Αν και η πρωτεΐνη ενισχύει τα μαλλιά, όταν συσσωρεύεται ταχύτερα απ’ όσο μπορεί να απορροφηθεί, οι τρίχες γίνονται άκαμπτες και εύθραυστες. Το φαινόμενο αυτό οδηγεί σε σπάσιμο, φριζάρισμα και κόμπους. Ειδικοί εξηγούν τι είναι το protein overload, πώς να το αναγνωρίσετε και πώς να επαναφέρετε τη ρουτίνα περιποίησής σας σε ισορροπία.

Πότε η πρωτεΐνη γίνεται επιζήμια για τα μαλλιά

Η τρίχα αποτελείται κυρίως από κερατίνη, που της προσδίδει αντοχή και δομή. Οι «γέφυρες» ανάμεσα στις αλυσίδες κερατίνης επιτρέπουν στο μαλλί να τεντώνεται χωρίς να σπάει. Όπως εξηγεί η Caroline Ruggiero, πιστοποιημένη τριχολόγος και CEO της Truly You Hair & Scalp Clinic στο Μισισάουγκα του Οντάριο, «υγιή μαλλιά σημαίνει ότι το πλέγμα πρωτεΐνης και οι διασταυρούμενες συνδέσεις του παραμένουν ανέπαφα ώστε οι ίνες να αντέχουν στην έλξη αλλά και να διατηρούν ελαστικότητα και λάμψη».

Όταν όμως χρησιμοποιούνται πολύ συχνά σαμπουάν, μάσκες ή προϊόντα styling με βάση την πρωτεΐνη, παρατηρείται υπερφόρτωση. Ο Emmanuel Mroczka, τριχολόγος και συνιδιοκτήτης του The Hair & Scalp Specialists στο Οχάιο, τονίζει: «Όπως συμβαίνει με όλα, το περισσότερο δεν είναι πάντα καλύτερο». Τα μαλλιά με υπερβολική πρωτεΐνη είναι άκαμπτα ή σαν άχυρο, τραχιά ακόμη κι έπειτα από conditioner, μπλέκονται εύκολα και σπάνε αντί να τεντώνονται.

Το σπάσιμο εμφανίζεται ακόμα και κοντά στη ρίζα ή στην κορυφή του κεφαλιού – περιοχές που συνήθως παραμένουν άθικτες – επειδή η τρίχα χάνει την ελαστικότητά της από τη ρίζα ως τις άκρες.

Πώς ξεχωρίζετε την υπερφόρτωση πρωτεΐνης από την ξηρότητα

Η υπερβολική πρωτεΐνη μοιάζει με ξηρότητα, αλλά διαφέρει στην ελαστικότητα. Η ξηρή τρίχα συνήθως μαλακώνει με ενυδάτωση και διατηρεί κάποια ελαστικότητα. Αντίθετα, τα μαλλιά με overload πρωτεΐνης είναι άκαμπτα και σπάνε εύκολα ακόμα κι έπειτα από conditioning. Ένα απλό τεστ στο σπίτι είναι να τεντώσετε απαλά μια βρεγμένη τρίχα: η υγιής τρίχα πρέπει να έχει μικρή ελαστικότητα και να επανέρχεται στη θέση της.

Αυτό το τεστ βοηθά στην επιλογή της κατάλληλης θεραπείας ώστε να αποφύγετε τις υπερβολές.

Γιατί τα μαλλιά απορροφούν περισσότερη πρωτεΐνη

Χημικές επεξεργασίες όπως ντεκαπάζ, ισιωτικές ή βαφές αλλά και η θερμότητα ή η έκθεση στον ήλιο/ρύπους καταστρέφουν το περίβλημα της τρίχας (επιδερμίδα), αυξάνοντας την πορώδη φύση της. Η Dr. Divya Shokeen, δερματολόγος και χειρουργός μεταμόσχευσης μαλλιών με πιστοποίηση board-certified, εξηγεί ότι όταν διαταράσσεται η επιδερμίδα, το εσωτερικό της τρίχας χάνει πρωτεΐνες και λιπίδια, ενώ ο φλοιός εκτίθεται περισσότερο.

Έτσι τα κατεστραμμένα μαλλιά απορροφούν πιο επιθετικά τα προϊόντα, αυξάνοντας τον κίνδυνο συσσώρευσης πρωτεΐνης. Παρόλο που συστατικά όπως υδρολυμένη κερατίνη, κολλαγόνο ή πεπτίδια δεν είναι επικίνδυνα από μόνα τους, ο κίνδυνος βρίσκεται στην υπερβολή. «Τα κατεστραμμένα μαλλιά χρειάζονται ισορροπία ανάμεσα σε πρωτεΐνη, ενυδάτωση και λιπίδια – όχι μόνο υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη», λέει η Shokeen.

Η συνεχής χρήση τέτοιων προϊόντων χωρίς συχνό λούσιμο μπορεί να κάνει τα ήδη εύθραυστα μαλλιά ακόμη πιο αδύναμα. Η Shokeen προτείνει: «Όσο περισσότερα προϊόντα styling χρησιμοποιείτε σε στρώσεις, τόσο πιο σημαντικό γίνεται το περιοδικό λούσιμο με clarifying σαμπουάν».

Πώς επηρεάζει η υπερφόρτωση την εμφάνιση των μαλλιών

Η υπερφόρτωση πρωτεΐνης δεν σταματά την ανάπτυξη της τρίχας από τον θύλακα αλλά αυξάνει το σπάσιμο κατά μήκος της τρίχας κάνοντάς τα να φαίνονται πιο λεπτά και λιγότερο πυκνά. Ο Mroczka σημειώνει ότι αν τα προϊόντα εφαρμόζονται απευθείας στο τριχωτό – κάτι που γενικά δεν προτείνεται – μπορεί να προκαλέσουν συσσώρευση και ερεθισμό στους θύλακες.

Χρόνιος ερεθισμός ή φλεγμονή του τριχωτού μπορεί να επηρεάσει τη σωστή ανάπτυξη των μαλλιών. Επίσης μπορεί να μπερδευτεί το σπάσιμο με την τριχόπτωση: πολλοί θεωρούν ότι χάνουν περισσότερες τρίχες ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για σπάσιμο στη μέση της τρίχας που δημιουργεί κοντές φύτρες. Καθημερινά χάνουμε περίπου 80 έως 100 τρίχες, αλλά όταν υπάρχει overload πρωτεΐνης προστίθεται επιπλέον σπάσιμο σε αυτήν τη φυσιολογική απώλεια.

Ποιοι τύποι μαλλιών κινδυνεύουν περισσότερο

Λεπτά, χημικά επεξεργασμένα ή αραιά μαλλιά είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε overload πρωτεΐνης. Η Shokeen εξηγεί ότι οι λεπτές τρίχες έχουν μικρότερο διάμετρο άξονα και λιγότερη φυσική αντοχή – έτσι γίνονται γρήγορα άκαμπτες ή σπάνε όταν εκτίθενται σε πολλά προϊόντα.

Η πορώδης φύση των μαλλιών παίζει επίσης ρόλο: τα πολύ πορώδη απορροφούν γρήγορα την πρωτεΐνη λόγω των κενών στην επιδερμίδα – εδώ βοηθούν οι περιστασιακές θεραπείες με παράλληλη ενυδάτωση/λιπίδια. Τα χαμηλής πορώδους μαλλιά αντιστέκονται στην απορρόφηση κι έτσι η πρωτεΐνη κάθεται στην επιφάνεια προκαλώντας ξηρότητα ή ακαμψία – προτιμήστε ελαφριά υδρολυμένη πρωτεΐνη ή ελάχιστη χρήση.

Η συχνότητα εφαρμογής πρέπει να προσαρμόζεται ανάλογα με τον τύπο των μαλλιών αλλά και τη σύνθεση του κάθε προϊόντος. Η Ruggiero προτείνει διαστήματα (π.χ. έναν μήνα χρήση – τρεις μήνες παύση): «Το περισσότερο δεν σημαίνει καλύτερο».

Πώς επαναφέρετε τη ρουτίνα περιποίησης

Ο Mroczka συμβουλεύει: «Σταματήστε προσωρινά όλα τα προϊόντα με βάση την πρωτεΐνη – conditioner, μάσκες, leave-in ή θεραπείες που γράφουν ‘repair’, ‘strengthening’ ή ‘bond-building’». Σε ορισμένες περιπτώσεις αυτό αφορά ακόμη και σαμπουάν πλούσια σε πρωτεΐνη.

Στη συνέχεια, επιλέξτε ένα ενυδατικό σαμπουάν για απαλή απομάκρυνση των καταλοίπων χωρίς έντονο τρίψιμο στις άκρες κι ολοκληρώστε με ενυδατικό conditioner για ευκολότερο ξεμπέρδεμα κι ευλυγισία. Ένα ανάλαφρο ενυδατικό spray βοηθά ειδικά στα ξηρά σημεία μέσα στη μέρα. Αν υπάρχει έντονη συσσώρευση προϊόντων χρησιμοποιήστε clarifying σαμπουάν όχι πάνω από μία φορά ανά δύο εβδομάδες – η κατάχρηση αφαιρεί τα φυσικά έλαια επιτείνοντας την ξηρότητα.

Στη φάση αυτή αποφύγετε θερμικά εργαλεία styling ή χημικές επεξεργασίες για λίγες εβδομάδες ώστε τα μαλλιά να ανακτήσουν την ελαστικότητά τους. Μόλις αρχίσουν να δείχνουν πιο απαλά κι ευέλικτα μπορείτε σταδιακά να επαναφέρετε τη χρήση πρωτεϊνικών προϊόντων – πάντα με μέτρο κι όχι καθημερινά.

Τώρα, το Άμστερνταμ σχεδιάζει να εφαρμόσει ανάλογες διαδρομές διαφυγής για τα μικρά ζώα του. Μέχρι στιγμής φέτος, 19 γάτες έχουν πνιγεί στα κανάλια της πόλης, στοιχείο που ώθησε το τοπικό φιλοζωικό κόμμα PvdD να προτείνει την υιοθέτηση της πρακτικής του Άμερσφορτ. Πλέον, οι δημοτικοί σύμβουλοι του Άμστερνταμ ενέκριναν τη δέσμευση 100.000 ευρώ για να καταστήσουν τα κανάλια πιο ασφαλή για τα ζώα.

Τον Ιούνιο φέτος, το Άμερσφορτ, στην επαρχία Ουτρέχτης, ανακοίνωσε την εγκατάσταση 300 εξόδων-σκαλών στα υδάτινα σημεία του για την αποτροπή πνιγμών άγριας ζωής. Τώρα, το Άμστερνταμ ζήτησε από τον οργανισμό φροντίδας ζώων Dierenambulance να εντοπίσει τα σημεία όπου γάτες και άλλα ζώα εγκλωβίζονται συχνότερα στα κανάλια. Τα στοιχεία αυτά θα καθορίσουν τις θέσεις των νέων διαδρομών διαφυγής.

Σύμφωνα με το ολλανδικό ειδησεογραφικό site Parool, η υπεύθυνη για την ευζωία των ζώων του δήμου, Zita Pels, στήριζε ήδη ένα τέτοιο σχέδιο αλλά είχε εγκαταλείψει την ιδέα λόγω έλλειψης χρηματοδότησης. Το κόμμα PvdD, ωστόσο, επεσήμανε πως υπάρχουν αδιάθετα 100.000 ευρώ στον προϋπολογισμό της για τα λεγόμενα «σημεία εξόδου άγριας ζωής», επιτρέποντας έτσι την υλοποίηση του μέτρου.

Γάτες και άνθρωποι θύματα πνιγμού στα κανάλια

Όπως εξηγεί η Maggie Ruitenberg από το κέντρο πληροφόρησης για γάτες Katten Kenniscentrum, οι γάτες μπορεί να πέσουν κατά λάθος στα κανάλια αν τρομάξουν. Αν και γνωρίζουν να κολυμπούν, κουράζονται εύκολα επειδή το τρίχωμά τους βαραίνει από το νερό. «Μια σκάλα μπορεί πραγματικά να τους σώσει τη ζωή, αρκεί να υπάρχουν αρκετές», σημειώνει.

Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν επίσης πως περίπου 14 άνθρωποι χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους κατά λάθος στα κανάλια του Άμστερνταμ. Στην περίοδο 2014–2024 καταγράφηκαν 142 θάνατοι, κυρίως μεταξύ ξένων τουριστών που έπεσαν στο νερό υπό την επήρεια αλκοόλ ή ναρκωτικών.

Σε ορισμένα σημεία της πόλης έχουν ήδη προστεθεί ειδικά πατήματα στα ανακαινισμένα κανάλια ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να κρατηθούν αν βρεθούν σε δυσχερή θέση μέσα στο νερό.

Νεφρική Υγεία: Ο «σιωπηλός» σύμμαχος που δεν πρέπει να αγνοούμε

Τα νεφρά μας εργάζονται ασταμάτητα για να καθαρίζουν το σώμα μας, όμως η Χρόνια Νεφρική Νόσος (ΧΝΝ) είναι συχνά «αόρατη». Στην Ελλάδα, πάνω από 1 εκατομμύριο άνθρωποι πάσχουν από τη νόσο, με το 80% να μην το γνωρίζει, καθώς στα αρχικά στάδια δεν υπάρχουν συμπτώματα.

Γιατί μας αφορά όλους;

Η νεφρική δυσλειτουργία δεν επηρεάζει μόνο τα νεφρά. Είναι ένας από τους ισχυρότερους παράγοντες κινδύνου για έμφραγμα ή εγκεφαλικό. Η νέα δράση του Υπουργείου Υγείας στοχεύει ακριβώς εκεί: στην έγκαιρη διάγνωση πριν η κατάσταση γίνει μη αναστρέψιμη.

Ποιες είναι οι δικαιούχοι: Γυναίκες και άνδρες 30 έως 70 ετών που έχουν ιστορικό αρτηριακής υπέρτασης ή σακχαρώδους διαβήτη.

Πώς λειτουργεί: Τα παραπεμπτικά αποστέλλονται αυτόματα (SMS) για δωρεάν εξετάσεις αίματος και ούρων.

Οι εξετάσεις: Περιλαμβάνουν τον δείκτη eGFR (για το πόσο καλά φιλτράρουν τα νεφρά) και τον δείκτη uACR (για τον εντοπισμό πρώιμης βλάβης).

Πού θα το βρείτε: Όλες οι πληροφορίες και ο προγραμματισμός θα βρίσκονται σύντομα στο proliptikes.gov.gr.

«Η φιλοσοφία μας είναι να πάμε εμείς στον πολίτη πριν εκείνος χρειαστεί να έρθει στο νοσοκομείο», τόνισε ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, σημειώνοντας ότι ήδη έχουν εκδοθεί 1.590.000 παραπεμπτικά.

Παχυσαρκία: Η νέα ολιστική προσέγγιση για εμάς και τα παιδιά μας

Η υγεία ξεκινά από το σπίτι και το τραπέζι μας. Το Υπουργείο Υγείας παρουσίασε παράλληλα τις δράσεις για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, με αποτελέσματα που ήδη εντυπωσιάζουν.

Για εμάς: Καινοτόμες θεραπείες και καθοδήγηση

Το πρόγραμμα για ενήλικες με αυξημένο Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) δεν προσφέρει μόνο δωρεάν ιατρική παρακολούθηση, αλλά και δωρεάν πρόσβαση σε καινοτόμες φαρμακευτικές θεραπείες υψηλού κόστους.

Προϋπόθεση: Να έχουν προηγηθεί οι καρδιολογικές εξετάσεις του «Προλαμβάνω».

Extra φροντίδα: Για άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία που δυσκολεύονται να μετακινηθούν, οι Κινητές Ομάδες Υγείας (ΚΟΜΥ), μαζί με φυσικοθεραπευτές, θα πραγματοποιούν κατ’ οίκον επισκέψεις.

Για τα παιδιά μας: Τηλεσυμβουλευτική από ειδικούς

Το πρόγραμμα για την παιδική παχυσαρκία (2-17 ετών) είναι ήδη μια μεγάλη επιτυχία. Μέσω 12 διαδικτυακών συνεδριών, οι οικογένειες λαμβάνουν υποστήριξη από μια διεπιστημονική ομάδα (διαιτολόγους, ψυχολόγους, παιδιάτρους).

Το αποτέλεσμα: Το 80% των παιδιών που συμμετέχουν είδαν ήδη μείωση του Δείκτη Μάζας Σώματος.

Στόχος: Όπως ανέφερε η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, «θέλουμε η χώρα μας να σκοράρει πρώτη στους δείκτες υγείας και όχι στην παχυσαρκία».

Η πρόληψη σε αριθμούς (που μας δίνουν ελπίδα)

Μέχρι σήμερα, 5,2 εκατομμύρια Έλληνες έχουν ανταποκριθεί στα προγράμματα «Προλαμβάνω». Το πιο σημαντικό; Εντοπίστηκαν 178.000 περιπτώσεις αδιάγνωστων νοσημάτων, δίνοντας σε αυτούς τους ανθρώπους την ευκαιρία για μια νέα, υγιή ζωή.

Το δικό μας βήμα: Μην αγνοήσετε το SMS που θα έρθει στο κινητό σας. Είναι μια δωρεάν πρόσκληση για να φροντίσετε το μέλλον σας. Επισκεφθείτε το proliptikes.gov.gr και κάντε την υγεία σας προτεραιότητα σήμερα!

«Τα εξωσώματα λειτουργούν ως κυτταρικοί αγγελιοφόροι, μεταφέροντας μόρια από κύτταρο σε κύτταρο —όπως πρωτεΐνες, λιπίδια, RNA— επιτρέποντας έτσι την επικοινωνία των κυττάρων και βελτιώνοντας διαδικασίες όπως η φλεγμονή, η αναγέννηση ιστών ή και το ανοσοποιητικό», εξηγεί ο δρ. Carlos Gómez Zanabria, ειδικός στην αισθητική ιατρική. Αλλά είναι όντως τα εξωσώματα τόσο επαναστατικά όσο παρουσιάζονται;

Ο Arturo Álvarez-Bautista, χημικός, διδάκτωρ νανοϊατρικής και ιδρυτής της μάρκας Arturo Alba, είναι σαφής: «Όπως συμβαίνει με κάθε ισχυρή τεχνολογία, υπάρχουν εταιρείες που δουλεύουν με επιστημονική αυστηρότητα και άλλες που βιάζονται. Τα εξωσώματα είναι εξαιρετικά ενδιαφέροντα αλλά απαιτούν σύνθετες διαδικασίες: σωστή λήψη, σταθεροποίηση, καθαρισμό και κατάλληλο φορέα. Αυτή είναι η επιστήμη».

Η δρ. Ana Revuelta, αεροπορική ιατρός, αισθητικός ιατρός, φαρμακοποιός και διευθύντρια των κλινικών Renare Farma Clinic και Revuelta, προσθέτει: «Υπάρχουν πάνω από 200 κλινικές μελέτες για τις εξωκυτταρικές κυστίδια σε εξέλιξη, αλλά μόνο λίγες αφορούν το δέρμα και την αισθητική (αναζωογόνηση, λέιζερ, μαλλιά, μελάσμα)».

Με τα εξωσώματα συμβαίνει ό,τι και στα πρώτα χρόνια της ρετινόλης: «Πολλές υποσχέσεις, καλά δεδομένα… αλλά χρειάζεται προσαρμογή της δόσης, των συνθέσεων και των προσδοκιών. Με σύνεση θα έλεγα πως σε πέντε με δέκα χρόνια θα ξέρουμε πραγματικά αν τα εξωσώματα αποτελούν αλλαγή παραδείγματος ή απλώς ένα ακόμη συμπλήρωμα στο οπλοστάσιο της αναγέννησης».

Πώς λειτουργούν τα εξωσώματα στα καλλυντικά

Καθώς περιμένουμε τη σταθεροποίηση των εξωσωμάτων στον χώρο της κοσμετολογίας, ειδικοί απαντούν στις βασικές απορίες γύρω από αυτά τα (όχι και τόσο νέα) συστατικά. Σύμφωνα με τη δρ. Revuelta, η δράση τους μοιάζει με εκείνη των «έξυπνων πεπτιδίων + μεταβιοτικών»: συστατικά που τροποποιούν την κυτταρική επικοινωνία και ενισχύουν τη λειτουργία του φραγμού του δέρματος —αν και όχι με τη μεταμορφωτική ισχύ ενός καλά χρησιμοποιημένου ρετινοειδούς.

Τι είναι τα εξωσώματα;

«Τα εξωσώματα ανακαλύφθηκαν στη δεκαετία του ’80 και αρχικά θεωρήθηκαν άνευ σημασίας —σκέτη “κυτταρική σαβούρα”— μέχρι που η μοριακή βιολογία απέδειξε ότι αυτή η “σαβούρα” είχε μεγαλύτερη επίδραση από πολλούς αυξητικούς παράγοντες μαζί. Σήμερα μιλάμε γι’ αυτά γιατί αντιπροσωπεύουν μια νέα “γλώσσα” επικοινωνίας των κυττάρων: δεν σπρώχνουν το δέρμα να αλλάξει —του δίνουν οδηγίες. Και όταν ένα συστατικό μπορεί να αλλάξει τη συμπεριφορά ενός κυττάρου, η κοσμετολογία και η αισθητική ιατρική ακούν προσεκτικά», λέει ο Álvarez-Bautista.

Τύποι εξωσωμάτων και πηγές προέλευσης

Στην Ευρώπη, χρησιμοποιούνται κυρίως τρεις τύποι εξωκυτταρικών κυστιδίων με παρόμοια λειτουργία αλλά διαφορετική προέλευση και επίπεδο τεχνολογικής ωριμότητας. Ο δερματολόγος Carlos Morales Raya, ειδικός στην αισθητική και το λέιζερ και ιδρυτής της Raya Cosmética, περιγράφει αναλυτικά:

Εξωκυτταρικά κυστίδια φυτικής προέλευσης
Συχνά αποκαλούνται «φυτικά εξωσώματα», αν και πρόκειται για κυστίδια που προέρχονται από καλλιέργειες φυτικών κυττάρων όπως αλόη βέρα, πράσινο τσάι, σταφύλι, φύκια, σεντέλα ασιάτικα και κουρκουμάς. Μεταφέρουν αντιοξειδωτικά, πολυφαινόλες και βιοδραστικές ουσίες με καταπραϋντικές κι επανορθωτικές ιδιότητες. Η εκχύλιση —και κυρίως ο καθαρισμός— είναι κρίσιμη ώστε το τελικό προϊόν να είναι ασφαλές και αποτελεσματικό χωρίς κατάλοιπα που μπορεί να ερεθίσουν το δέρμα.

Ο δρ. Enrique Niza González, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Castilla-La Mancha (UCML), συμπληρώνει: «Τα φυτικής προέλευσης εξωσώματα έχουν αποδείξει απουσία τοξικότητας, καλή βιοσυμβατότητα και χαμηλή ανοσογονικότητα. Ανάλογα με την προέλευση και τη χρήση τους όμως διαφέρουν πολύ —είναι τόσο ετερογενή όσο και η ίδια η ζωή».

Εξωκυτταρικά κυστίδια ζωικής (μη ανθρώπινης) προέλευσης
Αυτά προέρχονται από εργαστηριακές καλλιέργειες ζωικών κυττάρων (ψάρι/σολομός ή άλλοι ιστοί μη ανθρώπινης προέλευσης). Είναι βιολογικά πιο πολύπλοκα προϊόντα κι απαιτούν αυστηρό καθαρισμό για την απομάκρυνση δυνητικά αλλεργιογόνων πρωτεϊνών ή στοιχείων που μπορεί να προκαλέσουν ανεπιθύμητες αντιδράσεις.

Στην Ευρώπη:

Επιτρέπεται μόνο η τοπική χρήση.
Απαγορεύεται ρητά η έγχυση.
Απαιτείται πλήρες σύστημα ιχνηλασιμότητας.

Αυτόλογα εξωσώματα από το αίμα του ασθενή
Σε αυτή την περίπτωση οι κυστίδες απομονώνονται απευθείας από το αίμα του ίδιου του ασθενή μέσω φυγοκέντρησης ή άλλων φυσικών διαδικασιών. Η χρήση τους παραμένει προς το παρόν πειραματική· εάν ποτέ επιτραπεί ενέσιμο σκεύασμα στην Ευρώπη στο μέλλον, αυτό θα αφορά μόνο αυτόλογα εξωσώματα από αίμα του ίδιου του ατόμου.

Ευρωπαϊκή νομοθεσία & ασφάλεια

• Τα ανθρώπινης προέλευσης εξωσώματα απαγορεύονται εκτός εγκεκριμένων κλινικών δοκιμών.
• Δεν υπάρχει κανένα εγκεκριμένο ενέσιμο σκεύασμα.
• Επιτρέπεται μόνο η τοπική εφαρμογή.
• Απαραίτητη η ύπαρξη αριθμού παρτίδας & τεχνικής τεκμηρίωσης για διαφάνεια ως προς την καθαρότητα & ασφάλεια.

Αποτελεσματικότητα & πραγματικά αποτελέσματα

«Στην κοσμετολογία», λέει ο Álvarez-Bautista, «η δράση τους είναι διακριτική αλλά σημαντική: βοηθούν το δέρμα να λειτουργεί πιο αποδοτικά μειώνοντας τον “φλεγμονώδη θόρυβο” στο παρασκήνιο κι ενισχύοντας τον φραγμό —χωρίς “εντυπωσιακά πυροτεχνήματα”, αλλά με βιολογική τάξη».

Η Revuelta συμπληρώνει: «Οι επιστημονικές ανασκοπήσεις δείχνουν ότι τα εξωσώματα έχουν δυναμική ως καλλυντικό συστατικό· ωστόσο λείπουν μεγάλες δοκιμές κι υπάρχει μεγάλη ποικιλία μεταξύ προϊόντων —δεν υπάρχει ακόμη πρότυπο μέτρησης της πραγματικής τους ισχύος. Εν ολίγοις: η επιστήμη κινείται υπέρ τους αλλά πιο αργά από το μάρκετινγκ».

Ποια είναι τα πραγματικά αποτελέσματα σήμερα;

Καλύτερη ενυδάτωση, κάποια βελτίωση σε υφή & λάμψη, λιγότερες αντιδραστικές αντιδράσεις λόγω αντιφλεγμονώδους δράσης κι ίσως υποστήριξη στην ανάρρωση μετά από θεραπείες.

Χρήση στην αισθητική ιατρική & αξιολόγηση προϊόντων

«Τα εξωσώματα λειτουργούν ιδιαίτερα καλά όταν εφαρμόζονται μετά από τεχνικές που αυξάνουν τη διαπερατότητα του δέρματος (microneedling, ήπια λέιζερς, fractional RF), καθώς τότε οι ιστοί γίνονται πιο δεκτικοί στους βιολογικούς αγγελιοφόρους», σημειώνει ο Álvarez-Bautista.

Ο Morales Raya προσθέτει ότι αυτές οι θεραπείες δημιουργούν μικροκανάλια στο δέρμα διευκολύνοντας την πρόσβαση των κυστιδίων στις βαθύτερες στοιβάδες όπου μπορούν να δράσουν στη φλεγμονή & την αναγέννηση των ιστών.

Πώς ξεχωρίζουμε ένα “καλό” καλλυντικό με εξωσώματα;

Η Revuelta επισημαίνει πως σήμερα στην αγορά καταναλωτικής κοσμετολογίας υπάρχει περισσότερο μάρκετινγκ παρά κλινικά δεδομένα. Τα περισσότερα οφέλη (ενυδάτωση – πιο “ζουμερό” δέρμα) οφείλονται μάλλον στα συνοδευτικά συστατικά όπως υαλουρονικό οξύ, πεπτίδια ή νιασιναμίδη παρά στην καθαρή δράση των ίδιων των εξωσωμάτων.

Διαφάνεια εταιρείας: Να δηλώνεται ξεκάθαρα η προέλευση (π.χ. φυτικής ή βακτηριακής).
Διαδικασία λήψης/σταθεροποίησης: Είναι σημαντική λόγω ευαισθησίας των εξωσωμάτων.

Περίσταση χρήσης: Έχει νόημα ως ενισχυτικό μετά από θεραπείες ή για ευαισθητοποιημένο δέρμα —όχι ως “θαυματουργή” λύση για όλα.

Συγκέντρωση: Σύμφωνα με τη δερματολόγο Rosa del Río (Grupo Pedro Jaén), στα καλλυντικά πρέπει να κυμαίνεται μεταξύ 0,001%–0,1%. Τα σκευάσματα πρέπει να περιλαμβάνουν ακέραιες κυστίδες κατάλληλες για ευαίσθητο δέρμα.

Ο δρ. Niza González συνοψίζει: «Το πιο αποτελεσματικό είναι να εξετάζετε τον φάκελο του προϊόντος· αν βασίζεται σε εκτενή δοκιμή χρηστών με θετικές επιπτώσεις & καλά στατιστικά στοιχεία. Τα αναμενόμενα αποτελέσματα περιλαμβάνουν διέγερση κολλαγόνου/ελαστίνης, επιτάχυνση ανάπλασης του δέρματος, μείωση ρυτίδων/φλεγμονής & πιο ομοιόμορφο τόνο».

Παρόν & μέλλον των εξωσωμάτων – Προτάσεις προϊόντων

Η Myriam Yébenes, CEO της Maribel Yébenes τονίζει πως ήδη βλέπουμε αυξανόμενη —αν κι ακόμη πειραματική— χρήση των εξωσωμάτων στην αγορά· προβλέπει νέες καινοτομίες στη 2026, ενώ ζητά περισσότερη νομοθετική κάλυψη & μελέτες στο μέλλον.

Ο Álvarez-Bautista υπογραμμίζει ότι τα εξωσώματα δεν είναι μια πρόσφατη τάση αλλά αντικείμενο δεκαετιών ερευνών στη βιολογία κυττάρου/ογκολογία/ανοσολογία/αναγεννητική ιατρική· όσα φτάνουν τώρα στην κοσμετολογία αποτελούν πρακτική εφαρμογή πολυετούς επιστημονικής γνώσης για την επικοινωνία & ανάπλαση κυττάρων. Σε περίπου πέντε χρόνια αναμένεται σαφέστερη εικόνα· ωστόσο η πορεία έχει ήδη χαραχθεί: τα εξωσώματα ήρθαν για να μείνουν.»

Όπως σημειώνει η Revuelta: Κλειδί αποτελεί η υπεύθυνη χρήση τους μαζί με απαίτηση διαφάνειας & τεκμηρίωσης. Η Rosa del Río καταλήγει πως τα εξωσώματα ίσως σηματοδοτήσουν αλλαγή παραδείγματος στη φροντίδα του δέρματος· ωστόσο απαιτούνται περισσότερες ελεγχόμενες ανθρώπινες δοκιμές —πολλά δεδομένα σήμερα βασίζονται σε ζωικά μοντέλα ή in vitro έρευνα μικρών ομάδων συμμετεχόντων.»

Tέσσερις καλλυντικές προτάσεις με εξωσώματα

Exo Glow – Sepai: Serum vegan με φυτικά exosomes από βλαστοκύτταρα αμπελιού· μιμείται τις επιδράσεις του διαλείποντος fasting στις κυτταρικές διεργασίες προάγοντας μακροβιότητα & άμεσο/μεσαίο lifting αποτέλεσμα.

Exosome Rejuvenating Serum – Montibello: Συνδυάζει exosomes centella asiatica (γνωστή για επανορθωτική δράση), πολυνουκλεοτίδια, προβιταμίνη Β5, φυτικά εκχυλίσματα & υαλουρονικό οξύ.

Exogen – Santamarina Cosmetics: Με φυσικά exosomes βλαστοκυττάρων centella reversa μαζί με πεπτίδια/εκτοΐνη/κεραμίδια/υαλουρονικό· ενισχύει τον φραγμό & προσφέρει βαθιά ενυδάτωση ενώ βελτιώνει υφή-λάμψη-ρυτίδες.

Lifting Serum – BABÉ: Περιέχει 1% phytoexosomes: μικροκυψελίδες που τροποποιούν την κυτταρική επικοινωνία/αναγέννηση & αρχιτεκτονική του δέρματος· επίσης υαλουρονικό οξύ & πολυπεπτίδια.

Με πληροφορίες από El País

Ακολουθούν οι βασικές οδηγίες – σύμφωνα με ειδικούς – για να διατηρήσετε τα ξύλινα σκεύη σας σαν καινούρια, ώστε να αποτελούν μέρος της κουζίνας σας για πολλά χρόνια.

Επιλέξτε το σωστό ξύλο

Προτιμήστε ανθεκτικά ξύλα που αντέχουν στη χρήση στην κουζίνα. Όπως εξηγεί ο κατασκευαστής επίπλων Chris Holland, τα σκληρά ξύλα – όπως οξιά, σφένδαμος και καρυδιά – είναι ιδανικά για επιφάνειες κοπής και μαγειρικά εργαλεία, καθώς έχουν πυκνή ίνα που εμποδίζει την απορρόφηση υγρασίας και βρωμιάς και αντιστέκονται καλύτερα στα βαθιά σημάδια από μαχαίρια. Η ελιά είναι επίσης εξαιρετική επιλογή, αφού είναι όμορφη, φυσικά λιπαρή και ανθεκτική στους λεκέδες, αλλά λόγω της σκληρότητάς της μπορεί να αμβλύνει τα μαχαίρια πιο γρήγορα. Η φτελιά είναι ελαφριά και ανθεκτική αλλά έχει πιο ανοιχτή ίνα, οπότε χρειάζεται συχνό λάδωμα για προστασία από την υγρασία.

Αποφύγετε το πλυντήριο πιάτων

Όποιο κι αν είναι το είδος του ξύλου, ο πρώτος κανόνας στη φροντίδα των ξύλινων αντικειμένων είναι να μην τα βάζετε ποτέ στο πλυντήριο πιάτων. Σύμφωνα με τον Holland, το πλυντήριο αφαιρεί αμέσως οποιαδήποτε προστατευτική επάλειψη. Η υψηλή θερμοκρασία του νερού ουσιαστικά ατμίζει το ξύλο, με αποτέλεσμα να διογκώνεται και να απομακρύνονται τα φυσικά έλαια από τις ίνες του.

Για τον καθαρισμό των επιφανειών κοπής, κουταλών ή σπάτουλων, πλύνετέ τα στο χέρι με χλιαρό νερό και ήπιο απορρυπαντικό πιάτων. Αποφύγετε το έντονο τρίψιμο με σύρμα ή τη χρήση λειαντικών προϊόντων. Στεγνώστε αμέσως με καθαρή πετσέτα.

Για έξτρα καθαριότητα, η Jo Hadlow-Davies από την Edge Handcrafted Tables and Furniture προτείνει να τρίβετε μια φέτα λεμόνι πάνω σε επιφάνεια κοπής που έχει χρησιμοποιηθεί για έντονες μυρωδιές (όπως κρεμμύδι), πριν το πλύσιμο.

Σωστή αποθήκευση και προστασία των ξύλινων σκευών

Τοποθετήστε τις επιφάνειες κοπής κάθετα στη μακριά πλευρά τους για να αποφευχθεί η παραμόρφωση και αφήστε τις να στεγνώσουν πλήρως πριν από την επόμενη χρήση. Τα υπόλοιπα σκεύη αφήστε τα όρθια σε δοχείο ώστε να στεγνώσουν καλά χωρίς να μένει κάποιο μέρος τους μέσα στο νερό.

Θρέψτε και προστατέψτε το ξύλο

Με τον χρόνο, τα ξύλινα σκεύη μπορεί να εμφανίσουν τραχύτητα ή “χνουδωτή” υφή στις ίνες τους. Όταν συμβεί αυτό – ή ακόμα καλύτερα προληπτικά – εφαρμόστε μια κατάλληλη επάλειψη για τροφή και προστασία του ξύλου.

Οτιδήποτε εφαρμόζετε πρέπει να είναι ασφαλές για τρόφιμα και να μην αλλοιώνει τη γεύση τους. Η Hadlow-Davies συμβουλεύει ότι μπορείτε περιστασιακά να χρησιμοποιείτε ελαιόλαδο, αλλά μόνο σε αντικείμενα που χρησιμοποιούνται και πλένονται καθημερινά· διαφορετικά μπορεί να ταγκίσει. Για πιο αραιή χρήση, προτιμήστε επαλείψεις με μεγαλύτερη διάρκεια.

Όλες οι παρακάτω θεραπείες είναι κατάλληλες για όλα τα είδη ξύλου (δοκιμάστε πρώτα σε μικρή επιφάνεια για τυχόν αλλαγή χρώματος). Επαναλάβετε όποτε χρειάζεται – μία φορά τον μήνα είναι αρκετή, αλλά εάν τα σκεύη φαίνονται στεγνά ή χρησιμοποιούνται συχνά, αυξήστε τη συχνότητα.

«Όποια θεραπεία κι αν χρησιμοποιείτε, το πλύσιμο θα την αφαιρεί σταδιακά», σημειώνει ο Holland. «Ένα ελαφρύ τρίψιμο με γυαλόχαρτο και επαναλάδωμα κατά διαστήματα θα διατηρήσει το ξύλο όμορφο και ανθεκτικό».

Ποια λάδια προτείνονται για τη φροντίδα του ξύλου

Λινέλαιο αποτελεί μια φυσική, μη τοξική επιλογή που εφαρμόζεται εύκολα σε κάθε είδος ξύλου σύμφωνα με τον Mark Finney της Finney’s Wood Finishes. Το λάδι tung, συνιστάται κυρίως για βελανιδιά αλλά είναι κατάλληλο γενικότερα. Και τα δύο χρησιμοποιούνται ευρέως σε πάγκους κουζίνας.

Απλώστε το λάδι με πινέλο ή πανί χωρίς χνούδι πάνω σε επιφάνειες κοπής, κουτάλες ή λαβές μαχαιριών που χρειάζονται προστασία. Αυτά τα καθαρά έλαια όμως στεγνώνουν αργά: το λινέλαιο χρειάζεται 2-4 ημέρες ενώ το tung τουλάχιστον 4 ημέρες.

Για μεγαλύτερη ευκολία, ο Finney προτείνει έτοιμα προϊόντα που συνδυάζουν τις ιδιότητες των φυσικών ελαίων με πιο γρήγορη εφαρμογή. Το Danish oil, εφαρμοσμένο με καθαρό πανί ή πινέλο χωρίς χνούδι, προσφέρει εξαιρετική κάλυψη – απλώστε γενναιόδωρα στο ξύλο και σκουπίστε ό,τι περισσεύει μετά από λίγα λεπτά.

Πηγή: The Guardian

Οι δερματολόγοι το συστήνουν ανεπιφύλακτα, ενώ το TikTok το έχει αναδείξει σε viral προϊόν. Ο λόγος για το serum Retinol B3 της La Roche-Posay, ένα αντιγηραντικό προϊόν που έχει κερδίσει τις εντυπώσεις όσων το δοκιμάζουν. Στην κοινότητα του Amazon, με πάνω από 14.000 αξιολογήσεις, θεωρείται πλέον ένα από τα πιο περιζήτητα serums: «Ήμουν διστακτική στη χρήση του, αλλά του βάζω 10. Είναι φανταστικό. Είμαι 43 ετών και νιώθω το πρόσωπό μου όπως όταν ήμουν 14!», αναφέρει χαρακτηριστικά μία χρήστρια.

Τριπλή δράση: Ομοιομορφία, αναγέννηση, σύσφιξη

«Από τα καλύτερα, μια σίγουρη επιλογή», σημειώνει μια αγοραστής που τονίζει την αξιοπιστία της La Roche-Posay ανάμεσα στους καταναλωτές. Το συγκεκριμένο serum έχει εξελιχθεί σε best-seller της εταιρείας. Τι το κάνει τόσο ξεχωριστό; Μειώνει τις βαθιές ρυτίδες και τις λεπτές γραμμές, βελτιώνει την ομοιομορφία της επιδερμίδας και εξασθενεί τις κηλίδες φωτογήρανσης. Η εξαιρετικά ελαφριά υφή του απορροφάται άμεσα, χωρίς να αφήνει λιπαρότητα ή κολλώδη αίσθηση.

«Είναι το πρώτο serum με το οποίο είδα πραγματικά τις γραμμές έκφρασης να απαλύνονται. Απορροφάται γρήγορα και αφήνει την επιδερμίδα απαλή και λαμπερή. Δεν σκοπεύω να αλλάξω ξανά serum – δεν είναι από τα πιο ακριβά και προσφέρει το καλύτερο αποτέλεσμα στο πρόσωπό μου. Για μένα, πραγματική ανακάλυψη», αναφέρουν χιλιάδες αξιολογήσεις.

Η αντιγηραντική σύνθεση του Retinol B3

Η φόρμουλά του συνδυάζει ισχυρά αντιγηραντικά δραστικά, δερματολογικά αναγνωρισμένα συστατικά και ήπια στοιχεία που προσφέρουν πιο ομοιόμορφη, λαμπερή και με λιγότερες ρυτίδες επιδερμίδα. Βασικά συστατικά:

Γλυκερίνη: Με ενυδατικές ιδιότητες, βοηθά στην αποκατάσταση και προστασία του δερματικού φραγμού.
Ρετινόλη: Βασικός σύμμαχος κατά της γήρανσης· χρησιμοποιείται ευρέως στη δερματολογία για ανανέωση της επιδερμίδας και διόρθωση βαθιών ρυτίδων. Ο συνδυασμός καθαρής και σταδιακής ρετινόλης διασφαλίζει σταδιακή απελευθέρωση για καλύτερη ανεκτικότητα.
Βιταμίνη B3: Ενισχύει τον δερματικό φραγμό, προσφέρει άμεση ανακούφιση και μειώνει τις κοκκινίλες.

Οδηγίες εφαρμογής & σημαντικές συμβουλές

Η χρήση του είναι απλή – το μυστικό βρίσκεται στη συνέπεια. Ενσωματώστε το στη βραδινή σας ρουτίνα εφαρμόζοντας τρεις ή τέσσερις σταγόνες σε καθαρό πρόσωπο, λαιμό και ντεκολτέ.

Το πρωί είναι απαραίτητη η εφαρμογή αντηλιακής προστασίας με δείκτη SPF 50, καθώς η ρετινόλη αυξάνει την ευαισθησία της επιδερμίδας στον ήλιο. Το δραστικό αυτό συστατικό επιταχύνει την κυτταρική ανανέωση, καθιστώντας τα νέα κύτταρα πιο ευάλωτα στην ηλιακή ακτινοβολία – συνεπώς η σωστή αντηλιακή προστασία είναι απαραίτητη.

Κλινικά αποδεδειγμένα αποτελέσματα & συχνές ερωτήσεις

Η La Roche-Posay πραγματοποίησε κλινική μελέτη διάρκειας δύο μηνών σε πάνω από 50 γυναίκες, καταγράφοντας τα εξής αποτελέσματα:

Μείωση ρυτίδων κατά 14%. Μείωση λεπτών γραμμών κατά 21%. Βελτίωση και ομοιομορφία τόνου κατά 21%. Αύξηση απαλότητας δέρματος κατά 25%.

Συχνές ερωτήσεις:

Πόσο προϊόν περιέχει η συσκευασία; 30 ml.
Για ποιους τύπους δέρματος είναι κατάλληλο; Το serum έχει σχεδιαστεί για όλους τους τύπους δέρματος – ακόμη και για τις πιο ευαίσθητες επιδερμίδες.

Πηγή: EL PAÍS

Υπάρχει τρόπος να αντιστρέψουμε φυσικά τις φθορές που προκάλεσαν οι συνήθειες του καλοκαιριού στο δέρμα μας; Ψάχνοντας για απάντηση, πέφταμε συνεχώς επάνω στο λάδι ή βούτυρο καρύδας. Μήπως αξίζει να το δοκιμάσουμε; Και το δοκιμάσαμε.

Τι είναι το λάδι καρύδας

Για να ξεκινήσουμε από την αρχή, το λάδι καρύδας προέρχεται από το λευκό, βρώσιμο μέρος της καρύδας που υπό πίεση βγάζει αυτό το πλούσιο, φυτικό έλαιο. Το λάδι καρύδας στερεοποιείται σε θερμοκρασία δωματίου και το βρίσκουμε ως βούτυρο καρύδας και λιώνει όταν ζεσταθεί, πράγμα που το κάνει εύκολο και ευχάριστο στη χρήση. Κυκλοφορεί σε δύο μορφές: εξευγενισμένο και βιολογικό. Το παρθένο λάδι καρύδας (ιδανικά ψυχρής έκθλιψης) είναι η καλύτερη επιλογή, καθώς είναι γεμάτο με λιπαρά οξέα όπως το λαυρικό, το μυριστικό και το παλμιτικό οξύ, αλλά και με πολύτιμα αντιοξειδωτικά. Αυτά είναι που του δίνουν τη δύναμη να θρέφει, να ενυδατώνει και να προστατεύει το δέρμα μας με τον πιο φυσικό τρόπο.

Οφέλη του λαδιού καρύδας για το δέρμα

• Ενυδατώνει βαθιά και κάνει το δέρμα απαλό: Το λάδι καρύδας «κλειδώνει» φυσικά την υγρασία και είναι ιδανικό τώρα που το δέρμα μας είναι πιο διψασμένο μετά τον ήλιο.
• Αντιοξειδωτική προστασία: Είναι πλούσιο σε πολυφαινόλες που καταπολεμούν τη φλεγμονή και προστατεύουν από την πρόωρη γήρανση.
• Δράση κατά της ακμής (σε ορισμένους τύπους δέρματος): Το λαυρικό οξύ μπορεί να βοηθήσει στη μείωση βακτηρίων που προκαλούν σπυράκια. Αν έχουμε ξηρό ή ευαίσθητο δέρμα, συχνά δουλεύει εξαιρετικά. Αν όμως έχουμε τάση για λιπαρότητα και φραγμένους πόρους, καλό είναι να το χρησιμοποιούμε πιο προσεκτικά.
• Ανακούφιση σε ερεθισμούς: Η αντιφλεγμονώδης δράση του μπορεί να ηρεμήσει κοκκινίλες, ξηροδερμία ή ακόμα και δέρμα με τάση για έκζεμα.
• Φροντίδα νυχιών και χειλιών: Μην ξεχνάμε ότι μετά το καλοκαίρι και τα νύχια μας ταλαιπωρούνται.

Το λάδι καρύδας τα δυναμώνει και ενυδατώνει τα πετσάκια, ενώ στα χείλη λειτουργεί σαν το πιο φυσικό lipbalm.

Πώς να το χρησιμοποιούμε

• Ως ενυδατική κρέμα αμέσως μετά το ντους, σε νωπό δέρμα, για να «σφραγίσει» την υγρασία.
• Ως φυσικό ντεμακιγιάζ για όλο το πρόσωπο, ακόμα και για ευαίσθητα μάτια (μετά βέβαια χρειάζεται καθαριστικό).
• Ως lipbalm, ειδικά πριν τον ύπνο.
• Ως θεραπεία για τα νύχια και μάσκα μαλλιών για ξηρά μαλλιά.

Fortunotested: Βάλαμε λάδι καρύδας στο δέρμα για μια εβδομάδα

Διαβάζοντας όλα τα παραπάνω, δεν υπήρχε περίπτωση να μην το δοκιμάσουμε στην πράξη! Τρεις συντάκτριες του fortuno δεσμευτήκαμε να χρησιμοποιούμε λάδι καρύδας σε νωπό δέρμα, αμέσως μετά το ντους, για τουλάχιστον μία εβδομάδα και μετά να συγκρίνουμε τη διαφορά – εάν υπήρχε. Το συμπέρασμα; Και οι τρεις, σε διαφορετικές ηλικίες και με διαφορετικό τύπο δέρματος, καταλήξαμε ότι ναι, το λάδι καρύδας έκανε το δέρμα μας πιο απαλό και πιο ενυδατωμένο. Οι μικρές γραμμές ξηρότητας στα χέρια και τα πόδια -συνέπεια της έκθεσης στον ήλιο- είχαν απαλυνθεί ορατά, ενώ μία από εμάς το δοκίμασε και ως μάσκα μαλλιών. Το δικό μας τεστ είναι θετικό!

Παρόλα αυτά, ως συντάκτρια υγείας κατά βάση, θα σου συστήσω να κάνεις πρώτα δοκιμή σε ένα περιορισμένο σημείο δέρματος για να βεβαιωθείς ότι δεν σου προκαλεί κάποια αντίδραση ή αλλεργία.

Το σωστό πλύσιμο του τζιν: το μυστικό για να διατηρείται σαν καινούριο

Η απάντηση δεν είναι μία. Υπάρχουν πολλοί λόγοι, πρακτικοί και άλλοι, που δίνουν νόημα σε αυτή τη μικρή συνήθεια.

Για να διατηρεί το χρώμα του

Το denim βάφεται με τρόπο ώστε η χρωστική να μένει στην επιφάνεια του υφάσματος. Αυτό σημαίνει πως η τριβή με τον κάδο ή με άλλα ρούχα οδηγεί πιο γρήγορα στο ξεθώριασμα ή σε «νερά» στο χρώμα του. Γυρίζοντάς το από μέσα προς τα έξω, μειώνουμε αυτή την τριβή και παρατείνουμε τη ζωντάνια του χρώματος.

Γιατί προστατεύει το ίδιο το ρούχο

Φερμουάρ, μεταλλικά κουμπιά και ραφές μπορεί να φθείρουν τα υπόλοιπα ρούχα στο πλυντήριο. Όταν τα τζιν γυρίζονται από μέσα προς τα έξω, οι σκληρές λεπτομέρειες μένουν «κρυμμένες» και περιορίζεται η φθορά τόσο στο ίδιο το παντελόνι όσο και στα υπόλοιπα ρούχα. Καλό είναι, για αυτόν τον λόγο, το φερμουάρ του τζιν μας να είναι κλειστό. Το ίδιο ισχύει και για όλα τα ρούχα που έχουν φερμουάρ.

Για πιο γρήγορο στέγνωμα

Πολλοί υποστηρίζουν ότι όταν τα τζιν πλένονται ανάποδα, στεγνώνουν γρηγορότερα. Οι τσέπες δεν κρατούν πια μάζες βρεγμένου υφάσματος, άρα το παντελόνι είναι έτοιμο για χρήση σε λιγότερο χρόνο.

Για να αποφύγουμε… ατυχήματα

Ένα ξεχασμένο χαρτομάντιλο στην τσέπη μπορεί να μετατραπεί σε εφιάλτη, κολλώντας σε όλα τα ρούχα της μπουγάδας. Το πλύσιμο ανάποδα μειώνει τον κίνδυνο τέτοιων δυσάρεστων εκπλήξεων, αφού συγκρατεί τα υπολείμματα μέσα στο ίδιο το τζιν.

3 tips για τέλειο πλύσιμο τζιν

Όχι πολύ συχνά πλύσιμο: Το τζιν δεν χρειάζεται πλύσιμο μετά από κάθε χρήση. Αρκεί να το πλένουμε μετά από αρκετές φορές που το έχουμε φορέσει, ώστε να διατηρεί την υφή και το σχήμα του.

Χαμηλή θερμοκρασία: Ιδανικά πλύσιμο στους 30°C. Οι υψηλές θερμοκρασίες ξεθωριάζουν το ύφασμα και το κάνουν να «μαζεύει».

Ήπιο απορρυπαντικό: Ένα απαλό απορρυπαντικό χωρίς έντονα λευκαντικά ή σκληρά χημικά προστατεύει το χρώμα και τη μαλακότητα του υφάσματος.

Μικρές συνήθειες, μεγάλη διάρκεια ζωής

Πολλοί έχουμε ένα «αγαπημένο» τζιν, που χαιρόμαστε να το φοράμε συχνά, και θέλουμε να το διατηρήσουμε για χρόνια. Χρειάζεται φροντίδα για να αντέξει στον χρόνο. Το να το γυρίζουμε από μέσα προς τα έξω πριν το πλύνουμε είναι μια απλή αλλά έξυπνη κίνηση που παρατείνει τη ζωή του, διατηρεί το χρώμα του και το προστατεύει από φθορές.

Ένα από τα πιο συνηθισμένα παραδείγματα είναι η μη απολύμανση του στρώματος γιόγκα. Αν μείνει άπλυτο, γίνεται εστία βακτηρίων και μυκήτων, όπως ο MRSA ή το πόδι του αθλητή. Ακόμη πιο επικίνδυνο είναι όταν το στρώμα είναι κοινόχρηστο. Ένα απλό διάλυμα σαπουνιού μπορεί να αποτρέψει την εξάπλωση λοιμώξεων. Το ίδιο ισχύει και για τις ιδρωμένες κάλτσες και τα αθλητικά παπούτσια. Η υγρασία ενισχύει τον κίνδυνο μυκητιασικών παθήσεων, ειδικά όταν τα πόδια μένουν παγιδευμένα σε συνθήκες χαμηλού αερισμού. Η έγκαιρη αλλαγή ρούχων και η επιλογή κατάλληλων υλικών, όπως μαλλί Merino ή πολυεστέρας, μπορεί να κάνει τη διαφορά.

Επιπλέον, το ντους δεν είναι απλώς θέμα ευπρέπειας, αλλά και βασικής υγιεινής. Καθυστερήσεις μετά την άσκηση επιτρέπουν στα βακτήρια να πολλαπλασιαστούν, προκαλώντας εξανθήματα ή ακμή. Επιπλέον, ένα ζεστό ντους συμβάλλει και στη μυϊκή αποκατάσταση. Συχνά, ξεχνιέται και η σημασία του πλυσίματος των χεριών. Τα γυμναστήρια είναι γεμάτα επιφάνειες που αγγίζονται συνεχώς. Η επαφή με βάρη, όργανα και μπουκάλια νερού μπορεί να μεταφέρει μικρόβια σε όλο το σώμα, γι’ αυτό και το σχολαστικό πλύσιμο μετά την άσκηση είναι απαραίτητο.

Το ίδιο ισχύει και για τον καθαρισμό προσώπου. Ιδρώτας και βακτήρια φράζουν τους πόρους, προκαλώντας φλεγμονές και ερεθισμούς. Ένας απλός καθαρισμός με δροσερό νερό ή ήπιο καθαριστικό βοηθά στην αποκατάσταση της ισορροπίας του δέρματος. Άλλο σημείο που παραμελείται συχνά είναι το επαναχρησιμοποιούμενο μπουκάλι νερού. Αν δεν πλένεται τακτικά, μπορεί να γίνει καταφύγιο για βακτήρια. Ιδανικά, θα πρέπει να καθαρίζεται μετά από κάθε χρήση, ιδιαίτερα όταν έρχεται σε επαφή με ιδρωμένα χέρια ή κοινόχρηστα σημεία.

Η πετσέτα γυμναστηρίου είναι εξίσου ευαίσθητη. Μόλις υγρανθεί και αποθηκευτεί σε τσάντα, γίνεται εύφορο έδαφος για μικροοργανισμούς. Το πλύσιμό της μετά από κάθε χρήση είναι απαραίτητο, καθώς και η πλήρης ξήρανσή της. Τέλος, τα ακουστικά. Η υγρασία από τον ιδρώτα δημιουργεί ιδανικές συνθήκες για βακτήρια στο εσωτερικό του αυτιού. Αν τα ακουστικά παραμένουν υγρά, αυξάνεται ο κίνδυνος εξωτερικών μολύνσεων. Η απλή φροντίδα, όπως το σκούπισμα και η αποθήκευσή τους σε στεγνό μέρος, προλαμβάνει προβλήματα.

Πηγή: Cibum

Σύμφωνα με δημοσίευση του 2020 στο Journal of the American College of Cardiology, «οι καρδιαγγειακές παθήσεις παραμένουν η κύρια αιτία θανάτου για τις γυναίκες στις Ηνωμένες Πολιτείες και παγκοσμίως». Η Paula Montana De La Cadena, MD, καρδιολόγος στο Miami Cardiac & Vascular Institute, λέει ότι μία στις τρεις γυναίκες πεθαίνει από καρδιαγγειακή νόσο και ότι το 45% των γυναικών άνω των 20 ετών πάσχουν από κάποιας μορφής καρδιαγγειακής νόσου. «Ενώ τα συμπτώματα μπορεί να είναι διαφορετικά στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι γυναίκες έχουν «άτυπα συμπτώματα», όπως έχει λανθασμένα εμπεδωθεί», λέει η Δρ Montana De La Cadena. «Σημαίνει απλώς ότι αυτά τα συμπτώματα στις γυναίκες δεν έχουν ενδεχομένως μελετηθεί επαρκώς».

Το φύλο επηρεάζει τα συμπτώματα

Υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ του πώς νομίζουν οι γυναίκες ότι θα αισθάνονται μια καρδιακή προσβολή – βασανιστικός πόνος στο στήθος – και του πώς συχνά όντως αισθάνονται. «Εκτός από το αναπαραγωγικό σύστημα, το καρδιαγγειακό σύστημα έχει τις περισσότερες διαφορές μεταξύ των δύο φύλων», λέει η Jean McSweeney, PhD, RN, καθηγήτρια και αναπληρώτρια κοσμήτορας στο τμήμα Έρευνας στο College of Nursing του University of Arkansas for Medical Sciences στο Little Rock του Αρκάνσας. Έτσι, είναι αναμενόμενο ότι τα γυναικεία συμπτώματα καρδιακής προσβολής -αν και μερικές φορές είναι κοινά με τους άνδρες σε γενικές γραμμές- μπορούν επίσης να βιώνονται διαφορετικά.

«Έχουμε πολύ μικρότερα αγγεία στην καρδιά μας», λέει η McSweeney, η οποία ήταν από τους πρώτους που επικεντρώθηκεστα συμπτώματα της γυναικείας καρδιακής προσβολής σε μια μελέτη του 2003, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Circulation. «Και είμαστε διαφορετικά κατασκευασμένες».

Πώς βιώνουν οι γυναίκες τα καρδιακά επεισόδια

Σύμφωνα με την Judith Hilevi Lichtman, PhD, πρόεδρο του τμήματος και αναπληρώτρια καθηγήτρια Επιδημιολογίας στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Yale στο New Haven της CT: Όταν οι κύριες αρτηρίες μιας γυναίκας είναι φραγμένες, συχνά θα εμφανίσει ένα πλήθος συμπτωμάτων, όπως πόνο, πίεση ή σφίξιμο στο στήθος, μαζί με πολλαπλά συμπτώματα εκτός του στήθους. Επιπλέον, δεν εμφανίζει κάθε γυναίκα τα ίδια συμπτώματα και τα συμπτώματα δεν εμφανίζονται απαραίτητα όλα μαζί.

«Τα συμπτώματα των γυναικών μπορεί να είναι λιγότερο έντονα από τον πόνο και το σφίξιμο στο στήθος και τη δύσπνοια που οδηγεί τους περισσότερους άνδρες στο νοσοκομείο», λέει ο ΔρMorgan. «Αντ’ αυτού μπορεί να εκδηλωθούν με μη ειδικούς τρόπους, όπως κόπωση, πόνο στη γνάθο, πόνο στην πλάτη ή αίσθηση εξάντλησης. Συχνά όλα αυτά υποτιμώνται και αποδίδονται στους άγχος της καθημερινότητας, την έλλειψη ύπνου και άλλα.

Προσθέτει ότι οι γυναίκες έχουν καλύτερα αποτελέσματα όταν εξετάζονται από γυναίκα καρδιολόγο παρά από άνδρα καρδιολόγο. «Μόνο το 22% των γιατρών πρωτοβάθμιας περίθαλψης και μόνο το 42% των καρδιολόγων αισθάνονται καλά προετοιμασμένοι για να αξιολογήσουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου των γυναικών», λέει η ΔρMorgan, με βάση μια πανεθνική έρευνα του 2019 σε γιατρούς πρωτοβάθμιας περίθαλψης και καρδιολόγους που δημοσιεύθηκε στο Current Treatment Optionsin Cardiovas cular Medicine.

Τι μπορούμε να κάνουμε για όλα αυτά; Σίγουρα όχι να αγχωθούμε! Ωστόσο τα τακτικά τσεκ απ, η υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής, η τακτική φυσική δραστηριότητα και φυσικά η άμεση επικοινωνία με τον γιατρό μας εάν νιώθουμε ότι «κάτι δεν πάει καλά» είναι συνήθειες που μπορεί να μας βοηθήσουν να ζούμε με καλύτερη υγεία και να προλάβουμε δυσάρεστες και επικίνδυνες καταστάσεις.