Κατεβαίνω και ανεβαίνω το στενό του σπιτιού μου. Μου αρκεί να βλέπω τη θάλασσα από το ψηλότερο σημείου του δρόμου αυτή την απερίγραπτη ώρα του πρωινού. Δε θέλω να πάω πουθενά. Αυτή η πόλη με στραγγίζει με το συμβιβασμό και τη μιζέρια της. Τα αιώνια θέματα της φυγής μου διαλύονται από τα ευφάνταστα σκίτσα των πιτσιρικιών στο λασπωμένο καπό του αυτοκινήτου μου. Πέη με ρόδες Λούνα Παρκ. Πάρτε στα χέρια σας την κατάσταση, παιδιά μου. Τα πάντα μπορούν να γίνουν υψηλή τέχνη.

Ο ανώνυμος ήρωας ενός βιβλίου του Μπράνιμιρ Στσεπάνοβιτς* παίρνει το τρένο αφήνοντας οριστικά πίσω τη ζωή του στην πόλη, σε μια πορεία απαλλαγής από τον εαυτό του και τους δισταγμούς του. Εμείς εδώ, οι επώνυμοι, όταν θέλουμε να κάνουμε το ίδιο παίρνουμε τα αυτοκίνητά μας. Τα οδηγούμε στη Δροσοπούλου και τη λεωφόρο Ηρακλείου και, αν τα αφήσουμε μόνα τους, ξέρουν το δρόμο για να γυρίσουν σπίτι. Όλες οι διαδρομές μας στην πόλη αποκτούν νόημα και υποβοηθούνται από ένα ανελέητο κυνηγητό. Τρέχουμε ο ένας πίσω από τον άλλον από περιέργεια ή από ανάγκη να ξεφύγουμε από τη ρουτίνα μας. Από ένα σημείο και μετά η περιέργεια μετατρέπεται σε οργισμένη και παράλογη καταδίωξη. Εδώ είμαστε τώρα.

Όλος αυτός ο παραλογισμός, πριν με καταπιεί, με βοηθάει να καταλάβω τι αξίζει και τι όχι. Νιώθω σαν ένας ανώνυμος ήρωας βιβλίου κι εγώ. Ο συγγραφέας με βάζει να νοσταλγώ τα μοναχικά βουνά των παιδικών μου χρόνων. Την καλοκαιρινή φύση με τις μυρωδιές των βοτάνων και τους κελαηδισμούς των πουλιών. Την αύρα των προγόνων μου. Μου καθρεφτίζει το νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης που βρίσκεται στην αγάπη και την ομορφιά, αλλά με δείχνει συνεχώς αφηρημένο να το χάνω. Ελπίζω να κρατάει για το τέλος μια ανατροπή και στο επίμετρο να γράφει ένα απόσπασμα από το ποίημα «Ελεγείο όχι θλιμμένο» του Washington Delgado.

Δεν ξέρω τι άλλο να σου γράψω πέρα από κάτι τέτοιο αταξινόμητο. Τα αντικείμενα για τα οποία σου έχω μιλήσει υπάρχουν δίπλα σ’ αυτά που δεν υπάρχουν και για τα οποία δεν έχει ακουστεί ούτε λέξη. Τα βιβλία αλλάζουν θέση κατά προτεραιότητα. Βιβλιοθήκη, τραπεζάκι, κομοδίνο και αντίστροφα. Είναι τόσα πολλά για μια τόσο μικρή ζωή. Ο φωτισμός εξακολουθεί να μην έρχεται σε ισορροπία. Ή θα είναι έντονος ή θα είναι χαμηλός. Όταν θα φύγω, θα τα αφήσω όλα όπως τα είδες την τελευταία φορά. Οι μαγνήτες διάσημων προσωπικοτήτων στο ψυγείο, η fleece πεταμένη στον καναπέ και οι σκληροί μου δίσκοι κλειδωμένοι στο ντουλάπι. Θα πάρω μόνο ό,τι μας κάνει ξεχωριστούς και θα το φέρω σε μια μεγάλη υπερσύγχρονη πόλη. Εκεί θα μπορώ να ζήσω μέχρι την άλλη μου ζωή χωρίς να γίνω άλλη μια αλληγορία που θα διαβάσεις. Εκεί κάθε πρωί που θα ανοίγω το παράθυρο, το τοπίο θα αλλάζει.

*Το βιβλίο έχει τίτλο «Στόμα γεμάτο χώμα»

Ανεβαίνω αμέτρητες στροφές για να βρεθώ στα 850 μέτρα υψόμετρο. Μπαίνω στον Πλάτανο, γνωστό κεφαλοχώρι της ορεινής Ναυπακτίας. Η ιδιαίτερη πατρίδα του γνωστού θεατράνθρωπου, Δημήτρη Ροντήρη και αγαπημένο μέρος του Καραϊσκάκη για να αναρρώνει από τη φυματίωση. Μετά, το Χάνι Λιόλιου. Εκεί ο φούρνος καίει από τις 6 το πρωί, μια στάση είναι απαραίτητη. Όταν φτάσει εδώ το μπλε αγροτικό, τα παιδιά θα φάνε κρουασάν και οι μεγάλοι θα πιουν ελληνικό καφέ. Κατεβαίνοντας προς το φράγμα του Εύηνου, στην πρώτη πηγή, συναντάω ένα τζιπ Lada Niva. Οδηγός ένας νεαρός και δίπλα του ο παππούς. Τον καμαρώνει που έχει τα χέρια στο τιμόνι. Έχουν γεμίσει τα παγούρια με νερό και είναι έτοιμοι να ξεκινήσουν. Φτάνω στη γέφυρα της Κλεπάς, έχω ακόμα ένα βουνό ν’ ανέβω. Χωματόδρομος. Όπου να ‘ναι, φτάνω.

Το χωριό μου φαίνεται στη μύτη μιας πλαγιάς του βουνού, μέσα σ’ ένα πυκνό δάσος από έλατα. «Καλώς ήρθατε στο Λιβαδάκι», ο πολιτιστικός σύλλογος. Ένα ξεχασμένο μέρος στα σύνορα τριών νομών, Αιτωλοακαρνανίας, Ευρυτανίας, Φωκίδας, με μόλις 43 μόνιμους κατοίκους. Το καλοκαίρι γεμίζει από παραθεριστές, που όσο περνάνε τα χρόνια γίνονται όλο και λιγότεροι. Λένε «καλό καλοκαίρι» στις 14 Αυγούστου και δυο μέρες μετά, «καλό χειμώνα». Είναι χτισμένο στις βορειοανατολικές πλαγιές αντερείσματος του βουνού Κοκκινιάς, στα 1.200 μέτρα υψόμετρο. Δεν είναι γραφικό σαν τα γνωστά χωριά της Ηπείρου και δεν αποτελεί τουριστική ατραξιόν. Είναι όμως, όπως και πολλά άλλα ορεινά μέρη στην Ελλάδα, κομμάτι του καθρέφτη της ιστορίας των τελευταίων αιώνων. Από το χτίσιμο των σπιτιών, την αναζήτηση νερού και τις αγροτικές καλλιέργειες, μέχρι το θέατρο πολεμικών επιχειρήσεων και την μετακίνηση του πληθυσμού στον κάμπο και τις πόλεις.

Εδώ νιώθεις ότι όλη η πληροφορία έρχεται από κάτω. Περπατώντας στα γύρω βουνά θα δεις αδειανά πολυβολεία του εμφυλίου και μέσα στα δάση κρυψώνες ανταρτών. Ανεβαίνοντας στις κορυφές, το μάτι σου θα πέσει σε άλλες κορυφές. Δημιουργείται η εντύπωση ότι δεν τελειώνουν πουθενά. «Ο τόπος μας είναι κλειστός, όλο βουνά που έχουν για σκεπή το χαμηλό ουρανό μέρα και νύχτα», όπως έγραφε ο Σεφέρης. Η ίδια εικόνα σε άλλους εμπνέει ένα ποίημα και σε άλλους,κόντρα στο φυσικό τοπίο, πανύψηλες ανεμογεννήτριες.

Είμαι τυχερός που πρόλαβα ν’ ακούσω τις ιστορίες από τα χείλη των παππούδων και των γιαγιάδων. Γι’ αυτούς, το βουνό είναι η ζωή τους και για εμάς σημείο αναφοράς. Είναι το αυγουστιάτικο σκηνικό των παιδικών μας χρόνων. Το βίωμα της ιστορίας και της φύσης. Τα πρώτα μας βήματα, η πρώτη βόλτα. Το σβήσιμο των διακοπών μετά τα πολύβουα νησιά. Ο νυχτερινός ουρανός των αστερισμών. Το ασφαλές νοητικό και φυσικό καταφύγιο που επιστρέφουμε, όταν τα βρίσκουμε σκούρα. Το γεφύρωμα της σιωπηλής γενιάς της κατοχής με τους millennials. Αυτοί μας έμαθαν πώς είναι να ζεις χωρίς θερμοσίφωνα κι εμείς τους δείξαμε τη βίντεο-κλήση. Ερχόμουν, έρχομαι και θα έρχομαι εδώ. Ελπίζω να γίνω ο (γλυκός) ασπρομάλλης παππούς, που θα κρατάει γερά το τιμόνι στις στροφές.