«Με όσα συμβαίνουν στη Γάζα τα τελευταία δύο χρόνια, νιώσαμε ότι πρέπει να κάνουμε κάτι, και ως μουσείο τέχνης, αυτός είναι ο ρόλος μας», δηλώνει η συνεπιμελήτρια και ιδρύτρια της Fondazione Merz, Beatrice Merz, στην εφημερίδα The National. «Ανακαλύψαμε αυτά τα αντικείμενα στη Γενεύη και θελήσαμε να τα αναδείξουμε, να προσφέρουμε κατανόηση για αυτά αλλά και για την κατάσταση στη Γάζα στο ιταλικό κοινό.

Ως μουσείο σύγχρονης τέχνης, κρίναμε επίσης απαραίτητο να αναδείξουμε τη σχέση ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν. Επιλέξαμε καλλιτέχνες από τη Λεβαντίνη που προσεγγίζουν ερευνητικά την αρχαιολογία, την ιστορία και τη μνήμη», προσθέτει. «Τα έργα τους είναι διάσπαρτα σε όλη την έκθεση και συνομιλούν άμεσα με τα αρχαία ευρήματα.»

Σπάνια αρχαιολογικά ευρήματα συναντούν το σήμερα

Η έκθεση παρουσιάζει περισσότερα από 80 αρχαιολογικά αντικείμενα από το MAH της Γενεύης, όπου φυλάσσονται εκ μέρους του κράτους της Παλαιστίνης, καθώς και από το μουσείο Egizio του Τορίνο. Τα εκθέματα περιλαμβάνουν αρχαιότητες που βρέθηκαν στη Γάζα μαζί με νέα έργα καλλιτεχνών από όλη τη Λεβαντίνη.

Τα αντικείμενα χρονολογούνται από την Εποχή του Χαλκού έως την Οθωμανική περίοδο και αποτελούν μέρος μιας συλλογής 500 τεμαχίων που παραμένει προσωρινά στο MAH. Αρχικά προορίζονταν για ένα αρχαιολογικό μουσείο στην Παλαιστίνη — ένα σχέδιο που δεν υλοποιήθηκε λόγω συγκρούσεων. Τα ευρήματα παραχωρήθηκαν για πρώτη φορά το 2007, αλλά δεν επέστρεψαν ποτέ στην Παλαιστίνη για λόγους ασφαλείας και άλλες δυσκολίες.

Σύγχρονα έργα των Mirna Bamieh, Samaa Emad, Khalil Rabah, Vivien Sansour, Wael Shawky, Dima Srouji και Akram Zaatari φέρνουν αυτές τις ιστορίες στο σήμερα. Περιλαμβάνονται επίσης φωτογραφίες της Γάζας από το αρχείο της Unrwa.

Η Γάζα ως σταυροδρόμι πολιτισμών μέσα στους αιώνες

Η έκθεση χωρίζεται σε τέσσερα θεματικά κεφάλαια, παρουσιάζοντας τη Γάζα ως ένα πανάρχαιο σταυροδρόμι εμπορίου, πολιτισμών και θρησκειών. Εξετάζει τις πολιτιστικές συνδέσεις της Γάζας με άλλες περιοχές — κυρίως την Αίγυπτο και την Ελλάδα — χρησιμοποιώντας τα εκθέματα για να χαρτογραφήσει μια μακρά ιστορία ανταλλαγών.

Σε μια ενότητα, οικιακά σκεύη όπως ένα γουδί για άλεσμα τροφής ή φαρμάκων εκτίθενται δίπλα στο έργο Genocide Kitchen της Παλαιστίνιας καλλιτέχνιδας Emad. Το πρότζεκτ ξεκίνησε όσο η Emad βρισκόταν στη Γάζα και συνεχίζεται αφότου μετακόμισε στο Παρίσι πριν έξι μήνες.

Η σειρά των 17 κολάζ καταγράφει συνταγές που δημιουργήθηκαν ή προσαρμόστηκαν κατά τον πόλεμο στη Γάζα τα τελευταία δύο χρόνια. Παρουσιασμένη σε στιλ λευκώματος, η δουλειά εξετάζει πώς οι κάτοικοι συνέχισαν να μαγειρεύουν παρά την πείνα, τις ελλείψεις, την καταστροφή φούρνων και τους περιορισμούς στα τρόφιμα και τη βοήθεια.

«Δεν είχαμε υγραέριο και πολλά τρόφιμα — ειδικά αλεύρι — ήταν δυσεύρετα· ήταν δύσκολο να ετοιμάζεις κάθε μέρα φαγητό. Ήταν συλλογική εμπειρία που ένιωσα ότι έπρεπε να καταγραφεί, γιατί ανάμεσα στους θανάτους, τους βομβαρδισμούς και τις εκτοπίσεις, αυτές οι μικρές λεπτομέρειες μπορεί να ξεχαστούν», λέει η Emad.

«Άρχισα να συλλέγω συνταγές που οι άνθρωποι εφηύραν ως εναλλακτικές των παραδοσιακών, αντικαθιστώντας υλικά όπως το αλεύρι με σπόρους ή τρώγοντας χόρτα όπως γαϊδουράγκαθο.» Συμπληρώνει: «Όλοι γύρω μου έγιναν πολύ δημιουργικοί, αρνούμενοι απλά να πεινάσουν — έπρεπε να το μοιραστώ. Αυτά είναι τα εγκλήματα ανάμεσα στα μεγάλα γεγονότα και τους τίτλους των ειδήσεων. Σκοπεύω να τα συγκεντρώσω όλα σε ένα βιβλίο όταν ολοκληρώσω.»

Ένα ακόμη έργο της Emad με τίτλο Reimagining Homeland παρουσιάζεται επίσης στην έκθεση· μέσω αρχειακών εικόνων επιχειρείται η ανασύσταση κατεστραμμένων παλαιστινιακών χωριών όπως διασώζονται μέσα από διηγήσεις γονιών και παππούδων.

Η μνήμη ως ζωντανή κληρονομιά – Φωτογραφία & απώλεια

Σε άλλη ενότητα, το Phantom Votives της Srouji παρουσιάζει εκμαγεία από κερί μέλισσας με μέλη σώματος — χέρια, πόδια και κορμούς — αφιερωμένα σε τελετουργικό πλαίσιο θρησκευτικής συνύπαρξης: από τη λατρεία της Αστάρτης, του Βάαλ και της Αφροδίτης μέχρι τον συγκερασμό Ιουδαϊσμού, Χριστιανισμού και Ισλάμ.

Τα κομμάτια σημαδεύονται με τον αριθμό των ημερών που πέρασαν από την έναρξη του πολέμου κατά τις οποίες δημιουργήθηκαν· κρέμονται από το ταβάνι σαν τάματα.

Τα έργα του Zaatari εξετάζουν τη μετακινούμενη πολιτιστική κληρονομιά και τον ρόλο της φωτογραφίας ως αποτύπωση ζωών και τόπων που χάνονται λόγω πολέμου ή βίας,.

Το βίντεο On Photography, Dispossession and Times of Struggle διερευνά πώς οι φωτογραφίες συχνά αποτελούν τα ελάχιστα ίχνη μετά τον ξεριζωμό. Επίσης παρουσιάζεται η σειρά An Extraordinary Event που εστιάζει στην ανασκαφή της Νεκρόπολης των Σιδωνίων.

«Είναι μία έρευνα για τις φωτογραφίες ως μαρτυρία εποχών ξεριζωμού — μια αφήγηση μετακίνησης χιλιάδων εικόνων από ιδιωτικούς χώρους σε χώρες όπως ο Λίβανος, η Αίγυπτος ή η Ιορδανία προς τα αρχεία του Arab Image Foundation στη Βηρυτό», εξηγεί ο Zaatari. «Το φιλμ βασίζεται σε υλικό που κατέγραψα προσωπικά μεταξύ 1998-2000 κατά τη διάρκεια έρευνας στη φωτογραφία.»

Η σειρά An Extraordinary Event αντλεί υλικό από την ανασκαφή της Νεκρόπολης στη Σιδώνα το 1887 υπό τον Osman Hamdi Bey: τότε εξήχθησαν 17 σαρκοφάγοι οι οποίοι εκτέθηκαν προσωρινά σε πορτοκαλεώνα πριν μεταφερθούν στην Κωνσταντινούπολη. Ο Hamdi Bey φωτογράφισε τα ευρήματα για τα άλμπουμ του σουλτάνου Abdul-Hamid· οι εικόνες τεκμηριώνουν πτυχές σύγχρονης ζωής στην αυτοκρατορία αλλά κυρίως αρχαιολογικά αντικείμενα — χωρίς να αποφεύγει όμως την παρουσία ανθρώπων στο κάδρο για λόγους κλίμακας.

«Το έργο παίζει με αυτές τις δύο παρουσίες: αφενός τα ευρήματα που βγαίνουν στο φως μετά από δύο χιλιάδες χρόνια· αφετέρου τους ανθρώπους, τα δέντρα εσπεριδοειδών κι όλο το τοπίο που ίσως πρώτη φορά γινόταν μάρτυρας μιας φωτογραφικής μηχανής», σημειώνει ο Zaatari.

Η πολιτιστική κληρονομιά ως ζωντανή υπόθεση

Gaza, The Future Has an Ancient Heart: Η έκθεση υποστηρίζει ότι ο παλαιστινιακός πολιτισμός δεν είναι μόνο ιστορία αλλά ζωντανή πραγματικότητα — διαφυλάσσεται όχι μόνο στις συλλογές των μουσείων αλλά σε συνταγές, εικόνες, ιστορίες κι έργα τέχνης του σήμερα. Θα διαρκέσει έως τις 27 Σεπτεμβρίου 2026, στη Fondazione Merz στο Τορίνο.

Πρόκειται για μια αποτύπωση της ιστορίας και της εξέλιξης των περίπτερων της Αθήνας, μέσα από 20 τρισδιάστατες, ποικίλων μεγεθών, εικαστικές δημιουργίες ιστορικών περιπτέρων όπως αυτά εμφανίζονται σε φωτογραφικές απεικονίσεις. Η έκθεση, που είναι απόρροια μακροχρόνιας έρευνας, του Ανδρέα Finch καταγράφει και παρουσιάζει τη σταδιακή πορεία των αθηναϊκών περιπτέρων από τις αρχές του περασμένου αιώνα μέχρι και σήμερα, με έμφαση στην ιστορική, αρχιτεκτονική και τη λαογραφική τους εξέλιξη στον χρόνο.

Η δημιουργική αποτύπωση ξεκινάει από τα πρώτα πολυγωνικά κιόσκια της πλατείας Συντάγματος όπως παρουσιάζονται στις καρτ-ποστάλ της εποχής, παρουσιάζεται το πρώτο «Μινιόν» στα Χαυτεία, οι «Μούσες» της πλατείας Ομονοίας, μέχρι τον «Κουτάλα» της Γλυφάδας και το περίπτερο που κατέρρευσε στην οδό Πανεπιστημίου, κατά τη διάρκεια των έργων του metro το 1997. Το σκεπτικό της έκθεσης θα παρουσιάσουν, ο συγγραφέας Θανάσης Κάππος, η αρθρογράφος Έλενα Ντάκουλα, ο καλλιτεχνικός επιμελητής Κυριάκος Πεταλίδης και ο δημιουργός Ανδρέας Finch.

Πληροφορίες

Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων | έως 22/2 | Ώρες λειτουργίας: Δευτ.-Σαβ. 10 π.μ. – 9 μ.μ., Κυρ. 10 π.μ. – 3 μ.μ. | Είσοδος ελεύθερη

Στον πυρήνα της θεματικής βρίσκεται το ναυάγιο του σκάφους Adriana, που σημειώθηκε στις 14 Ιουνίου 2023 ανοιχτά της Πύλου και αποτέλεσε ένα από τα πιο θανατηφόρα ναυάγια στη σύγχρονη ιστορία της Μεσογείου. Το πλοίο, το οποίο μετέφερε εκατοντάδες μετανάστες με προορισμό την Ιταλία, βυθίστηκε στο Φρέαρ των Οινουσσών — το βαθύτερο σημείο της Μεσογείου — εντός της ελληνικής ζώνης έρευνας και διάσωσης. Το σημείο αυτό μετατρέπεται στην έκθεση σε ένα κυριολεκτικό και συμβολικό «τυφλό σημείο»: έναν τόπο όπου η ανθρώπινη ζωή χάνεται μέσα στην αδιαφορία, την αποσιώπηση και τη θεσμική αδράνεια.

Η τέχνη που παρουσιάζεται εδώ δεν διεκδικεί ουδετερότητα. Όπως επισημαίνει η ιστορικός και διευθύντρια του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς, Μαρία Ρεπούση, πρόκειται για έργα που καθιστούν ορατούς τους μηχανισμούς εξουσίας, φωτίζουν τις «αόρατες» ζωές και διεκδικούν την καθολικότητα των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Η έκθεση λειτουργεί ως μορφή αντίστασης απέναντι στην κανονικοποίηση της βίας που χαρακτηρίζει τις πολιτικές αποτροπής και τις μεταναστευτικές πρακτικές πολλών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στην ελληνική εμπειρία.

Μια συλλογική εικαστική έρευνα

Η εικαστική ομάδα που υπογράφει την έκθεση συγκροτήθηκε ως ένα ανοιχτό πεδίο εικαστικής και θεωρητικής έρευνας, με βασικό πυρήνα τους καλλιτέχνες Σάκη Γκουντρουμπή, Νίκο Κόκκαλη, Τριαντάφυλλο Τρανό και Γιάννη Χρηστάκο. Τέσσερις δημιουργοί με διακριτές διαδρομές, οι οποίοι συναντώνται γύρω από την κοινή τους αγωνία για τη σχέση τέχνης, εκπαίδευσης, κριτικής σκέψης και κοινωνικής παρέμβασης.

Το συλλογικό αυτό εγχείρημα, που διανύει ήδη τον τρίτο χρόνο της πορείας του, λειτουργεί ως ένα εργαστήριο ιδεών και δράσεων. Κάθε έκθεση δεν αποτελεί απλώς παρουσίαση έργων, αλλά ένα νέο κεφάλαιο έρευνας, όπου εικαστικές πρακτικές και θεωρητικές αναγνώσεις συνυπάρχουν, διασταυρώνονται και μετασχηματίζονται. Ανάλογα με τη θεματική, η ομάδα προσκαλεί καλλιτέχνες των οποίων το έργο συνομιλεί ουσιαστικά με την εκάστοτε ερευνητική κατεύθυνση, διευρύνοντας τον διάλογο και τη συλλογική δυναμική.

Η διαδρομή της ομάδας περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις εκθέσεις «Κάτω από τον Ατσάλινο Ουρανό» (Θεσσαλονίκη, 2024), «Κάτω από το Βαρύ Ουρανό» (Καρδαμύλη, 2024), «Dark Mirror» (Back to Athens, 2025) και «Σήματα Κινδύνου» (Λάρισα, 2025).

Ο χώρος ως φορέας μνήμης

Η επιλογή του Κέντρου Τεχνών Δήμου Αθηναίων προσδίδει επιπλέον βάθος στο εγχείρημα. Ο χώρος γειτνιάζει με τα παλιά κρατητήρια του Διοικητηρίου της ΕΑΤ-ΕΣΑ, έναν τόπο άρρηκτα συνδεδεμένο με τη μνήμη της δικτατορίας, της καταστολής και της αντίστασης. Η έκθεση εγγράφεται έτσι σε μια ιστορική συνέχεια αγώνων ενάντια στον αυταρχισμό, υπενθυμίζοντας ότι η τέχνη και η διανόηση υπήρξαν, και παραμένουν, κρίσιμα πεδία αντίστασης.

Παράλληλες εκδηλώσεις και δημόσιος διάλογος

Το πρόγραμμα πλαισιώνεται από παράλληλες εκδηλώσεις που ενισχύουν τον δημόσιο διάλογο γύρω από τη μετανάστευση, τη δικαιοσύνη και τον ρόλο της τέχνης στην εκπαίδευση:

«Από τις Θαλάσσιες Μεταναστευτικές Οδούς στις Δικαστικές Αίθουσες»: Την Τετάρτη 21 Ιανουαρίου, 18:00-21:00, προβάλλεται το ντοκιμαντέρ του Στέλιου Κούλογλου «142 Χρόνια», ακολουθούμενο από συζήτηση για την ποινικοποίηση των προσφυγικών ροών και τη λειτουργία της δικαιοσύνης.

Την Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου, 18:00-21:00, η συζήτηση «Τέχνες στην εκπαίδευση» εστιάζει στον ρόλο της τέχνης ως εργαλείου κριτικής παιδείας και αντίστασης απέναντι σε αυταρχικές πρακτικές.

Μια πολιτιστική και πολιτική παρέμβαση

Για το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς, η έκθεση «Τυφλό Σημείο» δεν αποτελεί απλώς ένα πολιτιστικό γεγονός, αλλά μια συνειδητή πολιτική παρέμβαση. Εντάσσεται στη συνολική του αποστολή να συμβάλλει σε έναν δημόσιο λόγο που υπερασπίζεται τα δικαιώματα, αντιμάχεται τον αυταρχισμό και προωθεί έναν δημοκρατικό διεθνισμό. Είναι μια υπενθύμιση ότι η Μεσόγειος δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ζώνη εξαίρεσης και θανάτου, και ότι ο αγώνας για δικαιοσύνη ξεκινά από την αναγνώριση των εγκλημάτων που συντελούνται στο όνομά μας.

Η έκθεση ανοίγει τις πύλες της με επίσημα εγκαίνια την Τρίτη 13 Ιανουαρίου στις 19:00.

Ωράριο λειτουργίας:
Τρίτη – Παρασκευή: 11:00 – 19:00
Σάββατο – Κυριακή: 10:00 – 15:00

Πληροφορίες:
Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς, Στουρνάρη 57, 10432, Αθήνα

Πρωτότυπα ντοκουμέντα του αρχείου του, που σύμφωνα με την επιθυμία του συνθέτη φυλάσσονται και εκτίθενται αποκλειστικά στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, περιγράφουν έναν αιώνα ιστορίας, πλαισιωμένα από σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό και ψηφιακές εφαρμογές, καταδεικνύοντας έτσι τον όγκο και την ποικιλομορφία της προσωπικότητας και του έργου του μεγάλου δημιουργού.

Η έκθεση παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 2021.

Έκθεση στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Αίθουσα: Φουαγιέ Ισογείου Αίθουσας Χρήστος Λαμπράκης & Εκθεσιακός Χώρος Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής
Διάρκεια: 30 Οκτωβρίου – 30 Δεκεμβρίου 2025

Ώρες λειτουργίας:

Δευτέρα – Παρασκευή: 13:00 – 20:00

Σάββατο – Κυριακή: 12:00 – 19:00

Τις ημέρες παραστάσεων στην Αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης, η έκθεση παραμένει ανοιχτή έως την έναρξη της παράστασης.

Τιμές εισιτηρίων: Είσοδος ελεύθερη
Ξεναγήσεις: Διαθέσιμες με ηλεκτρονική κράτηση

Διοργάνωση:

Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Σύλλογος Οι Φίλοι της Μουσικής

Συντελεστές:

Σχεδιασμός – Επιμέλεια Έκθεσης: Ερατώ Κουτσουδάκη, αρχιτέκτων-μουσειολόγος

Επιστημονική Επιβλέψη Επανέκθεσης: Βάλια Βράκα, υπεύθυνη Τομέα Ελληνικής Μουσικής, Μουσική Βιβλιοθήκη «Λίλιαν Βουδούρη»

Επιστημονική Επιμέλεια Έκθεσης: Στεφανία Μεράκου, τ. διευθύντρια Μουσικής Βιβλιοθήκης «Λίλιαν Βουδούρη» & Βάλια Βράκα

Γενικός Συντονισμός Έκθεσης: Αλέξανδρος Χαρκιολάκης, διευθυντής Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής

Η έκθεση «Παιδικές Χαρές & Παιχνίδια 2000–2025» παρουσιάζει μια πρωτοβουλία της ελβετικής μη κυβερνητικής οργάνωσης ART for The World και διοργανώνεται από το Μουσείο Μπενάκη σε επιμέλεια της Adelina von Fürstenberg, Προέδρου της ART for The World.

Μια συλλογή δημιουργικότητας και φαντασίας

Η έκθεση παρουσιάζει μια εξαιρετική συλλογή σχεδίων και μακετών για παιδικές χαρές και παιχνίδια που δημιούργησαν σύγχρονοι καλλιτέχνες, αρχιτέκτονες και σχεδιαστές από όλο τον κόσμο.

Περισσότερες από 50 δημιουργίες συγκεντρώθηκαν, εκτέθηκαν — και ορισμένες κατασκευάστηκαν σε κλίμακα 1:1 — μεταξύ 2000 και 2025, στο πλαίσιο του έργου Playgrounds & Toys της ART for The World.
Η συλλογή αυτή δωρήθηκε πρόσφατα στο Μουσείο Μπενάκη.

Το έργο Playgrounds & Toys

Αποτελεί τη σημαντικότερη πρωτοβουλία της ART for The World, μιας μη κυβερνητικής οργάνωσης που συνεργάζεται με το Τμήμα Δημόσιας Πληροφόρησης των Ηνωμένων Εθνών (UNDPI) και αναγνωρίζεται ως κοινωφελής οργανισμός από το καντόνι της Γενεύης.

Από την αρχή, το έργο εξέφρασε την αποστολή του οργανισμού: να συνδέσει την τέχνη με τη ζωή, τη φαντασία και την πολιτιστική ανταλλαγή.

Η επιμελήτρια Adelina von Fürstenberg, που υποστηρίζει διαχρονικά τον ρόλο της τέχνης ως μοχλού κοινωνικής προόδου, προσκαλεί μέσα από το έργο αυτό παιδιά και ενήλικες να ανακαλύψουν τη βαθιά σχέση ανάμεσα στο παιχνίδι και την ανθρώπινη ανάπτυξη.

Το παιχνίδι ως δικαίωμα και ανάγκη

«Ο χρόνος είναι το βασίλειο του παιδιού», έλεγε ο Ηράκλειτος. Το παιχνίδι δεν είναι μόνο διασκέδαση — είναι τρόπος μάθησης, επικοινωνίας και δημιουργίας. Μέσα από το παιχνίδι, τα παιδιά εξερευνούν τον κόσμο, αναπτύσσουν πνευματικές, δημιουργικές, συναισθηματικές και κοινωνικές δεξιότητες και χτίζουν τη δική τους ταυτότητα.

Αν και το παιχνίδι αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα, εκατομμύρια παιδιά το στερούνται εξαιτίας πολέμων, φτώχειας και κοινωνικών ανισοτήτων.

Από το 2000 έως σήμερα

Το Playgrounds & Toys ξεκίνησε το 2000, με αφορμή την 50ή επέτειο της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.

Περισσότεροι από 40 διεθνείς καλλιτέχνες, αρχιτέκτονες και σχεδιαστές δημιούργησαν καινοτόμες παιδικές χαρές και εκπαιδευτικά παιχνίδια. Από τη Νιγηρία μέχρι την Αγγλία και από μικρές κοινότητες έως μεγάλα αστικά κέντρα, το έργο δείχνει πώς η τέχνη και το παιχνίδι μπορούν να λειτουργήσουν ως εργαλεία αλληλεγγύης, μάθησης και ελπίδας.

Η Αθήνα, νέα μόνιμη στέγη της συλλογής

Μετά από εκθέσεις σε Γενεύη, Ρώμη, Νέα Υόρκη, Λουγκάνο, Λονδίνο, Παρίσι, Μόντε Κάρλο, Βρυξέλλες και Μιλάνο, η συλλογή βρίσκει πλέον μόνιμη στέγη στην Αθήνα, στο Μουσείο Μπενάκη. Οι επισκέπτες κάθε ηλικίας θα μπορούν να ανακαλύψουν ευφάνταστες κατασκευές που ενώνουν το παιχνίδι με τη δημιουργικότητα και τον στοχασμό, προσκαλώντας μικρούς και μεγάλους να ξαναβρούν τη μαγεία του παιχνιδιού.

Συμμετέχοντες καλλιτέχνες & αρχιτέκτονες (ενδεικτικά)

Περισσότεροι από 50 Έλληνες και διεθνείς δημιουργοί συμμετέχουν, μεταξύ των οποίων:
Ανδρέας Αγγελιδάκης, Martand Khosla, Stefano Boccalini, Lauda & Donegani, Luca Pancrazzi, Viviane van Singer, και πολλοί άλλοι.

Όλες οι δημιουργίες — από τα πρώτα σχέδια έως τις μακέτες — θα παρουσιαστούν σε μεταλλικές βάσεις, έτοιμες να υλοποιηθούν ως πραγματικές παιδικές χαρές σχεδιασμένες από καλλιτέχνες.

Στόχος της έκθεσης

Η έκθεση δεν περιορίζεται στην παρουσίαση του έργου. Φιλοδοξεί να αποτελέσει την αφετηρία για την κατασκευή σε πλήρη κλίμακα παιδικών χαρών από τη συλλογή, ξεκινώντας από την Αθήνα και το Μουσείο Μπενάκη Παιχνιδιών, όπου τουλάχιστον μία εγκατάσταση θα παραμείνει μόνιμα.

Η τέχνη έτσι γίνεται εμπειρία, προωθώντας τη δημιουργικότητα, το παιχνίδι και την αλληλεγγύη, και χτίζοντας έναν πιο όμορφο κόσμο — έστω και σε μέγεθος παιδικό.

Κατάλογος Καλλιτεχνών & Αρχιτεκτόνων

(αλφαβητικά, όπως παρατίθεται στο αρχικό δελτίο τύπου)

Vito Acconci · Ανδρέας Αγγελιδάκης · Igor Antic · Atelier van Lieshout · Sergio Augusto · Antonio Barletta · Carlo Berarducci · Paola di Bello · Alberto Biagetti · Stefano Boccalini · Andries Botha · Marie-José Burki & Mitja Tušek · Paolo Canevari · Pietro Capogrosso · Fabiana de Barros · Silvie Defraoui · Marta dell’Angelo & Luigi Ripaldi · Flavio De Marco · Shin Egashira · Johannes Egger · Θεόδουλος Γρηγορίου · Alessandro Guerriero · Fabrice Gygi · Τζόυς Χαρίκλεια Χάρη · Noritoshi Hirakawa · Pip Horne & Sirazeh Houshiary · Alfredo Jaar · Ashot Kanayan · Romi & Martand Khosla · Joseph Kosuth · Lauda & Donegani · Los Carpinteros · Enzo Mari · Eva Marisaldi · Tony Morgan · Liliana Moro · Γιώργος Νίκας · Olaf Nikolai · Izumi Ogino · Tsuyoshi Ozawa · Luca Pancrazzi · Μαρία Παπαδημητρίου · Maria Carmen Perlingeiro · Άγγελος Πλέσσας · Annie Ratti · David Renaud · Pietro Roccasalva · Filippo di Sambuy · Domingo Sanchez Blanco · Denis Santachiara · Franck Scurti · Teresa Serrano · Edgard Soares · Chrysanne Stathacos & Diane Bald · Super! · Vivan Sundaram · Viviane van Singer · Margherita Lafranchi-Turewicz · Fabrice Verschaere · Nari Ward

Παράλληλες Εκδηλώσεις

Στο πλαίσιο της έκθεσης θα πραγματοποιηθεί performance χορού σε συνεργασία με το FLUX Laboratory, στο Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138. Περισσότερες πληροφορίες θα ανακοινωθούν σύντομα.

Εκπαιδευτικά Προγράμματα
Παρασκευή 12 Δεκεμβρίου 2025, 17:00–18:30

Βλέποντας με τις Αισθήσεις

Το Τμήμα Εκπαίδευσης του Μουσείου Μπενάκη διοργανώνει ένα ειδικά σχεδιασμένο εργαστήριο για επισκέπτες με μειωμένη όραση ή τυφλότητα, σε συνεργασία με την εικαστικό Σοφία Δαμουλή-Πλαΐνη.

Σάββατο 10 Ιανουαρίου 2026, 15:30–18:00

«Το Μικρό Εργαστήρι της Τέχνης βγαίνει στις Παιδικές Χαρές!»
Εργαστήριο για παιδιά 6–9 ετών, υπό την καθοδήγηση της εικαστικού Σοφίας Δαμουλή-Πλαΐνη.

Πληροφορίες & κρατήσεις: +30 210 3671067-69

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα συνεχίζει την ενασχόλησή του με την αρχιτεκτονική και τη ζωγραφική και ταυτόχρονα σε συνεργασία με άλλους πρωτοπόρους διανοούμενους της εποχής εκδίδουν το περιοδικό Το 3ο Μάτι, έκδοση που εισήγαγε στην Ελλάδα την Ευρωπαϊκή Πρωτοπορία.

Παρότι υπήρξε σύγχρονος των Le Corbusier και Mies van der Rohe, προσπάθησε να ενσωματώσει στην αρχιτεκτονική του την λαϊκή παράδοση με την μοντέρνα αφαίρεση. Αντιμετώπισε την σύνθεση της κλασικής αρχιτεκτονικής με την ελληνική ταυτοτική κουλτούρα σαν στοίχημα.

Η έκθεση εστιάζει στη μορφολογική αντιμετώπιση της πρόσβασης στην Ακρόπολη, με φωτογραφικές αποτυπώσεις των μονοπατιών. Το υλικό αυτό συμπληρώνεται με στοιχεία των έργων του που εξηγούν τη δημιουργική μέθοδο που ακολουθεί. Χρησιμοποιώντας των τίτλο ενός από τα θεωρητικά του συγγράμματα, μπορούμε να το ονομάσουμε «Αισθητική Τοπογραφία».

Η έκθεση χωρίζεται σε τρία μέρη: Ζωγραφική και Σκέψη, Αρχιτεκτονική και Μακέτα.

Το πρώτο μέρος εστιάζει στη βιογραφία του αρχιτέκτονα. Παρουσιάζει τις επιρροές που δέχτηκε μέσω ζωγραφικών έργων. Εκτίθεται παράλληλα και ένα πρωτότυπο τεύχος του περιοδικού Το 3ο Μάτι πλαισιωμένο από αναπαραγωγές μέσα από τις σελίδες του.Τ

Το δεύτερο μέρος εστιάζει στο αρχιτεκτονικό έργο του Πικιώνη, μέσα από αντίγραφα σχεδίων και φωτογραφιών. Μέσα από αυτό το υλικό παρουσιάζεται η αναλυτική και σχεδιαστική διαδικασία που ακολουθεί καθώς και η σταδιακή ένταξη στοιχείων της ελληνικής παραδοσιακής αρχιτεκτονικής στα έργα του μέχρι την τελική αντιμετώπισή τους ως τοπίου.

Στο κέντρο της τρίτης ενότητας δεσπόζει μια μακέτα, μια τρισδιάστατη απεικόνιση της περιοχής της Ακρόπολης και του Φιλοπάππου, όπου φαίνεται η μορφολογική επέμβαση του Πικιώνη στο σύνολό της.

Η έκθεση παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Círculo de Bellas Artes στη Μαδρίτη (13/02/2025 – 27/04/2025).

Πληροφορίες

Έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη — Πειραιώς 138
Εγκαίνια: 22 Οκτωβρίου 2025, ώρα 20:00
Διάρκεια έκθεσης: 23 Οκτωβρίου 2025 – 25 Ιανουαρίου 2026
Ώρες λειτουργίας: Η έκθεση είναι ανοιχτή τις ημέρες και ώρες λειτουργίας του Μουσείου Μπενάκη
Εισιτήρια: Κανονικό: €9, Μειωμένο: €7

Η έκθεση, την επιμέλεια της οποίας έχει η ιστορικός τέχνης Αννίτα Πατσουράκη, παρουσιάζει έργα ζωγραφικής, γλυπτικής, κεραμικής, κοσμήματα και διακοσμητικές κατασκευές, εμπνευσμένα από τον κόσμο των ζώων και την αρμονική τους σχέση και συνύπαρξη με τον άνθρωπο.

Όπως σημειώνει η Αννίτα Πατσουράκη στο κείμενό της για την έκθεση: «Εικαστικές προσεγγίσεις ρεαλιστικής απόδοσης, αφαιρετικής γραφής και συμβολισμού, αναδεικνύουν την μέγιστη σημασία της προστασίας, της φροντίδας και της υπευθυνότητας μας, απέναντι στα ζώα.

Οι 34 συμμετέχοντες καλλιτέχνες, όλοι φιλόζωοι και φροντιστές αδέσποτων ζώων, μεταφέροντας εικαστικά τα συναισθήματα πληρότητας και αστείρευτης, ανιδιοτελούς αγάπης της συμβίωσης του ανθρώπου με τα κατοικίδια, μας παρακινούν σε εγρήγορση δράσεων για την προστασία και φροντίδα τους.

Έχοντας σύνθημα «Αγαπάμε τα ζώα – Αγαπάμε τη ζωή» στην έκθεση παρουσιάζονται εικαστικά έργα επικεντρωμένα στον θαυμαστό και μυστηριώδη κόσμο της γάτας αλλά και εμπνευσμένα από όλο σχεδόν το ζωικό βασίλειο, προσεγγίζοντας τις προτιμήσεις όλων και δείχνοντας ταυτόχρονα αγάπη και σεβασμό σε όλα τα έμβια της φύσης.

Στόχος της έκθεσης είναι η αφύπνιση, η συγκίνηση και η ενθάρρυνση του κοινού στη φιλοζωία συνδυάζοντας την τέχνη, την καλλιτεχνική δημιουργία, με δράσεις ουσίας και αποτελεσματικότητας.

Η αποξένωση του ανθρώπου από τη φύση αλλά και η σύγχρονη διαβίωση στον αστικό ιστό μιας πόλης, δημιουργούν αμφότερες ανάγκες υποστήριξης, συχνά μη κατανοητές από την πλειονότητα και δυστυχώς δύσκολη για τα ανυπεράσπιστα, πλήρως εξαρτώμενα από εμάς, κατοικίδια.

Περιπλανώμενα σε αντίξοες καιρικές συνθήκες μιας τσιμεντένιας πόλης, εχθρικής απόλυτα προς τη φύση τους, αναζητούν εναγώνια νερό, ελάχιστη τροφή για την επιβίωση τους και μια φωλιά, κάπου ήσυχα να κρυφτούν.

Τι να κυνηγήσουν, πού; Το τσιμέντο, τα αυτοκίνητα βρίσκονται παντού. Η ζωή τους είναι ιδιαίτερα δύσκολη. Τα αυτονόητα δεν είναι πάντα ευνόητα για όλους! Η κοινωνική ενημέρωση και η κρατική βοήθεια εμφανώς έχουν ελλιπή παρουσία.

Ο εθελοντισμός, η προσωπική ευθύνη και η συλλογική προσπάθεια ελπίζουμε να φέρουν άμεσα ουσιαστικές αλλαγές στην ευζωία τους. Η ευζωία είναι χρέος μας. Κάθε έμψυχο ον αξίζει σεβασμό, φροντίδα, προστασία, ασφάλεια. Η καλή διατροφή, η υγιεινή, ο καθαρός και φιλόξενος χώρος είναι αυτονόητα δικαιώματα με ανταπόδοση την αμέριστη και απλόχερη αγάπη.

Η ευζωία τους, αντανακλά τη δική μας ανθρωπιά, το δικό μας ψυχικό απόθεμα και μεγαλείο. Η φροντίδα και η προστασία τους, γεννά μέσα μας ευγένεια ψυχής, τρυφερότητα και αμέριστη δοτικότητα και παράδειγμα στο ότι η αγάπη αποδεικνύεται έμπρακτα.

Η πορεία της ανθρώπινης εξέλιξης δυστυχώς δεν μαρτυρά αγάπη και προστασία στη φύση και στο περιβάλλον. Τα ζώα όπου και να βρίσκονται από τη ζούγκλα μέχρι και την αυλή μας, συχνά παραμελούνται, κακοποιούνται, εγκαταλείπονται.

Η τέχνη μέσω των χρωμάτων, της κίνησης, του βλέμματος, μεταφέρει την οικεία και προσφιλή εικόνα των ζώων καλώντας μας σε συναισθήματα ενσυναίσθησης. Η ομορφιά της παρουσίας των ζώων, κατοικιδίων, συντροφιάς, οικόσιτων, είναι πρόσκληση και πρωτοβουλία σε δράση για φροντίδα, προστασία, υιοθεσία.

Η ευζωία δεν είναι προνόμιο, είναι δικαίωμα και ευθύνη όλων μας.»

Η Δωροθέα Μερκούρη, είναι Ελληνοιταλίδα ηθοποιός και συγγραφέας ιταλικής μαγειρικής. Ασχολείται με τα αδέσποτα από την εφηβεία της αφού η οικογένεια της είχε πάντα κατοικίδια. Έχοντας επιστρέψει στην Ελλάδα από το εξωτερικό όπου ζούσε, η φιλοζωική της δράση συνεχίστηκε με αμείωτο ζήλο.

Η δραματική διαπίστωση μέγιστης εγκατάλειψης ζώων μετά τον εγκλωβισμό της πανδημίας, την ώθησαν στην δημιουργία του “Dorotea’s Cats Rescue” με οργανωμένη, συστηματική και αδιάλειπτα καθημερινή δράση, σε όλη την Αθήνα. Με προσωπική ενασχόληση, αναζητά, φροντίζει, θεραπεύει, στειρώνει και προωθεί υιοθεσίες αδέσποτων γάτων.

Από το 2020 κι εντατικά από το 2022, με μία μεγάλη ομάδα έμπειρων εθελοντών και κτηνιάτρων, έχει επιμεληθεί και συντονίσει την στείρωση περισσότερων από 120 γάτων, την διάσωση και περίθαλψη 150 γάτων, μερικές από τις οποίες ήταν σε ημιθανή κατάσταση, έχει φροντίσει και συντονίσει την υιοθεσία περισσότερων από 35 γάτων που έχουν βρει υπεύθυνους κηδεμόνες.

«Στη χώρα μας, όπου η κρατική μέριμνα αδυνατεί να καλύψει τις ανάγκες ευζωίας των αδέσποτων ζώων, ο εθελοντισμός πρέπει να γίνει συνείδηση και ευθύνη, σε όλους μας».

Συμμετέχοντες καλλιτέχνες στην έκθεση (με αλφαβητική σειρά):

Αγγελίδη Αγγελική, Ασαργιωτάκη Καλλιόπη, Βορδώνη Εριέττα, Γεωργουδάκης Χρήστος, Δαββέτας Δημοσθένης, Δασκαλοπούλου Βούλα, Δήμος Τάσος, Ζαχαρή Νίκη, Ζάχου Μαρία, Ζήβας Νίκος, Ζωτάλη Βίβιαν, Κανά Ειρήνη, Κανέλλου Εβίτα, Κάππα Βασιλική, Κατημερλή Άννα, Κλουβάτος Λευτέρης, Κοκκίνη Μαρία, Κοντέλλης Ανδρέας, Κουτσουρής Γιάννης, Μαρούδα Καλλιρόη, Μπαράκου Νάντια, Μπλιάτσου Γεωργία, Μπούζα Φένυ, Λιν Ιωάννα, Παγώνα Αντιγόνη, Παλάσκα Αλεξάνδρα, Παπουτσίδης Νίκος, Ρούσσης Γιώργος, Ρούσσου Μαρία, Σπυρόπουλος Κώστας, Ταζεδάκη Καίτη, Τούντας Παναγιώτης, Τσίλαγα Λίνα, Φωτιάδου Σοφία.

Ελάτε να γνωρίσετε τις «Αθηνόγατες» και την παρέα τους.

Πληροφορίες:

Αθηνόγατες, έκθεση,
Andie Art Gallery: Φαραντάτων 17, Αθήνα
Τηλ. : 211 4166448 / 6937.584272
Διάρκεια: Από 8 έως και 31 Οκτωβρίου 2025
Ωράριο: Καθημερινά, ώρες καταστημάτων

Είσοδος ελεύθερη για το κοινό

Η έκθεση Catwalk, The Art of Fashion Show, που φιλοξενείται στο Vitra Design Museum έως τις 15 Φεβρουαρίου και στη συνέχεια θα μεταφερθεί στο Victoria & Albert Museum του Νταντί, καταγράφει σχεδόν έναν αιώνα εξέλιξης των πασαρέλων. Από τις πρώτες επιδείξεις – με τα μανεκέν στα ίδια τα ατελιέ των σχεδιαστών – μέχρι τις πασαρέλες που αποτελούν πλέον το προοίμιο των εβδομάδων μόδας. Από τη δεκαετία του ‘60 και μετά, οι επιδείξεις μετατράπηκαν σε σκηνικά για την ανάδειξη της υποκουλτούρας και της κοινωνικής αλλαγής. Ο χώρος παρουσίασης συχνά σηματοδοτούσε το ίδιο το μήνυμα της αλλαγής.

Από τον Paco Rabanne στη Vivienne Westwood: Η σκηνή της μόδας ως μήνυμα

Διάσημοι σχεδιαστές, όπως ο Paco Rabanne, που μιλούσε για “διαστημική μόδα”, η Vivienne Westwood, που ανέδειξε το punk στοιχείο στην ένδυση, ή ο Simon Porte Jacquemus, που το 2019 παρουσίασε την κολεξιόν του σε ένα μονοπάτι μέσα σε χωράφι λεβάντας στη Μασσαλία, αντιλήφθηκαν τη δύναμη της πασαρέλας ως σημείου αναφοράς. Τη δεκαετία του ‘90, εποχή των supermodels, η παρουσίαση της μόδας έγινε ένα παγκόσμιο θέαμα, ενώ παράλληλα κάποιοι σχεδιαστές όπως ο Martin Margiela ή ο οίκος Balenciaga επιχείρησαν να ανατρέψουν το σύστημα, “σπάζοντας” όχι μόνο τη φόρμα της συλλογής αλλά και τον ίδιο τον τρόπο παρουσίασης – η πασαρέλα λειτουργούσε ως προαναγγελία αυτής της ανατροπής.

Η συνεργασία της Prada με τον αρχιτέκτονα Koolhaas (OMA) για τα καταστήματα και τις επιδείξεις της ή του οίκου Valentino με τον Chipperfield έφεραν στο προσκήνιο το στοιχείο της έκπληξης στην αρχιτεκτονική παρουσίαση. Ο Jacquemus κατάφερε να δημιουργήσει αίσθηση παρουσιάζοντας μοντέλα ανάμεσα σε σμήνη κουνουπιών σε ένα χωράφι λεβάντας. Ο οίκος Fendi χρησιμοποίησε το Σινικό Τείχος της Κίνας ως σκηνικό, ενώ η Chanel μετέτρεψε την εκτόξευση πυραύλου σε θεαματική παρουσίαση συλλογής. Αυτές οι εντυπωσιακές αρχιτεκτονικές επεμβάσεις διαρκούν συχνά μόλις 15 λεπτά, όμως αφήνουν ισχυρό αποτύπωμα στη μνήμη.

Η πασαρέλα ως «συνολικό έργο τέχνης» και αντανάκλαση κοινωνικών αλλαγών

Η έκθεση συνδέει τη μόδα όχι μόνο με την αρχιτεκτονική, αλλά και με τη μουσική, τη σκηνογραφία και το θέατρο, αντιμετωπίζοντας τις επιδείξεις σχεδόν ως «ένα συνολικό έργο τέχνης», μια πράξη συνεργασίας που ξεπερνά κατά πολύ την υψηλή ραπτική. Παράλληλα, αποκαλύπτει πώς οι επιδείξεις αντανακλούν κοινωνικές αλλαγές και μεταμορφώσεις στα ιδανικά ομορφιάς.

Πηγή: El País

Η πολυαναμενόμενη υπερπαραγωγή, σε συνεργασία με τη διεθνούς φήμης Exhibition Hub, έχει ήδη μαγέψει εκατομμύρια θεατές σε περισσότερες από 30 χώρες παγκοσμίως. Τώρα, η Αθήνα υποδέχεται αυτό το εντυπωσιακό πολυθέαμα, που συνδυάζει την τέχνη με την τεχνολογία και υπόσχεται ένα συναισθηματικό ταξίδι στο έργο του εμβληματικού ζωγράφου, αγγίζοντας και αποκαλύπτοντας τον μύθο του μέσω μιας μοναδικής βιωματικής εμπειρίας. Η “Van Gogh: The Immersive Experience” δεν είναι μια απλή έκθεση, είναι μια φαντασμαγορική, τρισδιάστατη περιπέτεια που μας βυθίζει στο σύμπαν του μεγάλου καλλιτέχνη.

Πάνω από 3.000 πίνακες, σκίτσα και κινούμενες εικόνες προβάλλονται με τρόπο που παρουσιάζει και ζωντανεύει το συνολικό έργο του Van Gogh. Σε έναν χώρο γεμάτο γιγαντοοθόνες, οι τοίχοι, οι κολώνες, οι οροφές και το πάτωμα μεταμορφώνονται σε έναν μαγικό καμβά από 60 προβολείς υψηλής ανάλυσης. Τα αριστουργήματα του οικουμενικού καλλιτέχνη συντίθενται και αποσυντίθενται, δημιουργώντας ένα ιδιότυπο «εικαστικό πλανητάριο» χρωμάτων και συναισθημάτων. Ο θεατής δεν παρακολουθεί απλώς, αλλά ενσωματώνεται ως συστατικό στοιχείο της έκθεσης, μετατρέποντας την εξατομικευμένη εμπειρία σε συλλογικό βίωμα που τον μεταφέρει ακαριαία στον κόσμο του Vincent Van Gogh.

Η τεχνολογία δεν υποκαθιστά την τέχνη, την συμπληρώνει. Προσφέρει ένα ερέθισμα παιδείας και συνάμα ψυχαγωγίας, φέρνοντας τον κορυφαίο δημιουργό πιο κοντά σε κάθε θεατή. Ταυτόχρονα, προσεγγίζει το όλον αυτής της δραματικής προσωπικότητας, που ισορροπούσε μεταξύ τρέλας και ιδιοφυΐας και τη συγκινησιακή αστάθεια και διαταραχή της ζωής του, που όμως παρήγαγε εκείνες τις εμπνευσμένες, ταραχώδεις πινελιές που κυριολεκτικά άλλαξαν την τέχνη για πάντα.

Γίνε μέρος της αρμονικής και δημιουργικής επικοινωνίας ανάμεσα στην σύγχρονη υψηλή τεχνολογία και τα νέα πολυμέσα, με έναν τεράστιο οικουμενικό δημιουργό. Οι ρέουσες εικόνες και προβολές υψηλής ποιότητας που κατακλύζουν τους χώρους με φως, χρώμα, ήχο και κίνηση ενεργοποιούν όλες τις αισθήσεις μας, προσκαλώντας μας να βιώσουμε την τέχνη αλλιώς.

Πληροφορίες:

•Ημερομηνία Έναρξης: 22 Οκτωβρίου 2025
•Τοποθεσία: Ολυμπιακό Κέντρο Γουδί, Κτίριο Β02, ΤΚ 115 27, Αθήνα
•Διάρκεια επίσκεψης: 60–75 λεπτά
•Εισιτήρια ηλεκτρονικά
Περισσότερες πληροφορίες θα ανακοινωθούν σύντομα

Πηγή: Αθηνόραμα

Λίγα λόγια για τη φωτογράφο και τη σχέση της με τη Σαντορίνη

Το καλοκαίρι του 1956, ένας μεγάλος σεισμός στην περιοχή της Αμοργού έπληξε το νησί της Σαντορίνης προκαλώντας την απώλεια δεκάδων κατοίκων και σημειώνοντας σημαντικές καταστροφές στο δομημένο περιβάλλον. Η προσεισμική μορφή της οφείλει πολλά στην εκτενή αποτύπωση της Ελληνίδας φωτογράφου του μεσοπολέμου, Έλλης Σουγιουλτζόγλου-Σεραϊδάρη (1899-1998). Γνωστή ως Nelly’s, επισκέφθηκε τη Θήρα για πρώτη φορά το καλοκαίρι του 1928, μετά από προτροπή της αδερφής της Μάρως Σουγιουλτζόγλου και του σαντορινιού συζύγου της Σπυρίδωνα Αλ. Μαλασπίνα. Με αφετηρία τον μεσαιωνικό οικισμό του Πύργου όπου διέμενε τότε η οικογένεια, η Νέλλη περιηγήθηκε το νησί με τη φωτογραφική της μηχανή ανά χείρας.

Το απόκρημνο ηφαιστειακό τοπίο και η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική του νησιού κέντρισαν το ενδιαφέρον της. Σε τόνους άσπρου και μαύρου ισορροπούν αρμονικά οι σκούρες αποχρώσεις της λάβας και το βαθύ μπλε της θάλασσας με το εκτυφλωτικό αιγαιοπελαγίτικο φως που αντανακλά στην επιφάνεια των σπιτιών. Οι καμπύλες που διαγράφουν οι σκιές των κτηρίων, οι καμάρες στα γραφικά δρομάκια, οι τρούλοι των εκκλησιών αλλά και η ίδια η μορφολογία του εδάφους, πρωταγωνιστούν στις συνθέσεις της. Η ανθρώπινη παρουσία είναι διακριτική, τόσο που οι οικισμοί φαντάζουν έρημοι. Οι λιγοστές ηλικιωμένες γυναίκες και τα παιδιά που εμφανίζονται στις φωτογραφίες της έχουν τοποθετηθεί σκηνογραφικά εξυπηρετώντας την εικονογραφική της γραφή. Σχεδόν εκατό χρόνια αργότερα, οι εικόνες (σε σύγχρονες ψηφιακές εκτυπώσεις) επιστρέφουν στον τόπο δημιουργίας τους και συνδιαλέγονται με ένα διαφορετικό πια νησιωτικό χώρο.

Η Έλλη Σουγιουλτζόγλου-Σεραϊδάρη παραχώρησε το φωτογραφικό της έργο στο Μουσείο Μπενάκη το 1984. Τρία χρόνια αργότερα, ο συλλέκτης Δημήτρης Τσίτουρας επιμελήθηκε το λεύκωμα Nelly’s. Σαντορίνη 1925-1930 (εκδόσεις Αρχείου Θηραϊκών Μελετών) και αποκάλυψε για πρώτη φορά στο κοινό τις λήψεις που πραγματοποίησε η διακεκριμένη φωτογράφος στο κυκλαδίτικο νησί κατά την προσεισμική περίοδο.

Στα εγκαίνια της έκθεσης, για τη φωτογράφο και το έργο της θα μιλήσουν οι:

Αλίκη Τσίργιαλου, Υπεύθυνη των Φωτογραφικών Αρχείων του Μουσείου Μπενάκη και επιμελήτρια της έκθεσης
Δημοσθένης Αγραφιώτης, Ποιητής, Καλλιτέχνης Διαμέσων, Ομότιμος Καθηγητής Κοινωνιολογίας ΕΣΔΥ
Δημήτρης Τσίτουρας, Νομικός και Συλλέκτης
Νατάσα Μαρκίδου, Αν. Καθηγήτρια, Τμήμα Φωτογραφίας και Οπτικοακουστικών Τεχνών Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής

Τη συζήτηση θα συντονίσει η συνεπιμελήτρια της έκθεσης Τόνια Νούσια, Αρχιτέκτων, Μουσειολόγος.

Πληροφορίες

Ωράριο λειτουργίας της έκθεσης: Η έκθεση θα λειτουργεί καθημερινά από 10:00 έως 21:00 από τις 10 Αυγούστου έως τις 20 Οκτωβρίου 2025. Η είσοδος θα είναι ελεύθερη για τους επισκέπτες.

Στο πλαίσιο της έκθεσης, θα πραγματοποιηθούν τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο εκδηλώσεις και συζητήσεις για το έργο της Nelly’s και τον ρόλο της φωτογραφίας στη μελέτη της πολιτισμικής κληρονομιάς, καθώς και εργαστήρια για παιδιά και ενήλικες.

Η έκθεση και οι εκδηλώσεις που θα τη συνοδεύουν έχουν ενταχθεί στην πρωτοβουλία του Δήμου Θήρας «Σαντορίνη 2025: Έτος Ανάδειξης και Υποστήριξης της Αυθεντικότητας»

*Πηγή φωτογραφιών: Φωτ. Nelly’s. Σαντορίνη 1928-1932
© Μουσείο Μπενάκη / Φωτογραφικά Αρχεία