Ανάλυση δορυφορικών εικόνων από το 2018 έως το 2023 δείχνει ότι σε Βρετανία και ηπειρωτική Ευρώπη χάθηκαν από το τσιμέντο περίπου 9.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα γης – μια έκταση ίση με την Κύπρο. Πρόκειται για περίπου 1.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα τον χρόνο ή 600 γήπεδα ποδοσφαίρου κάθε μέρα. Οι φυσικοί βιότοποι αλλά και γεωργικές εκτάσεις εξαφανίζονται, με σοβαρές συνέπειες για την τροφή, την υγεία και την ανθεκτικότητα της ηπείρου απέναντι στην κλιματική κρίση.

Η απώλεια πράσινων εκτάσεων δεν αφορά μόνο την άγρια φύση αλλά και την αγροτική παραγωγή. «Η γη που χάνεται λόγω της άναρχης ανάπτυξης είναι βασικός παράγοντας εξαφάνισης της βιοποικιλότητας, αλλά και μείωσης της καλλιεργήσιμης γης καθώς οι πόλεις επεκτείνονται», τόνισε ο καθηγητής Στιβ Κάρβερ από το Πανεπιστήμιο του Λιντς.

Από πράσινο σε γκρίζο: Η Ευρώπη «τσιμεντώνει» το μέλλον της

Η εικόνα είναι ανησυχητική σε όλη την ήπειρο. Στην Πορτογαλία, προστατευμένοι αμμόλοφοι μετατράπηκαν σε πολυτελές γήπεδο γκολφ. Όπως δίνει παραδείγματα η έρευνα, αναφέρεται ότι στην Τουρκία, ένας υγροβιότοπος στη Σμύρνη, που φιλοξενούσε φλαμίνγκο και πελεκάνους, καλύφθηκε από μπετόν για να δημιουργηθεί μαρίνα πολυτελών γιοτ. Στην Ελλάδα, ανεμογεννήτριες εγκαθίστανται στο Βέρμιο, σε περιοχή που χαρακτηρίζεται άγριας φύσης από τον νόμο. Στη Γερμανία, μισό εκατομμύριο δέντρα κόπηκαν κοντά στο Βερολίνο για την επέκταση του εργοστασίου της Tesla.

Η ευρωβουλευτής των Πρασίνων, Λένα Σίλινγκ, χαρακτήρισε τα στοιχεία «σοκαριστικά» και προειδοποίησε ότι η Ευρώπη προδίδει τη νεολαία της. «Κάθε δάσος, κάθε καλλιεργήσιμη γη, κάθε σημείο βιοποικιλότητας που καταστρέφεται για βραχυπρόθεσμο κέρδος είναι μια υπόσχεση που σπάμε. Τσιμεντώνουμε το ίδιο μας το μέλλον».

Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι μεγαλύτερες απώλειες καταγράφηκαν στην Τουρκία, με περισσότερα από 1.800 τετραγωνικά χιλιόμετρα χαμένα, ακολουθούν η Πολωνία, η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η τάση είναι πανευρωπαϊκή: κάθε χώρα χάνει κομμάτι της φυσικής και αγροτικής της γης, βάζοντας σε κίνδυνο όχι μόνο την κλιματική της στρατηγική, αλλά και την ίδια την επιβίωσή της.

Η έρευνα Green to Grey καταλήγει σε ένα σκληρό συμπέρασμα: η Ευρώπη καταστρέφει σταδιακά την ίδια τη βάση που στηρίζει την υγεία, την τροφή και το μέλλον των πολιτών της, με ρυθμό που δεν μπορεί πλέον να αγνοηθεί.

Πηγή: Lifo.gr

Σύμφωνα με νέα παγκόσμια μελέτη του Πανεπιστημίου Monash της Μελβούρνης, το να φυτευτούν περισσότερα δέντρα στις πόλεις θα μπορούσε να σώσει περισσότερες από ένα εκατομμύριο ζωές σε μόλις δύο δεκαετίες. Το εύρημα προσθέτει ένα εξαιρετικά ισχυρό επιχείρημα υπέρ της ενίσχυσης του αστικού πρασίνου, προσδίδοντας του χαρακτήρα μιας απαραίτητης επένδυσης για την ανθρώπινη επιβίωση.

Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε δεδομένα από 830 τοποθεσίες σε 53 χώρες, καλύπτοντας την περίοδο 2000-2019. Το αποτέλεσμα προκαλεί δέος: αν οι πόλεις είχαν αυξήσει το ποσοστό του αστικού πρασίνου τους κατά 30%, θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί 1,16 εκατομμύρια θάνατοι που συνδέονται με τη ζέστη. Πρόκειται για πάνω από το ένα τρίτο των περίπου μισού εκατομμυρίου ετήσιων θανάτων που καταγράφηκαν αυτή την εικοσαετία λόγω των ακραίων θερμοκρασιών. Στην Ευρώπη, θα μπορούσαν να σωθούν σχεδόν 400.000 άνθρωποι, ενώ στην Ασία –και ιδίως στις πιο ευάλωτες περιοχές της Νότιας Ασίας και της Ανατολικής Ευρώπης– ο αριθμός θα ξεπερνούσε τις 500.000.

«Η αστική βλάστηση δεν προσφέρει μόνο σκιά, αλλά συνεισφέρει καθοριστικά στην ψύξη των πόλεων», εξηγεί ο επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, καθηγητής Yuming Guo. Το πράσινο λειτουργεί ως φυσικό κλιματιστικό, μειώνοντας τη θερμοκρασία του αέρα και των επιφανειών μέσω της σκίασης, της εκτροπής της ηλιακής ακτινοβολίας και της εξατμισοδιαπνοής – της διαδικασίας δηλαδή κατά την οποία το νερό εξατμίζεται από το έδαφος και τα φύλλα των δέντρων, δροσίζοντας το περιβάλλον. Σε πυκνοδομημένες περιοχές, όπου το σκυρόδεμα και η άσφαλτος κατακρατούν και εκπέμπουν θερμότητα, το φαινόμενο της λεγόμενης «αστικής θερμικής νησίδας» επιβαρύνει την ήδη υψηλή θερμοκρασία, δημιουργώντας συνθήκες επικίνδυνες για τον ανθρώπινο οργανισμό. Τα δέντρα, προσφέροντας φυσική σκιά και δροσιά, αποτελούν το πιο αποτελεσματικό αντίδοτο.

Αλλά τα οφέλη της ενίσχυσης του αστικού πρασίνου δεν περιορίζονται μόνο στην καταπολέμηση της ζέστης. Η ερευνητική ομάδα επισημαίνει ότι το πράσινο των πόλεων βελτιώνει την ποιότητα του αέρα, κατακρατώντας ρύπους, ενώ ενθαρρύνει τη σωματική δραστηριότητα και την κοινωνική αλληλεπίδραση. Παράλληλα, έχει καταλυτική επίδραση στην ψυχική υγεία των κατοίκων, προσφέροντας καταφύγιο χαλάρωσης και στήριξης στην αγχωτική ζωή των μεγαλουπόλεων.

Η κλιματική κρίση, με τη συνεχή επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης, καθιστά επιτακτική την ανάγκη για στοχευμένες παρεμβάσεις στο αστικό τοπίο. Παρότι η δραστική μείωση των εκπομπών CO2 παραμένει το κεντρικό στοίχημα της ανθρωπότητας, η ενίσχυση του αστικού πρασίνου προσφέρει μία πιο άμεση, εφικτή και αποτελεσματική λύση για την προστασία της δημόσιας υγείας. Όπως επισημαίνει ο καθηγητής Guo, αυτή η προσέγγιση δεν αφορά μόνο την επιβίωση, αλλά την ποιότητα ζωής των κατοίκων των πόλεων.

Ειδικά για την Ευρώπη, όπου οι πυκνοκατοικημένες μητροπόλεις βιώνουν όλο και συχνότερα καταστροφικούς καύσωνες, η ανάγκη να μετατραπούν οι αστικές περιοχές από γκρίζα τοπία σε πράσινα καταφύγια γίνεται πιο επιτακτική από ποτέ. Το να επενδύσουμε στο πράσινο των πόλεων δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά επιτακτική ανάγκη για να σώσουμε ζωές, να περιορίσουμε την κλιματική επιβάρυνση και να προσφέρουμε στις επόμενες γενιές πόλεις ανθεκτικές, ανθρώπινες και βιώσιμες, τονίζει η έκθεση.