Πρόκειται για τους αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1, τις περιβόητες «ινκρετίνες», οι οποίες, σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση στο έγκριτο περιοδικό New England Journal of Medicine, αλλάζουν ριζικά τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε την παχυσαρκία και τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Σε έναν κόσμο όπου πάνω από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι παλεύουν με το αυξημένο βάρος και τις επιπλοκές του, οι θεραπείες αυτές δεν προσφέρουν μόνο έλεγχο του σακχάρου, αλλά και μια ουσιαστική θωράκιση για την καρδιά και τα νεφρά, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στη δημόσια υγεία.

Πώς μια ορμόνη του εντέρου «ξεγελάει» την πείνα

Για να καταλάβουμε πώς λειτουργούν αυτά τα σκευάσματα, πρέπει να εξετάσουμε τη φυσιολογία του σώματός μας. Η ορμόνη GLP-1 εκκρίνεται φυσικά από το έντερο αμέσως μετά το φαγητό, δίνοντας σήμα στον οργανισμό να ρυθμίσει τη γλυκόζη. Τα νέα φάρμακα ουσιαστικά μιμούνται αυτή τη δράση, αλλά με πολύ μεγαλύτερη διάρκεια και ένταση. Όπως εξηγούν η Καθηγήτρια Θεραπευτικής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, και η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου, οι αγωνιστές αυτοί ενισχύουν την ινσουλίνη, φρενάρουν τη γλυκαγόνη και καθυστερούν το άδειασμα του στομάχου. Το αποτέλεσμα είναι το σώμα να διαχειρίζεται πολύ πιο αποδοτικά την τροφή, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι ωφελείται ακόμη και το μικροβίωμα του εντέρου μας.

Η βιολογική μάχη με τον εγκέφαλο

Το πιο εντυπωσιακό χαρακτηριστικό των GLP-1 είναι ότι η δράση τους επεκτείνεται πέρα από το πεπτικό σύστημα, φτάνοντας απευθείας στον εγκέφαλο. Συγκεκριμένα, επιδρούν σε περιοχές του υποθαλάμου που ελέγχουν την όρεξη και το αίσθημα του κορεσμού. Αυτό εξηγεί γιατί όσοι λαμβάνουν τη θεραπεία σταματούν να βιώνουν τη συνεχή «εσωτερική μάχη» με το φαγητό. Η απώλεια βάρους δεν είναι πλέον ζήτημα ακραίας αυτοπειθαρχίας ή σιδερένιας θέλησης, αλλά αποτέλεσμα μιας βιολογικής μετατόπισης των μηχανισμών της πείνας. Οι ασθενείς νιώθουν χορτάτοι πιο γρήγορα και για περισσότερη ώρα, γεγονός που κάνει τη μείωση της πρόσληψης θερμίδων να συμβαίνει σχεδόν αβίαστα.

Από τον έλεγχο του σακχάρου στα «μαγικά» ποσοστά απώλειας βάρους

Η εξέλιξη αυτών των φαρμάκων υπήρξε ραγδαία. Ενώ τα πρώτα σκευάσματα εστίαζαν κυρίως στη μείωση της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης για τους διαβητικούς, οι νεότερες ουσίες, όπως η σεμαγλουτίδη, ανέβασαν τον πήχη πολύ ψηλά. Στη συνέχεια, εμφανίστηκαν συνδυαστικά σκευάσματα, όπως η τιρζεπατίδη, που «χτυπούν» ταυτόχρονα δύο ορμονικούς υποδοχείς, πετυχαίνοντας αποτελέσματα που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν εφικτά μόνο μέσω βαριατρικής χειρουργικής. Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους: ενώ τα παλαιότερα φάρμακα πρόσφεραν απώλεια βάρους γύρω στο 5%, οι νεότερες μελέτες δείχνουν μειώσεις που ξεκινούν από το 15% και αγγίζουν το εντυπωσιακό 25% με τους νέους τριπλούς αγωνιστές, όπως η ρετατρουτίδη.

Προστασία για την καρδιά και τα νεφρά

Η αξία των GLP-1 δεν εξαντλείται στην εμφάνιση ή τη ζυγαριά. Μεγάλες κλινικές έρευνες απέδειξαν ότι αυτά τα φάρμακα μειώνουν σημαντικά τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Για παράδειγμα, η ενέσιμη σεμαγλουτίδη φάνηκε να μειώνει κατά 26% την πιθανότητα σοβαρών καρδιακών επεισοδίων σε άτομα υψηλού κινδύνου. Παράλληλα, οι θεραπείες αυτές φαίνεται να λειτουργούν ως «ασπίδα» για τα νεφρά, επιβραδύνοντας τη χρόνια νεφρική νόσο και περιορίζοντας την απώλεια πρωτεΐνης στα ούρα. Πρόκειται για μια συνολική αναβάθμιση της υγείας του μεταβολικού συστήματος που επηρεάζει θετικά τη λειτουργία των ζωτικών οργάνων.

Η σκοτεινή πλευρά: Παρενέργειες και το ερώτημα της διακοπής

Φυσικά, καμία θεραπεία δεν είναι ελεύθερη ανεπιθύμητων ενεργειών. Οι περισσότεροι χρήστες έρχονται αντιμέτωποι με γαστρεντερικές ενοχλήσεις, όπως ναυτία, εμετούς ή φούσκωμα, ειδικά στο ξεκίνημα της θεραπείας. Υπάρχουν όμως και πιο σοβαρά ζητήματα, όπως ο κίνδυνος παγκρεατίτιδας ή προβλημάτων στη χολή, ενώ η απώλεια βάρους μπορεί να περιλαμβάνει και πολύτιμη μυϊκή μάζα ή μείωση της οστικής πυκνότητας. Επιπλέον, το μεγαλύτερο ερώτημα παραμένει το «μετά». Τα δεδομένα δείχνουν ότι με τη διακοπή του φαρμάκου, το βάρος τείνει να επανέρχεται. Αυτό υποδηλώνει ότι η χρήση τους ίσως πρέπει να είναι μακροχρόνια, γεγονός που εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με το κόστος, την πρόσβαση και τις επιπτώσεις της συνεχούς χρήσης για δεκαετίες.

GLP-1: Εργαλείο επιστήμης, όχι μαγική λύση

Σε τελική ανάλυση, οι αγωνιστές GLP-1 δεν είναι μια «μαγική ένεση» που λύνει κάθε πρόβλημα διά μαγείας, αλλά ένα πανίσχυρο ιατρικό εργαλείο που αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού. Προσφέρουν μια μοναδική ευκαιρία για τη διαχείριση σοβαρών παθήσεων, βελτιώνοντας τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων. Ωστόσο, η χρήση τους απαιτεί ιατρική επίβλεψη, σωστή ενημέρωση για τις παρενέργειες και ρεαλιστικές προσδοκίες. Η επιστήμη έκανε το θαύμα της, αλλά η σωστή και υπεύθυνη ενσωμάτωση αυτών των φαρμάκων στην καθημερινότητα παραμένει το επόμενο μεγάλο στοίχημα για την υγεία μας.

Παρόλα αυτά, υπάρχουν πολλοί μύθοι γύρω από τον διαβήτη και τη διατροφή, που συχνά προκαλούν σύγχυση σχετικά με το τι επιτρέπεται και τι όχι. Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει «ειδική δίαιτα» για τα άτομα με διαβήτη. Αυτό που χρειάζεται στις περισσότερες περιπτώσεις είναι μια ισορροπημένη, υγιεινή διατροφή – όπως ακριβώς για όλους μας.

Να υπογραμμίσουμε, ωστόσο, ότι το παρόν άρθρο δεν δίνει ιατρικές συμβουλές, ούτε μπορεί να υποκαταστήσει τις οδηγίες του γιατρού μας, ο οποίος είναι ο μόνος που μπορεί να μας κατευθύνει σωστά και με υπευθυνότητα. Οι παρακάτω πρακτικές συμβουλές μας βοηθούν να τρώμε σωστά, χωρίς να στερούμαστε τη γεύση και την απόλαυση, ωστόσο δεν αποτελούν εξατομικευμένες συμβουλές.

Έχω διαβήτη, μπορώ να τρώω γλυκά;

Ο διαβήτης δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποχαιρετήσουμε τα αγαπημένα μας γλυκά. Το μυστικό βρίσκεται στο μέτρο – προσέχουμε το μέγεθος της μερίδας και τη συχνότητα κατανάλωσης. Η ώρα που θα καταναλώσουμε ένα γλυκό, τα υλικά της παρασκευής του και η ποσότητα είναι στοιχεία που πρέπει να συζητήσουμε με τον γιατρό μας.

Έχω διαβήτη, μπορώ να τρώω σοκολάτα;

Εάν έχουμε διαβήτη δεν χρειάζεται να αποκλείουμε τη σοκολάτα από τη διατροφή μας. Μπορεί να παραμείνει μέρος ενός ισορροπημένου προγράμματος διατροφής, αρκεί να καταναλώνεται σε μικρές ποσότητες.Προτιμούμε μαύρη σοκολάτα με τουλάχιστον 70% κακάο – έχει πιο έντονη γεύση, οπότε τρώμε λιγότερη, ενώ περιέχει και λιγότερη ζάχαρη.

Οι ειδικοί από τον βρετανικό οργανισμό για τον διαβήτη συστήνουν να αποφεύγουμε τις σοκολάτες «για διαβητικούς», καθώς δεν προσφέρουν ουσιαστικό πλεονέκτημα και συχνά είναι ακριβότερες, χωρίς πραγματικό όφελος.

Έχω διαβήτη, μπορώ να τρώω φρούτα;

Παρότι συχνά ακούμε ότι τα φρούτα «απαγορεύονται» λόγω της περιεκτικότητάς τους σε φυσικά σάκχαρα, αυτό δεν ισχύει. Όλα τα φρούτα περιέχουν φυσικά σάκχαρα, αλλά και πολύτιμες βιταμίνες, μέταλλα και φυτικές ίνες, που συμβάλλουν στη ρύθμιση του σακχάρου.Γι’ αυτό είναι σημαντικό τα άτομα με διαβήτη να καταναλώνουν ποικιλία φρούτων καθημερινά, στο πλαίσιο μιας υγιεινής και ισορροπημένης διατροφής.

Έχω διαβήτη, μπορώ να πίνω αλκοόλ;

Ναι, αλλά πάντα με μέτρο καθώς τα αλκοολούχα ποτά επίσης περιέχουν φυσικά σάκχαρα και μάλιστα ορισμένα σε υψηλό ποσοστό. Οι περισσότεροι ενήλικες με διαβήτη μπορούν να καταναλώνουν μικρές ποσότητες αλκοόλ στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής, εκτός αν ο γιατρός τους έχει συστήσει διαφορετικά. Το σημαντικό είναι να γνωρίζουμε πώς το αλκοόλ επηρεάζει τον οργανισμό: μπορεί να προκαλέσει υπογλυκαιμία, ειδικά αν καταναλωθεί με άδειο στομάχι ή σε μεγάλη ποσότητα. Η μέτρια κατανάλωση και η σωστή ενυδάτωση είναι το μυστικό για να απολαμβάνουμε χωρίς κίνδυνο για την υγεία μας.

Η Barbie έχει διαβήτη τύπου 1 – και είναι οκ

Η Mattel παρουσίασε πρόσφατα αυτή τη νέα προσθήκη στη σειρά Barbie Fashionistas: την πρώτη Barbie με διαβήτη τύπου 1. Η Barbie αυτή είναι εξοπλισμένη με έναν αισθητήρα CGM στο μπράτσο, μία αντλία ινσουλίνης στη μέση και μικροσυσκευές, όπως smart phone και νεσεσέρ με σνακ, ενισχύοντας το μήνυμα της καθημερινής διαχείρισης του διαβήτη τύπου 1. Η παρουσία αυτών των χαρακτηριστικών σε μία τόσο δημοφιλή κούκλα στέλνει το ισχυρό μήνυμα πως ένα πρόβλημα υγείας δεν πρέπει να κρύβεται, αλλά να ενσωματώνεται στην καθημερινότητα, χωρίς παραπάνω διαστάσεις από τις πραγματικές του, με γνώση και ενσυναίσθηση.

Q+A: 5 σημαντικές πληροφορίες για τον Διαβήτη Τύπου 1 σε παιδιά και εφήβους

Τι είναι ο διαβήτης τύπου 1;
Ο διαβήτης τύπου 1 είναι μία αυτοάνοση πάθηση κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στα β-κύτταρα του παγκρέατος που παράγουν ινσουλίνη. Συνήθως, εκδηλώνεται στην παιδική ή εφηβική ηλικία και απαιτεί καθημερινή χορήγηση ινσουλίνης, υπάρχουν όμως περιπτώσεις που εκδηλώνεται σε βρέφη και μικρά μωρά.

Πόσα παιδιά αφορά στην Ελλάδα;
Στην Ελλάδα καταγράφονται περίπου 7–10 νέες περιπτώσεις διαβήτη τύπου 1 ανά 10.000 παιδιά κάτω των 15 ετών κάθε χρόνο, με μια σταθερή αυξητική τάση. Υπολογίζεται πως υπάρχουν περίπου 1.000 νέες διαγνώσεις ετησίως στη χώρα μας.

Ποια είναι τα βασικά συμπτώματα;
Συμπτώματα όπως υπερβολική δίψα, συχνουρία, ξαφνική απώλεια βάρους, κόπωση και πείνα είναι συχνά προειδοποιητικά σημάδια. Αν δεν διαγνωστεί εγκαίρως, μπορεί να οδηγήσει σε διαβητική κετοξέωση, μια απειλητική για τη ζωή επιπλοκή.

Διάγνωση και παρακολούθηση
Η διάγνωση γίνεται με μετρήσεις γλυκόζης στο αίμα και την αιμοσφαιρίνη A1c. Η χρήση CGM επιτρέπει συνεχή παρακολούθηση των επιπέδων γλυκόζης, βοηθώντας στην αποφυγή κρίσεων υπογλυκαιμίας ή υπεργλυκαιμίας.

Θεραπεία και τεχνολογικά βοηθήματα
Η θεραπεία περιλαμβάνει ενέσεις ινσουλίνης ή χρήση αντλίας, σε συνδυασμό με παρακολούθηση της γλυκόζης. Οι τεχνολογικές εξελίξεις, όπως τα CGM και οι αντλίες, έχουν βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ζωής των παιδιών.

Πέρα από το σπίτι: Η ανάγκη συλλογικής εκπαίδευσης
Η διαχείριση του διαβήτη τύπου 1 δεν περιορίζεται στο σπίτι. Είναι απαραίτητο να εκπαιδεύονται όχι μόνο οι γονείς, αλλά και οι δάσκαλοι, οι προπονητές και γενικά όσοι βρίσκονται σε συχνή επαφή με το παιδί – στο σχολείο, τον αθλητισμό, τις εξωσχολικές δραστηριότητες. Η κατανόηση του τι σημαίνει ζει κανείς με διαβήτη τύπου 1 δεν είναι μόνο θέμα υγείας. Είναι και θέμα αποδοχής, ώστε να μπορούν να απαντούν με ενσυναίσθηση και ακρίβεια σε ερωτήσεις ή σχόλια άλλων παιδιών.

Ένα παιχνίδι με ουσία
Η Barbie με διαβήτη τύπου 1 δεν είναι απλώς μία κούκλα με νέο αξεσουάρ – είναι μια δήλωση. Προβάλλει την εικόνα της συμπερίληψης και της αποδοχής, ενθαρρύνει τη θετική αυτοεικόνα και δίνει στα παιδιά την ευκαιρία να δουν τον εαυτό τους σε έναν ήρωα παιχνιδιού. Παράλληλα, εκπαιδεύει την κοινωνία να ανοίξει διάλογο για τη διαχείριση χρόνιων παθήσεων με ειλικρίνεια και φροντίδα.
Η νέα Barbie μας θυμίζει ότι κάθε παιδί, ανεξαρτήτως συνθηκών, αξίζει να νιώθει ότι ανήκει – στο παιχνίδι, στην κοινωνία και στη ζωή.

Σήμερα, η επιστημονική έρευνα επιβεβαιώνει τη σημασία πολλών βοτάνων, αναδεικνύοντας τις αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις και ανοσοενισχυτικές τους ιδιότητες. Πολλά από αυτά μπορούν να συμβάλουν στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα, στη βελτίωση της πέψης, στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος και στην ανακούφιση από χρόνιες παθήσεις.

Ο ρόλος της κανέλας, του χρωμίου, των βοτάνων και του ξυδιού στη διαχείριση του ΣΔ

Ο Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ) είναι μία από τις πλέον συχνές μεταβολικές διαταραχές παγκοσμίως. Αν και η ιατρική κοινότητα συνεχίζει να προτείνει φαρμακευτικές θεραπείες για τη διαχείρισή του, πολλοί ασθενείς αναζητούν συμπληρωματικές και εναλλακτικές λύσεις, όπως φυσικά σκευάσματα και συμπληρώματα διατροφής. Πάντα, βέβαια, πρέπει να έχουμε υπόψη ότι παρόλο που ορισμένα βότανα έχουν δείξει υποσχόμενα αποτελέσματα στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα, είναι σημαντικό να συμβουλευόμαστε τον γιατρό μας πριν τη χρήση τους.

«Θα εξετάσουμε τα πιο κοινά φυσικά συστατικά, όπως η κανέλα, το χρώμιο, διάφορα βότανα και το ξύδι, αναλύοντας τα πιθανά οφέλη και τους κινδύνους που συνδέονται με τη χρήση τους», επισημαίνει η Παθολόγος – Διαβητολόγος, Έλενα Πέτσιου.

Κανέλα

Η κανέλα είναι ένα από τα πιο διαδεδομένα μπαχαρικά που χρησιμοποιείται στη διατροφή και τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει φήμη ως συμπληρωματική θεραπεία για τον σακχαρώδη διαβήτη. Μικρές μελέτες έχουν δείξει ότι μπορεί να επιβραδύνει τη γαστρική κένωση και να μειώσει την απορρόφηση της γλυκόζης, συμβάλλοντας στη μείωση των μεταγευματικών αιχμών του σακχάρου. Επίσης έχει αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση και φαίνεται να βοηθά στη βελτίωση του μεταβολισμού της γλυκόζης.

Αν και γενικά θεωρείται ασφαλής όταν καταναλώνεται σε σκόνη, το αιθέριο έλαιο μπορεί να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις ή ερεθισμούς όταν εφαρμόζεται τοπικά. Συνεπώς, η προσθήκη σκόνης κανέλας σε ροφήματα ή άλλα τρόφιμα, όταν χρησιμοποιείται με μέτρο, δεν πρέπει να αποθαρρύνεται.

Χρώμιο

Το χρώμιο είναι ένα σημαντικό μέταλλο που συμμετέχει στη ρύθμιση των επιπέδων γλυκόζης και λιπιδίων. Η έλλειψη του χρωμίου συνδέεται με αυξημένη αντίσταση στην ινσουλίνη και συσσώρευση σπλαχνικού λίπους, γεγονός που καθιστά τη συμπληρωματική χορήγησή του απαραίτητη σε ορισμένες περιπτώσεις. Σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, το χρώμιο μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της υπεργλυκαιμίας και της δυσλιπιδαιμίας.

Ωστόσο, παρά τα υποσχόμενα αποτελέσματα, η επιστημονική κοινότητα εξακολουθεί να ζητά περισσότερες έρευνες για την αποτελεσματικότητα του χρωμίου στη διαχείριση του διαβήτη. Όσον αφορά στην ασφάλεια, η χρήση έως και 1.000 μg χρωμίου για 64 μήνες θεωρείται ασφαλής, παρά τις αρχικές ανησυχίες για πιθανές βλάβες στο DNA ή τη νεφρική λειτουργία.

Βότανα

Πληθώρα βοτάνων έχει αναδειχθεί ως πιθανό συμπληρωματικό μέσο για τη διαχείριση του διαβήτη. Ενώ για πολλά από αυτά οι ενδείξεις παραμένουν περιορισμένες, υπάρχουν βότανα που έχουν δείξει κάποια ευεργετική δράση στο μεταβολισμό της γλυκόζης.

Το Ginseng, για παράδειγμα, φαίνεται να μειώνει τα επίπεδα γλυκόζης μετά τα γεύματα και τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη. Παράλληλα, η χρήση του μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της έκκρισης ινσουλίνης. Ωστόσο, πρέπει να λαμβάνεται με προσοχή, καθώς μπορεί να προκαλέσει διαταραχές της πίεσης (σπάνια) ή να αλληλεπιδράσει με φάρμακα, όπως τα αντιπηκτικά.

Άλλα βότανα που έχουν μελετηθεί περιλαμβάνουν το Bitter melon, το οποίο χαρακτηρίζεται ως «φυτική ινσουλίνη» και το Gymnema sylvestre, που χρησιμοποιείται κυρίως στην Ινδία και την Αφρική για τη θεραπεία του διαβήτη. Παρότι η χρήση αυτών των φυτών έχει συνδεθεί με μείωση της υπεργλυκαιμίας σε μικρές μελέτες, απαιτείται προσοχή για πιθανές παρενέργειες, όπως γαστρεντερικές διαταραχές ή αλληλεπιδράσεις με φάρμακα.

Ξίδι

Το ξίδι, γνωστό ήδη από την αρχαιότητα για τις αντιβακτηριδιακές και αντιμυκητιασικές του ιδιότητες, έχει επίσης μελετηθεί για τη συμβολή του στη μείωση της γλυκόζης στο αίμα. Μερικές έρευνες υποστηρίζουν ότι το ξίδι μπορεί να βελτιώσει την υπεργλυκαιμία και την παχυσαρκία αν και τα στοιχεία είναι περιορισμένα.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι το ξίδι του εμπορίου περιέχει 4-7% οξικό οξύ, και η κατανάλωση σκευασμάτων με μεγαλύτερη συγκέντρωση (20% και άνω) μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες.

«Οι συμπληρωματικές θεραπείες για το σακχαρώδη διαβήτη, όπως η κανέλα, το χρώμιο, τα βότανα και το ξίδι, μπορούν να προσφέρουν ορισμένα οφέλη στη διαχείριση των επιπέδων γλυκόζης. Ωστόσο, η επιστημονική τεκμηρίωση παραμένει περιορισμένη, και η χρήση αυτών των θεραπειών πρέπει να γίνεται υπό την καθοδήγηση ειδικών υγείας», καταλήγει η κα Πέτσιου, Διευθύντρια Παθολόγος – Διαβητολόγος στο Μetropolitan Hospital.

Τα βότανα δεν υποκαθιστούν την ιατρική θεραπεία

Παρόλο που τα βότανα προσφέρουν φυσικές λύσεις για την υγεία, η χρήση τους πρέπει να γίνεται με σύνεση και, όπου απαιτείται, με την καθοδήγηση ειδικών. Για παράδειγμα, ορισμένα βότανα μπορεί να αλληλοεπιδρούν με φάρμακα για τον διαβήτη και να προκαλέσουν υπογλυκαιμία. Για αυτόν τον λόγο, η δοσολογία και η διάρκεια χρήσης πρέπει να καθορίζονται από τον θεράποντα γιατρό ή από τον προσωπικό γιατρό. Απαιτείται, επίσης, προσοχή σε άτομα με υποκείμενα προβλήματα υγείας ή εγκυμοσύνη.

Γενικά, ο συνδυασμός της βοτανοθεραπείας με μια ισορροπημένη διατροφή και έναν υγιεινό τρόπο ζωής μπορεί να αποτελέσει έναν ισχυρό σύμμαχο για τη βέλτιστη υγεία και ευεξία.

Είναι σίγουρα σοκαριστικό να βλέπουμε έναν αγαπημένο καλλιτέχνη να καταρρέει επάνω στη σκηνή. Και σίγουρα, όλοι περιμένουμε να ακούσουμε για τη θετική έκβαση της υγείας της Μαρινέλλας, που, όπως αναφέρει το νεότερο ιατρικό ανακοινωθέν από το νοσοκομείο Υγεία όπου νοσηλεύεται στην μονάδα εντατικής θεραπείας, υπέστη βαρύ αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και αυτή τη στιγμή, η κατάσταση της υγείας της είναι σταθερή. Τι είναι όμως η κατάσταση αυτή, ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο και -το πιο σημαντικό- πώς μπορούμε να την προλάβουμε.

Τι είναι το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο

Όπως εξηγεί η παθολόγος, καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, κ. Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, ένα αιμορραγικό εγκεφαλικό προκαλείται, όταν «σπάει» ένα αιμοφόρο αγγείο στον εγκέφαλο. Οι παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με αυτή την κατάσταση είναι πολλοί και κυρίως περιλαμβάνουν τα παρακάτω:

1. Υψηλή αρτηριακή πίεση που δεν είναι υπό έλεγχο.
2. Υπερθεραπεία με αντιπηκτικά.
3. Διογκώσεις στα τοιχώματα των αιμοφόρων αγγείων, γνωστά ως ανευρύσματα.
4. Τραύμα στο κεφάλι, όπως από τροχαίο ατύχημα.
5. Εναπόθεση πρωτεϊνών στα τοιχώματα των αιμοφόρων αγγείων που οδηγούν σε αδυναμία στο τοίχωμα των αγγείων. Αυτό είναι γνωστό ως εγκεφαλική αμυλοειδική αγγειοπάθεια.
6. Ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο που οδηγεί σε εγκεφαλική αιμορραγία.
7. Μια λιγότερο συχνή αιτία αιμορραγίας στον εγκέφαλο είναι η ρήξη μιας αρτηριοφλεβικής δυσπλασίας (AVM).

Οι πιο βασικοί παράγοντες κινδύνου

Ο πρώτος βασικός τρόπος είναι να γνωρίζουμε και να μειώσουμε κατά το δυνατόν τους γνωστούς παράγοντες κινδύνου. Ανάμεσά τους είναι η παχυσαρκία, η απουσία φυσικής δραστηριότητας, η μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ, η υψηλή αρτηριακή πίεση, το κάπνισμα, η υψηλή χοληστερόλη και ο διαβήτης. Στις καταστάσεις που αυξάνουν τον κίνδυνο περιλαμβάνονται, επίσης, οι καρδιαγγειακές παθήσεις, συμπεριλαμβανομένης της καρδιακής ανεπάρκειας, ή του ακανόνιστου καρδιακού ρυθμού, όπως η κολπική μαρμαρυγή καθώς και το προσωπικό ή οικογενειακό ιστορικό εγκεφαλικού επεισοδίου, καρδιακής προσβολής ή παροδικού ισχαιμικού επεισοδίου.

Πώς μπορούμε να προστατευτούμε από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο

Η πρόληψη, μαζί με τα τακτικά τσεκ απ, είναι το βασικότερο όπλο που έχουμε στα χέρια μας για να προλάβουμε την εκδήλωση μίας τόσο σοβαρής κατάστασης. Οι συστάσεις των ειδικών δεν θα μας εκπλήξουν – πρόκειται για βασικές στρατηγικές πρόληψης καρδιακών και εγκεφαλικών παθήσεων που συνιστούν έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Όπως τις συνοψίζει η κ. Ψαλτοπούλου είναι οι παρακάτω:

• Έλεγχος της υπέρτασης, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος εγκεφαλικού. Εάν έχει προηγηθεί εγκεφαλικό, η μείωση της αρτηριακής πίεσης μπορεί να βοηθήσει να αποτρέψετε ένα ισχαιμικού ή αιμορραγικού εγκεφαλικού στο μέλλον.

• Μείωση της ποσότητα της χοληστερόλης και των κορεσμένων λιπαρών στη διατροφή. Η κατανάλωση λιγότερων λιπαρών, ειδικά κορεσμένων και τρανς, μπορεί να μειώσει τη συσσώρευση πλάκας και χοληστερόλης στις αρτηρίες. Εάν είναι ανέφικτος ο έλεγχος της χοληστερόλης μόνο μέσω διατροφικών αλλαγών, μπορεί να χρειαστεί ένα φάρμακο για τη μείωση της χοληστερόλης.

• Διακοπή του καπνίσματος. Το κάπνισμα αυξάνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού για τους καπνιστές και τους μη καπνιστές που εκτίθενται στο παθητικό κάπνισμα. Η διακοπή μειώνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού.

• Διαχείριση του διαβήτη. Η διατροφή, η άσκηση και η απώλεια βάρους μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση του σακχάρου σε ένα υγιές εύρος. Εάν οι παράγοντες του τρόπου ζωής δεν επαρκούν για τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα, μπορεί να σας συνταγογραφηθεί φάρμακο για τον διαβήτη.

• Διατήρηση ενός υγιούς βάρους. Το υπερβολικό βάρος συμβάλλει σε άλλους παράγοντες κινδύνου για εγκεφαλικό, όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση, οι καρδιαγγειακές παθήσεις και ο διαβήτης.

• Υιοθέτηση μιας διατροφής πλούσιας σε φρούτα και λαχανικά. Η κατανάλωση πέντε ή περισσότερων μερίδων φρούτων ή λαχανικών κάθε μέρα μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εγκεφαλικού. Η μεσογειακή διατροφή, η οποία δίνει έμφαση στο ελαιόλαδο, τα φρούτα, τους ξηρούς καρπούς, τα λαχανικά και τα δημητριακά ολικής αλέσεως, μπορεί να είναι χρήσιμη.

• Τακτική άσκηση. Η αερόβια άσκηση μειώνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού με πολλούς τρόπους. Η άσκηση μπορεί να μειώσει την αρτηριακή πίεση, να αυξήσει τα επίπεδα της καλής χοληστερόλης και να βελτιώσει τη συνολική υγεία των αιμοφόρων αγγείων και της καρδιάς. Βοηθά, επίσης, στην απώλεια βάρους, στον έλεγχο του διαβήτη και στη μείωση του άγχους. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, συστήνονται σταδιακά έως και 30 λεπτά μέτριας σωματικής δραστηριότητας τις περισσότερες ή όλες τις ημέρες της εβδομάδας.

• Κατανάλωση αλκοόλ με μέτρο, αν όχι καθόλου. Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ αυξάνει τον κίνδυνο υψηλής αρτηριακής πίεσης, ισχαιμικών εγκεφαλικών και αιμορραγικών εγκεφαλικών επεισοδίων. Το αλκοόλ μπορεί, επίσης, να αλληλεπιδράσει με άλλα φάρμακα. Ωστόσο, η κατανάλωση μικρών έως μέτριων ποσοτήτων αλκοόλ μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη του ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου και στη μείωση της τάσης πήξης του αίματος. Μια μικρή έως μέτρια ποσότητα είναι περίπου ένα ποτό την ημέρα.

• Αντιμετώπιση της αποφρακτικής άπνοιας ύπνου, η οποία είναι μια διαταραχή ύπνου που προκαλεί διακοπή της αναπνοής για σύντομες περιόδους αρκετές φορές κατά τη διάρκεια του ύπνου. Ο γιατρός σας μπορεί να συστήσει μια μελέτη ύπνου εάν υπάρχουν συμπτώματα. Η θεραπεία περιλαμβάνει μια συσκευή, που παρέχει θετική πίεση αεραγωγών μέσω μιας μάσκας για να κρατά τον αεραγωγό ανοιχτό κατά τη διάρκεια του ύπνου.

• Τέλος, εάν έχει προηγηθεί ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο, μπορεί να χρειαστούν φάρμακα που θα βοηθήσουν στη μείωση του κινδύνου για επόμενο εγκεφαλικό. Εάν έχει προηγηθεί ΠΙΕ, τα φάρμακα μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου στο μέλλον. Αυτά τα φάρμακα μπορεί να περιλαμβάνουν, ανάλογα της αιτιολογίας και αντιαιμοπεταλιακά ή αντιπηκτικά.

Τα θρεπτικά συστατικά, οι βασικές βιταμίνες και τα μέταλλα, που περιέχει το γκρέιπφρουτ, μπορούν να βοηθήσουν στην προώθηση του υγιούς δέρματος και στην προστασία από διάφορες καταστάσεις. Μπορούν, επίσης, να παίξουν ρόλο στην διατήρηση του βάρους.

Η πιο γνωστή ιδιότητα του γκρέιπφρουτ είναι η χαμηλή περιεκτικότητα του σε θερμίδες και ζάχαρη. Ως εκ τούτου, είναι το φρούτο τον ανθρώπων με διαβήτη κι εκείνων, που δεν τρώνε ζάχαρη. Το γκρέιπφρουτ διατίθεται σε ποικιλίες λευκού, ροζ και κόκκινου. Όλες είναι εξαιρετικά ευεργετικές για την ανθρώπινη υγεία. Επίλεξε αυτό που σου αρέσει περισσότερο να τρως. Γενικά, οι κόκκινες ποικιλίες είναι πιο γλυκές και παρέχουν υψηλότερο ποσοστό της καθημερινής συνιστώμενης πρόσληψης βιταμίνης Α.

Θρεπτική αξία σε ένα μεσαίο γκρέιπφρουτ

Ενέργεια (θερμίδες) 64
Πρωτεΐνη (g) 1,3
Υδατάνθρακες (g) 16,2, εκ των οποίων 14 g είναι ζάχαρη
Ίνες (g) 2.2
Σίδηρος (mg) 0,2
Ασβέστιο (mg) 24
Μαγνήσιο (mg) 16
Φώσφορος (mg) 16
Κάλιο (mg) 278
Βιταμίνη C (mcg) 68,8
Φολικό άλας (mcg) 20
Χολίνη (mg) 15,4
Βιταμίνη Α (mcg) 92
Β-καροτένιο (mcg) 1.100
Λυκοπένιο (mcg) 2.270
Λουτεΐνη και ζεαξανθίνη (mcg) 12

Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα

Οι άνθρωποι πρέπει να αποφεύγουν να καταναλώνουν γκρέιπφρουτ, όταν παίρνουν ορισμένα φάρμακα, καθώς έχει ικανότητα δέσμευσης ενζύμων. Αυτό μπορεί να κάνει το φάρμακο να περάσει από το έντερο στην κυκλοφορία του αίματος γρηγορότερα από το συνηθισμένο. Κάτι τέτοιο μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα φαρμακευτικής αγωγής στο αίμα, με αρκετά επικίνδυνα αποτελέσματα.

Προσοχή σε:

στατίνες
αποκλειστές διαύλων ασβεστίου
μερικά ψυχιατρικά
Παθήσεις των νεφρών

Τα άτομα με λοιμώξεις των νεφρών θα πρέπει, επίσης, να είναι προσεκτικά, όταν καταναλώνουν γκρέιπφρουτ, λόγω των υψηλών επιπέδων καλίου, που περιέχει. Η βλάβη στα νεφρά μπορεί να δυσκολέψει την απομάκρυνση της περίσσειας καλίου από το αίμα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η συσσώρευση καλίου μπορεί να είναι απειλητική για την ζωή.

Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση

Τα άτομα με γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση μπορεί να παρουσιάσουν επιδείνωση της καούρας και παλινδρόμηση κατά την κατανάλωση γκρέιπφρουτ, καθώς είναι πολύ όξινο. Όπως συμβαίνει και με το λεμόνι και το πορτοκάλι.

Πηγή: Botanistas / MedicalNewsToday