Όπως επισημαίνεται σε σχετική ανακοίνωση, πρόκειται για την πρώτη κλινική δοκιμή σε ελεγχόμενο περιβάλλον για τη διερεύνηση του πώς εξαπλώνεται η γρίπη μέσω του αέρα μεταξύ φυσικά μολυσμένων ατόμων (όχι ατόμων που μολύνθηκαν σκόπιμα σε εργαστήριο) και μη μολυσμένων ατόμων.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι η εύρεση τρόπων για τον έλεγχο κρουσμάτων γρίπης αποτελεί προτεραιότητα για τη δημόσια υγεία, καθώς έως και ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι σε όλο τον πλανήτη κολλούν εποχική γρίπη κάθε χρόνο.

Ερευνητές από τις Σχολές Δημόσιας Υγείας, Μηχανικών και Ιατρικής του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ, έβαλαν πέντε φοιτητές που ήταν ήδη άρρωστοι με γρίπη σε δωμάτιο ξενοδοχείου στην περιοχή της Βαλτιμόρης με έντεκα υγιείς ενήλικες εθελοντές μέσης ηλικίας (δύο από αυτούς εμβολιασμένοι με το εμβόλιο της γρίπης). Οι συμμετέχοντες ήταν χωρισμένοι σε δύο ομάδες, τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο του 2024. Το αποτέλεσμα; Κανείς από τους υγιείς εθελοντές δεν κόλλησε γρίπη.

Κατά τη διάρκεια της μελέτης, οι συμμετέχοντες έζησαν για δύο εβδομάδες σε έναν απομονωμένο όροφο ξενοδοχείου και έκαναν καθημερινές δραστηριότητες που προσομοιώνουν διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι αλληλεπιδρούν, όπως συνομιλίες και σωματικές δραστηριότητες (γιόγκα, διατάσεις και χορό). Οι κοινές αυτές δράσεις διαρκούσαν από 111 έως 250 λεπτά. Οι ασθενείς χειρίζονταν επίσης αντικείμενα, όπως στυλό, τάμπλετ και μικρόφωνο πριν τα μοιράσουν σε όλη την ομάδα.

Γρίπη: Οι παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα μετάδοσης

Οι ερευνητές μέτρησαν ένα ευρύ φάσμα παραμέτρων καθ’ όλη τη διάρκεια του πειράματος, όπως την παρακολούθηση των συμπτωμάτων των συμμετεχόντων, καθημερινά ρινικά δείγματα και δείγματα σάλιου και αιματολογικούς ελέγχους για τον εντοπισμό αντισωμάτων. Η μελέτη μέτρησε την έκθεση στον ιό στην περιοχή αναπνοής των εθελοντών, καθώς και τον ατμοσφαιρικό αέρα της αίθουσας δραστηριότητων.

«Τα δεδομένα μας υποδεικνύουν βασικούς παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα μετάδοσης της γρίπης: ο βήχας είναι ένας σημαντικός παράγοντας. Οι φοιτητές που είχαν γρίπη, είχαν πολύ ιό στη μύτη τους, αλλά δεν έβηχαν σχεδόν καθόλου, οπότε μόνο μικρές ποσότητες ιού εκτοξεύτηκαν στον αέρα», επισημαίνει η Δρ. Τζιάνγιου Λάι, μεταδιδακτορική ερευνήτρια, που ηγήθηκε της ανάλυσης δεδομένων.

Όπως προσθέτει, «ο άλλος σημαντικός παράγοντας είναι ο αερισμός και η κυκλοφορία του αέρα. Ο αέρας στη αίθουσα της μελέτης αναμειγνυόταν συνεχώς και γρήγορα από ένα θερμαντικό σώμα και έναν αφυγραντήρα και έτσι οι μικρές ποσότητες ιού στον αέρα αραιώνονταν». Επιπλέον, παρατηρεί ότι οι ενήλικες μέσης ηλικίας είναι συνήθως λιγότερο ευάλωτοι στη γρίπη σε σχέση με τους νεότερους ενήλικες, λόγω παλαιότερων εμβολιασμών και μολύνσεων, κάτι που αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα για την απουσία περιστατικών γρίπης.

Η έλλειψη μετάδοσης σε αυτή τη μελέτη προσφέρει σημαντικές ενδείξεις για το πώς μπορούμε να προστατευτούμε από τη γρίπη φέτος.

«Το να βρίσκεσαι κοντά, πρόσωπο με πρόσωπο με άλλους ανθρώπους σε εσωτερικούς χώρους, όπου ο αέρας δεν ανανεώνεται πολύ, φαίνεται να είναι το πιο επικίνδυνο και είναι κάτι που όλοι τείνουμε να κάνουμε συχνά. Τα αποτελέσματά μας υποδηλώνουν ότι οι φορητοί καθαριστές αέρα που ανακινούν και καθαρίζουν τον αέρα θα μπορούσαν να βοηθήσουν πολύ. Αλλά αν είστε πολύ κοντά και κάποιος βήχει, ο καλύτερος τρόπος για να παραμείνετε ασφαλείς είναι να φοράτε μάσκα, ειδικά Ν95», τονίζει ο δρ. Ντόναλντ Μίλτον, καθηγητής στο Τμήμα Παγκόσμιας, Περιβαλλοντικής και Επαγγελματικής Υγείας της Σχολής Δημόσιας Υγείας και ειδικός στη βιολογία της αερομεταφερόμενης μεταδοτικότητας μολυσματικών ασθενειών.

Πηγή: Lifo.gr

Κάτι ακόμη που έχει μεγάλη σημασία είναι η σωστή ενημέρωση. Γι’ αυτό και ζητήσαμε από την Δρ. Τσικρικά Σταματούλα, Πνευμονολόγο στο Νοσοκομείο ΣΩΤΗΡΙΑ, Πρόεδρο της Ένωσης Πνευμονολόγων Ελλάδας, Πρόεδρο της Ομάδας Διακοπής Καπνίσματος Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας, και Γραμματέα UEMS Πνευμονολογίας να μοιραστεί τα δεδομένα και τις συμβουλές για το επόμενο διάστημα.

Γρίπη, κορωνοϊός και άλλες λοιμώξεις του αναπνευστικού

«Ποδαρικό με ένα «κοκτέιλ» αναπνευστικών λοιμώξεων φαίνεται να κάνει το 2026, καθώς μερίδα του πληθυσμού, συμπεριλαμβανομένων και παιδιών, είτε σχηματίζει ουρές έξω από φαρμακεία για την προμήθεια διαγνωστικών τεστ είτε αναμένει να εξεταστεί στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών, με στόχο τη διάγνωση και τη χορήγηση κατάλληλης αγωγής για την ανακούφιση των συμπτωμάτων, ενώ ο πραγματικός αριθμός των μολύνσεων και της διασποράς στην κοινότητα παραμένει δύσκολο να εκτιμηθεί με ακρίβεια.

Καθώς οι θερμοκρασίες υποχωρούν, το κύμα ιογενών λοιμώξεων του αναπνευστικού θα δοκιμάσει πιθανά τις αντοχές όλων μας, αλλά κυρίως των ευάλωτων και ευαίσθητών ομάδων. Παθογόνα όπως η εποχική γρίπη, ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV), ο πνευμονιόκοκκος, αλλά και ο κορονοϊός, ευνοούνται από το συγχρωτισμό και συνωστισμό σε κλειστούς χώρους γεγονός που διευκολύνει τη διασπορά τους. Η ανοδική πορεία των κρουσμάτων πιθανά να αποτυπωθεί το επόμενο χρονικό διάστημα, με αυξημένες επισκέψεις και νοσηλείες τόσο στις δημόσιες όσο και στις ιδιωτικές δομές υγείας σε ολόκληρη τη χώρα.

Μετάδοση και συμπτώματα

Οι συγκεκριμένοι ιοί και παθογόνοι μικροοργανισμοί μεταδίδονται με παρόμοιο τρόπο και εμφανίζουν κοινή συμπτωματολογία, όπως υψηλό πυρετό, ξηρό ή παραγωγικό βήχα, δύσπνοια, βράγχος φωνής, κεφαλαλγία, μυαλγίες, αρθραλγίες, έντονη κόπωση και καταβολή. Παράλληλα, έχουν καταγραφεί και περιστατικά συλλοίμωξης, τα οποία συνοδεύονται από βαρύτερη κλινική εικόνα.

Οι συστάσεις των ειδικών

Η επιστημονική κοινότητα απευθύνει ισχυρή σύσταση προς τα άτομα με χρόνια νοσήματα και μειωμένη ανοσολογική άμυνα να προβούν σε προληπτικό εμβολιασμό και να επιδείξουν ιδιαίτερη προσοχή, τηρώντας όλα τα απαραίτητα μέτρα προστασίας, καθώς οι λοιμώξεις αναπνευστικού αναμένεται να κορυφωθούν το προσεχές διάστημα με την περαιτέρω πτώση της θερμοκρασίας.
Ιδιαίτερη εγρήγορση απαιτεί η επικείμενη επιστροφή μαθητών στις σχολικές αίθουσες, καθώς υπάρχει το ενδεχόμενο η επανεκκίνηση των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων να συμβάλει σε περαιτέρω αύξηση των κρουσμάτων.

Καθίσταται επιτακτική η ανάγκη για ορθή οργάνωση και επαρκής στελέχωση όλων των βαθμίδων του συστήματος υγείας, και ιδιαίτερα της πρωτοβάθμιας φροντίδας, καθώς και η αποτελεσματική διαχείριση τόσο των ανθρώπινων όσο και των υλικοτεχνικών πόρων, με βασικό στόχο τη συνολική αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τους πολίτες.

Τέλος, θα πρέπει να γίνει σαφές ότι μόνο η τεκμηριωμένη επιστημονική γνώση αποτελεί ισχυρό εργαλείο πρόληψης και έγκαιρης αντιμετώπισης. Η ανεξέλεγκτη αναζήτηση πληροφοριών στον «γιατρό του διαδικτύου» συχνά οδηγεί σε παραπληροφόρηση, καθώς περιλαμβάνει ανακριβείς, μη επικυρωμένες και γενικόλογες αναφορές, οι οποίες ενδέχεται να προκαλέσουν καθυστέρηση στη σωστή διάγνωση και στην έγκαιρη έναρξη της κατάλληλης θεραπευτικής αγωγής».

Παράλληλα, η COVID-19 συνεχίζει να καταγράφεται στην κοινότητα αλλά πιο ήρεμα, χωρίς να προκαλεί αυξημένη ανησυχία. Στην ίδια εβδομάδα ο ΕΟΔΥ κατέγραψε 99 νέες εισαγωγές COVID σε νοσοκομεία, αριθμός που παραμένει χαμηλότερος από την προηγούμενη καταγραφή, χωρίς έξαρση σε βαριά περιστατικά. Ωστόσο, κρατάμε ότι η COVID-19 συνεχίζει να κυκλοφορεί μεταξύ μας, με ιδιαίτερη προσοχή να χρειάζεται στα άτομα με υποκείμενα νοσήματα, στα βρέφη και τους ηλικιωμένους.

Η ευρωπαϊκή εικόνα των ιώσεων που δείχνει τι να περιμένουμε στην Ελλάδα

Σύμφωνα με το ECDC, η εποχική γρίπη στην Ευρώπη ξεκίνησε τέσσερις εβδομάδες νωρίτερα από το συνηθισμένο. Πάνω από τις μισές χώρες βρίσκονται σε υψηλή ή πολύ υψηλή δραστηριότητα, με κυρίαρχο το στέλεχος Α(H3N2). Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι προκαλεί βαρύτερη νόσο, ωστόσο είναι ιδιαίτερα μεταδοτικό. Αυτό σημαίνει ότι με πολλές επαφές μέσα σε κλειστούς χώρους η διάδοση είναι αναμενόμενη.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο (UKHSA) τα δεδομένα δείχνουν σταθεροποίηση, με θετικότητα στα τεστ 20,7% από 21% προηγουμένως και νοσηλείες 10,32 ανά 100.000 κατοίκους. Οι ειδικοί όμως ξεκαθαρίζουν πως είναι νωρίς να μιλήσουμε για κορύφωση, αφού σε προηγούμενες χρονιές αυτή εμφανίστηκε Ιανουάριο ή Φεβρουάριο.

Πέρα από τη γρίπη, το ECDC καταγράφει χαμηλά-μέτρια κυκλοφορία RSV, όμως οι νοσηλείες παιδιών <5 ετών αυξάνονται, γεγονός που συνδέεται με βρογχιολίτιδα. Παράλληλα, έρευνα στο JAMA Network Open έδειξε ότι ενήλικες 45+ που νοσούν με RSV εμφανίζουν αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο έως 1 χρόνο μετά, ειδικά όσοι έχουν καρδιοπάθειες ή διαβήτη. Το καρδιαγγειακό φορτίο βρέθηκε συγκρίσιμο με αυτό της γρίπης. Με άλλα λόγια, φέτος δεν είναι μόνο η γρίπη στο παιχνίδι, αλλά και ιοί που χρειάζονται προσοχή στις ευάλωτες ομάδες.

Πώς ξεχωρίζουμε γρίπη, COVID και άλλες ιώσεις

Η γρίπη ξεκινά απότομα, με υψηλό πυρετό, ρίγη, εξάντληση, μυαλγίες και πονοκέφαλο. Ρίχνει στο κρεβάτι.

Ο COVID εμφανίζεται συχνά πιο σταδιακά, με πονόλαιμο, μπούκωμα, βήχα, και μερικές φορές απώλεια γεύσης/όσφρησης. Ο πυρετός μπορεί να υπάρχει ή όχι.

Οι κοινές ιώσεις συνήθως είναι πιο ήπιες, με καταρροή και χαμηλό πυρετό που περνά σε λίγες ημέρες.
Αν συμπτώματα επιμένουν, επιδεινώνονται ή αφορούν βρέφος, έγκυο ή χρόνια ασθενή, επικοινωνούμε με γιατρό.

Τραπέζια και συγκεντρώσεις τις γιορτές: τι προσέχουμε

Σαλόνια γεμάτα κόσμο, παιδιά που παίζουν μαζί, δίσκοι με μελομακάρονα που περνάνε από χέρι σε χέρι, παράθυρα κλειστά επειδή «μπάζει», και μια ξαφνική αγκαλιά να μεταφέρει έναν ιό χωρίς να το καταλάβουμε. Χωρίς υπάρχει λόγος να ανησυχούμε περισσότερο, υπάρχουν κάποια μικρά μέτρα που «σώζουν» τις γιορτές και κάνουν πιο ασφαλείς τις εορταστικές συγκεντρώσεις!

• Μένουμε σπίτι αν έχουμε πυρετό/βήχα ακόμη κι αν τα τεστ για γρίπη ή κορονοϊό είναι αρνητικά
• Αερισμός των χώρων ανά διαστήματα – ακόμα και 3 λεπτά καθαρού αέρα έχουν αποτέλεσμα
• Πλύσιμο χεριών συχνά ειδικά πριν το φαγητό
• Προστατεύουμε τους παππούδες όταν έχουμε συμπτώματα
• Ενυδάτωση, βιταμίνες, ξεκούραση τις επόμενες ημέρες
• Εμβολιασμός για όσους το συστήνει ο γιατρός τους

Η στοματική υγιεινή ενδέχεται σύντομα να αποκτήσει έναν εντελώς νέο ρόλο, πέρα από την προστασία των δοντιών: την πρόληψη των ιογενών λοιμώξεων. Σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Nature Biomedical Engineering, ερευνητές ανέπτυξαν μια καινοτόμο μέθοδο χορήγησης εμβολίων που χρησιμοποιεί ειδικό οδοντικό νήμα για να προκαλέσει ανοσολογική αντίδραση χωρίς τη χρήση ενέσεων.

Πλήρης προστασία από τη γρίπη σε ζώα εργαστηρίου

Στη μελέτη, οι ερευνητές εφάρμοσαν συστατικά εμβολίου —όπως πρωτεΐνες και ανενεργούς ιούς— κατά μήκος της γραμμής των ούλων πειραματόζωων. Το νήμα που χρησιμοποιήθηκε είχε εμβαπτιστεί στο σκεύασμα του εμβολίου και χρησιμοποιήθηκε με τρόπο παρόμοιο με το κλασικό οδοντικό νήμα. Μετά από μόλις τρεις συνεδρίες μέσα σε διάστημα τεσσάρων εβδομάδων, όλα τα εμβολιασμένα ζώα εργαστηρίου επιβίωσαν από μια θανατηφόρα δόση του ιού της γρίπης, ενώ τα μη εμβολιασμένα κατέληξαν.

Η επιστημονική ομάδα παρατήρησε ισχυρή συστηματική ανοσολογική αντίδραση στα εμβολιασμένα ζώα εργαστηρίου: αντισώματα κατά της γρίπης ανιχνεύθηκαν στα κόπρανα, το σάλιο, ακόμα και στον μυελό των οστών τους — ένδειξη πιθανής μακροχρόνιας ανοσίας. Επιπλέον, διαπιστώθηκε αυξημένη συγκέντρωση Τ-λεμφοκυττάρων στους πνεύμονες και στον σπλήνα των ζώων, γεγονός που ενισχύει περαιτέρω την προστασία έναντι μελλοντικών λοιμώξεων.

Η σημασία του ευρήματος είναι διπλή: όχι μόνο προσφέρει προστασία τοπικά στη στοματική κοιλότητα, αλλά φαίνεται να ενεργοποιεί έναν γενικευμένο ανοσοποιητικό μηχανισμό, κάτι που μέχρι σήμερα αποτελεί πρόκληση για τα εμβόλια που χορηγούνται από το στόμα ή τη μύτη.

Θα μπορούσε να εφαρμοστεί και στον άνθρωπο;

Για να διερευνήσουν τη δυνατότητα εφαρμογής της μεθόδου στους ανθρώπους, οι ερευνητές πραγματοποίησαν ένα μικρής κλίμακας πείραμα με 27 υγιείς εθελοντές. Οι συμμετέχοντες χρησιμοποίησαν οδοντογλυφίδες καλυμμένες με ειδική χρωστική τροφίμων, προσομοιώνοντας τη διαδικασία. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το 60% των προσπαθειών πέτυχαν την επαρκή επαφή της ουσίας με τους ιστούς των ούλων, ένα ποσοστό που υποδηλώνει ότι, με περαιτέρω βελτιστοποίηση, η μέθοδος θα μπορούσε να είναι λειτουργική και στον άνθρωπο.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ούλα διαθέτουν υψηλή διαπερατότητα, γεγονός που επιτρέπει στα μόρια των εμβολίων να διεισδύουν πιο εύκολα απ’ ό,τι στο δέρμα ή σε άλλους ιστούς. Επιπλέον, η στοματική κοιλότητα αποτελεί σημείο εισόδου για πλήθος παθογόνων, καθιστώντας την ιδανική τοποθεσία για την πρόκληση ανοσολογικής αντίδρασης.

Ωστόσο, η φυσική τάση του οργανισμού να απορρίπτει ξένες ουσίες στην περιοχή του στόματος και της μύτης αποτελεί μέχρι σήμερα εμπόδιο για την ανάπτυξη αποτελεσματικών στοματικών εμβολίων. Η χρήση του νήματος ενδέχεται να ξεπερνά αυτό το πρόβλημα, διεισδύοντας μέσω μικροτραυματισμών στα ούλα και ενεργοποιώντας την ανοσία.

Ένα απλό εργαλείο με τεράστιες δυνατότητες

Η νέα μέθοδος δεν είναι μόνο αποτελεσματική, αλλά και πρακτική. Μπορεί να εξαλείψει την ανάγκη για ενέσεις, κάτι που θα ενθαρρύνει περισσότερο κόσμο να εμβολιαστεί, ειδικά άτομα με φοβία για τις βελόνες. Παράλληλα, η τεχνολογία αυτή δεν απαιτεί ψυκτική αλυσίδα (ψυγεία και ειδικούς όρους μεταφοράς), γεγονός που διευκολύνει σημαντικά τη διανομή της.

Το πιο φιλόδοξο σενάριο; Η δυνατότητα αποστολής εμβολίων με το ταχυδρομείο σε περιόδους πανδημίας, προσφέροντας άμεση και μαζική ανοσοποίηση χωρίς να απαιτείται επίσκεψη σε κέντρο υγείας ή κλινική.

Αν και η μέθοδος βρίσκεται ακόμα στα πρώτα στάδια ανάπτυξης, δείχνει να συνδυάζει απλότητα, ασφάλεια και ισχυρή ανοσολογική απόκριση. Με την κατάλληλη εξέλιξη, μια καθημερινή συνήθεια όπως το νήμα μπορεί να μετατραπεί σε παγκόσμιο εργαλείο πρόληψης κι ίσως στο μέλλον, η φράση «μην ξεχνάς να κάνεις νήμα» να σημαίνει κάτι πολύ περισσότερο από υγιή δόντια.

Ο εμβολιασμός στους ενήλικες είναι μία κίνηση πρόληψης από σοβαρά νοσήματα, δυστυχώς όμως δεν είναι πάντα ξεκάθαρο ποιοι, γιατί και πότε πρέπει να τα κάνουν. Για να λύσουμε όλες τις απορίες και κυρίως για να ενημερωθούμε με εγκυρότητα, συζήτησα με την Βασιλική Γεωργακοπούλου, Πνευμονολόγο-Φυματιολόγο, Επιμελήτρια Β ΕΣΥ, Κλινική Παθολογικής Φυσιολογίας ΕΚΠΑ και ιδού οι απαντήσεις της.

Κυρία Γεωργακοπούλου, θα ήθελα να ξεκινήσουμε τη συνέντευξή μας με τα εμβόλια για ενήλικες. Έχω την αίσθηση ότι έχει δοθεί μεγαλύτερη βαρύτητα στα εμβόλια αυτά μετά τον κορωνοϊό;

Ναι, είναι αλήθεια ότι η πανδημία COVID-19 ανέδειξε τη σημασία των εμβολίων για τους ενήλικες. Η εμπειρία με τον κορωνοϊό ενίσχυσε την αντίληψη της κοινωνίας για την πρόληψη σοβαρών νοσημάτων μέσω του εμβολιασμού. Πλέον, μεγαλύτερη έμφαση δίνεται σε εμβόλια που προλαμβάνουν λοιμώξεις όπως ο πνευμονιόκοκκος, η γρίπη και άλλες αναπνευστικές ασθένειες, ειδικά για ευπαθείς ομάδες.

Για να μπούμε στην καρδιά της κουβέντας μας, μπορείτε να μας εξηγήσετε με απλά λόγια τι είναι ο πνευμονιόκοκκος και πώς μας προστατεύει το εμβόλιο;

Ο πνευμονιόκοκκος (Streptococcus pneumoniae) είναι ένα βακτήριο που μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις, όπως πνευμονία, μηνιγγίτιδα, βακτηριαιμία (λοίμωξη του αίματος), αλλά και ωτίτιδα και ιγμορίτιδα. Το εμβόλιο κατά του πνευμονιόκοκκου, μας προστατεύει μειώνοντας τον κίνδυνο λοίμωξης από συγκεκριμένους ορότυπους του βακτηρίου. Βοηθά στην πρόληψη σοβαρών επιπλοκών, ειδικά σε ευπαθείς πληθυσμούς.

Δηλαδή, σε ποιους ενήλικες συστήνεται το εμβόλιο κατά του πνευμονιόκοκκου;

Το εμβόλιο κατά του πνευμονιόκοκκου συνιστάται σε συγκεκριμένες ομάδες του πληθυσμού:

• Ηλικίας 65 ετών και άνω: Όλοι οι ενήλικες σε αυτή την ηλικιακή ομάδα.

• Ηλικίας 19-64 ετών με αυξημένο κίνδυνο λόγω των παρακάτω καταστάσεων:

o          Χρόνιες παθήσεις:

         Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ)

         Καρδιαγγειακά νοσήματα

         Σακχαρώδης διαβήτης

         Χρόνια ηπατική νόσος

         Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

o          Ανοσοκαταστολή:

         Καρκίνος

         Λοίμωξη από HIV

         Λήψη ανοσοκατασταλτικής θεραπείας

         Σπληνεκτομή ή λειτουργική ασπληνία

o          Άλλοι παράγοντες κινδύνου:

         Καπνιστές

         Άτομα με αλκοολισμό

         Άτομα με κοχλιακά εμφυτεύματα

         Διαφυγή εγκεφαλονωτιαίου υγρού

Υπάρχουν διαφορετικά εμβόλια για τον πνευμονιόκοκκο και πώς επιλέγουμε το κατάλληλο;

Ναι όντως, υπάρχουν δύο βασικοί τύποι του εμβολίου, το συζευγμένο εμβόλιο (PCV13, PCV20) που προστατεύει από συγκεκριμένους ορότυπους και διεγείρει πιο ισχυρή ανοσολογική απόκριση και το πολυσακχαριδικό εμβόλιο (PPSV23) το οποίο προστατεύει από περισσότερους ορότυπους, αλλά έχει μικρότερη διάρκεια προστασίας.

Η επιλογή εξαρτάται από την ηλικία, την υγεία του ατόμου και το ιστορικό εμβολιασμών. Ο γιατρός σας μπορεί να καθορίσει το καταλληλότερο εμβόλιο για εσάς.

Ας πούμε ότι ανήκουμε στις κατηγορίες που είναι καλό να εμβολιαστούν, αλλά δεν θυμόμαστε ποιο εμβόλιο κάναμε στο παρελθόν. Πώς μπορούμε να προχωρήσουμε;

Αν δεν θυμάστε ποιο εμβόλιο κάνατε, συζητήστε το με τον γιατρό σας. Υπάρχει η δυνατότητα αναζήτησης του ιστορικό εμβολιασμού με τον ΑΜΚΑ σας. Εξετάσεις αίματος δεν μπορούν συνήθως να επιβεβαιώσουν ποιο εμβόλιο έγινε. Εάν κάνατε το PPSV23 (που προσφέρει 5ετή προστασία), μπορείτε να κάνετε στη συνέχεια το συζευγμένο εμβόλιο (PCV) για δια βίου προστασία, ανάλογα με τις οδηγίες του γιατρού.

Μιας και μιλάμε, ποιες άλλες συμβουλές θα μας δίνατε γενικά για υγιείς πνεύμονες και αναπνευστικό;

Εκτός από τον εμβολιασμό μπορείτε να υιοθετήσετε τις παρακάτω καλές συνήθειες:

•           Αποφύγετε το κάπνισμα και το παθητικό κάπνισμα.

•           Ασκηθείτε τακτικά για να ενισχύσετε τη λειτουργία των πνευμόνων.

•           Φροντίστε για καθαρό περιβάλλον, αποφεύγοντας την έκθεση σε ρύπους.

•           Ενυδατωθείτε επαρκώς.

•           Τηρείτε τους κανόνες υγιεινής (πλύσιμο χεριών, χρήση μάσκας όταν χρειάζεται).

•           Ελέγχετε χρόνιες παθήσεις όπως το άσθμα ή τη ΧΑΠ σε συνεργασία με το γιατρό σας.

Σας ευχαριστώ πολύ!

Η περίοδος επικράτησης της γρίπης είναι το διάστημα μεταξύ αρχών Οκτωβρίου έως τα τέλη Μαρτίου. Η διαχρονική παρακολούθηση του νοσήματος στην Ελλάδα δείχνει ότι η δραστηριότητα της εποχικής γρίπης, συνήθως, αρχίζει να αυξάνεται κατά τον Ιανουάριο, ενώ κορυφώνεται κατά τους μήνες Φεβρουάριο – Μάρτιο.

Στην εγκύκλιο του υπουργείου Υγείας για την έναρξη του αντιγριπικού εμβολιασμού, σημειώνεται ότι αναμένεται πως και κατά την προσεχή περίοδο γρίπης 2024-2025, ο ιός της γρίπης θα κυκλοφορήσει παράλληλα με τον ιό SARS-CoV-2, που προκαλεί τη νόσο COVID-19. Αυτή η ιδιαίτερη συγκυρία απαιτεί την εφαρμογή του αντιγριπικού εμβολιασμού κατά την προσεχή περίοδο με προτεραιότητα τον εμβολιασμό ατόμων που ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου.

Στόχος είναι η μείωση των πιθανοτήτων ταυτόχρονης προσβολής και με τους δύο ιούς, που μπορεί να επιβαρύνει την κατάσταση των ασθενών, καθώς και η μείωση του φόρτου των υπηρεσιών υγείας και ειδικότερα των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας, ώστε να μπορέσουν να ανταποκριθούν καλύτερα σε μια ενδεχόμενη αυξημένη ζήτηση.

Περιορισμός και πρόληψη της εποχικής γρίπης

Σημαντικά μέτρα περιορισμού της εξάπλωσης της γρίπης –σύμφωνα με την εγκύκλιο του υπουργείου– είναι η συστηματική εφαρμογή μέτρων ατομικής υγιεινής (π.χ. συχνό πλύσιμο χεριών), η απομόνωση των πασχόντων και η αποφυγή συγχρωτισμού σε κλειστούς χώρους. Ωστόσο, τα μέτρα αυτά έχουν μερική απόδοση και –παρότι σημαντικά– δεν επαρκούν.

Ο αποτελεσματικότερος τρόπος πρόληψης είναι ο εμβολιασμός με το αντιγριπικό εμβόλιο, το οποίο, όταν χορηγηθεί σωστά και έγκαιρα, προφυλάσσει από τη μετάδοση του ιού της γρίπης, συμβάλλει στην προστασία από τις σοβαρές επιπλοκές της γρίπης καθώς και κατά επέκταση στη μείωση απουσιών από την εργασία, το σχολείο και κάθε άλλη κοινωνική εκδήλωση.

6 τύποι αντιγριπικών εμβολίων είναι διαθέσιμοι στην ελληνική αγορά

Όπως κάθε χρόνο και επειδή ο ιός της γρίπης μεταλλάσσεται σε διαφορετικούς υπο-ορότυπους, έτσι, και για την περίοδο 2024-2025, η σύνθεση του αντιγριπικού εμβολίου περιέχει τα εγκεκριμένα στελέχη του ιού, σύμφωνα με τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).

Υπενθυμίζεται ότι όλα τα συμβατικά εμβόλια χορηγούνται χωρίς ιατρική συνταγή και μπορούν να πραγματοποιηθούν και στα φαρμακεία. Επιπλέον, η χώρα διαθέτει και φέτος όπως και πέρυσι, τα νέου τύπου ανοσοενισχυμένα εμβόλια κατά της γρίπης. Τα νέου τύπου εμβόλια χορηγούνται αποκλειστικά με ιατρική συνταγή και συνιστώνται από την Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμού για συγκεκριμένες ομάδες του πληθυσμού. Συνολικά, 6 τύποι αντιγριπικών εμβολίων είναι διαθέσιμοι στην ελληνική αγορά.

«Εμβολιαστείτε έγκαιρα και προστατεύστε εσάς και τους γύρω σας!», προτρέπει τους πολίτες το υπουργείο Υγείας.

Ο αντιγριπικός εμβολιασμός είναι η πιο αποτελεσματική μέθοδος προστασίας από τη γρίπη, καθώς προλαμβάνει σοβαρές επιπλοκές και συμβάλλει στη συνολική μείωση της διασποράς του ιού. Συνιστάται να διενεργείται στο διάστημα από τα μέσα Οκτωβρίου μέχρι το τέλος Νοεμβρίου με βάση τη συνήθη έναρξη της εποχικής έξαρσης της γρίπης στη χώρα μας. Σημειώνεται ότι ο αντιγριπικός εμβολιασμός είναι ασφαλής και αποτελεσματικός και μπορεί να συγχορηγηθεί με το εμβόλιο κατά της COVID-19, σε διαφορετικά ανατομικά σημεία.

Η δραστηριότητα της εποχικής γρίπης κατά την περσινή περίοδο

Σύμφωνα με τα επιδημιολογικά δεδομένα του ΕΟΔΥ (Σχετ. 13) «κατά την περίοδο εποχικής δραστηριότητας της γρίπης 2023-2024 (από την εβδομάδα 40/2023 έως και την εβδομάδα 35/2024), κυκλοφόρησαν σε παρόμοιο βαθμό και οι δύο τύποι γρίπης, Α και Β, με ελαφριά συνολική υπερτέρηση του τύπου Α. Χρονικά, προηγήθηκε η κυκλοφορία του τύπου Α, ενώ η επικράτηση του τύπου Β σημειώθηκε από τα τέλη Φεβρουαρίου και μετά.

Όσον αφορά στην κυκλοφορία των στελεχών τύπου Α, σημειώθηκε επικράτηση του υπότυπου Α(Η1)pdm09 έναντι του A(H3). Η συχνότητα εμφάνισης της γριπώδους συνδρομής άρχισε να αυξάνει την εβδομάδα 50/2023 (11–17 Δεκεμβρίου 2023) και κορυφώθηκε την εβδομάδα 52/2023 (25–31 Δεκεμβρίου 2023), με σταδιακή αποκλιμάκωση έως την εβδομάδα 12/2024. Κατά την εβδομάδα 13/2024 (25–31 Μαρτίου 2024) παρατηρήθηκε εκ νέου μικρή αύξηση και στην συνέχεια σημειώθηκε περαιτέρω πτωτική τάση και σταθεροποίηση σε χαμηλά επίπεδα.

Τη φετινή περίοδο (εβδομάδα 40/2023 έως εβδομάδα 35/2024) καταγράφηκαν 149 εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα σε νοσηλευόμενους σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας [Μ.Ε.Θ.] έναντι 68 πέρυσι, και 71 θάνατοι έναντι 26 την περσινή περίοδο γρίπης.

Ο γενετικός χαρακτηρισμός κατέδειξε την κυκλοφορία ιών υποτύπων Α(Η3N2), Α(Η1N1)pdm09 και Β/Victoria, χωρίς σημαντικές αλλαγές, τόσο σε γενετικές όσο και αντιγονικές ιδιότητες που να υποδεικνύουν αντιγονική παρέκκλιση από τα στελέχη του αντιγριπικού εμβολίου.

Κατά τη φετινή περίοδο, η πλειονότητα των ασθενών που νοσηλεύτηκαν σε Μ.Ε.Θ. ή απεβίωσαν με εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη, δεν είχαν κάνει το αντιγριπικό εμβόλιο παρ’ ότι ανήκαν σε ομάδα αυξημένου κινδύνου για την οποία συστήνεται ο εμβολιασμός».