Άσθμα – fortuno.gr

Όλα όσα πρέπει να γνωρίζεις για το άσθμα, χωρίς να σου κόβεται η ανάσα

Ρούλα Σκουρογιάννη — Wed, 06 May 2026 08:55:07 +0000

Έχεις νιώσει ποτέ το στήθος σου να σφίγγει μετά από ένα δυνατό τρέξιμο ή εκείνον τον επίμονο βήχα που σε πιάνει το βράδυ και δεν σε αφήνει να κλείσεις μάτι; Αν ναι, δεν είσαι μόνος. Το άσθμα μπορεί να ακούγεται σαν κάτι «παλιομοδίτικο» ή περιοριστικό, αλλά στην πραγματικότητα είναι μια κατάσταση που αφορά εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως – ανάμεσά τους και πολλούς top αθλητές ή celebrities.

Στην Ελλάδα, περίπου το 8-9% του πληθυσμού ζει με άσθμα, ενώ παγκοσμίως ο αριθμός των ασθενών αγγίζει τα 358 εκατομμύρια. Στα παιδιά μάλιστα, είναι η συχνότερη χρόνια πάθηση, επηρεάζοντας 1 στα 10. Όπως μας εξηγεί ο κ. Σπυρίδων Γκάτζιας, Αναπληρωτής Διευθυντής Πνευμονολόγος στο Metropolitan Hospital, το άσθμα δεν κάνει διακρίσεις: εμφανίζεται σε όλες τις ηλικίες και στα δύο φύλα. Ας δούμε, λοιπόν, τι ακριβώς συμβαίνει στους πνεύμονές μας και πώς μπορούμε να πάρουμε τον έλεγχο στα χέρια μας.

Τι είναι τελικά το άσθμα και πώς σε «προδίδει»;

Στην καρδιά του, το άσθμα είναι μια χρόνια φλεγμονή των αεραγωγών. Φαντάσου τους σωλήνες που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονές σου να στενεύουν και να ερεθίζονται, δυσκολεύοντας την κυκλοφορία του οξυγόνου.

Τα σημάδια που πρέπει να προσέξεις είναι:

• Συριγμός: Αυτό το χαρακτηριστικό «σφύριγμα» κατά την εκπνοή.
• Δύσπνοια: Η αίσθηση ότι δεν σου φτάνει ο αέρας, ειδικά όταν ασκείσαι.
• Βάρος στο στήθος: Ένα αίσθημα σφιξίματος που σε κάνει να δυσφορείς.
• Βήχας: Μπορεί να είναι ξηρός ή με φλέματα (πύελα).

Το «κόλπο» με το άσθμα είναι ότι τα συμπτώματα δεν είναι σταθερά. Μπορεί να έρχονται και να φεύγουν, να γίνονται πιο έντονα τη νύχτα ή νωρίς το πρωί και να υποχωρούν αυτόματα ή με την κατάλληλη αγωγή.

Ποιος φταίει; Γονίδια vs Περιβάλλον

Γιατί κάποιοι εμφανίζουν άσθμα και άλλοι όχι; Η απάντηση κρύβεται σε έναν συνδυασμό DNA και lifestyle. Η γενετική προδιάθεση (το οικογενειακό ιστορικό) παίζει μεγάλο ρόλο, αλλά οι περιβαλλοντικοί «πυροκροτητές» είναι αυτοί που κάνουν τη ζημιά.

Στους συνήθεις ύποπτους περιλαμβάνονται:

• Το κάπνισμα και οι ρύποι της πόλης.
• Τα αλλεργιογόνα (γύρη, μούχλα, σκόνη).
• Το τρίχωμα των κατοικίδιων (sorry, Rex και Kitty!).
• Οι ιογενείς ή βακτηριακές λοιμώξεις.
• Το έντονο στρες και η σωματική άσκηση.
• Ακόμα και ο κρύος αέρας ή ορισμένα φάρμακα (όπως η ασπιρίνη).

Η διάγνωση: Μια απλή εξέταση αρκεί

Πολλοί άνθρωποι υποφέρουν για χρόνια χωρίς να ξέρουν ότι έχουν άσθμα, απλώς επειδή έχουν συνηθίσει να ζουν έτσι. Αυτό όμως δυσκολεύει και τους γιατρούς στην αξιολόγηση της νόσου.
Η λύση είναι η σπιρομέτρηση. Πρόκειται για μια απλή, ανώδυνη αλλά βασική εξέταση που μετράει πόσο αέρα εισπνέεις και εκπνέεις σε συνάρτηση με το χρόνο. Έτσι, ο πνευμονολόγος καταλαβαίνει αν οι πνεύμονές σου λειτουργούν στο 100% ή αν υπάρχει κάποιος περιορισμός. Συχνά η διάγνωση συμπληρώνεται με τεστ αλλεργίας ή δοκιμασίες άσκησης.

Όταν το άσθμα γίνεται «αντάρτης»: Το μη ελεγχόμενο άσθμα

Υπάρχει μια μικρή ομάδα ασθενών που, παρά την πλήρη αγωγή, συνεχίζουν να έχουν καθημερινά συμπτώματα. Αυτό ονομάζεται μη ελεγχόμενο άσθμα.

Αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά, μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμες «ουλές» στους πνεύμονες (αναδιαμόρφωση των αεραγωγών), κάνοντας τα φάρμακα λιγότερο αποτελεσματικά και τον οργανισμό πιο ευάλωτο σε λοιμώξεις, όπως η πνευμονία.

Το καλό νέο; Σήμερα υπάρχουν στη φαρέτρα των ειδικών οιβιολογικοί παράγοντες και τα μονοκλωνικά αντισώματα. Πρόκειται για νέες, επαναστατικές θεραπείες που στοχεύουν απευθείας στην αιτία της φλεγμονής και μειώνουν την ανάγκη για λήψη κορτιζόνης.

Το «κλειδί» για μια φυσιολογική ζωή

Η λέξη-κλειδί είναι η εξατομίκευση. Ο στόχος της θεραπείας (που συνήθως περιλαμβάνει εισπνεόμενες συσκευές) είναι να μπορείς να ζεις χωρίς περιορισμούς. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;

Καμία δυσκολία στον ύπνο.

Φυσιολογική σωματική δραστηριότητα.

Ελάχιστη έως καθόλου ανάγκη για «ανακουφιστικά» φάρμακα.

Πλήρης ενημέρωση και εκπαίδευση για τη διαχείριση της νόσου.

Καλοκαίρι και άσθμα: Τι να προσέξεις

Αν και το καλοκαίρι είναι γενικά μια «φιλική» εποχή για τους ασθενείς λόγω της έλλειψης ορισμένων ρύπων, ο κ. Γκάτζιας προειδοποιεί: «Προσοχή στις απότομες εναλλαγές θερμοκρασίας (κρύο-ζέστη) και στα κρυώματα». Το δυνατό aircondition ή το παγωμένο νερό μετά από ζέστη μπορεί να πυροδοτήσουν μια κρίση. Το άσθμα δεν είναι εμπόδιο, αρκεί να ξέρεις πώς να το διαχειριστείς. Με τη σωστή συνεργασία με τον πνευμονολόγο σου, η αναπνοή σου θα είναι η τελευταία σου έννοια!

Πώς το άσθμα επηρεάζει εκατομμύρια Έλληνες – Διάγνωση και θεραπεία που αλλάζουν τα πάντα

Πώς το άσθμα επηρεάζει εκατομμύρια Έλληνες – Διάγνωση και θεραπεία που αλλάζουν τα πάντα

Ρούλα Σκουρογιάννη — Wed, 17 Sep 2025 09:59:49 +0000

Το άσθμα είναι μια από τις πιο διαδεδομένες χρόνιες παθήσεις παγκοσμίως, επηρεάζοντας περισσότερους από 350 εκατομμύρια ανθρώπους. Στην Ελλάδα, υπολογίζεται ότι περίπου 8-9% του πληθυσμού ζει με αυτή την αναπνευστική πρόκληση. Παρότι αποτελεί σύγχρονη πρόκληση δημόσιας υγείας, το άσθμα δεν είναι κάτι καινούριο. Αναφορές για την ασθένεια βρίσκονται σε αρχαίους αιγυπτιακούς παπύρους του 16ου αιώνα π.Χ., ενώ ο Όμηρος και ο Ιπποκράτης το περιέγραψαν με ακρίβεια αιώνες αργότερα.

Όταν η ανάσα «σφίγγει»: Τα συμπτώματα του άσθματος

Τα συμπτώματα του άσθματος είναι αναγνωρίσιμα και συχνά περιλαμβάνουν:

· Βήχα

· Δύσπνοια

· Συριγμό ή σφύριγμα κατά την αναπνοή

· Αίσθημα σφιξίματος στο στήθος

«Συχνά, οι ασθενείς αντιμετωπίζουν νυχτερινές ενοχλήσεις, όπως βήχα ή συρίττουσα αναπνοή, που δυσκολεύουν τον ύπνο», εξηγεί ο κ. Σπυρίδων Γκάτζιας, Αναπληρωτής Διευθυντής Πνευμονολόγος στο Metropolitan Hospital. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να εμφανίζονται περιοδικά, με μεγάλες περιόδους ύφεσης, είτε αυτόματα είτε με φαρμακευτική αγωγή. Ωστόσο, μπορεί και να επιδεινωθούν απότομα, οδηγώντας σε παρόξυνση, μια οξεία κατάσταση που απαιτεί άμεση ιατρική παρέμβαση.

Αλλεργικό ή όχι; Μύθοι και αλήθειες για τους τύπους άσθματος

Υπάρχει συχνά μια σύγχυση σχετικά με τις κατηγορίες του άσθματος. Πολλοί χρησιμοποιούν τον όρο «βρογχικό άσθμα» σαν να πρόκειται για ξεχωριστή μορφή, ενώ στην πραγματικότητα, όλα τα είδη άσθματος είναι βρογχικά. Οι κύριοι τύποι είναι:

· Αλλεργικό Άσθμα: Συνδέεται με αλλεργικές παθήσεις (π.χ. ρινίτιδα, έκζεμα) ή οικογενειακό ιστορικό αλλεργιών.

· Μη Αλλεργικό Άσθμα: Εμφανίζεται συνήθως σε ενήλικες, κυρίως γυναίκες, και δεν συνδέεται με αλλεργιογόνα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, το άσθμα μπορεί να συνδυάζεται με χρόνια βρογχίτιδα ή με ειδική φλεγμονή, ειδικά σε υπέρβαρα άτομα, κάνοντας τη διάκριση ακόμη πιο περίπλοκη.

Οι «εχθροί» της αναπνοής: Παράγοντες που επιδεινώνουν το άσθμα

Η καθημερινότητα κρύβει πολλούς παράγοντες που μπορούν να πυροδοτήσουν μια κρίση άσθματος. Οι πιο συνηθισμένοι είναι:

· Αλλεργιογόνα: Ακάρεα σκόνης, τρίχωμα κατοικίδιων (γάτα, σκύλος), γύρη και μούχλα.

· Περιβαλλοντικοί παράγοντες: Ατμοσφαιρική ρύπανση και ακραίες θερμοκρασίες (κρύο ή ζέστη).

· Συνήθειες: Το κάπνισμα και η έντονη σωματική άσκηση.

· Άλλοι παράγοντες: Έντονο άγχος, ιογενείς ή βακτηριακές λοιμώξεις, καθώς και ορισμένα φάρμακα (π.χ. ασπιρίνη).

Επιπλέον, το γενετικό υπόβαθρο παίζει σημαντικό ρόλο στην προδιάθεση της νόσου και στην αντίδραση του οργανισμού σε εξωτερικά ερεθίσματα.

Διάγνωση και Θεραπεία: Το «κλειδί» για τον έλεγχο

Η διάγνωση του άσθματος γίνεται μέσα από μια λεπτομερή διαδικασία που περιλαμβάνει:

· Λήψη ιατρικού ιστορικού: Ο γιατρός ρωτά για τα συμπτώματα, το οικογενειακό ιστορικό και τους πιθανούς παράγοντες επιδείνωσης.

· Σπιρομέτρηση: Μια απλή και ανώδυνη εξέταση που μετρά την ικανότητα των πνευμόνων. Η εξέταση αυτή είναι καθοριστικής σημασίας, καθώς μπορεί να εντοπίσει δυσλειτουργίες και να παρακολουθήσει την ανταπόκριση στη θεραπεία.

Η εξατομικευμένη θεραπεία αποτελεί πλέον τον κανόνα. Ο στόχος είναι η πλήρης ρύθμιση των συμπτωμάτων. Τα φάρμακα περιλαμβάνουν εισπνεόμενα βρογχοδιασταλτικά για άμεση ανακούφιση, αλλά και αντιφλεγμονώδη εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή για μακροχρόνιο έλεγχο.

«Στις πιο σοβαρές περιπτώσεις, η θεραπεία έχει εμπλουτιστεί με βιολογικούς παράγοντες», επισημαίνει ο κ. Γκάτζιας. Πρόκειται για καινοτόμα ενέσιμα φάρμακα που προσφέρουν σημαντικό έλεγχο της νόσου, επιτρέποντας στους ασθενείς να ζουν μια φυσιολογική ζωή χωρίς τους περιορισμούς που κάποτε επέβαλλε το άσθμα.

Μην αφήνετε το άσθμα να σας ελέγχει!

Το άσθμα δεν είναι πλέον μια ανίατη ασθένεια που περιορίζει τη ζωή. Με σωστή διάγνωση, εξατομικευμένη θεραπεία και συνεργασία με τον πνευμονολόγο, οι ασθενείς μπορούν να ζουν πλήρως, να αθλούνται και να απολαμβάνουν την καθημερινότητά τους. Η ενημέρωση και η έγκαιρη παρέμβαση είναι τα πιο δυνατά όπλα στη μάχη κατά του άσθματος.

Τι είναι το άσθμα, τα συμπτώματα και πώς μπορεί να μας βοηθήσει ο ψηφιακός πνευμονολόγος

Τι είναι το άσθμα, τα συμπτώματα και πώς μπορεί να μας βοηθήσει ο ψηφιακός πνευμονολόγος

Ελένη Δασκαλάκη — Tue, 06 May 2025 09:22:33 +0000

Το άσθμα συγκαταλέγεται στις πιο διαδεδομένες χρόνιες παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος, επηρεάζοντας τόσο ενήλικες όσο και παιδιά.

Η 6^η Μαΐου έχει οριστεί ως Παγκόσμια Ημέρα Άσθματος σε μια προσπάθεια ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης για τη νόσο. Το άσθμα είναι μία χρόνια πάθηση που σχετίζεται με φλεγμονή στους αεραγωγούς μας, δηλαδή στους βρόγχους, τα «κανάλια» που οδηγούν τον αέρα στους πνεύμονες. Σε ασθενείς με άσθμα, οι βρόγχοι αντιδρούν υπερβολικά όταν εκτεθούν σε ερεθιστικούς περιβαλλοντικούς παράγοντες, με αποτέλεσμα να συσπώνται οι λείες μυϊκές ίνες και να στενεύει ο αυλός τους. Η φλεγμονή προκαλεί επίσης πρήξιμο και παραγωγή παχύρρευστων εκκρίσεων, δυσκολεύοντας ακόμη περισσότερο τη ροή του αέρα.

Τα συμπτώματα του άσθματος

Τα συμπτώματα εκδηλώνονται συνήθως μετά από επαφή με εξωτερικούς παράγοντες, όπως ιογενείς λοιμώξεις, σκόνη, γύρη, τρίχωμα ζώων, υγρασία, καπνό ή συγκεκριμένα φάρμακα. Ακόμη και η έντονη σωματική άσκηση μπορεί να αποτελέσει έναυσμα για μία κρίση άσθματος σε κάποιον ασθενή.

Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν δύσπνοια, βήχα, βάρος στο στήθος και χαρακτηριστικό «σφύριγμα» στην αναπνοή (συριγμό). Μπορεί να παρουσιάζονται σε μορφή κρίσεων που άλλοτε είναι σπάνια και ήπια, κι άλλοτε επαναλαμβανόμενα και έντονα, με σοβαρές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής.

Η διαχείριση του άσθματος είναι εξατομικευμένη, αφού κάθε ασθενής εμφανίζει διαφορετική βαρύτητα και συχνότητα συμπτωμάτων. Αν και η απομάκρυνση από τον εκλυτικό παράγοντα μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να αρκεί για την υποχώρηση των συμπτωμάτων, στις περισσότερες απαιτείται φαρμακευτική αγωγή.

Πόσο διαδεδομένο είναι το άσθμα παγκοσμίως;

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, πάνω από 300 εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο ζουν με άσθμα. Αν και οι θάνατοι που σχετίζονται με τη νόσο μειώνονται χάρη στη βελτίωση των θεραπευτικών επιλογών, η συχνότητα εμφάνισης του άσθματος και των αλλεργιών συνεχίζει να αυξάνεται. Στατιστικά, περίπου το 7-10% του παγκόσμιου πληθυσμού πάσχει από άσθμα, με τη συχνότητα να διαφέρει ανάλογα με την περιοχή και το επίπεδο ανάπτυξης. Είναι πιο κοινό στις βιομηχανοποιημένες δυτικές χώρες, ενώ υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας παρατηρούνται σε περιοχές με χαμηλότερα εισοδήματα.

Χώρες όπως η Μεγάλη Βρετανία, η Ιρλανδία, η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία αναφέρουν υψηλά ποσοστά εμφάνισης της νόσου (έως και 20%), ενώ σε περιοχές όπως η Ανατολική Ευρώπη, η Ινδία ή η Αιθιοπία, τα ποσοστά είναι σημαντικά χαμηλότερα (2-3%).

Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης το γεγονός ότι στην παιδική ηλικία το άσθμα είναι πιο συχνό στα αγόρια, ενώ μετά την ενηλικίωση τείνει να εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες.

Τι είναι ο ψηφιακός πνευμονολόγος

Μία από τις καινοτομίες στην ενημέρωση και την καθοδήγηση για την αποτελεσματική διαχείριση του άσθματος μπορούμε να βρούμε στον ιστότοπο της Ένωσης Πνευμονολόγων Ελλάδας, με τον Ψηφιακό Πνευμονολόγο. Πρόκειται για μία εφαρμογή που ενημερώνει σχετικά με τα βασικά νοσήματα του αναπνευστικού, τη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και το βροχικό άσθμα. Επιλέγοντας το άσθμα, μπορείτε να πάρετε πληροφορίες σχετικά με την βασική εξέταση, τη σπιρομέτρηση, τους παράγοντες που μπορούν να «ξυπνήσουν» το άσθμα και τις διαθέσιμες θεραπείες.

Προφανώς η τεχνολογία δεν αντικαθιστά τον γιατρό μας -και δεν θα έπρεπε-, όμως γίνεται ένα πολύτιμο εργαλείο στην καθημερινότητα των ασθενών και βοηθά στην καλύτερη κατανόηση της νόσου και την επικοινωνία με τον γιατρό.