Η Βάσια Τζανακάρη λοιπόν, γράφει και μεταφράζει, ακούει πολλή μουσική, αγαπά τη φύση όπως την αγαπά κάθε άνθρωπός της πόλης που νιώθει την έλλειψη αυτής στο πετσί του, εμπνέεται από το παραμικρό ασήμαντο και περαστικό, έχει την αγάπη για ασπίδα και πιστεύει πως ο έρωτας μπορεί να αναγεννηθεί παντού.

Το βιβλίο σας, «Γεννιέται ο κόσμος», είναι ένα βιβλίο για έναν έρωτα από εκείνους που έρχονται σαν σίφουνες και νιώθουμε να αναποδογυρίζουν τον κόσμο που γνωρίζαμε ως τώρα. Υπάρχουν τέτοιοι έρωτες και πέρα από τη Λογοτεχνία σήμερα; Σήμερα που η εποχή μας χαρακτηρίζεται εκτός από την αποξένωση, από φόβο έκφρασης και έκθεσης;

Νομίζω πως όταν συναντάς κάτι εξαιρετικό αργά ή γρήγορα οι επιφυλάξεις πηγαίνουν περίπατο.

Μπορούν να ερωτευτούν, σε αυτό το παρόν, οι άνθρωποι σε ένα ουζερί στην Ευελπίδων;

Είμαι πάντα αισιόδοξη όσον αφορά στην αγάπη. Οι άνθρωποι μπορούν να ερωτευτούν παντού.

Υπήρχε μία και μόνο εικόνα που γέννησε αυτό το βιβλίο στο μυαλό σας, ή ο πρώτος χρόνος μιας σχέσης ήταν μια ιστορία που σκεφτόσασταν από καιρό να γράψετε;

Ένα πρωί είδα έναν άντρα να καθαρίζει πορτοκάλια με μοναδική προσήλωση και υπομονή, σχεδόν τελετουργικά. Και σκέφτηκα πώς κάτι τόσο απλό και συνηθισμένο όταν ακόμα δεν ξέρεις ποιον έχεις απέναντί σου μπορεί να μεταμορφωθεί σε κάτι μεγαλειώδες. Αυτό θέλησα να αποτυπώσω.

Γράφετε λοιπόν για τον πρώτο χρόνο ενός έρωτα, για τις 4 εποχές του. Ποια είναι η αγαπημένη σας εποχή στο «Γεννιέται ο κόσμος»;

Νομίζω η άνοιξη, η εποχή των υποσχέσεων.

Σε αυτό το βιβλίο το κορίτσι απευθύνεται στο αγόρι, εκτός από το Intro που είναι το μόνο κείμενο σε γ’ ενικό πρόσωπο. Θέλει το κορίτσι να ακούσει τις σκέψεις της το αγόρι, ή να τις διαβάσει, αν αυτό το βιβλίο είναι ένα ημερολόγιο; Ή φοβάται;

Αυτό το κορίτσι φοβάται πολύ μα ταυτόχρονα θέλει να ακουστεί. Φοβάται να μιλήσει ευθέως μήπως και χαλάσει τη μαγεία. Τα κείμενα αυτά θα μπορούσαν να λειτουργήσουν σαν το ημερολόγιο που αφήνει κανείς επίτηδες ανοιχτό πάνω στο γραφείο του για να διαβαστεί.

Στο βιβλίο σας, η φύση παίζει σημαντικό ρόλο καθώς μας δίνει χρώματα, ήχους, μυρωδιές, αισθήσεις. Τι ρόλο παίζει στη δική σας ζωή; Προσπαθείτε να βρίσκεστε συχνά στο καταφύγιό της;

Είμαι άνθρωπος της πόλης, αλλά συχνά έχω την επιθυμία να καταφύγω στη φύση. Η επαφή με τη φύση είναι βασική ανθρώπινη ανάγκη. Όσο για το βιβλίο, η φύση είναι ζωή, ο έρωτας είναι ζωή, και κάπως έτσι συμπλέκονται. Επίσης, με απασχολεί έντονα η κλιματική κρίση. Κάθε φορά που αντικρίζω ένα φυσικό τοπίο σκέφτομαι πως όλα αυτά αναπόφευκτα και ραγδαία οδηγούνται στην καταστροφή.

Ποιο είναι το πιο συγκλονιστικό σε έναν αμοιβαίο έρωτα; Γιατί διαβάζοντας το βιβλίο σας ζήλεψα την ωδή στη λεπτομέρεια, ότι δηλαδή η ηρωίδα σας είναι ερωτευμένη με τα πάντα πάνω στο αγόρι που τρώει ένα πορτοκάλι κάθε πρωί. Ποιο είναι το πιο συγκλονιστικό για εσάς, λοιπόν;

Το πώς ο άλλος γίνεται κάτι ιερό, πώς αγαπάς τα πάντα πάνω του, σχεδόν λατρευτικά.

Ακούτε μουσική όταν γράφετε; Ποια τραγούδια ακούγατε ενώ γράφατε το «Γεννιέται ο κόσμος»;

Ακούω μουσική συνέχεια, ό, τι κι αν κάνω. Όταν έγραφα το «Γεννιέται ο κόσμος» άκουγα πολύ National, Cure, Nick Cave, Rolling Stones, Θανάση Παπακωνσταντίνου, Θάνο Μικρούτσικο, Ξύλινα Σπαθιά και Παύλο Παυλίδη – και γενικά περισσότερο έντεχνο απ’ ό, τι συνήθως.

Είναι ο έρωτας για εσάς μια ασπίδα στο άσχημο που κατακτά το γύρω μας;

Η αγάπη γενικά λειτουργεί προστατευτικά και θεραπευτικά. Κάποιες μέρες το μόνο που μου δίνει κουράγιο είναι οι αγκαλιές: του γιου μου, του συντρόφου μου, της καλύτερής μου φίλης.

Είναι η Αθήνα μια πόλη ερωτική;

Δεν ξέρω τι σημαίνει αυτό πραγματικά – αν εννοούμε τη ρομαντική αίσθηση, θεωρώ πως η Αθήνα χάνει την ατμόσφαιρα και την αισθητική της καθώς επικρατεί μια ομοιομορφία στη διασκέδαση, στην αρχιτεκτονική κ.ο.κ. Εκτός αυτού υπάρχει πλέον μεγάλη επιθετικότητα και αγένεια οπότε δεν ξέρω… μάλλον περνάω φάση απομάγευσης με την Αθήνα.

Όσον αφορά στο συγγραφικό σας έργο και το μεταφραστικό, τι απολαμβάνετε περισσότερο κατά τη διαδικασία της γραφής; Συνήθιζαν να μας λένε στο Πανεπιστήμιο πως ο καλός μεταφραστής πρέπει να είναι και συγγραφέας. Κι εσείς είστε. Νιώθετε λοιπόν συγγραφέας και όταν μεταφράζετε;

Νιώθω καλά όταν γράφω μια πρόταση που μου αρέσει. Όταν μεταφράζεις φτιάχνεις ένα κείμενο σε μια νέα γλώσσα. Το ύφος, η αισθητική, η ιδιόλεκτός σου… όλα περνάνε στο μετάφρασμα.

Έχετε κάποια συγγραφική ρουτίνα ή γράφετε κάθε φορά που μια εικόνα, ένας ήχος, μια συνομιλία είναι έμπνευση για μια επόμενη ιστορία σας; Κι από πού αντλείτε έμπνευση τελικά;

Όπως το είπατε, μια εικόνα, ένας ήχος, μια κουβέντα, ένας στίχος, όλα μπορούν να αποτελέσουν έμπνευση.

Με ποιο βιβλίο ξεκινήσατε το 2025;

Με το «Αυτή είναι η γειτονιά μου, σκύλε», τα ποιήματα του Παύλου Παυλίδη από τις Εκδόσεις Καστανιώτη.

Τέλος, θα ήθελα να μας προτείνετε 3 βιβλία γυναικών συγγραφέων που σας άγγιξαν την ψυχή.

Έμιλι Μπροντέ – Ανεμοδαρμένα ύψη

Βιβ Άλμπερτιν – Clothes, Clothes, Clothes, Music, Music, Music, Boys, Boys, Boys, Faber & Faber

Έμιλι Σεντ Τζον Μαντέλ – Σταθμός έντεκα, εκδόσεις Ίκαρος

Κάνοντας όλες αυτές τις σκέψεις λοιπόν, οι Εκδόσεις Καστανιώτη μας προτείνουν κάποιους αναγνωστικούς στόχους κι εμείς τους συμπεριλαμβάνουμε στους δικούς μας, φέρνοντας τους στα μέτρα μας:

Διαβάστε βιβλία από διαφορετικές χώρες ή πολιτισμούς

Για το 2025 αναζητήστε βιβλία συγγραφέων από χώρες εκτός της Ευρώπης και βρείτε μέσα στα βιβλία τους αναφορές για την κουλτούρα τους. Άλλωστε τα βιβλία είναι ένα ταξίδι, ένα ταξίδι που μπορούμε να κάνουμε σε όποια μακρινή χώρα, από όπου κι αν προέρχεται ο/η συγγραφέας που κρατάμε στα χέρια μας.

Δοκιμάστε νέα είδη που δεν έχετε διαβάσει ποτέ

Εξερευνήστε τη βιβλιοθήκη τη δική σας και των φίλων σας, ή τη Δημόσια Βιβλιοθήκη της πόλης σας (γιατί σίγουρα είναι ωραία η αίσθηση ενός καινούργιου βιβλίου, όμως υπάρχουν κι άλλοι τρόποι λιγότερο κοστοβόροι για να έρθουν στα χέρια μας νέα βιβλία) για να βρείτε αναγνώσματα διαφορετικών ειδών και προσεγγίστε νέες γραφές με τις οποίες δεν είστε εξοικειωμένοι. Μέσα από αυτή την εξερεύνηση θα ανακαλύψετε καινούργια ενδιαφέροντα και μακρινούς κόσμους έτοιμους να σας υποδεχτούν.

Διαβάστε βιβλία που έγιναν ταινίες και δείτε τις αντίστοιχες ταινίες για σύγκριση

Όλο και περισσότερα βιβλία γίνονται ταινίες καθώς τα τελευταία χρόνια συζητιέται με προβληματισμό πως στον κόσμο του κινηματογράφου είναι σπάνια η πρωτότυπη γραφή. Όμως σίγουρα δε στερεί ενδιαφέροντος η παρακολούθηση μιας ταινίας βασισμένης στο βιβλίο που διαβάσατε και απολαύσατε και σίγουρα είναι ωραία αίσθηση να συμμετέχετε στις μετέπειτα συζητήσεις για την ταινία επιβεβαιώνοντας πως στο βιβλίο η τάδε σκηνή έχει διαφορετική εξέλιξη.

Επιλέξτε κλασικά έργα που πάντα θέλατε να διαβάσετε

Αυτά τα κλασικά που πάντα ντρεπόμαστε να παραδεχτούμε πως δεν έχουμε διαβάσει! Ποτέ δεν είναι αργά όμως και σίγουρα αυτή τη στιγμή που διαβάζετε αυτές τις γραμμές, κοιτάτε με την άκρη του ματιού σας κάποιον Κάφκα, κάποιον Σαραμάγκου, κάποια Γουλφ να περιμένουν στωικά τη σειρά τους, γιατί είναι σίγουροι πως κάποια στιγμή θα έρθει. Μήπως λοιπόν είναι το 2025 η στιγμή τους;

Διαβάστε βιβλία που έχουν λάβει σημαντικά βραβεία

Αν δε θέλετε να ρισκάρετε στις αγορές σας, αναζητήστε βιβλία που έχουν βραβευθεί, καθώς τα βραβεία τις περισσότερες φορές είναι κάτι σα μια επιβεβαίωση της ποιότητας ενός βιβλίου και μια παρακίνηση καθώς το βραβείο υπόσχεται μόνο θετικές εντυπώσεις.

Επιστρέψτε σε ένα βιβλίο που διαβάσατε χρόνια πριν και δείτε πώς το αντιλαμβάνεστε σήμερα

Από τους αγαπημένους μου στόχους για το 2025!

Καθώς συνειδητοποιώ πως πολλά από τα κλασικά έργα τα διάβασα στην εφηβεία μου, αναρωτιέμαι όλο και πιο έντονα πώς θα τα αντιλαμβανόμουν σε αυτή την ηλικία. Πιστεύω ακράδαντα πως τα βιβλία που μας αρέσουν πρέπει να τα διαβάζουμε και δεύτερη φορά και κυρίως εκείνα που νομίζουμε πως μας άλλαξαν, παρόλο που η αναγνωστική προσφορά εκεί έξω είναι ατελείωτη και ο χρόνος είναι δυνατός αντίπαλος.

Κι έχει πολύ ενδιαφέρον να μας βλέπουμε μέσα από το πώς προσλαμβάνουμε τα βιβλία που αγαπήσαμε σε διαφορετικές φάσεις της ζωής μας.

Εντάξτε στη λίστα σας βιβλία αυτοβελτίωσης ή επαγγελματικής ανάπτυξης

Για όλα τα άτομα εκεί έξω υπάρχει ένα βιβλίο να τα ενδιαφέρει. Αν είστε σε μια διαδικασία ανακάλυψης του εσωτερικού σας κόσμου ή είστε στο μεταίχμιο μιας αλλαγής στην επαγγελματική σας πορεία, στραφείτε σε αυτά τα είδη βιβλίων και βρείτε μέσα σε αυτά τις συμβουλές που σας ταιριάζουν.

Συμμετάσχετε ή ξεκινήστε μια λέσχη ανάγνωσης

Λέσχες ανάγνωσης μπορείτε να βρείτε ακόμα και στο βιβλιοπωλείο της γειτονιάς σας ή ακόμα και μέσω Zoom, καθώς πολλές ομάδες κανονίζουν διαδικτυακές συναντήσεις για να συζητήσουν το ανάγνωσμα του μήνα.

Αν θέλετε να είστε πιο ευέλικτοι, οργανώστε μία δική σας λέσχη ανάγνωσης μαζί με την παρέα σας και είναι σίγουρο ότι θα βρείτε και το κίνητρο να διαβάζετε περισσότερο, αυτό που καμιά φορά νομίζουμε ότι δεν έχουμε μετά από μια κουραστική μέρα στη δουλειά.

Κι ένας ακόμα αναγνωστικός στόχος από την ομάδα του Fortuno:

Διαβάστε περισσότερες γυναίκες συγγραφείς

Ανακαλύψτε εκείνες τις γυναίκες που γράφανε σε χρόνια που η προβολή τους και οι ευκαιρίες που τους δίνονταν ήταν ελάχιστες. Ανακαλύψτε όλες εκείνες τις σύγχρονες συγγραφείς που επιτέλους βρίσκουν τον χώρο να ακουστεί η συγγραφική τους φωνή.

Διαβάστε γυναίκες για να μάθετε για τη δύναμη και το πείσμα αυτών σε καιρούς που οι αντιδράσεις τους καταπνίγονταν κάτω από αντρικές φωνές. Διαβάστε γυναίκες που μιλούν για όσα νιώθουν σα να μας τα εκμυστηρεύονται και να περιμένουν τη στήριξή μας.

Χαρούμενο 2025 λοιπόν με καλά βιβλία.

Βιβλία που προβληματίζουν, που ταΐζουν συζητήσεις, που καλλιεργούν σκέψεις και συνειδήσεις. Βιβλία που μας συστήνουν νέα λογοτεχνικά είδη, όπως αυτό του φεμινισμού του τρόμου. Βιβλία που έχουν μιλιά και κατηγορούν εκείνους που δεν αφήνουν να ακουστεί η φωνή τους. Βιβλία που ξεπερνούν εμπόδια, που αφηγούνται το σκοτάδι με φωτεινή γραφή, που γίνονται αναμνήσεις των αναγνωστών και των αναγνωστριών τους. Βιβλία που διαβάζονται σε ένα βράδυ, βιβλία που τα κουβαλάς μέσα σου μέχρι να τα ολοκληρώσεις.

Πέντε τέτοια βιβλία, είναι και τα βιβλία που σας προτείνουμε παρακάτω, για να κάνετε δώρο στους αγαπημένους βιβλιοφάγους σας αυτές τις γιορτές.

Σαράκι, Λάιλα Μαρτίνεθ, Εκδόσεις Carnivora

Μυστήριο, βία και αλλόκοτες παρουσίες: Όταν φεμινισμός και τρόμος ενώνονται σε μία και μόνο ιστορία.

Τρεις γυναίκες, κληρονόμοι της βίας του πολέμου, της πατριαρχικής καταπίεσης και της σκληρότητας της βαθιάς ισπανικής ενδοχώρας παρατηρούν τους κατοίκους του χωριού στο οποίο ζουν από ένα σπίτι γεμάτο ίσκιους σε κάθε του γωνιά. Γιαγιά και εγγονή διηγούνται την ιστορία που κρύβεται πίσω απ’ τους τοίχους του και ανασυνθέτουν τον τρόπο με τον οποίο η βία έχει κληροδοτήσει την ανάγκη της οργισμένης εκδίκησης που κάνει να μεγαλώνει και να μαίνεται σε κάθε σελίδα του βιβλίου μια εκφόρτιση ενός στοιχειωμένου φεμινισμού.

Είπαν για το βιβλίο:

Το λογοτεχνικό φαινόμενο που αναδεύει το χώμα και ξυπνάει τα φαντάσματα.

-Vogue Spain

Ένα σπίτι ίσκιων και γυναικών φτιαγμένο από εκδίκηση και ποίηση. Μια νουβέλα πυκνή, συγκλονιστική, που θέτει τα ζητήματα της τάξης, της βίας και της μοναξιάς με τόση φυσικότητα λες και οι μάγισσες υπαγόρευσαν στη Λάιλα Μαρτίνεθ αυτόν τον εξαίσιο και τρομερό εφιάλτη.

-Mariana Enríquez

Μάτια σου έδωσα και εσύ κοίταξες το σκοτάδι, Ιρένε Σολά, Εκδόσεις Ίκαρος

Κρυμμένη στην απόκρημνη κι απόμακρη οροσειρά των Γκιλιερίες όπου ελλοχεύουν κυνηγοί λύκων, ληστές, μάγισσες, χαμένοι οδηγοί ράλι, αντάρτες, θηρία και δαίμονες, η φάρμα Κλαβέλ στέκεται έξω απ’ τον χρόνο. Πάνω απ’ όλα βέβαια, είναι ένα σπίτι που κατοικείται από γυναίκες, τα φαντάσματα και τις αναμνήσεις τους. Ζοάνα, Μπερναδέτα, Μαργαρίδα, Μπλάνκα, Ελιζαμπέτ, Άνζελα, Ντόλσα: γυναίκες με μισή καρδιά, γυναίκες μάντισσες, γυναίκες χωρίς γλώσσα και μιλιά, γυναίκες που κάνουν συμφωνίες με τον διάβολο για έναν απόγονο, γυναίκες που δεν νιώθουν πόνο. Αυτές οι γυναίκες, και όχι μόνο, σήμερα ετοιμάζουν ένα πάρτι…

Ένα γλωσσικά χειμαρρώδες έργο γεμάτο χιούμορ και τόλμη, που διερευνά τον άρρηκτο δεσμό μεταξύ φωτός και σκοταδιού, ζωής και θανάτου, λήθης και μνήμης, πραγματικότητας και μυθοπλασίας, από τη βραβευμένη συγγραφέα του «Τραγουδώ εγώ και το βουνό χορεύει».

Είπαν για το βιβλίο:

Το κείμενο της Ιρένε Σολά αποτελεί μια πρόταση για ένα εσωτερικό ταξίδι, μια διαδρομή προς εκείνα τα συναισθήματά μας που παραμένουν κρυμμένα. Μια ευκαιρία να συναντηθούμε με το παραμύθι και την αλήθεια μας.

– Ευρυβιάδης Σοφός, μεταφραστής του βιβλίου στα ελληνικά

Η Χορτοφάγος, Χαν Γκανγκ, Εκδόσεις Καστανιώτης

Η ΓιόνγκΧιε και ο σύζυγός της είναι δύο άνθρωποι του μέσου όρου. Εκείνος πηγαινοέρχεται δουλοπρεπώς στο γραφείο του, δεν διακατέχεται από καμία φιλοδοξία. Εκείνη δεν τη χαρακτηρίζει κανένα πάθος, είναι απλώς μια αφοσιωμένη νοικοκυρά. Η μονοτονία του γάμου τους ανατρέπεται όταν η ΓιόνγκΧιε αποφασίζει μια μέρα να μην ξαναφάει κρέας. Δεν δίνει εξηγήσεις. «Είδα ένα όνειρο», αυτό λέει μονάχα. Πρόκειται για μια μικρή ένδειξη ανεξαρτησίας, η οποία όμως μπορεί να θεωρηθεί ακραία και να αποδειχθεί ιδιαίτερα επικίνδυνη σε μια χώρα όπως η Νότια Κορέα. Και δεν φτάνει αυτό. Η παθητική αντίσταση της ΓιόνγκΧιε, μια διαδικασία ιδιότυπης μεταμόρφωσης, ξεπερνά κάθε όριο γκροτέσκου. Ποτέ δεν φορούσε με ευχαρίστηση σουτιέν, αλλά τώρα αρχίζει να το κάνει και δημοσίως. Επιπλέον, ονειρεύεται να ζήσει σαν φυτό. Σύσσωμη η οικογένεια θα στραφεί τελικά εναντίον της. Η βραβευμένη Χορτοφάγος είναι μια ιστορία καφκικής σύλληψης που αναπτύσσεται σε τρεις πράξεις. Ένα μυθιστόρημα σαγηνευτικό και αλλόκοτο, βίαιο και αισθησιακό, με το οποίο η ΧανΓκανγκ, από τις δημοφιλέστερες λογοτεχνικές φωνές της Άπω Ανατολής και κάτοχος πια Νόμπελ Λογοτεχνίας, διερευνά την επιθυμία και την ντροπή, την καταπίεση και την εξουσία.

Είπαν για το βιβλίο:

Η Χορτοφάγος είναι ένα αξέχαστο μυθιστόρημα, σφοδρό και αυθεντικό, που απέσπασε πανάξια και ομόφωνα το Διεθνές Βραβείο Booker 2016. Η Χαν Γκανγκ αφηγείται μέσα από τρεις φωνές, τρεις διαφορετικές οπτικές γωνίες, τούτη την πυκνή, παράξενη και εξαίρετα δομημένη ιστορία, περιγράφοντας πώς ακριβώς μια συνηθισμένη γυναίκα απορρίπτει τις συμβάσεις και τις προκαταλήψεις που τη δένουν με το σπίτι της, την οικογένειά της, την κοινωνία μέσα στην οποία ζει. Με ύφος λυρικό και συγχρόνως διαπεραστικό, το βιβλίο αποκαλύπτει τις συνέπειες που επιφέρει αυτή η μεγάλη άρνηση όχι μόνο στην ίδια την ηρωίδα αλλά και στους ανθρώπους του περιβάλλοντός της. Αυτό το συμπαγές, θαυμάσιο και ανατριχιαστικό έργο θα παραμείνει για καιρό στις σκέψεις, ίσως και στα όνειρα, των αναγνωστών. Ένας απίστευτος και αδιάκοπος συνδυασμός ομορφιάς και ανατριχίλας διατρέχει κάθε του σελίδα.

Μπόιντ Τόνκιν, πρόεδρος της κριτικής επιτροπής του Διεθνούς Βραβείου Booker 2016

Καιρός, Τζέννυ Έρπενμπεκ, Εκδόσεις Καστανιώτη

Βερολίνο, Ιούλιος 1986. Η Καταρίνα και ο Χανς συναντιούνται τυχαία σε ένα λεωφορείο. Εκείνη είναι μία δεκαεννιάχρονη φοιτήτρια, εκείνος ένας παντρεμένος συγγραφέας γύρω στα πενήντα πέντε. Αιφνιδιάζονται από την έλξη που τους κυριεύει, κάτι αμοιβαίο και παράφορο, κάτι που σταδιακά εντείνεται μέσα από το κοινό τους ενδιαφέρον για τη μουσική και την τέχνη, κάτι που αναπόφευκτα βαθαίνει και τους δένει ακόμα περισσότερο επειδή ακριβώς η σχέση αυτή πρέπει να παραμείνει μυστική. Ώσπου εκείνη διολισθαίνει σε ένα νυχτερινό παραστράτημα, εκείνος δεν μπορεί να τη συγχωρήσει και μια επικίνδυνη ρωγμή αρχίζει να σχηματίζεται ανάμεσά τους.

Με φόντο τη Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας που καταρρέει και τις ριζικές αλλαγές που ακολούθησαν, η Τζέννυ Έρπενμπεκ, με τη χαρακτηριστική και διαπεραστική της γλώσσα, μιλάει για την άβυσσο της ευτυχίας, για την πορεία δύο εραστών στο μεταίχμιο αλήθειας και ψεύδους, εμμονής και βίας, μίσους και ελπίδας. Τα πάντα στη ζωή τους, την ίδια ώρα που συμβαίνουν, μεταμορφώνονται σε κάτι που έχει ήδη χαθεί. Η διαχωριστική γραμμή είναι πάντοτε μία μόνο στιγμή. Το μυθιστόρημα που πανάξια τιμήθηκε με το Διεθνές Βραβείο Booker 2024.

Είπαν για το βιβλίο:

Mε το λαμπρό της ύφος, η Τζέννυ Έρπενμπεκ αναδεικνύει την περιπλοκότητα της σχέσης ανάμεσα σε μια νεαρή γυναίκα και έναν κατά πολύ μεγαλύτερό της άντρα, παρακολουθώντας τις καθημερινές εντάσεις και τα ανατρεπτικά γυρίσματα που σημαδεύουν την οικειότητα μεταξύ τους […]. Εδώ τα πάντα αρχίζουν με ενθουσιασμό και πάθος, πλην όμως συνδέονται επίσης με την εξουσία, την τέχνη και τον πολιτισμό. Η εγωκεντρική απορρόφηση των δύο εραστών μέσα σε αυτό που τους συμβαίνει και εν συνεχεία η πτώση προς μια κοινή καταστροφική περιδίνηση είναι στοιχεία συνυφασμένα με την ευρύτερη ιστορία της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας στη διάρκεια εκείνης της περιόδου […]. Αυτό που μετατρέπει τον «Καιρό» σε μια αφήγηση ασυνήθιστη και σπάνια, είναι ότι πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που σε κάνει να αισθάνεσαι όμορφα και άβολα την ίδια στιγμή, ότι είναι ένα βιβλίο προσωπικό και πολιτικό εξίσου. Η συγγραφέας οδηγεί τους αναγνώστες να προβούν στους συσχετισμούς μεταξύ γεγονότων που καθόρισαν ολόκληρες γενιές και μιας ολέθριας, στυγνής ερωτικής σχέσης, εγείροντας παράλληλα ερωτήματα για τη φύση της μοίρας και της ελεύθερης βούλησης. Όπως η ΛΔΓ, η συγκεκριμένη σχέση ξεκινά με αισιοδοξία και εμπιστοσύνη, αλλά στην πορεία ξεφτίζει και αποσυντίθεται.

Από το σκεπτικό της κριτικής επιτροπής του Διεθνούς Βραβείου Booker 2024

Το σώμα της και άλλες εκδηλώσεις, Κάρμεν Μαρία Ματσάδο, Εκδόσεις Αντίποδες

Μια γυναίκα αρνείται να αφαιρέσει την πράσινη κορδέλα από το λαιμό της παρά την επιμονή του άντρα της. Κάποια άλλη αφηγείται το ερωτικό της παρελθόν ενώ μια πανδημία αφανίζει σιγά σιγά την ανθρωπότητα. Ένα μωρό υπάρχει ή δεν υπάρχει. Η υπάλληλος ενός καταστήματος σε ένα εμπορικό κέντρο ανακαλύπτει τι κρύβεται πίσω από τα όμορφα φορέματα του χορού της αποφοίτησης. Μια ανεπιθύμητη επισκέπτρια εμφανίζεται στο σπίτι κάποιας μητέρας που μόλις έκανε εγχείρηση για απώλεια βάρους. Μια συγγραφέας αναμετράται με τα όρια της μνήμης, της πραγματικότητας και της φαντασίας. Μια κοπέλα που επιβίωσε από σεξουαλική επίθεση προσπαθεί να επεξεργαστεί το τραύμα της. Οι 12 σεζόν μίας από τις πιο δημοφιλείς αστυνομικές σειρές παγκοσμίως ξαναγράφονται, τα θύματα ξυπνάνε και ζητούν δικαίωση.

Η Ματσάδο, στην πρώτη της συλλογή διηγημάτων, περνάει από το σοβαρό στο κωμικό, από τον ρεαλισμό στην επιστημονική φαντασία, από την πιο τρομακτική βία στο πιο υπέροχο συναίσθημα, φτιάχνοντας ιστορίες τόσο πρωτότυπες που διευρύνουν τις δυνατότητες της σύγχρονης μυθοπλασίας.

Είπαν για το βιβλίο:

Σε κάθε διήγημα η Ματσάδο καταφέρνει να μας κάνει να βιώσουμε γλαφυρά την αίσθηση του γυναικείου σώματος. Κάθε πρωταγωνίστρια ματώνει, έρχεται σε οργασμό, μετράει πληγές, ποθεί. Σχεδόν νιώθουμε τις σωματικές λειτουργίες και τις εκκρίσεις της.

-Κωστής Καλογρούλης

«Γεννιέται ο κόσμος», ο τίτλος ενός βιβλίου γραμμένου για 4 εποχές έρωτα φυσιολογικού, που δειλιάζει, σε σχεδόν 100 σελίδες στοιβαρού χαρτιού. Ο τίτλος ενός βιβλίου που έσκαψε το μυαλό μου με αποτέλεσμα την ανάμνηση της «Ηλιόπετρας» του Θανάση Παπακωνσταντίνου, της ίδιας με την «Ηλιόπετρα» του Οκτάβιο Πας, της «Ηλιόπετρας» με φωνή Σωκράτη Μάλαμα να υποστηρίζει «Γεννιέται ο κόσμος όταν φιλιούνται δυο», για να νιώσω ανακούφιση με την τέταρτη επιβεβαίωση έρωτα – γέννησης κόσμου, στο βιογραφικό του μυαλού μου. Ο τίτλος ενός βιβλίου, για να με πιάσει ο έρωτας από το χέρι απαλά, μέχρι να τελειώσω και τη δεύτερη ανάγνωση, απαραίτητη για να σχεδιάσω καρδούλες δίπλα στα αγαπημένα μου μαύρα γράμματα, στις αγαπημένες μου συνεκφορές, στα αγαπημένα μου ρηματικά πρόσωπα, στις αγαπημένες μου γραμμές που με φέρνουν πάλι πρόσωπο με πρόσωπο με αγαπημένα δικά μου.

Ο απέναντι έρωτας είναι δέντρο, είναι σπίτι, είναι κολώνα, είναι σημαία, είναι πλατεία, έχει χέρια πουλιά, έχει δάκρυα από ρετσίνι, δάχτυλα ποδιών αρχαίου Έλληνα, είναι σώμα θέρμανσης στο πιο κρύο σπίτι του κόσμου – που δεν πεθαίνεις τελικά από κρύο -, είναι λόγος για να δεις αστέρια και κόκκινες βουκαμβίλιες, είναι η ζωή που θα ήθελες να ζεις μετά τα 18. Ο απέναντι έρωτας είναι συναίσθημα τυχερών ανθρώπων, που από ξεκάθαρη και ανεξήγητη τύχη, μια τύχη που ηλεκτρίζει μόνο τους άτυχους ανθρώπους, βρέθηκαν σε ένα ουζερί στην πιο κοντινή τους λεωφόρο.

Το μούδιασμα του ερωτευμένου ανθρώπου βρήκε λέξεις να ειπωθεί σε αυτό εδώ το αφήγημα. Μου θυμίζει το «Φιλί» του Χούλιο Κορτάσαρ, το φιλί που διαβάζεις όταν έχεις καιρό να φιλήσεις με μανία, το φιλί που ζεις σε επανάληψη κάθε φορά που διαβάζεις το κεφάλαιο 7 του τόμου με τίτλο «Κουτσό». Μου θυμίζει αυτό το φιλί ανάστασης, γιατί διαβάζοντας μπορώ να σου υποσχεθώ πως θα είσαι ερωτευμένος και πάλι, αν δεν είσαι ήδη οπότε και θα είσαι ερωτευμένος εις τη δευτέρα. Μπορώ να σου υποσχεθώ πως αν δε σημειώνεις στα βιβλία σου, αν δεν τσακίζεις τις σελίδες (όπως η συγγραφέας Αλεξάνδρα Κ* που ανέβασε ένα story στο Instagram, δείχνοντας τσακισμένες τις σελίδες που τσάκισαν αυτές της καρδιάς της), αν δε ζωγραφίζεις καρδούλες σαν αστεράκια υπενθύμισης, σου υπόσχομαι και στοιχηματίζω, δειλά πάντα ως συχνά ηττημένη στα στοιχήματα, πως θα ξεκινήσεις σχεδόν αναγκασμένος από την ομορφιά των λέξεων που στέκονται σε ακούνητη και αμίλητη σειρά. Και μπορώ να συνεχίσω να σου υπόσχομαι, πως το ένα ξεχασμένο ερωτευμένο κύτταρό σου θα ξεσηκώσει μια επανάσταση κατακόκκινου έρωτα από εκεί που δεν το περίμενε καμία ανέραστη από επιλογή κυβέρνηση.

Κι αν οι υποσχέσεις δε φτάνουν, όπως πολλοί ερωτευμένοι έχουν δηλώσει σε λοχοτεχνικές σελίδες και κινηματογραφικές σκηνές, κάντες εσύ πράξη, πατώντας θαρραλέα το πόδι σου στην παρουσίαση αυτού του βιβλίου που κάνει τον Θεό Έρωτα να έχει ανθρώπινες αντιδράσεις βαφτισμένες ευάλωτες, αυτή την Παρασκευή, 20 Δεκεμβρίου, στις 7 μ.μ., στο βιβλιοπωλείο «Ζάτοπεκ» στην Καλλιθέα.

Να πας με την πράσινη γραμμή, να ζήσεις ακόμα πιο εμμονικά την Αθήνα, ανάμεσα σε μυρωδιές που αν τις έβαζες σε μπουκαλάκι, το άρωμά σου θα ήταν το «Κέντρο». Να πας για να γίνεις αυτόπτης μάρτυρας του σπάνιου πια φαινομένου ύπαρξης ανθρώπων που τηρούν τις υποσχέσεις τους.

Γεννιέται ο κόσμος, Βάσια Τζανακάρη, Εκδόσεις Καστανιώτη

Σήμερα τον είδα σε μια φωτογραφία να υπογραφεί την ποιητική του συλλογή που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Καστανιώτη με τίτλο «Αυτή είναι η γειτονιά μου σκύλε» και αποφάσισα αμέσως πως θα κουβαλάω αυτά τα ποιήματα κάθε φορά που παίρνω το μετρό, που τα βαγόνια του γεμίζουν στο Σύνταγμα και η κλειστοφοβία μου ρυθμίζει τις ανάσες μου, για να διαβάζω για πουλιά και κύματα και να ξεχνιέμαι.

Λίγα λόγια για τον καλλιτέχνη

Ο Παύλος Παυλίδης είναι μουσικός, στιχουργός και τραγουδοποιός. Γεννήθηκε στις 13 Οκτωβρίου του 1964 στη Βρέμη της Γερμανίας, από γονείς μετανάστες, και μεγάλωσε στη Βέροια.

Από το 1987 ως το 1988, συμμετείχε στο μουσικό συγκρότημα Μωρά στη Φωτιά, που το 1988 κυκλοφόρησαν τον πρώτο, ομώνυμο δίσκο τους. Το 1989, εγκαταστάθηκε στο Παρίσι και δημιούργησε μαζί με τον Νίκο Καντάρη το στούντιο «Μπρανκαλεόνε». Εκεί δημιουργήθηκε το πρωτόλειο υλικό του άλμπουμ Ξεσσαλονίκη (1993), που σηματοδότησε μια νέα εποχή για το ελληνόφωνο ροκ, ως το ντεμπούτο άλμπουμ του συγκροτήματος Τα Ξύλινα Σπαθιά. Στα Ξύλινα Σπαθιά συμμετείχε ως τραγουδιστής, συνθέτης και στιχουργός έως το 2003. Το 2003 ξεκίνησε την προσωπική του πορεία, με το άλμπουμ «Αφού λοιπόν ξεχάστηκα…», ενώ το 2004 δημιούργησε τους B-Movies, με τους οποίους κυκλοφόρησε έξι άλμπουμ.

Έγραψε τη μουσική για την παράσταση “Beyond Collapse”, σε χορογραφία της Εύης Σούλη, στο Σύγχρονο Θέατρο (2016). Πρωταγωνίστησε μαζί με τη Μαρία Σκουλά στην παράσταση «Οδυσσέας», βασισμένη στο κορυφαίο έργο του Τζέιμς Τζόις, από τη θεατρική ομάδα Elephas Tiliensis στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών 2018. Συνέθεσε τη μουσική για την παράσταση «Φιλοκτήτης» του Σοφοκλή, σε μετάφραση του Γιώργου Μπλάνα, για τη θεατρική ομάδα Elephas Tiliensis (2019-2021). Έχει γράψει τη μουσική για τη θεατρική παράσταση «Το Φυλαχτό» του Ρομπέρτο Μπολάνιο σε σκηνοθεσία Μάγδας Κόρπη.

Στα τέλη του 2021, κυκλοφόρησε το άλμπουμ Το μαύρο κουτί, με το νέο μουσικό σχήμα Hotel Alaska. Το 2024 κυκλοφόρησε η πιο πρόσφατη δισκογραφική του δουλειά με τίτλο Μπρανκαλεόνε.

Το βιβλίο Αυτή είναι η γειτονιά μου σκύλε είναι η πρώτη του ποιητική συλλογή και κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Καστανιώτη. Μπορείτε να το βρείτε εδώ.

Αυτή είναι η γειτονιά μου σκύλε

Στα δέντρα που είχαν λέξεις έβαλα πουλιά

Λες και θα σιωπούσαν κάποτε

Στα ποτάμια που κυλούσαν νοήματα έβαλα νερά

Λες και θα στερεύαν κάποτε

Τα κατέστρεψα

Και ησύχασα

Από τότε η ζωή είναι τόσο καλή και δίκαιη μαζί μου

Βλέπω ένα κορίτσι ν’ ακουμπάει ένα ποδήλατο

Σ’ ένα δέντρο δίπλα στην όχθη ενός ποταμού

Ακούω τα πουλιά και δεν καταλαβαίνω λέξη

Τα έργα της περιλαμβάνουν τα Η Χορτοφάγος, The White Book, Human Acts και Μάθημα Ελληνικών. «Μπόρεσα να μιλήσω με την Han Kang στο τηλέφωνο», είπε ο μόνιμος γραμματέας της Σουηδικής Ακαδημίας Mats Malm μετά την ανακοίνωση της νικήτριας. «Φαινόταν ότι περνούσε μια συνηθισμένη μέρα – μόλις είχε τελειώσει το δείπνο με τον γιο της. Δεν ήταν πραγματικά προετοιμασμένη γι’ αυτό, αλλά έχουμε αρχίσει να συζητάμε για τις προετοιμασίες για τον Δεκέμβριο» – όταν θα απονεμηθεί το βραβείο Νόμπελ στη Han.

Τα μυθιστορήματα, οι νουβέλες, τα δοκίμια και οι συλλογές διηγημάτων της συγγραφέως έχουν εξερευνήσει ποικιλοτρόπως θέματα πατριαρχίας, βίας, θλίψης και ανθρωπιάς. Το μυθιστόρημά της Η χορτοφάγος το 2007, το οποίο μεταφράστηκε στα ελληνικά το 2020 από την Τζιώτη Αμαλία, κέρδισε το Διεθνές Βραβείο Booker το 2016. Η Han είναι η πρώτη Νοτιοκορεάτισσα συγγραφέας και η 18η γυναίκα που κερδίζει το βραβείο. «Η ενσυναίσθησή της για τις ευάλωτες, συχνά γυναικείες, ζωές είναι απτή και ενισχύεται από τη μεταφορικά φορτισμένη πρόζα της», δήλωσε ο Anders Olsson, πρόεδρος της επιτροπής Νόμπελ. «Έχει μια μοναδική επίγνωση των συνδέσεων μεταξύ σώματος και ψυχής, ζωντανών και νεκρών, και σε ποιητικό και πειραματικό ύφος έχει γίνει μια καινοτόμος στη σύγχρονη πεζογραφία».

Η Han γεννήθηκε στο Gwangju, μια πόλη στα νοτιοδυτικά της Νότιας Κορέας, το 1970. Όταν ήταν 10 ετών, η οικογένειά της μετακόμισε στη γειτονιά Suyu-dong της Σεούλ. Σπούδασε κορεατική λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο Yonsei της πρωτεύουσας. Το 1993, η Han έκανε το λογοτεχνικό της ντεμπούτο με μια σειρά από πέντε ποιήματα που δημοσιεύτηκαν στο κορεατικό περιοδικό Literature and Society. Την επόμενη χρονιά, κέρδισε τον ανοιξιάτικο λογοτεχνικό διαγωνισμό Seoul Shinmun με μια ιστορία με τίτλο, Red Anchor.

Η πρώτη της συλλογή διηγημάτων, Love of Yeosu, έφτασε το 1995. Το 1998, συμμετείχε στο Διεθνές Πρόγραμμα Συγγραφής του Πανεπιστημίου της Αϊόβα για τρεις μήνες, με την υποστήριξη του Arts Council Korea. Η Χορτοφάγος ήταν το πρώτο της μυθιστόρημα που μεταφράστηκε στα αγγλικά. Αν και η μετάφραση επικρίθηκε, βοήθησε να κερδίσει η Han παγκοσμίως αναγνωστικό κοινό.

Το τελευταίο μυθιστόρημα της Han, We Do Not Part, θα εκδοθεί στα αγγλικά το 2025, σε μετάφραση E Yaewon και Paige Aniyah Morris. Η ιστορία ακολουθεί μια συγγραφέα που ανακαλύπτει τον αντίκτυπο της εξέγερσης της Jeju το 1948-49 στην οικογένεια της φίλης της. Η γαλλική μετάφραση του μυθιστορήματος κέρδισε το βραβείο Médicis Étranger το 2023.

Στα ελληνικά τα βιβλία της Η Χορτοφάγος και Μάθημα ελληνικών, κυκλοφορούν από τις Εκδόσεις Καστανιώτη σε μετάφραση από τα κορεάτικα της Αμαλίας Τζιώτη. Αναζητήστε τα!

Πηγή: BBC / The Guardian / Φωτογραφία: EL PAÍS