Μέσα από τη συμμετοχή τους σ’ ένα εργαστήριο δημιουργικής γραφής με συντονίστρια την ποιήτρια και σκηνοθέτρια θεάτρου Παυλίνα Μάρβιν, επανοικειοποιούνται τους αρχαίους μύθους, οι οποίοι λειτουργούν ως αντικατοπτρισμοί της δικής τους οδύνης και τους μεταγράφουν σε ιστορίες αντίστασης και αναγέννησης.

Η Γεωργία είναι intimacy coordinator και χορογράφος. Ταυτίζεται με τη μυθική μορφή της Περσεφόνης που την απήγαγε ο Αδης και την πήρε μαζί του στον Κάτω Κόσμο. Η Όλγα, δημοσιογράφος και συγγραφέας, επιζώσα βιασμού, βρίσκει σημεία ταύτισης με την Ευρώπη. Την Ευρώπη την άρπαξε ο Δίας μεταμορφωμένος σε ταύρο και της στέρησε την ελευθερία της. Η Ήβη, τρανς γυναίκα και σεξεργάτρια που έχει δεχτεί τρανσφοβική επίθεση, συνδέεται με την Άλκηστις που θυσιάστηκε για να σωθεί ο σύζυγος της.

Καθώς οι γυναίκες επιστρέφουν στο τραύμα τους, η ταινία συνυφαίνει την καθημερινότητα τους με τις στιγμές του γραψίματος, της συναισθηματικής μετακίνησης, του αναστοχασμού. Τις ακολουθούμε στις άγρυπνες νύχτες τους και στα αγχωμένα πρωινά τους, στις φιλίες τους και τις σχέσεις τους, στους αγώνες τους, σε αναλαμπές χαλάρωσης και γιορτής, στις μικρές και τις μεγάλες τους νίκες. Στο τέλος ξαναγράφουν τους μύθους και οι ιστορίες τους εκτυπώνονται σ’ ένα μικρό βιβλίο. Τώρα υπάρχουν τρεις καινούργιες ηρωίδες που ορίζουν τις ζωές τους. Μέσα από μια εμπειρία μοιράσματος και δημιουργίας, η Γεωργία, η Ήβη και η Όλγα, ξαναδιαβάζουν το παρελθόν και αντλούν δύναμη για το μέλλον.

Σκηνοθετικό σημείωμα

Ως γυναίκες και οι δύο έχουμε βιώσει περιστατικά έμφυλης βίας σε εποχές που ήταν πολύ δύσκολο να μιλήσεις για μια τέτοια εμπειρία και κυρίως να ακουστείς. Οπότε φέρουμε αυτό το τραύμα στη βιογραφία μας και προσπαθούμε να το επεξεργαστούμε, να το εντάξουμε στη μεγαλύτερη ιστορία του τι σημαίνει να είσαι γυναίκα στην πατριαρχία και να το μετασχηματίσουμε δημιουργικά μέσα στην κινηματογραφική γλώσσα. Η έμφυλη οπτική υπάρχει στο έργο της καθεμιάς μας και με αυτή την παρακαταθήκη συνεργαζόμαστε στην ταινία μας Survivors – Ξαναγράφοντας το μύθο της, στρέφοντας πλέον το βλέμμα μας στη ζωή μετά τη βία.

Πολλές γυναίκες που βιώνουν οι ίδιες ή ένα οικείο τους πρόσωπο έμφυλη βία υποφέρουν και νιώθουν ότι βρίσκονται σε τοίχο. Αυτό που τις πληγώνει προβάλλεται μέσα από πατριαρχικά στερεότυπα ως φυσικοποιημένη κατάσταση, ως εκδήλωση «έρωτα» ή ως δική τους ενοχή. Με δεδομένο, λοιπόν, ότι μέχρι πρόσφατα τέτοια θέματα παρέμεναν αποσιωπημένα σ’ ένα βαθμό και δεν έφτανε στην δημόσια σφαίρα η αδιαμεσολάβητη φωνή των γυναικών, η ταινία πρώτα απ’ όλα βάζει στο κέντρο της τον λόγο, τη μνήμη, τη σιωπή, τη σωματικότητα των πρωταγωνιστριών.

Με τις τρεις γυναίκες που παρακολουθούμε, την Όλγα, την Ήβη, την Γεωργία έχουμε συνδεθεί και έχουμε χτίσει σχέση εμπιστοσύνης και φροντίδας. Για εμάς είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι η ταινία δίνει χώρο στις αφηγήσεις τους και μέσω του εργαστηρίου φτιάχνει τον χώρο που οι τρεις αυτές ιστορίες συναντιούνται με τους μύθους της Περσεφόνης, της Άλκηστης και της Ευρώπης. Χαρτογραφούν τη ρίζα της έμφυλης βίας και καταπίεσης στις απαρχές του χρόνου και ξαναγράφουν τη μυθολογία όπως οι ίδιες πιστεύουν πως πρέπει να γραφτεί. Το Survivors – Ξαναγράφοντας το μύθο της για εμάς δεν είναι μια ταινία για την έμφυλη βία αλλά μια κινηματογραφική διαδρομή προς την επούλωση, μια εξερεύνηση στον ψυχικό κόσμο των γυναικών εκείνων που κατόρθωσαν να βγουν ζωντανές από αυτή την καταστροφή, να προχωρήσουν, να δυναμώσουν και να ανοίξουν ένα μονοπάτι διαφυγής και ελπίδας για τις γυναίκες και τις θηλυκότητες που βρίσκονται σε κίνδυνο.

Συντελεστές

Σκηνοθεσία: Μαρία Λούκα & Νίνα Μαρία Πασχαλίδου
Σενάριο: Μαρία Λούκα & Νίνα Μαρία Πασχαλίδου
Φωτογραφία: Αίγλη Δράκου
Μοντάζ: Γωγώ Μπεμπέλου – GFE
Μουσική: Θοδωρής Οικονόμου
Σχεδιασμός ήχου: Βάλια Τσέρου
Ηχοληψία: Δάφνη Φαραζή
Σεμινάριο: Παυλίνα Μάρβιν
Τραγούδι: Idra Kayne
Στίχοι: Νίνα Μαρία Πασχαλίδου

Πρωταγωνιστούν: Όλγα, Γεωργία, Ήβη

Προπώληση εισιτηρίων στο inTickets.

Τη λαμπερή προσκεκλημένη του 28ου ΦΝΘ καλωσόρισε με θερμά λόγια ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Φεστιβάλ Ορέστης Ανδρεαδάκης. «Έχει συνεργαστεί με ορισμένους από τους κορυφαίους σκηνοθέτες του ευρωπαϊκού αλλά και του παγκόσμιου κινηματογράφου, έχει συνδέσει το πρόσωπό της με ταινίες-ορόσημα που έχουν χαραχτεί ανεξίτηλα στο μυαλό και στην καρδιά μας. Είναι Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου και έχει κερδίσει Όσκαρ, BAFTA, Σεζάρ, βραβεία ερμηνείας στα φεστιβάλ των Καννών, της Βενετίας, του Βερολίνου. To 2024 τής απονεμήθηκε εδώ στη Θεσσαλονίκη, στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου, τιμητικός Χρυσός Αλέξανδρος.

Έχοντας διανύσει μια μακρά πορεία μπροστά από την κάμερα αποφάσισε πρόσφατα να περάσει και πίσω από αυτή, και μάλιστα σκηνοθετώντας ένα ντοκιμαντέρ, ένα είδος με τις δικές του προκλήσεις και απαιτήσεις. Στην ταινία Ιn-I In Motion, που θα κυκλοφορήσει το φθινόπωρο στις ελληνικές αίθουσες από τη Feelgood, μας δείχνει ότι τα κατάφερε θαυμάσια, και ότι από εδώ και στο εξής το όνομά της δεν θα παραπέμπει αποκλειστικά σε μια σπουδαία ηθοποιό αλλά και σε μια σημαντική σκηνοθέτρια με προσωπικό βλέμμα, αισθητικό αποτύπωμα και χαρακτηριστική φωνή. Κυρίες και κύριοι, παρακαλώ υποδεχτείτε τη Ζιλιέτ Μπινός».

Η Ζιλιέτ Μπινός στον χαιρετισμό της ευχαρίστησε το Φεστιβάλ για την πρόσκληση, μιλώντας για την ιδέα στην οποία βασίστηκε η δημιουργία του ντοκιμαντέρ που σκηνοθέτησε: «Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση σε αυτό το ξεχωριστό μέρος. Γίνεται το δεύτερο σπίτι μου, κι ευχαριστώ όλους όσοι βρίσκονται εδώ. Πέρασα πολλούς μήνες σκεπτόμενη πώς να συνδυάσω αυτό το υλικό, το οποίο είχε γυριστεί από την αδερφή μου, τη σκηνοθέτρια Μαριόν Σταλένς, η οποία μου επέτρεψε να αξιοποιήσω το μη επεξεργασμένο υλικό μιας και είχε πολλά πλάνα που δεν είχε χρησιμοποιήσει. Η ανάγκη μου να δημιουργήσω αυτή την ταινία ήταν για να βιώσει το κοινό λίγο από το πώς είναι να βρίσκεσαι σε μια δημιουργική διαδικασία, η οποία είναι μια πολύ θολή συνθήκη. Δεν ξέρεις πού πηγαίνεις, αλλά εξακολουθείς να πηγαίνεις, επειδή έχεις την πεποίθηση ότι θα βρεις τον τόπο που ψάχνεις» ανέφερε αρχικά.

«Σε αυτή τη διαδικασία, υπάρχουν πολλοί φόβοι, αλλά και πολλά θαύματα που μπορούν να συμβούν. Είχαμε εντάσεις αλλά και πολλή χαρά που τα καταφέραμε, και γενικότερα υπήρχε πολλή πίστη που προήλθε από εμάς, αλλά και από δύο ανθρώπους, τη δασκάλα υποκριτικής Σούζαν Μπάτσον και τη διευθύντρια προβών Σου-Μαν Χσου. Προερχόμασταν από τέσσερις διαφορετικές ηπείρους, από πολλά και διαφορετικά μέρη του πλανήτη. Από την Ταϊβάν, την Αμερική, την Αφρική, το Μπαγκλαντές, το Λονδίνο, το Παρίσι, και αυτή ακριβώς ήταν η χαρά τού να μοιράζεσαι και να προσπαθείς να έχεις ένα κοινό όραμα. Επειδή και η Θεσσαλονίκη περιλαμβάνει πολλούς διαφορετικούς πολιτισμούς, όπως μαθαίνω κάθε φορά που την επισκέπτομαι, ελπίζω ότι αυτή η ταινία θα σας μιλήσει στην καρδιά και στο μυαλό» κατέληξε η Ζιλιέτ Μπινός.

Ακολούθησε η προβολή του ντοκιμαντέρ In-I In Motion, το οποίο αποτυπώνει τη δημιουργική της συνάντηση και συνεργασία με τον περίφημο βρετανό χορευτή και χορογράφο Άκραμ Καν. Μετά το τέλος της προβολής ακολούθησε Q&A, στο οποίο η διάσημη γαλλίδα σταρ μίλησε για τις πτυχές που εξερευνά η ταινία αλλά και το πώς βίωσε το πέρασμά της στη σκηνοθεσία. «Υπάρχει μια ιστορία που θέλω να μοιραστώ με τον κόσμο. Δεν ξέρω, αλλά με κάποιο τρόπο νιώθω ότι εμπνέω το μυαλό των ανθρώπων. Αυτός είναι ο στόχος. Όταν ο Ρόμπερτ Ρέντφορντ ήρθε να δει την παράσταση, στο τέλος μού είπε ότι πρέπει να κάνω μια ταινία για αυτή. Δεν χρειαζόμουν λοιπόν κάτι περισσότερο, έτσι αποφάσισα να το κάνω. Και ήξερα με κάποιο τρόπο ότι ήταν μια σημαντική εμπειρία, επειδή η σύνδεση διαφορετικών ανθρώπων έχει πάντα ενδιαφέρον, επειδή προερχόμαστε από διαφορετικούς κόσμους. Ο χορός και υποκριτική φαίνονται σχεδόν αντιθετικοί κόσμοι, όμως το να προσπαθήσεις να βρεις έναν σύνδεσμο και έναν νέο τρόπο για να συνδεθούν αυτές οι δύο μορφές ήταν μια πρόκληση, ένα χρέος».

Όσο για σκεπτικό της όταν ξεκίνησε να δημιουργεί την ταινία, η Ζιλιέτ Μπινός δήλωσε: «Δεν ξέρω αν νιώσατε με κάποιο τρόπο ότι ήσασταν μέρος της δημιουργίας, αν νιώσατε όλη αυτή τη θολούρα και ορισμένες από τις εντάσεις, επειδή η ιδέα μου ήταν το κοινό να συμμετάσχει. Δεν προσπαθούσα να εξηγήσω τι έχουμε περάσει, ούτε να πω μια ιστορία για όσα έχουμε περάσει, με ενδιέφερε να επιτρέψω στο κοινό να γίνει κομμάτι της διαδικασίας». Σε ερώτηση για το πώς επέλεξε το τελικό υλικό της ταινίας, απάντησε: «Στην πραγματικότητα, η σκηνοθεσία είναι ο χώρος που αφήνουμε στο κοινό για να φανταστεί, επειδή δεν μπορούμε να εξηγήσουμε τα πάντα. Αυτές ήταν οι δυσκολίες, ωστόσο κράτησα πολλές όμορφες στιγμές. Η σκηνοθεσία έχει να κάνει με το να διαλέγεις και να είσαι επιλεκτικός με το τι αφήνεις. Σε διάφορα πλάνα που έχω επιλέξει φαίνομαι εντελώς γελοία, αλλά δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα με αυτό: ως ηθοποιός και δημιουργός πρέπει σε κάποιες στιγμές να φαίνεσαι γελοίος, είναι μέρος της διαδικασίας. Και ο φόβος που αναδύεται είναι η πραγματική πρόσκληση. Όταν όμως απελευθερώνεσαι από τον φόβο, η αίσθηση είναι πραγματικά υπέροχη».

Στη συνέχεια, μίλησε για την επαφή της με την τέχνη του χορού και την αξία τού να δοκιμάζεις νέα πράγματα: «Ήταν ένα ταξίδι για αρχάριους. Και ήταν διασκεδαστικό γιατί μου έδειξε ότι μπορούμε να δοκιμάζουμε νέα πράγματα. Ορισμένες φορές δεν τολμάμε, επειδή φοβόμαστε μήπως μας κρίνουν ή φοβόμαστε ότι θα εξαπατήσουμε τον εαυτό μας ή τους άλλους. Αλλά αν έχεις πίστη και προσπαθείς κάθε μέρα, τότε θα συμβούν όμορφα πράγματα, τότε μπορούμε να μεταμορφωθούμε. Αυτή είναι πραγματικά η πολυτέλεια του να είσαι άνθρωπος, ότι υπάρχει μια μεταμόρφωση στον καθένα μας. Και γι’ αυτό ένιωσα ότι ήταν σημαντικό να δείξω την ταινία. Πιστεύω ότι πρέπει να τολμάμε να ταξιδέψουμε σε νέα μέρη, γιατί αυτό ακριβώς είναι το δώρο της ζωής».

Για τη σύνδεση μεταξύ δημιουργικότητας και αγάπης, η ίδια επισήμανε: «Το να δίνεσαι στη φωτιά της δημιουργίας είναι ό,τι καλύτερο. Η αγάπη είναι τόσο μεγάλη λέξη. Αναζητούμε την αγάπη και, φυσικά, μπορούμε να ερωτευτούμε. Όταν έρχεται η αγάπη μας ξαφνιάζει, είναι κάτι τόσο μεγάλο και χρειάζεται να είμαστε ικανοί να τη δεχτούμε, αυτό είναι που την καθιστά πιθανή» ανέφερε, αποκαλύπτοντας πως η πρώτη ιστορία που αναφέρεται στο ντοκιμαντέρ, σχετικά με τον έρωτα μιας 14χρονης στο σινεμά, συνέβη στην ίδια σε εκείνη την ηλικία.

Σε ερώτηση του Ορέστη Ανδρεαδάκη γιατί επέλεξε το είδος του ντοκιμαντέρ και αν σκέφτεται στο μέλλον να ασχοληθεί με τη μυθοπλασία, η Ζιλιέτ Μπινός διευκρίνισε: «Δεν μπορώ να πω ότι επέλεξα το ντοκιμαντέρ, το ντοκιμαντέρ ήταν που με επέλεξε. Όταν ο Ρόμπερτ Ρέντφορντ είπε ότι “πρέπει να κάνεις ταινία για αυτή την παράσταση”, αμέσως ένιωσα ότι έχει δίκιο και ότι θα το κάνω. Αυτός ήταν λοιπόν που ένιωσε την ανάγκη, αλλά αμέσως μετά δεσμεύτηκα και εγώ απαντώντας θετικά στην παρότρυνσή του. Δεν ήξερα πότε θα συνέβαινε επειδή ήμουν πολύ απασχολημένη ως ηθοποιός, και όταν αγαπάς αυτό που κάνεις είναι πολύ δύσκολο να αποσυνδεθείς και να αφιερώσεις δύο χρόνια της ζωής σου κάνοντας κάτι τελείως διαφορετικό. Ωστόσο, είχα ήδη πει “ναι”, και για μένα οι λέξεις που βγαίνουν από το στόμα μας είναι συμβάσεις, τις οποίες πρέπει να τηρούμε ολόψυχα και ολοκληρωτικά». Όσο για το αν θα ασχοληθεί με τη μυθοπλασία, η απάντηση της Ζιλιέτ Μπινός άφησε όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά: «Η ζωή η ίδια είναι μυθοπλασία, οπότε θα δούμε στο μέλλον».

Η Ζιλιέτ Μπινός στο ΦΝΘ

Με την ιδιότητα της σκηνοθέτιδας θα παρευρεθεί η Ζιλιέτ Μπινός στο 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, καθώς θα παρουσιάσει το ντοκιμαντέρ «In-I In Motion», για τη συνεργασία της με τον διάσημο Βρετανό χορευτή και χορογράφο Άκραμ Καν. Η Μπινός θα βρεθεί στη Θεσσαλονίκη και ως πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου ενόψει της αντίστροφης μέτρησης για την τελετή απονομής των Βραβείων Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου, που θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα το 2027.

Ταινία έναρξης
Το φεστιβάλ θα κάνει έναρξη την Πέμπτη 5 Μαρτίου, με την ταινία «Ρώτα την Ι Τζιν» της Άιβι Μίροπολ για την δημοσιογράφο και συγγραφέα Τζιν Κάρολ, η οποία άσκησε μήνυση στον Ντόναλντ Τραμπ για σεξουαλική κακοποίηση και συκοφαντική δυσφήμιση. Η ταινία πραγματοποιεί διεθνή πρεμιέρα στη Θεσσαλονίκη.

Λήξη φεστιβάλ

Με την προβολή του υποψήφιου για βραβείο Όσκαρ ντοκιμαντέρ «Ο κ. Κανένας εναντίον του Πούτιν» του Ντέιβιντ Μπόρενσταϊν, σε συν-σκηνοθεσία Πάβελ «Πάσα» Ταλάνκιν θα ρίξει αυλαία το φεστιβάλ.