσει τις δικές της ιδέες για το τι πρέπει να συμβεί. Η δύναμη και η αντίστασή της απέναντι στην εξουσία είναι αξιοθαύμαστες. Αλλά μήπως δεν ζούμε σήμερα σε μια κοινωνία όπου είναι πανεύκολο για όλους να παριστάνουν τις ηρωίδες ή τους ήρωες, να μιλούν και να πράττουν με τα δικά τους μέτρα και σταθμά; Μήπως πολλές φορές ξεχνάμε ότι αποστολή του Κρέοντα ως βασιλιά είναι να υπερασπίζεται το κράτος και τους νόμους; Πιστεύω ότι είναι σημαντικό να ρίξουμε μια ματιά στον βασιλιά και στα επιχειρήματά του, που διατυπώνονται τόσο εύστοχα από τον Σοφοκλή στην τραγωδία.

Όπως ξέρουν καλά οι Έλληνες, η δημοκρατία είναι μια κατάκτηση που σφυρηλατήθηκε μέσα στους αιώνες, θεμελιωμένη σε ατομικές ελευθερίες αλλά και υποχρεώσεις. Στην Αντιγόνη, ο Κρέων είναι εκείνος που υπερασπίζεται αυτό το πολίτευμα. Έστω κι αν τελικά ακολουθεί εσφαλμένη πορεία, έστω κι αν αποδεικνύεται ανίκανος να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων που επιτάσσει η λειτουργία ενός τέτοιου πολιτεύματος, αξίζει τον κόπο να εξετάσουμε πιο προσεκτικά τα επιχειρήματα του Σοφοκλή εστιάζοντας στον χαρακτήρα του Κρέοντα. Σε κάθε περίπτωση, χαίρομαι αφάνταστα για την ευκαιρία που μου δίνεται να διερευνήσω εις βάθος τις διαστάσεις και την επιχειρηματολογία του τραγικού ποιητή στην Επίδαυρο με έναν θίασο Ελλήνων ηθοποιών.

Ulrich Rasche
(Μετάφραση από τα γερμανικά: Γιάννης Καλιφατίδης)

*
4 & 5 Ιουλίου
Θέατρο Πορεία – Δημήτρης Τάρλοου
Ηλέκτρα
του Σοφοκλή

Τι σημαίνει «αποκαθιστώ το δίκαιο»; Μπορεί κανείς να ζήσει με τις συνέπειες της βίας; Είναι η βία αναπόφευκτη; Θα κλείσει η εκδίκηση τον κύκλο του αίματος; Είναι η λύτρωση ποτέ δυνατή; Και, τελικά, ποιος είναι ο ρόλος της αντίστασης όταν όλα φαίνονται χαμένα; Το θέατρο Πορεία επανέρχεται στην Επίδαυρο, αυτή τη φορά με τον Καλλιτεχνικό Διευθυντή του Δημήτρη Τάρλοου στην πρώτη του σκηνοθεσία στο αργολικό θέατρο με τη σοφόκλεια εκδοχή της Ηλέκτρας.

Σε έναν κόσμο που μαστίζεται από ολοκληρωτισμούς και κοινωνική αδικία, σε μια εποχή όπου η βία και η εκδίκηση παρουσιάζονται συχνά ως «αναγκαίο κακό», η Ηλέκτρα του Σοφοκλή αποκτά ανατριχιαστική επικαιρότητα. Η τραγωδία αυτή δεν είναι απλώς μια αφήγηση εκδίκησης, αλλά ένας καθρέφτης των ανθρώπινων διλημμάτων, της διαχρονικής σύγκρουσης ανάμεσα στη δικαιοσύνη και την ηθική.

Η Ηλέκτρα, μέλος της καταραμένης οικογένειας των Ατρειδών, μια γυναίκα παγιδευμένη σε αυτόν τον κύκλο αίματος και φρίκης, είναι κάτι περισσότερο από τραγικός χαρακτήρας, αφού προσωποποιεί το δίλημμα ανάμεσα στην ανάγκη για δικαιοσύνη και την ηθική επιταγή της αποφυγής της βίας. Δεν είναι μόνο ένα τραγικό πλάσμα της μοίρας, αλλά και ένα δημιούργημα του χαρακτήρα της, ενός χαρακτήρα ολόψυχα δοσμένου στον αγώνα για δικαιοσύνη. Είναι άραγε και η ίδια θύμα της εμμονής της με την εκδίκηση ή μια φωνή αντίστασης απέναντι στη βαρβαρότητα της εξουσίας; Και γιατί όταν το παλάτι απαλλάσσεται πλέον από τους τυράννους, εκείνη δεν περνάει το κατώφλι του; Μένει απλώς έξω από τον Οίκο που μισεί ή αρνείται να γίνει μέρος του συστήματος που πολέμησε με πάθος; Είναι ακόμα δέσμια των ακραίων συναισθημάτων που την καθόρισαν – του πόνου για τον θάνατο του πατέρα, του μίσους για τη μητέρα, της νοσταλγίας για τον χαμένο αδερφό; Το πάθος της –είναι βέβαιο– δεν σιγάζει ούτε μετά την κάθαρση.

Στην Ηλέκτρα, ο ποιητής δεν δίνει απαντήσεις, οι θεοί απουσιάζουν, οι χρησμοί απλώς συμπίπτουν με τις ανθρώπινες αποφάσεις, η συνείδηση περνά σε δεύτερη μοίρα, οι Ερινύες δεν εμφανίζονται. Παρ’ όλα αυτά, το τίμημα για τους επιζώντες είναι βαρύ. Αυτό το τίμημα της επιλογής και την ανθρώπινη ανάγκη για κάθαρση με κάθε κόστος μάς καλεί να αναλογιστούμε η σοφόκλεια Ηλέκτρα. Εξάλλου, ο Σοφοκλής δεν θα μας δώσει άλλη ευκαιρία, δεν θα γράψει τριλογία: το δικό του έργο τελειώνει εδώ – εντός αυτών των 1.510 στίχων θαυμαστής συμμετρίας και λιτότητας θα διευθετηθεί κάθε μία από τις αμφιβολίες και τα ερωτήματα που έχει θέσει.

Μετάφραση: Γιώργος Χειμωνάς• Σκηνοθεσία: Δημήτρης Τάρλοου• Σκηνικά – Κοστούμια: Πάρις Μέξης• Μουσική σύνθεση: Φώτης Σιώτας• Σχεδιασμός φωτισμού: Αλέκος Αναστασίου• Χορογραφίες: Μαρκέλλα Μανωλιάδη• Συνεργάτις δραματολόγος: ΈριΚύργια• Βοηθοί σκηνοθέτη: Δήμητρα Κουτσοκώστα, Αρίστη Τσέλου• Βοηθός σκηνογράφου – ενδυματολόγου: θ.α. •Βοηθός χορογράφου: Μάρω Σταυρινού• Βοηθοί φωτιστή: Χάρης Δάλλας, Ναυσικά Χριστοδουλάκου• Παίζουν: Γιάννης Αναστασάκης Παιδαγωγός, Γρηγορία Μεθενίτη Χρυσόθεμις, Λουκία Μιχαλοπούλου Ηλέκτρα, Νικόλας Παπαγιάννης Αίγισθος, Ιωάννα Παππά Κλυταιμνήστρα, Αναστάσης Ροϊλός Ορέστης, Περικλής Σιούντας Πυλάδης• Χορός (αλφαβητικά): Μαργαρίτα Αλεξιάδη, Ασημίνα Αναστασοπούλου, Ελένη Βλάχου, Ιωάννα Δεμερτζίδου, Ιωάννα Λέκκα, Ελένη Σίστη, Λυδία Στέφου, Άννα Συμεωνίδου, Χαρά Τζόκα• Ζωντανή ερμηνεία της μουσικής: Φώτης Σιώτας, Τάσος Μισυρλής

*
11 & 12 Ιουλίου
Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος – Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου Μιχαήλ Μαρμαρινός
ζ – η – θ
Ο ξένος
Μια επιστροφή στις πηγές: Επίσκεψη σε τρεις ραψωδίες της Οδύσσειας

Ευγενικέ μου Αλκίνοε, που ξεχωρίζεις πρώτος στον λαό σου,
ωραίο πράγματι ν’ ακούς έναν καλό αοιδό,
όπως αυτός εδώ, με θεία θα ’λεγες φωνή.
Κι ομολογώ, απόλαυση άλλη δεν υπάρχει πιο χαριτωμένη,
απ’ όταν σμίγει ο κόσμος όλος σ’ ευφροσύνη: στην αίθουσα
οι καλεσμένοι, καθισμένοι στη σειρά, ακούν τον αοιδό
προσηλωμένοι, και τα τραπέζια εκεί μπροστά γεμάτα
ψωμί και κρέας· ο οινοχόος να τραβά απ’ τον κρατήρα
το κρασί και να περνά, να το κερνά στις κούπες.
Βαθιά το αισθάνομαι πως είναι αυτό ό,τι πιο ωραίο υπάρχει.

Ομήρου Οδύσσεια, ραψωδία ι, στ. 2-11, μτφ. Δ.Ν. Μαρωνίτη,
Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών (Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη), ΑΠΘ, 2006

Μετά τη ΝΕΚΥΙΑ με το ιαπωνικό θέατρο ΝΟ το 2015 και τους Ιχνευτές του Σοφοκλή το 2021, παραστάσεις που θα μας μείνουν αξέχαστες, ο Μιχαήλ Μαρμαρινός επανέρχεται στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου με μια ακόμα αναπάντεχη δραματουργική πρόταση καθοδηγώντας μια επιστροφή στις πηγές. Μια επίσκεψη σε τρεις ραψωδίες του έπους που αποκαλύπτει πώς αυτό το ατελεύτητο μυστήριο της προφορικής Αφήγησης (το βαθύ μυστήριο του θεάτρου) έχει τη δυνατότητα να μας εξακοντίζει συναρπαστικά «εκεί που η ιστορία ακόμα συμβαίνει».

• Τα πρόσθετα αποσπάσματα από την Ιλιάδα στη δραματουργία της παράστασης είναι σε μετάφραση Δ.Ν. Μαρωνίτη, Άγρα, 2012.

Μετάφραση: Δημήτρης Μαρωνίτης• Σκηνοθεσία: Μιχαήλ Μαρμαρινός• Δραματουργική επεξεργασία: ΕλένηΜολέσκη – Μιχαήλ Μαρμαρινός •Σκηνικά: Γιώργος Σαπουντζής• Κοστούμια: Ελευθερία Αράπογλου• Μουσική: Andys Skordis• Χορογραφία: Gloria Dorliguzzo• Φωτισμοί: Ελευθερία Ντεκώ• Μάσκες: ΜάρθαΦωκά• Α΄βοηθός σκηνοθέτη: Ελένη Μολέσκη• β’΄ βοηθός σκηνοθέτη: Αλεξία Παραμύθα

*
ΚΥΚΛΟΣ ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ

19 Ιουλίου
Utopia – Θεόδωρος Κουρεντζής
Regula Mühlemann – Eve-Maud Hubeaux
Γκούσταφ Μάλερ: Συμφωνία αρ. 4και Τραγούδια για τα νεκρά παιδιά (Kindertotenlieder)

Η ανακοίνωση κάθε νέας συναυλίας του Θεόδωρου Κουρεντζή δημιουργεί υψηλές προσδοκίες και αδημονία: για τοπαγκόσμιο μουσικόφιλο κοινό οι ερμηνείες του χαρισματικούαρχιμουσικού εγγυώνται μεγάλες συγκινήσεις. Πόσω μάλλον όταν η πληθωρική μουσική προσωπικότητα του Κουρεντζή αναμετριέται με το μεγαλείο του Μάλερ, που προκαλεί τον διανοητικό και συναισθηματικό κόσμο του ακροατή με τις υπαρξιακές αναζητήσεις και τις μεταφυσικές αγωνίες του. Σε μια μοναδική συναυλία στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, ο πολυβραβευμένος Έλληνας αρχιμουσικός θα διευθύνει τηUtopia, την ανεξάρτητη ορχήστρα που ίδρυσε το 2022,στην Τέταρτη συμφωνία του Μάλερ, τη δημοφιλέστερη του Αυστριακού μουσουργού. Το τραγούδι του δ΄ μέρους θα ερμηνεύσει η εξαιρετική Ελβετή σοπράνο ΡέγκουλαΜίλεμαν, από τις κορυφαίες της γενιάς της.

Στο δεύτερο μέρος της βραδιάς, η μεσόφωνος Εβ-ΜοντΙμπό θα ερμηνεύσει τα σπαρακτικά Τραγούδια για τα νεκρά παιδιά (Kinder totenlieder), τον κύκλο τραγουδιών που συνέθεσε ο Μάλερ (1901-1904) σε φόρμα ορχηστρικών λίντερ, μελοποιώντας πέντε ποιήματα του Φρίντριχ Ρίκερτ.

Μέγας Δωρητής Επετειακού Προγράμματος στην Επίδαυρο
Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ)

*
25 & 26 Ιουλίου
Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου – Λυκόφως
Γιάννης Χουβαρδάς
Οι δύο Οιδίποδες

Γιορτάζοντας 50 χρόνια συνεχούς επαγγελματικής παρουσίας στο θέατρο, ο Γιάννης Χουβαρδάς μεταφράζει, διασκευάζει και σκηνοθετεί τον Οιδίποδα Τύραννο και τον Οιδίποδα επί Κολωνώτου Σοφοκλή σε μίαπαράσταση ως ενιαίο έργο. Υπό από την καθοδήγηση του έμπειρου Έλληνα σκηνοθέτη, μια ομάδα σημαντικών ηθοποιών και συντελεστών θα αφηγηθούν, με ζωντανή μουσική, τη συγκλονιστική ιστορία του Οιδίποδα ξεκινώντας από το τέλος και πηγαίνοντας προς τα πίσω, στην αρχή του κακού. Ο τυφλός και σε προχωρημένη πλέον ηλικία Οιδίπους μαζί με τους στενούς του συγγενείς φτάνουν σε έναν τόπο μυστηρίου διάσπαρτο με ιερά ταφικά μνημεία, τον αρχαίο Κολωνό, όπου θα γνωρίσουν μέσω θεϊκής αποκάλυψης τα ιερά απόκρυφα που θα τους δώσουν την απάντηση στο γιατί έζησαν μια τόσο βασανισμένη ζωή. Στη διάρκεια αυτής της μετάβασης, τα πρόσωπα αναβιώνουν μαζί με τον Οιδίποδα τα συνταρακτικά συμβάντα του «Τυράννου» και, περνώντας μέσα από τα στάδια προσέγγισης του θεϊκού πνεύματος όπως παρατίθενται στον «Επί Κολωνώ», παρακολουθούν την τελική ανύψωση και ανάληψη του ήρωα στους ουρανούς.

Στόχος του Γιάννη Χουβαρδά είναι τα δύο έργα ‒πολύ διαφορετικά μεταξύ τους σε σύλληψη και ύφος, και γραμμένα με μεγάλη χρονική απόσταση το ένα από το άλλο‒ να είναι απολύτως αναγνωρίσιμα στη διάρκεια της παράστασης, με τρόπο που να αποδίδει αρμονικά την αίσθηση μιας ενιαίας ιστορίας, πιστής στο πνεύμα του Σοφοκλή, του κορυφαίου τραγικού.

Μετάφραση – Διασκευή – Σκηνοθεσία: Γιάννης Χουβαρδάς • Σκηνικά: Εύα Μανιδάκη • Κοστούμια: Ιωάννα Τσάμη • Μουσική: Άγγελος Τριανταφύλλου • Κίνηση: Ερμίρα Γκόρο • Φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος • Α΄ βοηθός σκηνοθέτη: Δέσποινα Λάρδη • Βοηθοί σκηνοθέτη: Ηλιάνα Καλαδάμη, Ναυσικά Κίρκη • Πρωταγωνιστούν (αλφαβητικά): Στεφανία Γουλιώτη, Νίκος Καραθάνος, ΚαρυοφυλλιάΚαραμπέτη, Κωνσταντίνος Μπιμπής, Πηνελόπη Τσιλίκα, Ορέστης Χαλκιάς, Νίκος Χατζόπουλος • Χορός Γιάννης Κότσιφας, Έκτορας Λυγίζος (κορυφαίοι), Πολυξένη Παπακωνσταντίνου, Θεόβη Στύλλου, Άγγελος Τριανταφύλλου

Μέγας Δωρητής Επετειακού Προγράμματος στην Επίδαυρο
Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ)

*

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΠΡΕΜΙΕΡΑ – ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ
ΚΥΚΛΟΣ CONTEMPORARY ANCIENTS
1 & 2 Αυγούστου
Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου – Théâtre national de la Colline
Wajdi Mouawad
Ο όρκος της Ευρώπης

Ο Λιβανοκαναδός συγγραφέας, σκηνοθέτης και ηθοποιός Ουαζντί Μουαουάντ, καλλιτεχνικός διευθυντής τα τελευταία χρόνια του Théâtre National dela Colline, έγινε γνωστός στην Ελλάδα κυρίως ως ο σεναριογράφος του υποψήφιου για Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας Μέσα από τις φλόγες (σκην. Denis Villeneuve, 2010), που βασίστηκε στο θεατρικό έργο του Πυρκαγιές (Incendies). Το σκοτεινό αυτό οδοιπορικό στον Λίβανο του εμφυλίου, που ξετυλίγεται μέσα από μια τραυματική οικογενειακή ιστορία, έχει στη ρίζα του μια βαθιά σύνδεση με την αρχαία τραγωδία, η οποία αποτελεί την κυριότερη πηγή έμπνευσης του Μουαουάντ: ο διχασμός στην καρδιά της οικογένειας, η πάλη των δύο φύλων, ο ξεριζωμός, η ολέθρια κληρονομιά της προηγούμενης γενιάς στις επόμενες και η αναζήτηση κάθαρσης είναι θέματα που επανέρχονται στα θεατρικά του έργα, τα περισσότερα σε διάλογο με ήρωες του Αρχαίου Δράματος. Θέατρο πολιτικό σε συνομιλία με τη σύγχρονη ιστορία, εμβαθύνει ταυτόχρονα στον Μύθο επιδιώκοντας να αναδείξει τις αρχετυπικές διαστάσεις της ανθρώπινης περιπέτειας, ανεξαρτήτως τόπου και χρόνου. Από την άλλη, εστιάζει στην αναζήτηση ταυτότητας πέρα από φυλετικά, θρησκευτικά, οικογενειακά όρια, και ο φωτισμός των προσώπων μ’ έναν έντονα λυρικό λόγο προσδιορίζει μια ιδιαίτερα σύγχρονη προσέγγιση, όπως το είδαμε και στο τελευταίο του έργο Όλοι εμείς πουλιά, που ανέβηκε στο Εθνικό Θέατρο πέρσι.

Ο Μουαουάντ είχε έρθει στο Ηρώδειο το 2011 με τον κύκλο Γυναίκες, σπονδυλωτή σκηνοθεσία των έργων του Σοφοκλή Αντιγόνη, Ηλέκτρα και Τραχίνιαι, με γαλλοκαναδικό θίασο σε μια διεθνή συμπαραγωγή. Από τους πλέον ενδιαφέροντες σύγχρονους δραματουργούς διεθνώς, επανέρχεται φέτος στο Φεστιβάλ, πρώτη φορά όμως στην Επίδαυρο, με ένα νέο έργο εμπνευσμένο από αρχαίες ηρωίδες που γράφει με δική μας ανάθεση στο πλαίσιο του Κύκλου Contemporary Ancients. Θα το παρουσιάσει το πρώτο Σαββατοκύριακο του Αυγούστου μ’ έναν πολυεθνικό θίασο σε μια πολύγλωσση παράσταση, διεθνή συμπαραγωγή και από τα highlights του καλοκαιριού.

Κείμενο – Σκηνοθεσία: Wajdi Mouawad

Μέγας Δωρητής Επετειακού Προγράμματος στην Επίδαυρο
Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ)

*
Σημείωμα του σκηνοθέτη
Το ταξίδι επιστροφής είναι πάντα ταξίδι αλλά ποτέ επιστροφής. Είναι πένθος, εσωτερικός νεκροθάλαμος όπου εισερχόμαστε για να αναγνωρίσουμε το πτώμα ενός πράγματος που θεωρούσαμε ακόμα ζωντανό. Αυτό συμβαίνει για κείνες που θεωρούν ότι θα ξαναβρούν κάποτε τη μητέρα τους αλλά και για τη μητέρα που θεωρεί ότι κάποτε θα ξαναβρεί τις κόρες της. Είναι μια αρχαία ιστορία που επαναλαμβάνεται διαρκώς από τα βάθη του χρόνου: ένα κορίτσι παίζει στην ακρογιαλιά όταν ξαφνικά βλέπει να εμφανίζεται ένας λευκός ταύρος. Θαμπωμένη από την ομορφιά και τη δύναμή του, η κοπέλα καβαλά ανυποψίαστη τον ταύρο που, μεμιάς, ξαναγυρνά προς τη θάλασσα παρασύροντάς την μια για πάντα μακριά από την πατρίδα της.

Αιώνες, χιλιετίες αργότερα, μέσα απ’ την ίδια τη σάρκα των παιδιών και των παιδιών των παιδιών των παιδιών εξακολουθούν να αντηχούν τα τραγούδια, τα κλάματα και οι χοροί των αρχαίων τραυμάτων, που κανείς ποτέ δεν είπε και κανείς ποτέ δεν αφηγήθηκε. Κι από συμφορά σε συμφορά, από βιαιότητα σε βιαιότητα, οι πηγές των βασάνων χάνονται στο πηγάδι του χρόνου. Πρέπει, λοιπόν, κάποια στιγμή, αφού δεν μπορείς να μιλήσεις, δεν μπορείς να αναπνεύσεις, όταν όλα αρχίζουν ψελλίζοντας να επανέρχονται, με υπομονή, να μπεις στον λαβύρινθο της μνήμης ακολουθώντας το αόρατο νήμα του έρωτα, όσο οδυνηρό κι αν είναι, για να ξαναβρείς το πρωταρχικό τραύμα που αιμορραγεί ακόμα και να δοκιμάσεις να το επουλώσεις. Να επινοήσεις έναν χαρακτήρα για να ψηλαφίσεις τη φρίκη των συμφορών του δικού σου παρελθόντος.

Wajdi Mouawad
(Μετάφραση από τα γαλλικά: Δήμητρα Κονδυλάκη)

*

8 & 9 Αυγούστου
Μαρία Πρωτόπαππα
Ανδρομάχη
του Ευριπίδη

Μεταφερόμαστε μακριά από τα μεγάλα κέντρα, στην ελληνική επαρχία. Θεσσαλία, Φθιώτιδα, Θετίδειον. Στον οίκο του γιου του Αχιλλέα, του Νεοπτόλεμου. Ο βίαιος, σκληρός, ασεβής ήρωας της Ιλιάδας, που πάνω του στηρίχθηκε η νίκη των Ελλήνων στην Τροία, είναι ανίκανος να ανταποκριθεί στις ευθύνες του πατέρα, του συζύγου, του ηγέτη. Φεύγει για να βρει θεραπεία στο μαντείο του Απόλλωνα στους Δελφούς. Ο πολεμικός παροξυσμός του έχει μολύνει το κρεβάτι, το σπίτι, την πόλη του. Μπροστά στα μάτια της γυναίκας που αδίκησε ανεπανόρθωτα, θα λάβει το είδος της τιμωρίας που ονομάστηκε νεοπτολέμειοςτίσις. Η χώρα, η επαρχία, αποδεκατισμένη, αντιπροσωπεύεται από έναν γκροτέσκο Χορό γυναικών, εγκαταλελειμμένων, φοβισμένων, υποταγμένων μέσα στην απορία τους.

Σε μιαν αντιστροφή της ηρωικής Ιλιάδας, στην Ανδρομάχη ο Ευριπίδης στηλιτεύει την αλαζονεία των Ελλήνων και την ψευδαίσθηση της ανωτερότητας του πολιτισμού τους. Οι προπολεμικές υποσχέσεις για μια ενωμένη, ισχυρή χώρα διαψεύδονται σε ένα τοπίο φθοράς, γήρατος, φόβου και φθόνου. Η ευθύνη βαρύνει όχι μόνο τους πρωτεργάτες, αλλά και όσους τους πίστεψαν και συνέβαλαν στον ευτελισμό των αξιών με την ανοχή τους. Η νέα γενιά πληρώνει το τίμημα.

Μετάφραση: Γ. Β. Τσοκόπουλος• Σκηνοθεσία – Απόδοση – Δραματουργική επεξεργασία: Μαρία Πρωτόπαππα• Συνεργασία στη δραματουργική επεξεργασία: Έλενα Τριανταφυλλοπούλου• Καλλιτεχνική συνεργασία: Ελένη Σπετσιώτη •Σκηνικά – Κοστούμια: Εύα Νάθενα• Μουσική σύνθεση: Λόλεκ• Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης• Κίνηση: Αλέξανδρος Βαρδαξόγλου • Φωνητική διδασκαλία: Άννα Παγκάλου• Βοηθός σκηνοθέτιδας: Εύη Νάκου • Παίζουν (αλφαβητικά): Δημήτρης Γεωργιάδης, Στέλλα Γκίκα, Τάσος Λέκκας, Δημήτρης Μαμιός, Γιάννης Νταλιάνης, Αργύρης Ξάφης, Δημήτρης Πιατάς, Μαρία Πρωτόπαππα, Γιώργος Φασουλάς και 5 ακόμα ηθοποιοί• Διεύθυνση & εκτέλεση παραγωγής: Kart Productions• Παραγωγή: Τεχνηχώρος

*

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ

22 & 23 Αυγούστου
Εθνικό Θέατρο – Θεόδωρος Τερζόπουλος
Ορέστεια
του Αισχύλου

Η εμβληματική τριλογία του Αισχύλου Ορέστεια σε σκηνοθεσία Θεόδωρου Τερζόπουλου, στην πρώτη συνεργασία του διεθνώς καταξιωμένου Έλληνα σκηνοθέτη και δασκάλου με το Εθνικό Θέατρο, αποτέλεσε από τις σπουδαιότερες στιγμές στην πρόσφατη ιστορία του ελληνικού θεάτρου. Μετά τη θριαμβευτική της πορεία σε ξεχωριστούς σταθμούς, η παράσταση επιστρέφει στις 22 & 23 Αυγούστου στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, ολοκληρώνοντας τον φετινό επιδαύριο κύκλο του Φεστιβάλ.
Η Ορέστεια του Τερζόπουλου συνιστά ένα έργο διανοητικού και φιλοσοφικού βάθους, που κατορθώνει με τη συνταρακτική του ενέργεια να διευρύνει τα όρια της τέχνης, και να αφηγηθεί, εντέλει, την ιστορία της ίδιας της ανθρωπότητας. Ως πράξη αδιαμφισβήτητα πολιτική και εμπειρία πολυδιάστατα πνευματική, η παράσταση έτυχε διθυραμβικής υποδοχής τόσο από τους χιλιάδες θεατές που την παρακολούθησαν όσο και από τα εγχώρια και διεθνή μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Μετά την πρεμιέρα της στην Επίδαυρο το 2024, την περιοδεία που ακολούθησε στην Ελλάδα και την Κύπρο, και την παρουσίασή της στη Βιτσέντσα της Ιταλίας, όπου άνοιξε τον 77ο Κύκλο Κλασικών Παραστάσεων στο ιστορικό θέατρο Olimpico, η μοναδική αυτή παράσταση επιστρέφει στον τόπο από όπου ξεκίνησε το συναρπαστικό της ταξίδι, για να προσφέρει σε όλους μας τη δυνατότητα να τη ζήσουμε για ακόμα μια φορά.

Μετάφραση: Ελένη Βαροπούλου • Σκηνοθεσία – Δραματουργική επεξεργασία: Θεόδωρος Τερζόπουλος • Συνεργάτης σκηνοθέτης: Σάββας Στρούμπος • Σκηνικά – Κοστούμια – Φωτισμοί: Θεόδωρος Τερζόπουλος • Πρωτότυπη μουσική σύνθεση: Παναγιώτης Βελιανίτης• Σύμβουλος δραματολόγος: Μαρία Σικιτάνο • Δραματολόγος παράστασης: Ειρήνη Μουντράκη• Βοηθός σκηνοθέτη: Θεοδώρα Πατητή • Συνεργάτης σκηνογράφου: Σωκράτης Παπαδόπουλος• Συνεργάτιδα ενδυματολόγου: Παναγιώτα Κοκκορού • Συνεργάτης φωτιστή: Κωνσταντίνος Μπεθάνης • Καλλιτεχνική συνεργάτιδα: Μαρία Βογιατζή • Βίντεο: Νίκος Πάστρας • Φωτογραφίες: Johanna Weber• Παίζουν (αλφαβητικά): Μπάμπης Αλεφάντης Πυλάδης, Έβελυν Ασουάντ Κασσάνδρα, Τάσος Δήμας Φύλακας/Κορυφαίος/Προπομπός, Κωνσταντίνος Ζωγράφος Ορέστης, Έλλη Ιγγλίζ Τροφός, Δαυίδ Μαλτέζε Αίγισθος, Άννα Μαρκά Μπονισέλ Προφήτις, Νίκος Ντάσης Απόλλων, Ντίνος Παπαγεωργίου Κήρυκας, Αγλαΐα Παππά Αθηνά, Μυρτώ Ροζάκη Ηλέκτρα, Σάββας Στρούμπος Αγαμέμνων, Αλέξανδρος Τούντας Οικέτης, Σοφία Χιλλ Κλυταιμνήστρα / Το Είδωλον της Κλυταιμνήστρας • Χορός: ΜπάμπηςΑλεφάντης, Κατερίνα Αμπλιανίτη, Έβελυν Ασουάντ, Χριστόφορος Βογιατζής, Ναταλία Γεωργοσοπούλου, Κατερίνα Δημάτη, Πύρρος Θεοφανόπουλος, Έλλη Ιγγλίζ, Βασιλίνα Κατερίνη, Θάνος Μαγκλάρας, Ελπινίκη Μαραπίδη, Άννα Μαρκά Μπονισέλ, Λυγερή Μητροπούλου, Ρόζυ Μονάκη, Ασπασία Μπατατόλη, Νίκος Ντάσης, Ντίνος Παπαγεωργίου, Βαγγέλης Παπαγιαννόπουλος, Σταύρος Παπαδόπουλος, Μυρτώ Ροζάκη, Γιάννης Σανιδάς, Αλέξανδρος Τούντας, Κατερίνα Χιλλ, Μιχάλης Ψαλίδας
Διάρκ. 200΄
*

EΚΘΕΣΙΑΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ
27 Ιουνίου – 23 Αυγούστου
Αντιγόνη. Νόμος και Ανυπακοή
Περιοδική έκθεση

Με αφορμή την παγκόσμια πρεμιέρα της παράστασηςτης Αντιγόνης σε σκηνοθεσία του ΟύλριχΡάσε (συμπαραγωγή του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου και του Εθνικού Θεάτρου), ο εκθεσιακός χώρος του Αρχαίου Θεάτρου της Επιδαύρου φιλοξενεί μια νέα περιοδική έκθεση, με τίτλο Αντιγόνη. Νόμος και Ανυπακοή.

Ανοιχτή για το κοινό καθ’ όλη τη διάρκεια των παραστάσεων στο αργολικό θέατρο, η έκθεση παρουσιάζει τις μεταμορφώσεις που γνώρισε στα 70 χρόνια των Επιδαυρίων ένα από τα πιο εμβληματικά έργα της αρχαίας δραματουργίας, που καθόρισε τη δυτική νεωτερική συνείδηση.
Πολύτιμα τεκμήρια από το αρχείο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου και πολλών ακόμη πολιτιστικών οργανισμών και θιάσων της Ελλάδας και του εξωτερικού(φωτογραφίες, κοστούμια, μακέτες, παρτιτούρες και οπτικοακουστικό υλικό) ανακαλούν στη μνήμη του επισκέπτη σημαντικές στιγμές του θεσμού των Επιδαυρίων και αναδεικνύουν το παλίμψηστο της θεατρικής ερμηνείας μέσα σε μια ιστορική προοπτική, καλώντας τον θεατή να αποπειραθεί τον δικό του αναστοχασμό πάνω στα θεμελιώδη ερωτήματα του έργου: την έννοια του νόμου και την ανυπακοή ως προσωπική και πολιτική επιλογή, τις τραγικές εσωτερικές αντιφάσεις της έννοιας της δικαιοσύνης, τη σύγκρουση του εθιμικού και του πολιτικού δικαίου, της οικογένειας και του κράτους, τα εξουθενωτικά προσωπικά διλήμματα μπροστά στον εμφύλιο σπαραγμό.

Σύλληψη – Γενική εποπτεία: Κατερίνα Ευαγγελάτου • Επιστημονική επιμέλεια: Παναγιώτης Μιχαλόπουλος • Έρευνα – Τεκμηρίωση: Κωνσταντίνα Νικολοπούλου • Συνεργάτιδα στην έρευνα και την τεκμηρίωση: Εύα Γεωργουσοπούλου• Εικαστική επιμέλεια: Θάλεια Μέλισσα

Στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικτύου Αρχαίου Δράματος.

*
27 Ιουνίου – 23 Αυγούστου
«Μικροί Ιχνευτές»
Δημιουργική απασχόληση παιδιών στην Επίδαυρο

Το επιτυχημένο θεατροπαιδαγωγικό πρόγραμμα «Μικροί Ιχνευτές» συνεχίζεται και φέτος, φέρνοντας κοντά στα παιδιά το υπέροχο και μυστηριώδες σύμπαν των αρχαίων μύθων. Ενώ οι μεγάλοι παρακολουθούν την παράσταση στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου απερίσπαστοι, τα παιδιά απασχολούνται δημιουργικά προσεγγίζοντας το περιεχόμενο του ίδιου έργου. Στο πρόγραμμα συμμετέχει ομάδα έμπειρων θεατροπαιδαγωγών καιδασκάλων μουσικοκινητικής και αισθητικής αγωγής.

Κάθε Παρασκευή και Σάββατο
κατά τη διάρκεια των παραστάσεων
στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου
Για παιδιά 5-12 ετών

Στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικτύου Αρχαίου Δράματος 
ΜΙΚΡΟ ΘΕΑΤΡΟ
ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΠΙΔΑΥΡΟΥ

STUDIO RESIDENCY
15– 28 Ιουνίου
Πάροδος

Η Πάροδος, το διακαλλιτεχνικό ερευνητικό πρόγραμμα (studio residency) που εγκαινιάσαμε το 2021, έχει στόχο να δώσει τη δυνατότητα σε καλλιτέχνες*ιδες από ένα ευρύ φάσματεχνών να προχωρήσουν, υπό ιδανικές συνθήκες, την έρευνά τους πάνω στη δραματουργία του Αρχαίου Δράματος in situ. Η ερευνητική διαδικασία έχει πρακτικό χαρακτήρα καιαναπτύσσεται σε δύο στάδια: το πρώτο στάδιο(έρευνα) πραγματοποιείται στην Αθήνα, ενώ τοδεύτερο στάδιο (εφαρμογή) στο Μικρό Θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου. Τον γενικό συντονισμό και την καθοδήγηση φέτος έχει αναλάβει ο σκηνοθέτης Δημήτρης Καραντζάς.

Στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικτύου Αρχαίου Δράματος

*

ΚΥΚΛΟΣ CONTEMPORARY ANCIENTS
4 & 5 Ιουλίου

Όλια Λαζαρίδου
Θήβα μοναξιά
του Κυριάκου Χαρίτου
Εμπνευσμένο από την Αντιγόνη του Σοφοκλή

Τώρα μιλά η Θήβα
Τα τείχη τα σεπτά
Ναοί και αγορές
Γίνανε μπετά

Η μνήμη δεν είναι τίποτε άλλο πέρα από γλώσσα. Σε μια επαρχία ξεγραμμένη εδώ και χρόνια, μια φωνή ψάχνει εκείνο το κορίτσι που το λέγαν Αντιγόνη. Η πόλη ξυπνά. Θυμάται. Μπαινοβγαίνει στο όνειρο. Τα θραύσματά της αντηχούν. Μένουν για λίγο. Μετά γίνονται σκόνη.

Βραβευμένος συγγραφέας και σεναριογράφος, ο Κυριάκος Χαρίτος (Κρατικό Βραβείο Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου 2023) γράφει μια λαϊκή παραλογή εμπνευσμένη από τον μύθο της Αντιγόνης που σκηνοθετεί η Όλια Λαζαρίδου. Αποφεύγοντας τη γραμμικότητα ενός κειμένου που οι θεατές γνωρίζουν απέξω κι ανακατωτά, το Θήβα μοναξιά κινείται τόσο προς τα μπρος όσο και προς τα πίσω. Έχει τη μορφή ενός παραμιλητού. Ενός τραγουδιού.

Η αφήγηση, άλλοτε σε έμμετρο κι άλλοτε σε πεζό λόγο, συνομιλεί με τη μουσική που ερμηνεύεται ζωντανά επί σκηνής. Ηθοποιοί και μουσικοί συνθέτουν μια ονειρική μπάντα που πότε μιλά, πότε τραγουδά και πότε ψάλλει και μας μεταφέρει στα χώματα ενός τόπου γεμάτου θραύσματα μνήμης σαν κτερίσματα.

Η παράσταση συνομιλεί με την εναρκτήρια παραγωγή του Φεστιβάλ στην Επίδαυρο (Αντιγόνη του Σοφοκλή σε σκηνοθεσία Ulrich Rasche).

Σκηνοθεσία: Όλια Λαζαρίδου • Μουσική σύνθεση: Γιαν Βαν Αγγελόπουλος• Σκηνικά – Κουστούμια: Άγγελος Μέντης• Φωτισμοί: Ελίζα Αλεξανδροπούλου• Κίνηση: Νικολέττα Ξεναρίου• Διδασκαλία φωνών: Γιάννης Ψαλιδάκος• Βοηθός σκηνοθέτιδας: Αριάδνη Κωσταντακοπούλου • Ηχοληψία: Νίκος Κόλλιας • Παίζουν: Όλια Λαζαρίδου, Αλεξάνδρα Καζάζου, Βασίλης Τρυφουλτσάνης, Γιάννης Ψαλιδάκος• Εκτέλεση παραγωγής: Apparat Athen / Νικόλας Χανακούλας

*

ΚΥΚΛΟΣ CONTEMPORARY ANCIENTS
11 & 12 Ιουλίου
Χρήστος Στέργιογλου –Αλέξανδρος Δράκος Κτιστάκης
Ιαχές

Πώς θα μπορούσε άραγε να ηχήσει μουσική απότη σκέψη του πρόσφυγα τη σκέψη του αιχμάλωτου τη σκέψη του ανθρώπου σαν κατάντησε κι αυτός πραμάτεια, όπως γράφει ο Σεφέρης στον «Τελευταίο σταθμό»· από τον θρήνο της Εκάβης που πάει να γίνει σκλάβα μετά την άλωση της Τροίας στις Τρωάδες του Ευριπίδη· από τον πόνο των ανθρώπων που έχουν βιώσει τη σκλαβιά σε όλη τους τη ζωή;

Ερωτήματα σαν αυτό αποτέλεσαν οδηγό σε μια σύνθετη έρευνα που επιχειρεί να οδηγήσει την αρχαία και νεότερη ποίηση και τη μουσική σε νέα, αχαρτογράφητα μονοπάτια, με απώτερο στόχο να δημιουργηθεί ένα ενιαίο μουσικό έργο που ασχολείται με διαχρονικά και πανανθρώπινα ζητήματα.
Οι Ιαχές είναι μια παράσταση που, με άξονα τη σκλαβιά, τον ξεριζωμό και τη μετανάστευση ανά τους αιώνες, διερευνά τα σημεία τομής και την οργανική συγγένεια ανάμεσα στην ποίηση, το Αρχαίο Δράμα και το μέλος, τη μουσική.

Αποσπάσματα από αρχαίες τραγωδίες, στίχοι από τη δημοτική και νεότερη ελληνική και παγκόσμια ποίηση και πρωτότυπα κείμενα συνενώνονται και ενσωματώνονται σ’ ένα πρωτότυπο μουσικό έργο σε σύνθεση του Αλέξανδρου Δράκου Κτιστάκη. Το έργο ερμηνεύει το Alex Drakos Quartet, σε μια επί σκηνής μουσική συνομιλία με χαρισματικούς ερμηνευτές τον Χρήστο Στέργιογλου, που σκηνοθετεί την παράσταση, και τον λυρικό τραγουδιστή Γιώργο Ιατρού.

Σκηνοθεσία: Χρήστος Στέργιογλου• Δραματουργική επεξεργασία: Ταξιάρχης Δεληγιάννης, Βασίλης Τσιουβάρας• Μουσική σύνθεση: Αλέξανδρος Δράκος Κτιστάκης• Ερμηνευτές: Χρήστος Στέργιογλου ερμηνεία, τραγούδι, Γιώργος Ιατρού: τραγούδι• Ζωντανή ερμηνεία της μουσικής: Αλέξανδρος Δράκος Κτιστάκης ντραμς, Γιάννης Παπαδόπουλος πιάνο, Γιώργος Γεωργιάδης μπάσο, Δημήτρης Τσάκας σαξόφωνο • Σύμβουλος δραματουργίας: Ελένη Σπετσιώτη • Επιμέλεια κίνησης: Ζωή Χατζηαντωνίου • Σκηνικά – Κοστούμια: Ιωάννα Τσάμη • Φωτισμοί: Ελίζα Αλεξανδροπούλου• Ηχοληψία: Νίκος Κόλλιας • Βοηθοί σκηνοθέτη: Ταξιάρχης Δεληγιάννης, Βασίλης Τσιουβάρας• Εκτέλεση παραγωγής :Apparat Athen / Νικόλας Χανακούλας

Διάρκ. 65΄
*

ΚΥΚΛΟΣ CONTEMPORARY ANCIENTS
18 Ιουλίου
Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου – Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου
Ηλέκτρα 7
Ταινία εμπνευσμένη από την Ηλέκτρα του Σοφοκλή

Άλλη μια αναπάντεχη σύμπραξη στο πλαίσιο των εορτασμoύ των 70 χρόνων του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου! Το Φεστιβάλ ενώνει φέτος τις δυνάμεις του με την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου για τη δημιουργία μιας ταινίας που αποτελεί πρόταση της ΕΑΚ η οποία αντλεί την έμπνευσή της από την Ηλέκτρα του Σοφοκλή. Μέρος του επιτυχημένου κύκλου Contemporary Ancients, που φέτος ανοίγεται και στην τέχνη του κινηματογράφου, η ταινία σε σενάριο Παναγιώτη Χριστόπουλου, θα αποτελείται από 7 κεφάλαια, το καθένα σκηνοθετημένο από διαφορετικό *ή σκηνοθέτη *τιδα.. Επτά διακεκριμένες και διακεκριμένοι δημιουργοί, με συμμετοχές σε κινηματογραφικά φεστιβάλ εντός και εκτός Ελλάδος, επιλέχθηκαν ώστε να εκπροσωπούν το ευρύ φάσμα της σύγχρονης ελληνικής κινηματογραφίας και να συμβάλουν με τη δική τους ματιά σ’ αυτή την πρωτότυπη κινηματογραφική σκυταλοδρομία. Είναι (με αλφαβητική σειρά) οι: Αλέξανδρος Βούλγαρης, Σοφία Εξάρχου, Νεριτάν Ζιντζιρία, Χριστίνα Ιωακειμίδη, Μπάμπης Μακρίδης, Αργύρης Παπαδημητρόπουλος και ΕλίναΨύκου. Την εκτέλεση της παραγωγής έχει αναλάβει η εταιρεία Marni Films με παραγωγό τη Μίνα Ντρέκη. Θα συνεργαστούν με διαφορετικούς διευθυντές φωτογραφίας και μοντέρ, ενώ οι υπόλοιποι συντελεστές και ηθοποιοί θα είναι κοινοί.

*
Σημείωμα σεναριογράφου
Έχοντας ως ενιαίο κορμό μια υποθετική μητροκτονία στη σύγχρονη Ελλάδα, η ταινία αντλεί στοιχεία και θεματικές από την Ηλέκτρα του Σοφοκλή και χτίζει μια ιστορία σε επτά μέρη, που αντιστοιχούν σε επτά οπτικές γωνίες πάνω στο έγκλημα. Αντίθετα απ’ ό,τι στην τραγωδία του Σοφοκλή, εδώ οι βασικοί πρωταγωνιστές του μύθου μιλούν ελάχιστα ή καθόλου. Για κείνους και εξ ονόματός τους μιλούν τα ΜΜΕ, οι Αρχές, η κοινωνία, τα ψηφιακά ίχνη με την αναζήτηση και ανασύνθεση της αλήθειας να καθίσταται εντέλει ανέφικτη.

Παναγιώτης Χριστόπουλος

Σκηνοθεσία: Αλέξανδρος Βούλγαρης, Σοφία Εξάρχου, Νεριτάν Ζιντζιρία, Χριστίνα Ιωακειμίδη, Μπάμπης Μακρίδης, Αργύρης Παπαδημητρόπουλος, Ελίνα Ψύκου• Σενάριο: Παναγιώτης Χριστόπουλος • Διεύθυνση Φωτογραφίας: Σίμος Σαρκετζής, Χρήστος Καραμάνης, Δημήτρης Λαμπρίδης, Νικόλας Καρανικόλας, Μανού Τιλίνσκι• Casting Director: Σοφία Δημοπούλου • Κοστούμια: Μάρλι Αλιφέρη, Ελισάβετ Ζαχαράκη • Σκηνογραφία: Σταύρος Λιόκαλος • Μακιγιάζ: Ιωάννα Λυγίζου • Ηχολήπτης: Στέφανος Ευθυμίου • Παίζουν: Αγγελική Παπαθεμελή Κλυταιμνήστρα, Κώστας Κορωναίος Αγαμέμνων, Αυγουστίνος Κούμουλος Αίγισθος, Μαρία Φιλίνη Αξιωματικός ΔΕΕ, Έλσα Λεκάκου Ηλέκτρα, Στέφανος Καλτζίδης Ορέστης, Κατερίνα Ζησούδη Χρυσόθεμις, Νίκος Χανακούλας Φύλακας, Μαρία Καλλιμάνη Γυναίκα, Φίλιππος Σαλάτας Μωρό Χρυσόθεμις, Θάνος Αλεξίου Βουλευτής, Λαέρτης Μαλκότσης Παιδαγωγός, Δανάη Δεληγεώργη Παιδοψυχολόγος, Ευγενία Σαμαρά Παρουσιάστρια, Γιώργος Κουβαράς Ρεπόρτερ, Ιωάννα Ραμπαούνη Αστυνομικός Ηλέκτρα, Σεραφείμ Ράδης Αστυνομικός Ορέστης, Βασίλης Δημητρούλιας Πραγματογνώμων • Εκτέλεση παραγωγής: Μίνα Ντρέκη | Marni Films

Η ταινία είναι μια παραγωγή του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, με την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου και πραγματοποιείται με την ευγενική χορηγία της ΔΕΗ.

Η ΔΕΗ, η μεγαλύτερη εταιρεία ενέργειας στη ΝΑ Ευρώπη, υποστηρίζει όλους και όσα μας οδηγούν σε ένα μέλλον γεμάτο πολιτισμό, ενισχύει τον πολιτιστικό πλούτο και στηρίζει κάθε μορφή δημιουργικής έκφρασης ως μέσου κοινωνικής ευαισθητοποίησης και αλλαγής.

Διαρκ. 50΄

ΚΥΚΛΟΣ CONTEMPORARY ANCIENTS
25 & 26 Ιουλίου
Γιάννης Σκουρλέτης – bijoux de kant
Δεξιά της κοίτης
του Γιάννη Παλαβού
Εμπνευσμένο από τον Οιδίποδα επί Κολωνώ του Σοφοκλή

Συνεδρία πολέμου
του Άρη Αλεξανδρή
Εμπνευσμένο από τη Λυσιστράτητου Αριστοφάνη

Δύο γυναικείους μονολόγους εμπνευσμένους από το Αρχαίο Δράμα με την υπογραφή σύγχρονων Ελλήνων συγγραφέων, του Γιάννη Παλαβού και του Άρη Αλεξανδρή, παρουσιάζουμε και φέτος στο πλαίσιο του Κύκλου Contemporary Ancients σε σκηνοθεσία Γιάννη Σκουρλέτη. Γραμμένοι με ανάθεση του Φεστιβάλ, αντλούν και οι δύο ελεύθερα από τους αρχαίους μύθους αποκαλύπτοντας σύγχρονες πτυχές τους σε πρωτότυπα, ανατρεπτικά έργα.

Συγγραφέας των συλλογών διηγημάτων Αστείο (Κρατικό Βραβείο Διηγήματος 2013) και Το παιδί (2019), ο Γιάννης Παλαβός αντλεί από τον Οιδίποδα επί Κολωνώγια να φωτίσει την αρχετυπική σχέση πατέρα-κόρης μέσα από τον μονόλογο μιας γυναίκας που σκιαγραφεί το πορτρέτο του πατέρα της, περιπλανώμενου λαϊκού οργανοπαίκτη στην ελληνική επαρχία, διωγμένου και κατατρεγμένου, όπως ο ήρωας αναφοράς, μ’ εκείνη μοναδικό στήριγμά του.

Από την πλευρά του, ο Άρης Αλεξανδρής (Κρατικό Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Συγγραφέα 2023 για το μυθιστόρημα Πώς ο Ιγνάτιος Καραθοδωρής έχασε τα πάντα), έχοντας μόλις εκδώσει το δεύτερο βιβλίο του Τρία επί ψυχής (2024), εμπνέεται από τη Λυσιστράτη δίνοντας έναν σπαρταριστό μονόλογο για την παρακμή του σεξ στην εποχή των ψηφιακών μέσων κι έναν νέο, ιδιότυπο πόλεμο με πεδίο μάχης το ανθρώπινο σώμα.

*
Δεξιά της κοίτης
Στο έργο Δεξιά της κοίτης, με πηγή έμπνευσης τον Οιδίποδα επί Κολωνώ του Σοφοκλή, ο Γιάννης Παλαβός ξετυλίγει την ιστορία δύο προσώπων, ενός πατέρα και μιας κόρης. Ο πατέρας, λαϊκός οργανοπαίκτης που διά της τέχνης του λύνει τα αινίγματα των άλλων αλλά αδυνατεί να λύσει το δικό του, περιπλανιέται διωγμένος κι ανήμπορος με μόνο στήριγμα την κόρη του. Έναν χρόνο μετά τον θάνατό του, η κόρη τελεί στη μνήμη του ένα άτυπο μνημόσυνο, ιχνηλατώντας την προσωπικότητά του και κάνοντας παράλληλα έναν απολογισμό της σχέσης τους, πικρό και τρυφερό μαζί.

*

Συνεδρία πολέμου
Μπορεί η αποχή από το σεξ σήμερα να σταματήσει έναν πόλεμο; Η Λυσιστράτητου Άρη Αλεξανδρή είναι μια αγανακτισμένη ψυχολόγος που έχει κουραστεί να ακούει τις θεραπευόμενες και τους θεραπευόμενούς της να κλαυθμυρίζουν για τα στραβά των σχέσεων και των επιλογών τους. Πεπεισμένη πως βρισκόμαστε στο μέσο ενός ιδιότυπου πολέμου με πεδίο μάχης το ανθρώπινο σώμα, οργανώνει μια ομαδική διαδικτυακή συνεδρία για να δώσει στους συμμετέχοντες την πιο κρίσιμη συμβουλή: να απέχουν από το σεξ. Σε μια εποχή υπερδιάθεσης του σεξ, τι θέση έχει στην πραγματική ζωή των ανθρώπων; Ένας σπαρταριστός μονόλογος όπου η αποφασιστικότητα συγκρούεται με την αμφιβολία και οι παραδοσιακές αντιλήψεις για τον έρωτα συνομιλούν με τα άβολα δεδομένα της ψηφιακής εποχής.