Η γέννηση των νεοσσών αποτελεί ένα αρχικό βήμα για την ανάκαμψη του οικοσυστήματος σε μια περιοχή που επλήγη σοβαρά από τις φωτιές το 2022, το 2023 και το 2025.

Το δάσος της Δαδιάς αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα καταφύγια για γύπες στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τη βιολόγο Σύλβια Ζακκάκ από τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), στην Ελλάδα ζουν τρία από τα τέσσερα βασικά είδη γυπών που αναπαράγονται στην Ευρώπη: ο μαυρογύπας, ο γύπας, ο ασπροπάρης και ο γυπαετός.

Κατεστραμμένο μεγάολο μέρος του δάσους της Δαδιάς από τις φωτιές

Οι πυρκαγιές των προηγούμενων ετών κατέστρεψαν μεγάλο μέρος του δάσους, συμπεριλαμβανομένων των ψηλών δέντρων όπου οι μαυρογύπες συνήθιζαν να χτίζουν τις φωλιές τους. Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς οι φωλιές των μαυρογυπών μπορεί να φτάσουν διάμετρο έως και τρία μέτρα, απαιτώντας ισχυρή στήριξη.

Για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα, από το 2023 οι ειδικοί άρχισαν να εγκαθιστούν τεχνητές φωλιές στο δάσος. Η παρέμβαση αυτή φαίνεται πως είχε αποτέλεσμα: ο αριθμός των αναπαραγόμενων ζευγαριών μαυρογύπα αυξήθηκε από 36 σε 47, σύμφωνα με τα στοιχεία του 2025.

Ωστόσο, οι προκλήσεις παραμένουν. Πολλά από τα καμένα δέντρα συνεχίζουν να καταρρέουν, μειώνοντας τις διαθέσιμες θέσεις για φωλεοποίηση. Τα νεαρά δέντρα που φυτρώνουν δεν μπορούν ακόμη να αντέξουν το βάρος των μεγάλων φωλιών. Γι’ αυτό οι επιστήμονες και οι άνθρωποι του ΟΦΥΠΕΚΑ δημιουργούν ενισχυμένες βάσεις φωλιάς στις κορυφές νεαρών δέντρων, χρησιμοποιώντας ξύλινες κατασκευές για στήριξη. Οι μαυρογύπες εντοπίζουν αυτές τις βάσεις και συνεχίζουν μόνοι τους την κατασκευή της φωλιάς.

Η εμφάνιση των πρώτων νεοσσών δείχνει ότι, παρά τις μεγάλες καταστροφές, η άγρια ζωή επιστρέφει σταδιακά στη Δαδιά. Οι ειδικοί τονίζουν ότι τα ζώα συχνά παραμένουν πιστά στον τόπο τους ακόμη και μετά από μεγάλες φυσικές καταστροφές.

Η ανάκαμψη του πληθυσμού του μαυρογύπα αποτελεί έτσι μια μικρή αλλά σημαντική ένδειξη ότι το οικοσύστημα του δάσους της Δαδιάς αρχίζει σιγά-σιγά να βρίσκει ξανά τον ρυθμό του.

Πηγή: Lifo.gr

Με την γέννηση και επιβίωση 27 νεοσσών Μαυρόγυπα ολοκληρώθηκε η αναπαραγωγική περίοδος του είδους στο Δάσος της Δαδιάς. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Μονάδας Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών του ΟΦΥΠΕΚΑ (Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής) φέτος φώλιασαν και έκαναν αυγά στην περιοχή 47 ζευγάρια, αριθμός-ρεκόρ για την περιοχή. Από τα πουλιά που γεννήθηκαν, πέταξαν 27 νεοσσοί. Το ποσοστό αναπαραγωγικής επιτυχίας είναι το σύνηθες για την περιοχή, δεδομένου ότι κάποια αυγά δεν εκκολάπτονται ή κάποιοι νεοσσοί δεν επιβιώνουν, κυρίως λόγω καιρικών συνθηκών ή θήρευσης από κορακοειδή.

Αξίζει να σημειωθεί πως, πέρυσι, κατά την πρώτη αναπαραγωγική περίοδο μετά από την μεγάλη πυρκαγιά στον Έβρο, είχαν καταγραφεί 38 ζευγάρια, ενώ πριν από την πυρκαγιά του 2023, ο μέγιστος αριθμός που είχε καταγραφεί ήταν 36 ζευγάρια, το 2021 και το 2023. Φέτος καταγράφηκε ο μεγαλύτερος αναπαραγόμενος πληθυσμός των τελευταίων τριάντα ετών, από τότε που ξεκίνησε η συστηματική παρακολούθηση του είδους.

Η σταδιακή αύξηση του πληθυσμού του είδους οφείλεται σε σημαντικό βαθμό στις μακροχρόνιες προσπάθειες διατήρησης που υλοποιούνται στην περιοχή. Αυτές περιλαμβάνουν μέτρα για τον περιορισμό της θνησιμότητας από ανθρωπογενή αίτια, την εξασφάλιση της διαθεσιμότητας τροφής και τη διαχείριση των ενδιαιτημάτων του, ενώ επίσης αντίστοιχες προσπάθειες ενίσχυσης του πληθυσμού γίνονται στην γειτονική Βουλγαρία.

Μέτρα προστασίας

Το προσεχές διάστημα θα γίνει παγίδευση πουλιών -μεταξύ άλλων και νεαρών πουλιών που γεννήθηκαν φέτος-, προκειμένου να τους τοποθετηθούν πομποί για την αποτελεσματικότερη παρακολούθησή τους. Παράλληλα, ο ΟΦΥΠΕΚΑ θα προχωρήσει στην εγκατάσταση επιπλέον είκοσι τεχνητών φωλιών για τον Μαυρόγυπα, στο πλαίσιο του LIFE Rhodope Vulture. Υπενθυμίζεται ότι αμέσως μετά την πυρκαγιά είχαν τοποθετηθεί 15 τεχνητές φωλιές, ώστε να υποκατασταθούν οι θέσεις φωλεοποίησης που καταστράφηκαν, αλλά και όσες αναμένεται να χαθούν σταδιακά, με την κατάρρευση των καμμένων δέντρων.

Ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ) είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου εποπτευόμενο από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με αποστολή τη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών στην Ελλάδα, τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, την προώθηση και υλοποίηση δράσεων βιώσιμης ανάπτυξης και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Πηγή: Lifo.gr