Ανάμεσα στις πολυαναμενόμενες εικόνες που κατέγραψε το πλήρωμα, το οποίο εργάστηκε ανά ζεύγη στα παράθυρα της κάψουλας Orion, ξεχωρίζουν η «ανατολή» της Γης πίσω από τη Σελήνη, μια ηλιακή έκλειψη και τμήματα της λεκάνης πρόσκρουσης Orientale πλάτους 950 χιλιομέτρων, που δεν είχαν παρατηρηθεί ποτέ με γυμνό μάτι.

Περαιτέρω φωτογραφίες αναμένεται να αποκαλύψουν τις καφέ, πράσινες και πορτοκαλί αποχρώσεις που ανέφεραν οι αστροναύτες στο γκρίζο τοπίο, καθώς και πιθανώς διακριτές στρώσεις σεληνιακής σκόνης που φάνηκαν κατά την ανατολή της Γης.

Αφού πραγματοποίησαν ελιγμό γύρω από τη μακρινή πλευρά της Σελήνης τη Δευτέρα —μια διαδικασία που διέκοψε την επικοινωνία του πληρώματος με το κέντρο ελέγχου για 40 λεπτά— οι τέσσερις αστροναύτες κινούνται πλέον με ταχύτητα πίσω προς τη Γη. Το ταξίδι επιστροφής, μήκους 250.000 μιλίων, αναμένεται να ολοκληρωθεί με προσθαλάσσωση κοντά στις ακτές του Σαν Ντιέγκο στις 8:07 μ.μ. ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ την Παρασκευή.

Ιστορικές στιγμές και προσωπικές μαρτυρίες

Η αστροναύτης της NASA Christina Koch, η πρώτη γυναίκα που πετά γύρω από τη Σελήνη, δήλωσε σχετικά με την παρατήρηση της σεληνιακής επιφάνειας από τόσο κοντά: «Ένιωσα μια καταλυτική συγκίνηση κοιτώντας τη Σελήνη. Κράτησε μόνο ένα-δύο δευτερόλεπτα και δεν μπορούσα να το επαναλάβω, όμως κάτι με συνεπήρε ξαφνικά στο σεληνιακό τοπίο και το έκανε αληθινό».

Η ίδια τόνισε πως εντυπωσιάστηκε ιδιαίτερα από τους φωτεινούς νέους κρατήρες που έλαμπαν στην επιφάνεια σαν μικρές τρύπες σε αμπαζούρ. «Είναι τόσο φωτεινοί σε σύγκριση με το υπόλοιπο φεγγάρι», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ο συνάδελφός της Victor Glover, ο πρώτος μαύρος αστροναύτης που ταξιδεύει πέρα από τη χαμηλή τροχιά της Γης, ανέφερε: «Ήταν πολύ συγκινητικό να κοιτάζω έξω από το παράθυρο». «Πήγα ακριβώς εκεί όπου πήγε η Christina και ένιωθα ότι περπατούσα κι εγώ στην επιφάνεια, σκαρφαλώνοντας και εξερευνώντας αυτό το εντυπωσιακό έδαφος», είπε στον υπεύθυνο επικοινωνίας (CapCom) της NASA.

Το ταξίδι της Orion και το διεθνές πλήρωμα

Το διαστημόπλοιο Orion ξεκίνησε το ταξίδι του προς τη Σελήνη την 1η Απριλίου, εκτοξευόμενο από το Kennedy Space Center στη Φλόριντα με τον πύραυλο Space Launch System — τον φορέα βαθέως διαστήματος της NASA.

Στην αποστολή συμμετέχουν οι αστροναύτες της NASA Christina Koch, Victor Glover και Reid Wiseman, καθώς και ο αστροναύτης της Καναδικής Διαστημικής Υπηρεσίας Jeremy Hansen.

Στο πλήρωμα βρίσκεται ο Καναδός αστροναύτης Jeremy Hansen, ο οποίος θα είναι ο πρώτος μη Αμερικανός που θα ταξιδέψει στη Σελήνη, κάνοντας τον Καναδά μόλις τη δεύτερη χώρα στον κόσμο που στέλνει αστροναύτη στο βαθύ διάστημα. Το γεγονός αυτό σηματοδοτεί μια ιστορική στιγμή για τη διεθνή συνεργασία στην εξερεύνηση του διαστήματος.

Εδώ και 15 χρόνια, ως καθηγητής, εξερευνητής και πλανητικός γεωλόγος, συμμετέχω στην εκπαίδευση του Hansen και άλλων αστροναυτών σε θέματα γεωλογίας και πλανητικής επιστήμης. Παράλληλα, είμαι μέλος της επιστημονικής ομάδας της αποστολής Artemis III και επικεφαλής της πρώτης καναδικής αποστολής ρόβερ στη Σελήνη.

Οι στόχοι της αποστολής Artemis II

Το πρόγραμμα Artemis, που ξεκίνησε το 2017, έχει ως φιλόδοξο στόχο την επιστροφή ανθρώπων στη Σελήνη και τη δημιουργία μιας μόνιμης βάσης, ως προετοιμασία για μελλοντικές αποστολές στον Άρη. Η πρώτη αποστολή, Artemis I, εκτοξεύθηκε στα τέλη του 2022. Μετά από κάποιες καθυστερήσεις, η Artemis II είναι προγραμματισμένη για εκτόξευση το αργότερο σε μία εβδομάδα.

Μαζί με τον Hansen στο πλήρωμα βρίσκονται τρεις Αμερικανοί αστροναύτες. Η Artemis II είναι η πρώτη φορά που άνθρωποι εκτοξεύονται με τον τεράστιο πύραυλο SLS (Space Launch System) της NASA και επίσης η πρώτη πτήση ανθρώπων με το διαστημόπλοιο Orion. Ο SLS είναι ο πιο ισχυρός πύραυλος που έχει κατασκευάσει ποτέ η NASA, με δυνατότητα μεταφοράς άνω των 27 τόνων φορτίου στη Σελήνη.

Το πλήρωμα έδωσε στο διαστημικό σκάφος Orion το όνομα Integrity, λέξη που αντιπροσωπεύει την εμπιστοσύνη, τον σεβασμό, την ειλικρίνεια και την ταπεινότητα.

Δοκιμές και κρίσιμες φάσεις στην τροχιά

Μετά την εκτόξευση, το πλήρωμα θα πραγματοποιήσει δοκιμές στα βασικά συστήματα υποστήριξης ζωής του Integrity: τον διανομέα νερού, τον εξοπλισμό πυρόσβεσης και φυσικά την τουαλέτα — μια σημαντική βελτίωση σε σχέση με τις αποστολές Apollo όπου δεν υπήρχε τουαλέτα αλλά “σωλήνες ανακούφισης”.

Αν όλα λειτουργήσουν σωστά, η Artemis II θα ενεργοποιήσει το στάδιο ενδιάμεσης κρυογενικής προώθησης (Interim Cryogenic Propulsion Stage) για να αυξήσει την τροχιά του σκάφους. Στη συνέχεια, το Orion και οι τέσσερις αστροναύτες θα παραμείνουν για 24 ώρες σε υψηλή τροχιά γύρω από τη Γη, σε απόσταση έως και 70.000 χιλιομέτρων, συγκριτικά με τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό που βρίσκεται μόλις στα 400 χιλιόμετρα.

Αφού ολοκληρωθούν οι απαραίτητοι έλεγχοι, το πλήρωμα θα προχωρήσει σε μία από τις πιο κρίσιμες φάσεις: το Trans-Lunar Injection (TLI). Αυτή είναι η στιγμή που το σκάφος εγκαταλείπει την τροχιά της Γης και ξεκινά το ταξίδι προς τη Σελήνη — ένα σημείο χωρίς επιστροφή μέχρι να ολοκληρωθεί η περιφορά γύρω από τη Σελήνη.

Όπως στις πρώτες αποστολές Apollo, έτσι και η Artemis II ακολουθεί “ελεύθερη επιστροφή” (free-return trajectory) μετά το TLI. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα κι αν παρουσιαστεί βλάβη στους κινητήρες του Integrity, η βαρύτητα της Σελήνης θα κατευθύνει φυσικά το σκάφος πίσω προς τη Γη.

Lunar fly-by και διεθνής συνεργασία

Μετά από ένα ταξίδι τριών ημερών προς τη Σελήνη, το πλήρωμα θα πραγματοποιήσει το πιο συναρπαστικό ίσως στάδιο: τη διέλευση γύρω από τη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης. Το Integrity θα περάσει σε απόσταση μεταξύ 6.000 και 10.000 χιλιομέτρων πάνω από την επιφάνειά της — πολύ μακρύτερα απ’ ό,τι οποιαδήποτε αποστολή Apollo.

Σε αυτό το σημείο, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο Star Trek, οι αστροναύτες της Artemis II θα έχουν φτάσει εκεί που “κανείς δεν έχει ξαναπάει”. Θα είναι κυριολεκτικά οι άνθρωποι που έχουν βρεθεί πιο μακριά από τη Γη στην ιστορία.

Η συμμετοχή ενός Καναδού αστροναύτη υπογραμμίζει τον διεθνή χαρακτήρα του προγράμματος Artemis. Παρότι η NASA έχει τον ηγετικό ρόλο, σήμερα έχουν υπογράψει τις Συμφωνίες Artemis (Artemis Accords) συνολικά 60 χώρες — με τελευταία προσθήκη το Ομάν στις 26 Ιανουαρίου 2026.

Βασικός στόχος των Συμφωνιών είναι η ενίσχυση όχι μόνο της εξερεύνησης του διαστήματος αλλά και των ειρηνικών σχέσεων μεταξύ των εθνών — κάτι εξαιρετικά σημαντικό σε μια εποχή αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων.

Ελπίζω πραγματικά ότι καθώς το Integrity επιστρέφει από τη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης, άνθρωποι σε όλο τον κόσμο θα σταθούν για λίγο ενωμένοι ελπίζοντας σε ένα καλύτερο μέλλον. Όπως είχε πει ο Αμερικανός αστροναύτης Bill Anders, μέλος της πρώτης επανδρωμένης αποστολής Apollo στη Σελήνη: «Πήγαμε τόσο μακριά για να εξερευνήσουμε τη Σελήνη, αλλά το σημαντικότερο ήταν ότι ανακαλύψαμε τη Γη».