Έμπειροι αρτοποιοί από βιοτεχνικά αρτοποιεία -τους Φούρνους της Γειτονιάς- θα αναλάβουν την παρασκευή της μεγαλύτερης λαγάνας, χρησιμοποιώντας 320 κιλά αλεύρι τεσσάρων ποικιλιών, 80 κιλά εκλεκτό σουσάμι, 30 λίτρα σησαμέλαιο, 22 κιλά ταχίνι, καθώς και αλάτι, ζάχαρη και μαγιά.

Στη διανομή θα συμμετέχουν ενεργά οι εθελοντές της ΑΜΚΕ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΡΤΟΣ (ΕΛΑΡΤ), συμβάλλοντας ουσιαστικά στην επιτυχία της μεγάλης γιορτής.

Οι παρευρισκόμενοι θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν σαρακοστιανά εδέσματα, λαγάνα και κρασί, σε μια εκδήλωση που θα κορυφωθεί με μεγάλο παραδοσιακό γλέντι με την Γωγώ Τσαμπά, συνοδεία του κλαρίνου του Νεκτάριου Κοκκώνη.

12.00-15.00 | Ξέφωτο, Πάρκο Σταύρος Νιάρχος

Την Καθαρά Δευτέρα, το ΚΠΙΣΝ υποδέχεται μια μουσική “πανήγυρη”, σε επιμέλεια της Βασιλικής Καρακώστα, αφιερωμένη στον ουρανό και τη γη, εκεί όπου ο ήχος, η κίνηση και η συλλογική μνήμη συναντιούνται.

Αρχέγονα τραγούδια και σκοποί από όλη τη γεωγραφία του ελληνικού κόσμου εναλλάσσονται με τρόπο ρυθμικό και μυσταγωγικό, συνομιλώντας με σύγχρονες μελωδίες εμπνευσμένες από τη δημοτική μας μουσική. Το παρελθόν και το παρόν συνυπάρχουν, υπενθυμίζοντας ότι η παράδοση δεν αποτελεί μουσειακό αποτύπωμα, αλλά ζωντανό και ενεργό κομμάτι της καθημερινής μας ζωής.

Η δημιουργός και ερμηνεύτρια Βασιλική Καρακώστα προσκαλεί και ενώνει κορυφαίους μουσικούς και τραγουδιστές από διαφορετικές γενιές και τόπους, συνθέτοντας για πρώτη φορά μια μοναδική συνάντηση. Ένα πολύχρωμο μουσικό σύνολο που, με οδηγό τη συλλογική εμπειρία και τον ήχο της μνήμης, μετατρέπει την Καθαρά Δευτέρα σε γιορτή κοινής ανάτασης και προσδοκίας.

Εικαστική δράση: Χαρταετοί που ονειρεύονται

11.30-14.30 | Πευκώνας, Πάρκο Σταύρος Νιάρχος
Για παιδιά 4 ετών και άνω

Ελεύθερη συμμετοχή με σειρά προτεραιότητας

Με χαρτί, χρώματα, κορδέλες και πολλή φαντασία, οι συμμετέχοντες/ουσες δημιουργούν χαρταετούς που θυμίζουν ονειρικά ζώα ή φανταστικά πλάσματα έτοιμα να πετάξουν, να χορέψουν και να αφηγηθούν μια ιστορία.

Κάθε παιδί δημιουργεί τον δικό του χαρταετό, διαλέγοντας χρώματα, σχήματα και λεπτομέρειες, χωρίς σωστό και λάθος, και μέσα από το παιχνίδι και τον πειραματισμό αφήνει τον αέρα να σηκώσει τα όνειρά του ψηλά!

Δημιουργική Μεταξοτυπία στο Πάρκο Σταύρος Νιάρχος

12.00-15.00 | Πευκώνας, Πάρκο Σταύρος Νιάρχος
Ελεύθερη συμμετοχή με σειρά προτεραιότητας

Ένα εργαστήριο μεταξοτυπίας που ζωντανεύει το έθιμο της Κυρά‑Σαρακοστής, συνδυάζοντας την παράδοση με τη σύγχρονη δημιουργικότητα. Οι επισκέπτες και οι επισκέπτριες του ΚΠΙΣΝ, με την υποστήριξη της ομάδας των tind, θα γνωρίσουν την τεχνική της μεταξοτυπίας και θα τυπώσουν μια αφίσα – ημερολόγιο για τις επτά εβδομάδες της Σαρακοστής. Χρησιμοποιώντας ειδικό μελάνι που αφαιρείται, θα τυπώσουν μορφές και μινιμαλιστικά σύμβολα και θα δημιουργήσουν ελεύθερα, δίνοντας χώρο στη φαντασία και ζωντανεύοντας ένα έθιμο του παρελθόντος μέσα από τη μαγεία της τέχνης.

Καθαρά Δευτέρα: Πότε καθιερώθηκε στην Ελλάδα;

Δεν έχουμε ακριβή ημερομηνία για την εποχή που η Καθαρά Δευτέρα καθιερώθηκε στη χώρα μας. Από τη στιγμή που η ημέρα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την Ορθοδοξία, είναι σχεδόν δεδομένο ότι η εξάπλωση της θρησκείας στην Ελλάδα έφερε μαζί της και την Καθαρά Δευτέρα. «Πέφτει» κάθε χρόνο 48 μέρες πριν το Πάσχα και σηματοδοτεί την έναρξη της Σαρακοστής, μίας περιόδου νηστείας μέσω της οποίας «καθαρίζεται» το σώμα και το πνεύμα, εξ ου και το όνομα «Καθαρά Δευτέρα».

Έθιμο #1: Του Κουτρούλη ο γάμος στη Μεθώνη

Ένα από τα πιο παλιά έθιμα που διατηρούνται ακόμα ζωντανά συμβαίνει στη Μεθώνη. Κάθε χρόνο την Καθαρά Δευτέρα πραγματοποιείται στην κωμόπολη της Μεσσηνίας «του Κουτρούλη ο γάμος». Το έθιμο έχει τις ρίζες του στον 14ο αιώνα και βασίζεται σε πραγματικό γεγονός. Σε λίγες μέρες θα γίνει για ακόμα μία φορά ο γάμος του Κουτρούλη στην πλατεία της Μεθώνης. Όπως έχει επικρατήσει, ο γάμος πραγματοποιείται μεταξύ του γαμπρού και ενός άντρα που είναι μεταμφιεσμένος σε νύφη.

Έθιμο #2: Μπουρανί στον Τύρναβο

Ένα πιο τολμηρό έθιμο αναβιώνει κάθε χρόνο στον Τύρναβο, ανήμερα της Καθαράς Δευτέρας. «Μπουρανί» είναι το όνομα της παραδοσιακής σούπας που ετοιμάζεται εκείνη τη μέρα, αλλά το… κυρίως πιάτο της ημέρας είναι οι εορτασμοί του φαλλού που στήνονται στην πόλη. Το έθιμο φαίνεται πως έχει Διονυσιακές καταβολές, αλλά στη σύγχρονη εκδοχή του γιορτάζεται από τα τέλη του 19ου αιώνα.

Έθιμο #3: Αλευρομουτζουρώματα στο Γαλαξίδι

Στη Στερεά Ελλάδα, ένα από τα πιο διάσημα έθιμα της Καθαράς Δευτέρας εντοπίζεται στο Γαλαξίδι και αφορά στα αλευρομουτζουρώματα. Το καρναβάλι και η έναρξη της Σαρακοστής πάνε χέρι-χέρι σε πολλές περιοχές της χώρας και κάτι τέτοιο συμβαίνει και στο Γαλαξίδι, όπου κάθε Καθαρά Δευτέρα ξεσπά ένας αλευροπόλεμος, σε μία παράδοση που κρατά για περισσότερα από 200 χρόνια! Στους δρόμους της πόλης η διάθεση είναι ακόμα καρναβαλική και επικρατεί γιορτή, οπότε κανείς δεν λέει όχι στο να πασαλειφτεί με αλεύρι και χρώματα!

Έθιμο #4: Βλάχικος γάμος στη Θήβα

Ο Βλάχικος Γάμος της Θήβας, στη σύγχρονη μορφή του, έχει ιστορία περίπου 200 ετών. Περιέχει αρκετές Διονυσιακές επιρροές και έχει σατυρικό χαρακτήρα. Η προέλευσή του προηγείται του Χριστιανισμού, καθώς τις αρχές της άνοιξης οι ποιμένες πραγματοποιούσαν τελετές για τη βλάστηση και τη γονιμότητα της φύσης, με τραγούδια, χορούς και φαγοπότι. Περίπου το 1830, αυτή η παράσταση μεταφέρθηκε στη Θήβα, όπου κορυφώνεται κάθε Καθαρά Δευτέρα με έναν «γάμο». Εκεί ακούει κανείς σκωπτικό διάλογο με βλάχικη προφορά μεταξύ των «συμπεθέρων» του γαμπρού και της νύφης και βλέπει τον «χορό του πεθαμένου». Ο θάνατος και η ανάσταση είναι στενά συνδεδεμένοι τόσο στη λαϊκή παράδοση όσο και στον Χριστιανισμό.

Έθιμο #5: Ο χαρταετός και η ιστορία του

Πέρα από τα τοπικά έθιμα, υπάρχουν και αυτά που συναντάμε παντού την Καθαρά Δευτέρα: το σαρακοστιανό τραπέζι και το πέταγμα του χαρταετού. Οι πρώτοι χαρταετοί χρονολογούνται στον 5ο αιώνα π.Χ. στην Κίνα. Στην Ευρώπη φαίνεται πως ήρθαν τον 14ο αιώνα, χάρη στους μεγάλους εξερευνητές που ένωσαν τον ασιατικό με τον ευρωπαϊκό κόσμο. Ο συμβολισμός του χαρταετού θέλει την ανάταση της ανθρώπινης ψυχής. Παρότι προηγείται του Χριστιανισμού, η Ορθόδοξη πίστη υιοθετεί μια παρόμοια ερμηνεία για το πέταγμα χαρταετού την Καθαρά Δευτέρα.

Τα… νεότερα έθιμα της Καθαράς Δευτέρας

Οι παραδόσεις έχουν μεγάλη ιστορία και παραμένουν αναλλοίωτες για δεκαετίες. Σίγουρα όμως οι συνήθειες μας εξελίσσονται και ο φετινός εορτασμός δεν είναι ίδιος με εκείνον πριν πολλά χρόνια. Η λαγάνα, ο χαρταετός, τα νηστήσιμα φαγητά είναι ακόμα εδώ, αλλά πλέον προσεγγίζουμε την ημέρα με διαφορετικές προτεραιότητες: πηγαίνουμε σε πάρκα, λόφους και άλλους χώρους πρασίνου για να πετάξουμε χαρταετό, ενώ το πικνίκ στην εξοχή είναι λιγότερο συνηθισμένο και το τραπέζι γίνεται κυρίως στο σπίτι.

Οι διατροφικές συνήθειες έχουν επίσης αλλάξει και η νηστεία για 40+ μέρες είναι πλέον πιο εύκολη. Η vegan διατροφή, για παράδειγμα, έχει αυξήσει τις επιλογές νηστήσιμων φαγητών, τα οποία πλέον βρίσκουμε στο σαρακοστιανό τραπέζι. Μεγαλύτερη έμφαση δίνεται και στη βιωσιμότητα, που στην Καθαρά Δευτέρα μεταφράζεται σε λιγότερη σπατάλη και μείωση του food waste.

Ενεργειακές Μπουκιές Ταχινιού με Κακάο

Υλικά:

• ½ φλ. ταχίνι(εμείς επιλέγουμε ταχίνι ολικής άλεσης Cibus)

• 2 κ.σ. μέλι

• 1 κ.σ. κακάο

• 3 κ.σ. νιφάδες βρώμης

• Κανέλα

Εκτέλεση:

Ανακατεύεις όλα τα υλικά, πλάθεις μικρές μπουκιές και τις βάζεις στο ψυγείο για 30 λεπτά. Έχεις ένα γλυκό χωρίς ζάχαρη, γεμάτο καλά λιπαρά και φυτικές ίνες.

Κρέμα Γιαουρτιού με Ταχίνι & Μπανάνα

Υλικά:

• 1 κεσεδάκι γιαούρτι στραγγιστό ή φυτικό επιδόρπιο

• 1 κ.σ. ταχίνι

• μπανάνα σε φέτες

• Λίγους ξηρούς καρπούς

Εκτέλεση:

Ανακατεύεις το ταχίνι με το γιαούρτι και προσθέτεις από πάνω τη μπανάνα και τους ξηρούς καρπούς. Ιδανικό πρωινό ή απογευματινό που σταθεροποιεί το σάκχαρο.

Ρεβίθια με Dressing Ταχινιού

Υλικά:

• 100 gr. ρεβίθια ωμά
• Ξύσμα και χυμός 1 λεμονιού
• Αλάτι
• Πιπέρι
• 100gr. κους –κους
• 15gr. Ταχίνι
• 1/φλ. χυμό lime
• 6-7 φύλλα δυόσμου
• 10gr. μέλι
• 1φλ. φιστίκια αποφλοιωμένα

Εκτέλεση

Αφού έχουμε μουλιάσει τα ρεβίθια για 10-12 ώρες τα βάζουμε να βράσουν για 30 -40 λεπτά. Σε ένα κατσαρολάκι βάζουμε το κους-κους μαζί με νερό και το αφήνουμε μέχρι να βράσει. Σε ένα μίξερ βάζουμε το ταχίνι, το λάιμ, το μέλι, και το δυόσμο και τα χτυπάμε καλά.

Σε μια σαλατιέρα βάζουμε όλα τα υλικά, ρίχνουμε την σως με ταχίνι και τα φιστικιά για το σερβίρισμά.

Σάλτσα Ταχινιού για Ψητά Λαχανικά

Υλικά:

• 3 κ.σ. ταχίνι

• 1 κ.σ. ξίδι μηλίτη

• Πάπρικα ή κύμινο

• Αλάτι & πιπέρι

• Ψητά λαχανικά

Εκτέλεση:

Περιχύνεις τα ψητά λαχανικά με τη σάλτσα λίγο πριν το σερβίρισμα. Δίνει πλούσια γεύση και αυξάνει τη διατροφική αξία του γεύματος.

Κύριε Λαζάρου, ποια είναι η πιο έντονη παιδική σας μνήμη από μια Καθαρή Δευτέρα και ποια γεύση τη συνοδεύει μέχρι σήμερα;

Ο χαρταετός. Δεν έχει γεύση, έχει όμως κίνηση. Είμαι τρίτης γενιάς Πειραιώτης. Τα αδέλφια του πατέρα μου έφυγαν από το κέντρο του Πειραιά, όπου γεννήθηκαν, και εγκαταστάθηκαν στα όρια Κορυδαλλού–Νεάπολης. Για εμάς, αυτή η διαδρομή ήταν μια ολόκληρη ιεροτελεστία: φεύγαμε με τα πόδια από το κέντρο του Πειραιά, φτάναμε στην Ιπποδάμεια, παίρναμε το λεωφορείο για τη Νεάπολη, κοντά στο νεκροταφείο της Ανάστασης, και συνεχίζαμε πάλι με τα πόδια μέχρι το σπίτι, που ήταν προς το βουνό.

Κρατούσαμε τσάντες με καλούδια, γιατί τα τραπέζια ήταν ρεφενέ. Κανείς οικογενειάρχης δεν μπορούσε μόνος του να μαζέψει 30–40 άτομα και να τους τραπεζώσει. Και φυσικά, κρατούσαμε τους χαρταετούς που είχαμε φτιάξει τις προηγούμενες μέρες με τον πατέρα μου. Αυτές είναι οι μνήμες μου.

Χάρηκα πολύ, όταν, πρόσφατα, είδα, σε ένα χωριό, νέα παιδιά να ενδιαφέρονται για το πώς φτιάχνεται ο χαρταετός. Γιατί, για τα παιδιά, αυτό είναι η Καθαρή Δευτέρα: το πέταγμά του. Για τους μεγάλους, το γλέντι αλλάζει ανάλογα με τον τόπο καταγωγής. Στον πυρήνα, όμως, βρίσκονται πάντα τα θαλασσινά. Να ανοίγεις ένα κυδώνι ή μια γυαλιστερή, να ρίχνεις λίγες σταγόνες λεμόνι και να το βλέπεις να «χορεύει». Είναι μια εικόνα που δεν την ξεχνάς ποτέ.

Και ίσως αυτή η κίνηση —από το σπίτι στη γειτονιά, από τη γειτονιά στον ουρανό— να είναι το πιο ουσιαστικό υλικό της παράδοσής μας.

Σωστά τα λέτε. Κι από τη στιγμή που ασχολήθηκα με αυτή τη δουλειά, οφείλω να συμβουλεύσω τον κόσμο για το πώς πρέπει να αγοράζει, ιδίως τα θαλασσινά και, πιο συγκεκριμένα, ό,τι προορίζεται για ωμοφαγία. Πρώτα απ’ όλα, ψωνίζουμε από οργανωμένες κεντρικές ή λαϊκές αγορές και από ανθρώπους με τους οποίους έχουμε σχέση εμπιστοσύνης, ώστε να μπορούμε να αναζητήσουμε ευθύνες αν κάτι δεν πάει καλά. Όχι από πλανόδιους που, στις 11 το πρωί της Καθαράς Δευτέρας, στήνουν ένα μηχανάκι σε μια γωνία για να πουλήσουν όστρακα — χωρίς ψύξη, χωρίς τις κατάλληλες συνθήκες, εκτεθειμένα στον ήλιο. Ας είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί σε αυτά τα ζητήματα.

Πώς πιστεύετε ότι τα αρώματα της λαγάνας, του ταραμά και των θαλασσινών «ξυπνούν» μνήμες και συναισθήματα γύρω από το οικογενειακό τραπέζι της Καθαρής Δευτέρας;

Ξεκινάμε από την εικόνα. Δεν έχεις κάθε μέρα λαγάνα στο τραπέζι. Κι έτσι, μόνο που τη βλέπεις, ξυπνούν οι μνήμες. Θυμάσαι πού την έφαγες πέρσι, πού την είχες φάει πριν από είκοσι χρόνια. Προσωπικά, κάθε φορά που τρώω λαγάνα, θυμάμαι μια ξεχωριστή παρέα που είχα οργανώσει μια Καθαρά Δευτέρα. Είχαμε πάει στην Αρκαδία, στη Δημητσάνα, και γυρίσαμε τα γύρω χωριά. Φάγαμε στη Ζάτουνα, σε ένα καφενεδάκι — που ήταν μαζί κουρείο και φωτογραφείο — εκεί όπου είχε εξοριστεί ο Μίκης Θεοδωράκης. Εκεί, μέσα από σημειώματα και μνήμες που είχε αφήσει πίσω του, νιώσαμε μια ιδιαίτερη συγκίνηση.

Δεν έχω την κλασική παιδική ανάμνηση της λαγάνας από το πατρικό μου, ούτε από τον πατέρα μου, που οργάνωνε πάντα την Καθαρά Δευτέρα — την οποία αποκαλούσε «εκκαθάριση». Η δική μου δυνατή μνήμη είναι εκείνη η μέρα στη Ζάτουνα: η λαγάνα με πέντε μεζέδες που είχα σε ένα μικρό ψυγειάκι, όσα μας πρόσφερε αρχικά ο άνθρωπος του καφενείου — εύχομαι να ζει και να είναι καλά. Αυτή είναι η εικόνα που κρατώ. Και έχουν περάσει σχεδόν τριάντα χρόνια.

Ποιο έθιμο της ημέρας θεωρείτε πιο ουσιαστικό και γιατί αξίζει να διατηρηθεί ζωντανό στη σύγχρονη ελληνική κουζίνα;

Η παρέα. Η παρέα κάνει τις γιορτές.

Συμφωνώ απόλυτα — η γιορτή ζωντανεύει μόνο όταν μοιραζόμαστε το τραπέζι με αγαπημένα πρόσωπα. Με ποιον τρόπο μπορεί ένας σεφ να τιμήσει την παράδοση της Καθαρής Δευτέρας χωρίς να αλλοιώσει την αυθεντικότητα των γεύσεων;

Σεβόμενος την ιστορία και τον τρόπο που μεγάλωσε. Την Καθαρά Δευτέρα φεύγεις το πρωί και πηγαίνεις στην ψαραγορά, στον ψαρά της γειτονιάς σου, που τον καλημερίζεις κάθε μέρα. Του λες: «Κράτησέ μου ένα κιλό λαβράκι για το βράδυ. Κι αν έχεις χρόνο, καθάρισέ το και λιγάκι». Από εκεί ξεκινάει η μέρα. Από τις 10 το πρωί περιμένεις τους φίλους με ένα ουζάκι, ένα τσίπουρο ή ένα καλό κρασί. Και είναι κρίμα που έχουμε απομακρυνθεί από τη ρετσίνα, γιατί η παρανόηση που επικράτησε «χάλασε» ένα εξαιρετικό προϊόν. Τώρα όμως γίνονται προσπάθειες από κορυφαίους οινοποιούς που παράγουν υπέροχες ρετσίνες. Η ρετσίνα δεν σημαίνει φτηνό κρασί. Έπρεπε να είναι η ταυτότητά μας, όπως για τους Γάλλους ένα Chardonnay ή ένα Sauvignon και για τους Ιταλούς μια άλλη ποικιλία.

Για εμάς, η ρετσίνα θα έπρεπε να είναι σημείο αναφοράς. Μακάρι σιγά σιγά να το διορθώσουμε κι αυτό. Τις περισσότερες ώρες της ημέρας, η αναφορά γίνεται στο ούζο και στο τσίπουρο, όπου τα τελευταία χρόνια βλέπουμε εξαιρετικούς αποσταγματοποιούς να δημιουργούν ποιοτικά προϊόντα. Και κάτι σημαντικό: μακριά από τα χύμα, που δεν έχουν σφραγίδα. Ας είμαστε προσεκτικοί και σε αυτό.

Τι σημαίνει για εσάς προσωπικά η έννοια της «παράδοσης» στη γαστρονομία και πώς τη μεταφέρετε στις νεότερες γενιές μέσα από τα πιάτα σας;

Μέσα από την παράδοση γράφουμε ιστορία. Μέσα από την παράδοση κρατάμε ζωντανές τις μνήμες μας και τους ανθρώπους που δεν είναι πια μαζί μας. Είμαστε ίσως από τις λίγες χώρες που διατηρούν αυτά τα έθιμα. Και την περιμένουμε την Καθαρά Δευτέρα. Δε σας κρύβω ότι κι εγώ ο ίδιος φέρομαι σαν μικρό παιδί: να φτιάξω έναν αετό, να έχω την ευκαιρία να είμαι γύρω από μικρά παιδιά. Πριν λίγα χρόνια, με έναν φίλο, φτιάξαμε έναν φανταστικό αετό, στον οποίο γράψαμε μπροστά «ο παιχταράς». Πέταξε πολύ ψηλά. Τον δέσαμε καλά εκεί στο ταβερνάκι όπου τρώγαμε, και παρέμεινε στον ουρανό μέχρι το απόγευμα. Τον θαυμάζαμε — φαινόταν σαν μια μικρή κουκίδα. Εφτά καλούμπες είχαμε δέσει. Μια φορά τον χρόνο έχουμε Καθαρά Δευτέρα. Και αυτή η στιγμή, αυτή η χαρά, είναι που μένει ζωντανή.

Σας ευχαριστώ πάρα πολύ γι’ αυτή την κουβέντα!

Κι εγώ. Και του χρόνου!

Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος, το ΚΠΙΣΝ υποδέχεται τη Σαρακοστή με ζωντανή μουσική, χορό και δημιουργικές δραστηριότητες για παιδιά, μέσα από ένα πλούσιο πρόγραμμα. Σήμερα, Καθαρά Δευτέρα 3 Μαρτίου, το ΚΠΙΣΝ γιορτάζει τα Κούλουμα με ένα μεγάλο παραδοσιακό γλέντι με ελληνικούς χορούς και τραγούδια και προσκαλεί μικρούς και μεγάλους να πετάξουν τον χαρταετό τους στο Πάρκο Σταύρος Νιάρχος.

Καθαρά Δευτέρα, 3 Μαρτίου

«ΚΑΛΩΣ-ΤΗΝ ΤΗ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ, ΚΑΛΩΣ-ΤΗΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΟΙΞΗ!»

12.00-15.00 | Ξέφωτο, Πάρκο Σταύρος Νιάρχος

Από τις 12.00 έως τις 15.00, στο Ξέφωτο του Πάρκου Σταύρος Νιάρχος, ο καθηγητής εθνομουσικολογίας Λάμπρος Λιάβας επιμελείται και παρουσιάζει ένα πανόραμα της ελληνικής μουσικής και χορευτικής παράδοσης, σε μια ανοιχτή πρόσκληση για συμμετοχή στην τελετουργία του παραδοσιακού γλεντιού.

Γνωρίζοντας όσο λίγοι άνθρωποι τους κώδικες της παραδοσιακής μας μουσικής, μέσα από μελέτες, ακαδημαϊκές εργασίες αλλά και οδοιπορικά σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, ο Λάμπρος Λιάβας μας καλεί να ξεπροβοδίσουμε την Αποκριά με τον πατροπαράδοτο τρόπο. Αποκριάτικοι μιμικοί χοροί μπλέκονται με καλαματιανά, καγκέλια και τσάμικα, ηπειρώτικα πωγωνίσια, μακεδονίτικα συρτά, θρακιώτικα ζωναράδικα, πολίτικα χασάπικα, σμυρναίικους καρσιλαμάδες, κρητικά πεντοζάλια και νησιώτικους μπάλους.

Τον τόνο δίνει η δυναμική κομπανία του Αλέξανδρου Αρκαδόπουλου (στο κλαρίνο και τη φλογέρα) και του Γιάννη Παυλόπουλου (στο βιολί και το τραγούδι). Μαζί τους συμπράττει ο δεξιοτέχνης στο ακορντεόν Θάνος Σταυρίδης, ενώ ο Τάσος Βαλκάνης με την τρομπέτα του προσθέτει το γιορταστικό ηχόχρωμα από τις μακεδονίτικες μπάντες. Στην παρέα και ο Ιορδάνης Κουζηνόπουλος στο λαγούτο και το τραγούδι, με τον Μανούσο Κλαπάκη στα κρουστά. Στο τραγούδι τους συνοδεύουν έξι εξαιρετικές τραγουδίστριες της νεότερης γενιάς: Σεβαστιανή Βλέτση, Εμμέλεια Δαμανάκη, Μαριάνθη-Ιππολύτη Κατσάρη, Χρυσή Τζάβλα, Δήμητρα Τσαγκαράκη, Βαρβάρα Τσιβίκη.

Συμμετέχει, επίσης, ο Πόντιος λυράρης Ηλίας Αβραμίδης, καθώς και ο Κρητικός λυράρης Μανώλης Μπουνταλάκης.

Οι χορευτικές ομάδες του Λαογραφικού Ομίλου «Χοροπαιδεία» (με την επιμέλεια του Βασίλη Καρφή και της Μαρίας Ζιάκα) και του Συλλόγου Ποντίων «Αργοναύται Κομνηνοί» (με την επιμέλεια του Κώστα Σαββινίδη), μας προσκαλούν να πιαστούμε στους κύκλους του χορού!

Επιμέλεια-Παρουσίαση: Λάμπρος Λιάβας

Μουσικοί:
Αλέξανδρος Αρκαδόπουλος: κλαρίνο-φλογέρα
Γιάννης Παυλόπουλος: βιολί-τραγούδι
Θάνος Σταυρίδης: ακορντεόν
Ιορδάνης Κουζηνόπουλος: λαούτο-τραγούδι
Αναστάσιος Βαλκάνης: τρομπέτα
Μανούσος Κλαπάκης: κρουστά

Μαζί τους τραγουδούν: Σεβαστιανή Βλέτση, Εμμέλεια Δαμανάκη, Μαριάνθη-Ιππολύτη Κατσάρη, Χρυσή Τζάβλα, Δήμητρα Τσαγκαράκη, Βαρβάρα Τσιβίκη

Ηλίας Αβραμίδης: ποντιακή λύρα-τραγούδι

Μανώλης Μπουνταλάκης: κρητική λύρα-τραγούδι

Βαγγέλης Μαμαλάκης: λαούτο

Κώστας Κονταξάκης: λαούτο

Λυκούργος Τζαρδής: νταουλάκι

Χορεύουν: Λαογραφικός Χορευτικός Όμιλος «Χοροπαιδεία» (επιμ. Βασίλης Καρφής-Μαρία Ζιάκα)
Σύλλογος Ποντίων «Αργοναύται Κομνηνοί» (επιμ. Κώστας Σαββινίδης)

Επιμέλεια ήχου: Μιχάλης Αλεξάκης

Η εκδήλωση θα μεταδοθεί ζωντανά από την ΕΡΤ2 . Επίσης, θα μεταδοθεί από το ERTWorld και θα είναι διαθέσιμη στο ERTFLIX.GR και το ERTFLIX International.

Εικαστική δράση: Χαρταετοί πάνω από την πόλη

11.00-16.00 | Αγορά

Για παιδιά 4 ετών και άνω και τις/τους συνοδούς τους

Δράση ανοικτής ροής / Ελεύθερη συμμετοχή με σειρά προτεραιότητας

Στην Αγορά του ΚΠΙΣΝ παιδιά και γονείς θα δημιουργήσουν ένα μεγάλο συλλογικό έργο σε χαρτί του μέτρου, αντλώντας έμπνευση από τις δυναμικές συνθέσεις του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα, όπου οι χαρταετοί αιωρούνται πάνω από τις πόλεις και τα χωριά σαν αιώνια σύμβολα της ελευθερίας και της ανανέωσης.

Μέσα από τη συνεργασία και την ελεύθερη έκφραση, οι συμμετέχοντες/χουσες θα ζωγραφίσουν τον δικό τους πολύχρωμο κόσμο, συνδυάζοντας στοιχεία της ελληνικής παράδοσης με τη σύγχρονη οπτική. Καθώς οι δημιουργίες θα αλληλοσυμπληρώνονται, θα δημιουργηθεί μια «ζωντανή», από ψηλά, αποτύπωση του κόσμου, σαν να βλέπουμε τη γιορτή και την πόλη από την απόλυτη ελευθερία που προσφέρει το πέταγμα του χαρταετού.

Σχεδιασμός: Mιχαλίτσα Κοζακοπούλου, εικαστικός-παιδαγωγός

Υλοποίηση: Ντορίνα Φουντουλάκη, εικαστικός- κεραμίστρια, Ελεάννα Μπαλέση, εικαστικός

Κεντρική φωτογραφία: Νίκος Καρανικόλας