Οι εποχικές διακυμάνσεις των ωρών φωτός αλλάζουν σημαντικά μεταξύ καλοκαιριού και χειμώνα, εκτός από τα γεωγραφικά πλάτη κοντά στον ισημερινό. Ωστόσο, οι μελέτες σχετικά με την αλληλεπίδραση μεταξύ ενέργειας και μεταβολισμού ή κιρκάδιων ρυθμών χρησιμοποιούν μια φωτοπερίοδο φωτός 12 ωρών που αντιστοιχεί στη διάρκεια φωτός στον ισημερινό. Οι ερευνητές θεωρούν ότι η αλλαγή της εποχικής φωτοπεριόδου επηρεάζει τη ρυθμικότητα των ρολογιών των περιφερειακών ιστών και την ομοιόσταση της ενέργειας.

Οι ερευνητές της μελέτης διαπίστωσαν ότι η ρυθμικότητα της πρόσληψης τροφής σε διαφορετικές εποχιακές περιόδους επηρεάζει σημαντικά την αύξηση βάρους. Ως εκ τούτου, ήθελαν να μάθουν τι σήμαιναν οι εποχικές διαφορές φωτός για το μεταβολισμό, αφού οι περισσότεροι άνθρωποι ζουν με τουλάχιστον δύο ώρες διαφορά στο φως μεταξύ καλοκαιριού και χειμώνα.

Σε αντίθεση με τη δημοφιλή πεποίθηση, η μελέτη δείχνει ότι οι διατροφικές συνήθειες του χειμώνα είναι καλύτερες για τη μεταβολική υγεία από το καλοκαίρι. Η μελέτη ανοίγει το έδαφος σε έρευνες σχετικά με την επίδραση των ωρών φωτός στον μεταβολισμό σε ποντίκια που δεν θεωρούνται εποχικά ζώα επειδή δεν αναπαράγονται σε συγκεκριμένες εποχές, όπως και οι άνθρωποι. Τα πλάσματα που αναπαράγονται σε διαφορετικές εποχές παίρνουν βάρος πριν από την περίοδο αναπαραγωγής για εξοικονόμηση ενέργειας.

Οι ερευνητές ερεύνησαν την επίδραση διαφορετικών εποχικών φωτοπεριόδων στον ενεργειακό μεταβολισμό και την ημερήσια ρυθμικότητα. Τόσο τα ποντίκια με ανεπάρκεια μελατονίνης όσο και τα ποντίκια με επάρκεια μελατονίνης εμφάνισαν μέτρια μείωση στο σωματικό βάρος και την αύξηση της μάζας λίπους όταν στεγάζονταν σε φωτοπερίοδο σύντομου φωτός (χειμώνας) σε σύγκριση με φωτοπερίοδο ίσου ή μεγάλου φωτός (καλοκαίρι). Τα ποντίκια που εκτέθηκαν σε χειμερινές ώρες φωτός είχαν λιγότερη αύξηση σωματικού βάρους και παχυσαρκία γιατί όπως είπαν οι ερευνητές έχουν περισσότερο ρυθμό στον τρόπο που τρώνε σε μια περίοδο 24 ωρών και αυτό στη συνέχεια οδηγεί σε οφέλη στη μεταβολική υγεία.

Τα ποντίκια σε μια χειμερινή φωτοπερίοδο είχαν μια αύξηση στο εύρος του ρυθμικού μεταβολισμού των λιπιδίων και μια μέτρια μείωση στη μάζα λίπους και στην περιεκτικότητα σε τριγλυκερίδια του ήπατος. Όταν συγκρίθηκαν ποντίκια με επάρκεια μελατονίνης και ποντίκια με έλλειψη, η επίδραση του εποχικού φωτός στον ενεργειακό μεταβολισμό οφείλεται κυρίως στις διαφορές στη ρυθμικότητα της πρόσληψης τροφής και όχι στη μελατονίνη.

«Αυτό είναι μια απόδειξη αρχής. Οι διαφορές στις ώρες φωτός επηρεάζουν τον ενεργειακό μεταβολισμό; Ναι είναι. Περαιτέρω μελέτες σε ανθρώπους μπορεί να διαπιστώσουν ότι η αλλαγή της έκθεσής μας στο τεχνητό φως τη νύχτα ή στο φυσικό φως κατά τη διάρκεια του έτους θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη βελτίωση της μεταβολικής μας υγείας», λέει η Juleen Zierath, καθηγήτρια στο Novo Nordisk Center for Basic Metabolism Research και ανώτερη συγγραφέας του η μελέτη.

Πηγή: Cibum

Πώς το καλοκαίρι μας επηρεάζει θετικά

Μεγαλύτερη έκθεση στον ήλιο: Όχι απαραίτητα μέσω της ηλιοθεραπείας – άλλωστε χρειάζεται να αποφεύγουμε τον δυνατό ήλιο, τουλάχιστον τις μεσημεριανές ώρες. Ο καλοκαιρινός ήλιος όμως είναι το καλύτερο αντικαταθλιπτικό ως κύρια πηγή βιταμίνης D, που είναι πολύ σημαντική στη διατήρηση της ψυχικής μας υγείας. Αρκετές μελέτες έχουν δείξει σύνδεση χαμηλής βιταμίνης D με καταθλιπτική συμπτωματολογία και άλλες ψυχικές διαταραχές.

Περισσότερη φυσική δραστηριότητα: Αυτήν την εποχή του χρόνου έχουμε περισσότερες ευκαιρίες και αφορμές για να είμαστε έξω. Κινούμαστε περισσότερες ώρες έξω, η μέρα είναι μεγαλύτερη, πάμε διακοπές σε καινούρια μέρη, όπου τα εξερευνούμε και τα ανακαλύπτουμε, περπατάμε στη φύση, κολυμπάμε, παίζουμε στην παραλία, βαδίζουμε στην αμμουδιά.

Μεγαλύτερη απελευθέρωση ορμονών: Μέσω των παραπάνω διαφορετικών τρόπων φυσικής δραστηριότητας απελευθερώνονται οι ενδορφίνες -τα φυσικά αντικαταθλιπτικά, γνωστές ως «ορμόνες της ευτυχίας»- που έχει αποδειχθεί ότι μας ανεβάζουν τη διάθεση, απομακρύνουν το άγχος και βελτιώνουν την ψυχική μας υγεία. Δεν είναι τυχαίο που οι περισσότεροι νιώθουμε πιο χαρούμενοι και ευδιάθετοι την καλοκαιρινή περίοδο.

Επαφή με τη φύση: Αρκετές είναι οι έρευνες που αποδεικνύουν την θετική επίδραση της φύσης στον ψυχισμό μας, καθώς η φύση –είτε πρόκειται για το βουνό είτε για τη θάλασσα– μας ηρεμεί, απομακρύνει το στρες, μας βοηθά να «μαζέψουμε» τις σκέψεις μας που ενδεχομένως καλπάζουν σε αγχωτικά μονοπάτια τον υπόλοιπο καιρό, δίνοντας ευκαιρία για ανασυγκρότηση, πιο θετική σκέψη και νέα ξεκινήματα. Επίσης, δεν είναι τυχαίο ότι από Σεπτέμβρη, νιώθουμε σα να ξεκινάει μία νέα χρονιά, όπου θέτουμε νέους στόχους και πλάνα.

Απόδραση από την καθημερινότητα: Πόσο πιο ανέμελοι είμαστε το καλοκαίρι, πόσο πιο χαλαροί, αφού η απόδραση από την καθημερινότητα και η αλλαγή περιβάλλοντος βοηθούν στην μείωση των αγχογόνων καταστάσεων που μας ταλανίζουν τον υπόλοιπο χρόνο. Αν προσθέσουμε σε αυτό την επαφή με τη φύση, όπως είδαμε παραπάνω, εύκολα μπορούμε να αντιληφθούμε τα οφέλη του καλοκαιριού και των διακοπών στον ψυχισμό και τη διάθεσή μας.

Περισσότερη δημιουργικότητα: Γιατί όχι άλλωστε, όταν έχουμε σύμμαχους τον ήλιο και την θάλασσα, την φύση ολόκληρη με το μέρος μας. Αυτή η αίσθηση ελευθερίας κι ανεμελιάς που μας προσφέρουν, ακονίζει τη δημιουργικότητά μας μέσα από νέες εμπειρίες, που ενισχύουν τη δημιουργική έμπνευση και έκφρασή της. Και εδώ χρειάζεται να τονίσουμε ότι η έκφραση της δημιουργικότητας οδηγεί σε καλύτερη διάθεση και ψυχική ευεξία, καθώς εκφράζονται και επεξεργάζονται με έναν άλλον τρόπο τα συναισθήματα και οι σκέψεις μας, πιο δημιουργικό, πιο καλλιτεχνικό.

Διευρυμένη κοινωνικότητα: Οι ευκαιρίες για να βρεθούμε με φίλους -ή να γνωρίσουμε καινούριους ανθρώπους- είναι πολύ περισσότερες το καλοκαίρι αφού την εποχή αυτήν κυκλοφορούμε περισσότερο έξω και μακριά από το σπίτι και το γραφείο μας, αυξάνοντας τις συναναστροφές μας. Ερευνητικά δεδομένα επίσης καταλήγουν στη θετική επίδραση των κοινωνικών αλληλεπιδράσεων για την ψυχική μας υγεία, μειώνοντας τα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης.

Μεγαλύτερη σεξουαλική επιθυμία: Είναι γεγονός ότι το καλοκαίρι έχουμε περισσότερη ερωτική διάθεση, καθώς ο ήλιος αυξάνει την παραγωγή σεροτονίνης και ντοπαμίνης στον εγκέφαλο, ορμονών που ρυθμίζουν τη σεξουαλική διέγερση και την ερωτική επιθυμία αντίστοιχα. Επιπλέον, η αυξημένη ντοπαμίνη οδηγεί με τη σειρά της σε μεγαλύτερη παραγωγή τεστοστερόνης, βελτιώνοντας την σεξουαλική επιθυμία και στα δύο φύλα. Συνεπώς, και η σεξουαλική μας ζωή αυξάνεται επηρεάζοντας θετικά την σχέση του ζευγαριού ή και όσων αναζητούν νέες περιπέτειες και ερωτικά ειδύλλια.

Κατανοώ τους ανθρώπους που δεν αντέχουν τις υψηλές θερμοκρασίες, αλλά δεν ξύπνησε κανένας και καμία, κάποιο πρωινό, και να πει «Πω, τι ωραία θα ήταν τώρα να είχαμε 11 Φλεβάρη»! Το καλοκαίρι είναι – μεταξύ άλλων – ένα ιδιαίτερα ξεχωριστό κομμάτι του χρόνου. Η αξονική κλίση της γης στρέφει το ημισφαίριο προς τον ήλιο και η διάρκεια της ημέρας είναι η μέγιστη. Φοράμε ελαφριά ρούχα. Βουτάμε στη θάλασσα. Μαυρίζουμε. Τελειώνουν τα σχολεία. Τρώμε σύκα και σταφύλια. Κλείνουμε το ξυπνητήρι. Χαζεύουμε τα πεφταστέρια. Τρέχουμε από θεατρική παράσταση σε μουσικό φεστιβάλ. Με όλα αυτά κι άλλα πολλά, δεν έχουμε λόγο να το μισούμε. Σωστά. Μισούμε τις αιτίες που μας εμποδίζουν ν’ απολαμβάνουμε όλα τα παραπάνω. Είναι κάτι ανάλογο με τον καπιταλισμό και τις Δευτέρες, αλλά μέχρι να σκάψουμε για να βρούμε τη ρίζα του προβλήματος, τα βάζουμε με τις ημέρες και τις εποχές.

Τα τελευταία χρόνια, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση στο δικαίωμα των διακοπών. Σύμφωνα με έρευνα, φέτος στην Ελλάδα, ένας στους δύο δε θα πάρει τρένο, πλοίο, αυτοκίνητο αεροπλάνο, ή όποιο άλλο μέσο είναι διαθέσιμο, για να ξεκουράσει το κορμάκι του κάπου, εκτός των ντουβαριών του σπιτιού του, λόγω του κόστους μετακίνησης και διαμονής. Οι διακοπές καταλήγουν σε προνόμιο, κάτι σαν σύμβολο υψηλού κοινωνικού status.

Μέσα σε συνθήκες ακρίβειας και υπερτουρισμού, φωτισμένα κυβερνητικά μυαλά και οι μούτσοι τους, προσπαθούν να μας πείσουν ότι είναι εξίσου όμορφα να πάμε στα Κουφονήσια τον Νοέμβρη, να βάζουμε τα σεντόνια και τα μαξιλάρια στο ψυγείο, ώστε να είναι δροσερά και να κάνουμε staycation. Είναι περιττή πολυτέλεια να θες να πας πέντε μέρες στα Καμένα Βούρλα και όχι να έχεις εφτά αυτοκίνητα. «Κάθε χώρα έχει τα προβλήματά της. Όλες οι χώρες έχουν φτωχούς», είπε αυτή που δε θα πάει διακοπές στο χωριό της, αλλά κάπου που θα έχει την άνεση να πληρώσει ένα πιάτο μουσακά 33€, φιλοσοφώντας ότι η φτώχεια είναι φυσικό φαινόμενο (για τους άλλους).

Ως λάτρης του καλοκαιριού, γνήσιος τζίτζικας, θυμάμαι κάθε high light αυτής της εποχής. Οι καιροί αλλάζουν κι αν δεν είμαι μέρος αυτής της αλλαγής, δυσκολεύομαι. «Αναγκαίος, παράφορος κι επικίνδυνος ρομαντισμός». Σήμερα, είδα το αγαπημένο μου εναλλακτικό beach bar των εφηβικών και νεανικών μου χρόνων να έχει γίνει «all day bar inspired by nature», κατάλληλο σκηνικό για δημοσιεύματα του τύπου «η τάδε με navy blue μαγιό είναι ό,τι πιο καλοκαιρινό θα δείτε σήμερα».

Εδώ είναι το σημείο, που η νοσταλγία μου χτυπάει κόκκινο. Μαζικοποίηση και μποτιλιάρισμα στους δρόμους, που περπατούσα ανέμελο, ξυπόλυτο παιδάκι. Σήμερα, παρακαλάω σε δύο βδομάδες άδειας να ξεχάσω τον κωδικό του υπολογιστή. Disconnect. Όπως και να ‘χει, κάθε χρόνο, τέτοια εποχή, θα τα βλέπω όλα μέσα από ένα διαθλαστικό φακό, που θα με κάνει να πιστεύω ότι κάθε αλλόκοτο και μη πραγματικό είναι μέρος της κοινής καθημερινότητας.