Η δημιουργία του Luce έγινε σε συνεργασία με το LoveFrom, την εταιρεία που ίδρυσε ο πρώην επικεφαλής σχεδιασμού της Apple, Sir Jony Ive. Οι αντιδράσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ήταν ανάμεικτες, με σχόλια που κυμαίνονταν από «κατευθείαν για τα σκουπίδια» έως «υπόδειγμα σχεδιασμού».

Την Τρίτη, η μετοχή της Ferrari υποχώρησε πάνω από 8% στο χρηματιστήριο του Μιλάνου και περισσότερο από 5% στη Νέα Υόρκη. Ανταγωνιστές της στον χώρο των supercar, όπως η Lamborghini και η Porsche, έχουν μειώσει τα σχέδιά τους για ηλεκτρικά οχήματα εξαιτίας χαμηλής ζήτησης και του αυξημένου ανταγωνισμού από κινεζικές εταιρείες.

Ηλεκτρική στροφή και παρουσίαση στο Βατικανό

Ο διευθύνων σύμβουλος της Ferrari, Benedetto Vigna, δήλωσε στη Ρώμη ότι η ανάπτυξη του Luce διήρκεσε σχεδόν πέντε χρόνια. Ο Vigna παρουσίασε το νέο αυτοκίνητο και στον Πάπα Λέοντα την Τρίτη, ο οποίος κάθισε στη θέση του οδηγού και παρέλαβε το τιμόνι του οχήματος ως δώρο.

Η Ferrari αποφάσισε να προχωρήσει στην κυκλοφορία ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου, εγκαταλείποντας προηγούμενες δηλώσεις περί αποκλειστικής παραγωγής υβριδικών μοντέλων που συνδυάζουν βενζίνη και ηλεκτρική ενέργεια. Το Luce διαθέτει έναν ηλεκτροκινητήρα Ferrari σε κάθε τροχό, επιτρέποντάς του να φτάνει ταχύτητα 0-96 χλμ./ώρα σε περίπου 2,5 δευτερόλεπτα.

Το μεγαλύτερο λάθος είναι η αναμονή. Δεν χρειάζεται να εμφανιστεί μια σοβαρή δυσλειτουργία ή μια πάθηση για να στρέψουμε την προσοχή μας στο σώμα μας και να συνειδητοποιήσουμε τον επικείμενο κίνδυνο. Η πρόληψη και η επίγνωση πρέπει να ξεκινούν πολύ νωρίτερα. Με τις κατάλληλες, έγκαιρες προσαρμογές στην καθημερινότητα, μπορούμε να θωρακίσουμε τον οργανισμό μας και να αποτρέψουμε την εξασθένιση της σεξουαλικής επιθυμίας στο μέλλον.

Η φυσιολογική εξέλιξη και οι κρυφοί «εχθροί»

«Είναι απόλυτα φυσικό οι άνδρες, καθώς μεγαλώνουν, να παρατηρούν μια σταδιακή μείωση τόσο της σεξουαλικής επιθυμίας όσο και, ενδεχομένως, της ικανότητάς τους για σεξ», επισημαίνει ο Χειρουργός Ανδρολόγος Ουρολόγος, Δρ. Αναστάσιος Λιβάνιος*. «Ο βαθμός αυτής της φθίσης διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ωστόσο, η πλειονότητα των ανδρών διατηρεί σε ικανοποιητικό βαθμό το σεξουαλικό της ενδιαφέρον τουλάχιστον μέχρι τη δεκαετία των 70. Όταν η απώλεια της επιθυμίας είναι απότομη ή καθολική, τότε συνήθως κρύβεται πίσω της κάποια υποκείμενη σωματική ή ψυχολογική πάθηση, ή ακόμα και συνήθειες της καθημερινότητας που αποδεικνύονται καταστροφικές για την ερωτική ζωή».

Η διατήρηση μιας υγιούς σεξουαλικότητας για πολλές δεκαετίες δεν βασίζεται σε ένα μόνο “θαυματουργό” συστατικό, αλλά σε ένα συνδυαστικό πλάνο: αλλαγές στον τρόπο ζωής, σωστή θεραπεία των παθήσεων, ρύθμιση της φαρμακευτικής αγωγής και προσεκτική διαχείριση της συνολικής υγείας.

Οι 11 χρυσοί κανόνες για τη θωράκιση της σεξουαλικής υγείας

Αποτελεσματικός έλεγχος του στρες

Το χρόνιο άγχος αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους εχθρούς της στύσης και της λίμπιντο. Όταν βρισκόμαστε υπό καθεστώς διαρκούς πίεσης, ο οργανισμός παράγει υπερβολικές ποσότητες κορτιζόλης (της ορμόνης του στρες), η οποία μπλοκάρει την παραγωγή της τεστοστερόνης. Παράλληλα, το στρες προκαλεί συστολή των αιμοφόρων αγγείων, δυσχεραίνοντας τη ροή του αίματος προς το πέος, η οποία είναι απαραίτητη για τη στύση.

Προσήλωση στην υγιεινή διατροφή

Το πρόχειρο φαγητό (fast food) βλάπτει σοβαρά τη σεξουαλική υγεία. Η συστηματική κατανάλωση τροφών πλούσιων σε κακά λιπαρά και ζάχαρη ανοίγει την πόρτα στην παχυσαρκία, τον διαβήτη και τα καρδιαγγειακά προβλήματα, νόσοι οι οποίες έχουν άμεσο, αρνητικό αντίκτυπο στη σεξουαλική λειτουργία.

Διατήρηση ενός φυσιολογικού βάρους

Η αυξημένη εναπόθεση λίπους και η παχυσαρκία σαμποτάρουν άμεσα τη στυτική λειτουργία. Προκαλούν μια συνεχή, χρόνια φλεγμονώδη κατάσταση σε όλο το σώμα και αυξάνουν την παραγωγή ουσιών που εξουδετερώνουν το μονοξείδιο του αζώτου. Το μονοξείδιο του αζώτου είναι ο πολύτιμος σύμμαχος των αγγείων, καθώς τα βοηθά να παραμένουν χαλαρά και διασταλμένα, ώστε το αίμα να ρέει απρόσκοπτα και αποτελεσματικά.

Επιμονή στη φυσική δραστηριότητα

Η καθιστική ζωή και η έλλειψη σωματικής άσκησης έχουν αναγνωριστεί από την επιστήμη ως ανεξάρτητοι και εξαιρετικά σημαντικοί παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση στυτικής δυσλειτουργίας. Αντίθετα, η τακτική άσκηση τονώνει το κυκλοφορικό σύστημα, βελτιώνοντας τη ροή του αίματος σε όλο το σώμα, κάτι που αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επίτευξη και τη διατήρηση μιας ισχυρής στύσης.

Ζωή χωρίς τσιγάρο

Το κάπνισμα συγκαταλέγεται στις κύριες αιτίες της στυτικής δυσλειτουργίας. Οι τοξικές ουσίες των καπνικών προϊόντων καταστρέφουν τον εσωτερικό βλεννογόνο των αιμοφόρων αγγείων (ενδοθήλιο), μειώνοντας δραματικά την αιμάτωση των γεννητικών οργάνων. Μελέτες ετών δείχνουν ότι οι καπνιστές αντιμετωπίζουν 1,5 έως 2 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο στυτικής δυσλειτουργίας σε σχέση με τους μη καπνιστές, με τον κίνδυνο να αυξάνεται όσο αυξάνεται και ο αριθμός των τσιγάρων. Το ελπιδοφόρο μήνυμα είναι ότι όσοι αποφασίζουν να διακόψουν το κάπνισμα παρατηρούν ορατή βελτίωση στη σεξουαλική τους λειτουργία μόλις 36 ώρες μετά το τελευταίο τσιγάρο.

Πρόληψη του μεταβολικού συνδρόμου

Η θωράκιση του οργανισμού απέναντι στο μεταβολικό σύνδρομο βασίζεται σε ένα τρίπτυχο: ισορροπημένη διατροφή, συστηματική άσκηση και δραστική περικοπή των βλαβερών συνηθειών. Υιοθετώντας αυτούς τους κανόνες, μειώνεται ή καθυστερεί σημαντικά η πιθανότητα να εκδηλωθεί σακχαρώδης διαβήτης, υπέρταση, υψηλή χοληστερίνη (υπερχοληστεριναιμία) και καρδιοπάθειες – παθήσεις που αποτελούν τους συνήθεις «υπόπτους» πίσω από τα προβλήματα στύσης.

Έλεγχος των ορμονών

Οι ορμονικές διαταραχές αποτελούν μια από τις βασικότερες οργανικές αιτίες της στυτικής δυσλειτουργίας. Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στα χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης, η οποία μειώνεται με φυσικό τρόπο καθώς περνούν τα χρόνια, συμπαρασύροντας την ερωτική επιθυμία και τη στυτική ικανότητα. Ωστόσο, ρόλο-κλειδί παίζουν επίσης οι τιμές της προλακτίνης και των οιστρογόνων, καθώς και η εύρυθμη λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα.

Διαχείριση χρόνιων νόσων

Πέρα από τα καρδιαγγειακά προβλήματα, υπάρχουν και άλλες παθήσεις που επηρεάζουν αρνητικά την ερωτική ζωή. Νευρολογικά νοσήματα, όπως η νόσος του Πάρκινσον και η Σκλήρυνση κατά Πλάκας, επεμβαίνουν στα νευρικά ερεθίσματα της στύσης. Εμπόδιο μπορούν να σταθούν επίσης οι παθήσεις του προστάτη, αλλά και η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, η οποία πλήττει τη σεξουαλική λειτουργία σε ποσοστό που αγγίζει ή και ξεπερνά το 50% των ασθενών.

Αντικατάσταση φαρμάκων με παρενέργειες

Πολλές φορές, η σεξουαλική δυσλειτουργία είναι το “τίμημα” μιας άλλης θεραπείας. Φάρμακα που λαμβάνονται καθημερινά για τη ρύθμιση διαφόρων παθήσεων, όπως ορισμένα αντιυπερτασικά, αντικαταθλιπτικά και οι βήτα-αναστολείς, ενοχοποιούνται για τη μείωση της λίμπιντο και την εμφάνιση στυτικών προβλημάτων. Σε συνεργασία με τον γιατρό, η αλλαγή της αγωγής με άλλη που δεν επηρεάζει τη σεξουαλική λειτουργία μπορεί να δώσει τη λύση.

Επαρκής και ποιοτικός ύπνος

Ο σωστός, απερίσπαστος νυχτερινός ύπνος πρέπει να γίνει προτεραιότητα για κάθε άνδρα. Οι διαταραχές του ύπνου και κυρίως το σύνδρομο της υπνικής άπνοιας, στερούν από τον οργανισμό το οξυγόνο και την ξεκούραση που χρειάζεται, επηρεάζοντας σοβαρά τη νυχτερινή παραγωγή τεστοστερόνης και οδηγώντας με μαθηματική ακρίβεια σε σεξουαλικές δυσλειτουργίες.

Τόνωση της ψυχολογίας και επένδυση στη σχέση

Η ψυχική μας κατάσταση αντανακλάται άμεσα στο κρεβάτι. Ψυχικές παθήσεις όπως η κατάθλιψη ρίχνουν κατακόρυφα τη λίμπιντο και δυσκολεύουν τη στύση. Ωστόσο, η κάμψη της επιθυμίας δεν οφείλεται πάντα σε κάποια νόσο· είναι συχνό φαινόμενο στις μακροχρόνιες σχέσεις, ειδικά όταν υπάρχουν προβλήματα επικοινωνίας, καθημερινές συγκρούσεις ή απώλεια της συναισθηματικής οικειότητας.

«Σε αυτές τις περιπτώσεις, το πραγματικό κλειδί για την αναζωογόνηση της σεξουαλικής ζωής είναι η επένδυση ποιοτικού χρόνου στη σχέση, ώστε το ζευγάρι να έρθει ξανά κοντά», υπογραμμίζει ο Δρ. Λιβάνιος. «Μπορεί οι τρόποι έκφρασης και οι ρυθμοί να αλλάζουν με το πέρασμα των χρόνων, όμως η ερωτική επιθυμία μπορεί να κρατηθεί ολοζώντανη και γεμάτη πάθος μέχρι τη δεκαετία των 70 ή ακόμα και των 80 ετών».

Το τελικό συμπέρασμα

Η ηλικία είναι απλώς ένας αριθμός και δεν συνεπάγεται το τέλος της ερωτικής ζωής. «Η ισορροπημένη διατροφή, η καθημερινή κίνηση, η οριστική διακοπή του καπνίσματος και των καταχρήσεων, ο τακτικός προληπτικός έλεγχος και η σωστή αντιμετώπιση των χρόνιων παθήσεων με φάρμακα φιλικά προς τη στύση, σε συνδυασμό με τον ποιοτικό ύπνο και την καλή ψυχολογία, αποτελούν τη συνταγή της επιτυχίας. Όλα αυτά μαζί βοηθούν στη διατήρηση μιας ενεργής, υγιούς και γεμάτης αυτοπεποίθηση σεξουαλικής ζωής, η οποία είναι ζωτικής σημασίας για τη συνολική υγεία και την ποιότητα ζωής κάθε άνδρα», καταλήγει ο Δρ. Λιβάνιος.

*Ο Χειρουργός Ανδρολόγος Ουρολόγος, Δρ. Αναστάσιος Λιβάνιος είναι Επιστημονικός Υπεύθυνος της Menclinic

Σε πρόσφατη εφαρμογή της μεθόδου, καταγράφηκε επιτυχής επίτευξη εγκυμοσύνης έπειτα από πολυετή προσπάθεια σύλληψης, υπογραμμίζοντας τη δυνητική αξία της τεχνολογίας σε κλινικό επίπεδο.

Η ανδρική υπογονιμότητα μπορεί να συνδέεται με γενετικές καταστάσεις, όπως το σύνδρομο Klinefelter, κατά το οποίο οι άνδρες φέρουν ένα επιπλέον χρωμόσωμα Χ. Η πάθηση αυτή συχνά διαγιγνώσκεται στην ενήλικη ζωή και σχετίζεται με μειωμένη ή μηδενική παρουσία σπερματοζωαρίων στο σπέρμα, κατάσταση γνωστή ως αζωοσπερμία.

Υπολογίζεται ότι περίπου το 10% των ανδρών με προβλήματα γονιμότητας εμφανίζουν αζωοσπερμία, γεγονός που καθιστά τέτοιες τεχνολογικές καινοτομίες ιδιαίτερα σημαντικές για τη βελτίωση των θεραπευτικών επιλογών και των ποσοστών επιτυχίας.

Κατά την περίοδο πριν από τη γέννηση ενός παιδιού, η προετοιμασία επικεντρώνεται συχνά στη μητρότητα, με εκτενή ενημέρωση για τον τοκετό, τον θηλασμό και τις σωματικές αλλαγές της γυναίκας. Είναι ευρέως γνωστό ότι το γυναικείο σώμα υφίσταται σημαντικές μεταβολές: οι ορμόνες μεταβάλλονται, τα όργανα προσαρμόζονται και ο εγκέφαλος αναδιοργανώνεται.

Ωστόσο, λιγότερο συζητημένη είναι η ιδέα ότι και το ανδρικό σώμα και ο εγκέφαλος υφίστανται αλλαγές στο πλαίσιο της πατρότητας.

Σύμφωνα με το βιβλίο Father Time της πρωτευοντολόγου Sarah Blaffer Hrdy, οι άνδρες διαθέτουν τη βιολογική βάση για να αναπτύξουν συμπεριφορές φροντίδας και προστασίας, αντίστοιχες με εκείνες που παρατηρούνται στις μητέρες.

Η σύγχρονη επιστημονική έρευνα υποστηρίζει ότι η ενεργή συμμετοχή των πατέρων στη φροντίδα των παιδιών δεν αποτελεί μόνο κοινωνική ή πολιτισμική επιλογή, αλλά σχετίζεται και με βιολογικούς μηχανισμούς. Μελέτες δείχνουν ότι η πατρότητα μπορεί να συνοδεύεται από αλλαγές στο ενδοκρινικό και νευρωνικό σύστημα των ανδρών.

Επιπλέον, τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι όσο πιο ενεργά εμπλέκεται ένας πατέρας στη φροντίδα του παιδιού, τόσο πιο έντονες μπορεί να είναι αυτές οι αλλαγές. Οι διαπιστώσεις αυτές ενισχύουν την άποψη ότι η πατρική φροντίδα αποτελεί μια βαθιά ριζωμένη βιολογική δυνατότητα και όχι αποκλειστικά ένα σύγχρονο κοινωνικό φαινόμενο.

Ορμονικές αλλαγές στους νέους πατέρες

Οι πρώτες έρευνες σχετικά με τις φυσικές αλλαγές των πατέρων ξεκίνησαν μελετώντας ζώα. Στα τέλη του 20ού αιώνα διαπιστώθηκε ότι πολλά αρσενικά θηλαστικά – συμπεριλαμβανομένων και πρωτευόντων – παρουσιάζουν σημαντικές ορμονικές μεταβολές καθώς ασχολούνται ενεργά με τα μικρά τους, όπως πτώσεις ή αυξήσεις σε ορμόνες όπως η τεστοστερόνη, η αγγειοπρεσίνη και η προλακτίνη.

Όταν ο Αμερικανός ανθρωπολόγος Lee Gettler, τότε φοιτητής, άκουσε για αυτά τα ευρήματα στις αρχές της δεκαετίας του 2000, ενθουσιάστηκε. «Ρώτησα τον καθηγητή μου αν κάποιος μελετά αυτά τα ερωτήματα στους ανθρώπινους πατέρες, και τότε η απάντηση ήταν κυρίως όχι», λέει σήμερα ως διευθυντής του εργαστηρίου Hormones, Health, and Human Behavior στο Πανεπιστήμιο Notre Dame της Ιντιάνα.

Η πρώτη έρευνα που απέδειξε τις ορμονικές αλλαγές στους άνδρες δημοσιεύθηκε μόλις το 2000 από τις Καναδές ερευνήτριες Katherine Wynne-Edwards και Anne Storey. Μέχρι να ασχοληθεί ο Gettler με το θέμα, είχε ήδη διαπιστωθεί πως οι πατέρες έχουν χαμηλότερη τεστοστερόνη από άνδρες χωρίς παιδιά.

Όμως υπήρχε ένα βασικό ερώτημα: Είναι οι άνδρες με χαμηλή τεστοστερόνη πιο πιθανό να γίνουν πατέρες ή μήπως η μετάβαση στην πατρότητα προκαλεί αυτές τις βιολογικές αλλαγές;

Για να απαντήσει, ο Gettler συνεργάστηκε με επιστήμονες που διεξήγαγαν πολυετή έρευνα στην Cebu City, στις Φιλιππίνες. Το 2005 συνέλεξαν δείγματα σάλιου από 624 νεαρούς άνδρες, μέσης ηλικίας 21 ετών χωρίς σύντροφο, μέτρησαν τα επίπεδα τεστοστερόνης τους και επανέλαβαν τη μέτρηση τέσσερα χρόνια αργότερα.

Τα αποτελέσματα ήταν ξεκάθαρα: όσοι έγιναν πατέρες παρουσίασαν σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης από εκείνους που δεν είχαν παιδιά. Επιπλέον, όσοι αφιέρωναν περισσότερο χρόνο στη φροντίδα των μωρών είχαν ακόμα μεγαλύτερη πτώση. Ακόμα και όσοι κοιμούνταν μαζί με το μωρό είχαν χαμηλότερες τιμές.

«Νομίζω ότι ήταν το πρώτο σαφές μήνυμα στη βιβλιογραφία ότι οι άνδρες έχουν αυτή τη δυνατότητα προετοιμασίας για την πατρότητα», εξηγεί ο Gettler – είναι ουσιαστικά η βιολογία τους που τους προετοιμάζει για φροντίδα.

Η σημασία της τεστοστερόνης και άλλων ορμονών

Ανάλογα ευρήματα καταγράφηκαν και από άλλες ομάδες. Πτώσεις στην τεστοστερόνη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της συντρόφου σχετίστηκαν με μεγαλύτερη δέσμευση και ικανοποίηση μετά τη γέννα, ενώ παρατηρήθηκε σύνδεση μεταξύ χαμηλής τεστοστερόνης και μεγαλύτερης ανταπόκρισης στα κλάματα του μωρού.

Το 2018 ομάδα στο εργαστήριο του Gettler συμπέρανε πως οι πατέρες με χαμηλότερη τεστοστερόνη ασχολούνται περισσότερο με τη φροντίδα βρεφών και μικρών παιδιών. Αλλά πότε συμβαίνουν αυτές οι αλλαγές;

James K Rilling, διευθυντής του Εργαστηρίου Κοινωνικής Νευροεπιστήμης Ανθρώπου στο Emory University των ΗΠΑ, πίστευε πως αυτό θα γινόταν μετά τη γέννα. Όμως όταν δοκίμασαν υποψήφιους πατέρες μόλις τέσσερις μήνες μετά τη σύλληψη, διαπίστωσαν ήδη σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης και αγγειοπρεσίνης σε σχέση με την ομάδα ελέγχου.

«Όσο χαμηλότερη η τεστοστερόνη ενός άνδρα πριν τη γέννα τόσο πιο ενεργός γίνεται στη φροντίδα μητέρας και βρέφους μετά», εξηγεί ο Rilling. Παρόμοια επίδραση είχε και η αγγειοπρεσίνη.

Το κύμα της “ορμόνης της αγάπης”

Ένα άλλο εντυπωσιακό εύρημα αφορά την ωκυτοκίνη, γνωστή ως «ορμόνη της αγάπης». Στα προγεννητικά μαθήματα είχα ακούσει ότι βοηθά τον τοκετό και το δέσιμο μητέρας-βρέφους μέσω θηλασμού – όμως δεν γνώριζα ότι αμέσως μετά τη γέννα αυξάνεται σημαντικά και στους νέους πατέρες.

Μελέτες έχουν δείξει υψηλότερα επίπεδα ωκυτοκίνης στους πατέρες που ασχολούνται ενεργά με παιδιά ηλικίας έως δύο ετών ή ακόμη μικρότερα βρέφη κάτω των έξι μηνών – ανάλογα πάντα με τον χρόνο επαφής τους μαζί τους.

Πατέρες που συμμετείχαν σε παιχνίδι ή σωματική επαφή παρουσίαζαν άνοδο στην ωκυτοκίνη – ακόμα κι όταν κρατούσαν για πρώτη φορά το νεογέννητο στα χέρια τους.

Η ωκυτοκίνη ενισχύει το πατρικό ένστικτο: πειράματα όπου χορηγήθηκε ενδορινικά έδειξαν πως οι πατέρες αντιδρούν πιο έντονα στα ερεθίσματα του μωρού – κινούν π.χ. το κεφάλι τους ζωηρά προς κάθε πλευρά για να ανταποκριθούν καλύτερα στο παιδί.

Όσο περισσότερο ασχολείται ένας άντρας με το παιδί του τόσο περισσότερη ωκυτοκίνη παράγει – δημιουργώντας έτσι έναν θετικό αυτοενισχυόμενο κύκλο δεσίματος μεταξύ τους.

Kαι άλλες ορμονικές μεταμορφώσεις

Η επιστημονική έρευνα αποκαλύπτει συνεχώς νέες αλλαγές: σε πρόσφατη εργασία (2025) η ομάδα του Rilling διαπίστωσε ότι η αγγειοπρεσίνη – συνδεδεμένη στα ζώα με επιθετικότητα ή φύλαξη περιοχής – καταστέλλεται στους νέους πατέρες πριν ακόμα γεννηθεί το παιδί.

Προλακτίνη: Μια ακόμη απροσδόκητη «πατρική» ορμόνη γνωστή κυρίως για τον ρόλο της στον θηλασμό των μητέρων. Οι βιολόγοι όμως έχουν συνδέσει την προλακτίνη στη φροντίδα αρσενικών ζώων (πουλιών, ψαριών αλλά και μαϊμούδων marmoset).

Το 2023 ομάδα υπό την κλινική ψυχολόγο Darby Saxbe, διαπίστωσε ότι υποψήφιοι πατέρες που ένιωθαν ισχυρότερο δεσμό με το αγέννητο παιδί είχαν υψηλότερα επίπεδα προλακτίνης· αυτά τα επίπεδα προέβλεπαν πόσο εμπλεκόμενοι θα ήταν στη φροντίδα μετά τη γέννα.

Kαι όπως συμβαίνει με την ωκυτοκίνη, αυτές οι αλλαγές είναι εντονότερες σε όσους αφιερώνουν περισσότερο χρόνο στα παιδιά τους. «Δεν είναι μόνο οι νέες μαμάδες που έχουν… ορμονικά σκαμπανεβάσματα», σχολιάζει χαρακτηριστικά η Saxbe· φαίνεται πως οι άνδρες εμφανίζουν ανάλογες προσαρμογές στη γονεϊκότητα.

“Δεύτερη εφηβεία”: Νευρωνικές αλλαγές στον εγκέφαλο

Η Saxbe διερευνά αν αυτές οι ορμονικές μεταβολές αφήνουν αποτύπωμα στον εγκέφαλο των αντρών. «Οι πατέρες αποτελούν μια σχεδόν ιδιαίτερη πληθυσμιακή ομάδα επειδή βιώνουν τις μεταμορφώσεις της γονεϊκότητας χωρίς να έχουν περάσει εγκυμοσύνη», εξηγεί.

Ενώ οι μητέρες λαμβάνουν ισχυρή δόση ορμονών κατά την κύηση αλλά κι άλλον… καταιγισμό κατά τον τοκετό, οι εμπειρίες των συντρόφων τους είναι πιο διακριτικές – κάτι που επιτρέπει στους επιστήμονες να ξεχωρίσουν τα αποτελέσματα της εγκυμοσύνης από αυτά της ίδιας της ανατροφής.

Σε συνεργασία με Ισπανούς συναδέλφους, σάρωσαν εγκεφάλους πρωτότοκων αντρών πριν και μετά τον ερχομό του παιδιού· διαπίστωσαν νευρωνικές αλλαγές καθώς ο εγκέφαλος προσαρμοζόταν στις νέες εμπειρίες.

Saxbe: Η είσοδος στην πατρότητα θυμίζει μια δεύτερη κρίσιμη περίοδο ανάπτυξης όπως η εφηβεία· όσοι ένιωθαν ισχυρή σύνδεση ή σχεδίαζαν να πάρουν μεγαλύτερη άδεια ανατροφής εμφάνιζαν εντονότερες εγκεφαλικές μεταβολές. Το ίδιο διαπίστωσε κι ο Rilling σε νέα εργασία (2026).

“Χάνεις ή κερδίζεις”: Βιολογικά ενεργή συμμετοχή

Aν υπάρχει ένα μοτίβο στις παραπάνω αλλαγές είναι ότι όσο πιο πολύ εμπλέκεται ένας άντρας τόσο πιο βαθιά μεταμορφώνεται: «Είναι σαν κάτι να ενεργοποιείται», λέει η Hrdy από το Father Time. Πιστεύει ότι όλοι έχουμε ένα λανθάνον δυναμικό φροντίδας – μια “alloparental substrate”– που μπορεί να αφυπνιστεί κάτω από τις κατάλληλες συνθήκες.

Aυτό επιβεβαιώθηκε εντυπωσιακά σε ισραηλινή έρευνα (2014) υπό τη Ruth Feldman: σκανάροντας εγκεφάλους ετερόφυλων ζευγαριών όπου η γυναίκα είχε τον κύριο ρόλο φροντίδας (και ο άντρας βοηθούσε), αλλά και ομοφυλόφιλων αντρικών ζευγαριών χωρίς γυναίκα στην οικογένεια ενώ παρακολουθούσαν βίντεο των παιδιών τους.

Aποτέλεσμα: στους ετερόφυλους οι εγκέφαλοι των γυναικών “άναβαν” σε περιοχές σχετιζόμενες με ένστικτα (όπως η αμυγδαλή), ενώ των αντρών σε κοινωνικά κέντρα αξιολόγησης καταστάσεων· αντίθετα στους gay μπαμπάδες-κύριους φροντιστές ενεργοποιούνταν τόσο τα «μητρικά» όσο και τα κοινωνικά δίκτυα. Η ίδια η εγκεφαλική δομή άλλαξε λόγω της φροντίδας!

“Υψηλής ευαισθησίας” σύγχρονοι μπαμπάδες: Όφελος για όλους

“Πρέπει επειγόντως ως κοινωνία να ενισχύσουμε τις ευκαιρίες των μπαμπάδων να χτίζουν δεσμό”, υπογραμμίζει η Saxbe – πχ μέσω καλύτερης άδειας ανατροφής. Ο Gettler συμφωνεί: Η συμμετοχή των αντρών από νωρίς (υπερηχογραφήματα, ραντεβού γιατρού κλπ) ενεργοποιεί αυτήν τη βιολογία ήδη κατά την εγκυμοσύνη!

Eνεργοί πατέρες = όφελος για όλη την οικογένεια: Οι μητέρες αναφέρουν καλύτερη ψυχική υγεία όταν έχουν δίπλα τους συμμετέχοντες συντρόφους (διαπιστώθηκε μεταξύ άλλων σε Πακιστάν, Κένυα & ΗΠΑ).

Tο σημαντικότερο: Τα παιδιά ωφελούνται ακόμα περισσότερο! Σε μεγάλη αμερικανική έρευνα (2026) που παρακολούθησε 292 οικογένειες επί επτά χρόνια, τα παιδιά προσεκτικών μπαμπάδων είχαν καλύτερη καρδιαγγειακή υγεία– ενώ αυτό δεν ίσχυε αντίστοιχα για τη συμπεριφορά των μητέρων!

“Η ίδια η βιολογία της πατρότητας θέτει βάσεις για ισχυρές οικογένειες εξαρχής”, καταλήγει ο Gettler.

Η επιθυμία για σεξ μπορεί να είναι έντονη στους νέους—όχι μόνο στους άνδρες αλλά και στις γυναίκες και στα μη δυαδικά άτομα. Μια πρόσφατη μελέτη δείχνει ότι μετά τα 30, η ανδρική επιθυμία γίνεται πιο σύνθετη και μοιάζει περισσότερο με αυτή των γυναικών, καταρρίπτοντας τα γνωστά στερεότυπα.

Μια ομάδα κυρίως γυναικών ερευνητριών από τον Καναδά πραγματοποίησε εις βάθος συνεντεύξεις με 30 άνδρες, ηλικίας 30 έως 65 ετών (μέσος όρος ηλικίας 43), που βρίσκονταν σε ετεροφυλικές σχέσεις τουλάχιστον 2,5 χρόνια. Η επιλογή αυτού του αριθμού έγινε για λόγους αποτελεσματικότητας, καθώς η βιβλιογραφία δείχνει πως μετά από περίπου 24 συνεντεύξεις σπάνια προκύπτουν νέα δεδομένα.

Οι ερευνητές επέλεξαν ως όριο τα 30 έτη γιατί ήθελαν να μιλήσουν με άνδρες που δεν θεωρούνται πια «νέοι», αλλά ενήλικες. Επίσης, έθεσαν ελάχιστη διάρκεια σχέσης τα 2,5 χρόνια ώστε να αποκλείσουν όσους βρίσκονται ακόμα στη φάση του ενθουσιασμού που σπανίως διαρκεί πάνω από δύο χρόνια. Οι συμμετέχοντες προέρχονταν από τις πόλεις Winnipeg (16 άνδρες) και Saskatoon (14 άνδρες), λαμβάνοντας δωροκάρτες για τη συμμετοχή τους.

Πώς διεξήχθη η έρευνα: οι παράγοντες της επιθυμίας

Για να νιώσουν άνετα οι συμμετέχοντες, οι ερευνητές ξεκίνησαν τις συζητήσεις με ερωτήσεις άσχετες με το σεξ και σταδιακά πέρασαν στο θέμα της επιθυμίας. Ζήτησαν από τους άνδρες να αναφέρουν όλους τους παράγοντες που ενισχύουν ή μειώνουν τη λίμπιντό τους. Προέκυψαν συνολικά 23 παράγοντες, αλλά οι περισσότεροι εστίασαν σε έξι βασικά στοιχεία—τρεις που αυξάνουν την επιθυμία και τρεις που τη μειώνουν.

Τρία βασικά “turn-ons”: Το αίσθημα ότι είναι επιθυμητοί, οι απροσδόκητες ευκαιρίες για σεξ και η συναισθηματική οικειότητα μέσω επικοινωνίας.

1. Αίσθημα ότι είναι επιθυμητοί: Αυτός ήταν ο σημαντικότερος παράγοντας. Το 73% των ανδρών δήλωσε πως το να νιώθουν ότι τους θέλει η σύντροφός τους είναι καθοριστικό για τη λίμπιντό τους. Πολλοί αμφισβήτησαν το στερεότυπο «Οι άνδρες ποθούν, οι γυναίκες θέλουν να νιώθουν επιθυμητές» και τόνισαν τη σημασία του να παίρνει πρωτοβουλία η σύντροφός τους.

“Άλλο να μου πει ‘σε θέλω’, άλλο να κάνει εκείνη την αρχή.” (32 ετών/5 χρόνια σχέσης)
“Όταν μου δείχνει ότι θέλει σεξ, δεν αργώ να ενθουσιαστώ.” (51 ετών/31 χρόνια σχέσης)
“Το αίσθημα του να είσαι επιθυμητός είναι βασική ανθρώπινη ανάγκη και για τα δύο φύλα.” (65 ετών/13 χρόνια σχέσης)

2. Απροσδόκητες ευκαιρίες για σεξ: Το 66% ανέφερε πως διεγείρονται όταν η σύντροφός τους δημιουργεί ξαφνικές ευκαιρίες για σεξ. Αν και το προγραμματισμένο σεξ είναι συχνό σε μακροχρόνιες σχέσεις, λίγη αυθορμητισμός—ειδικά όταν ξεκινά από τη σύντροφο—αναζωογονεί την επιθυμία.

“Όταν υπάρχει ένα στοιχείο έκπληξης, ναι, αυτό με ενθουσιάζει.” (55 ετών/19 χρόνια σχέσης)
“Λίγος αυθορμητισμός είναι ό,τι καλύτερο.” (33 ετών/5 χρόνια σχέσης)

3. Συναισθηματική σύνδεση: Πάνω από το μισό δείγμα (53%) δήλωσε πως χρειάζεται συναισθηματική σύνδεση με τη σύντροφο για να διεγερθεί σεξουαλικά—σύνδεση που ενισχύεται μέσα από ουσιαστική επικοινωνία και κοινό γέλιο.

“Είμαι μουσικός. Οι ώρες δουλειάς μου έχουν πιέσει τη σχέση μας. Τώρα που το συγκρότημά μου κάνει παύση, αυτό με στρεσάρει. Όταν μιλήσαμε γι’ αυτό και ένιωσε ενδιαφέρον για κάτι που μας είχε φέρει ένταση, αυτό ήταν ταυτόχρονα επικυρωτικό και διεγερτικό.” (33 ετών/5 χρόνια σχέσης)
“Είναι υγιές για μια σχέση να μιλούν οι άνθρωποι ανοιχτά για το σεξ.” (65 ετών/13 χρόνια σχέσης)

Τι απωθεί περισσότερο: ασθένεια, απόρριψη & απομάκρυνση

Τρία βασικά “turn-offs”: Ασθένεια, απόρριψη και συναισθηματική απομάκρυνση.

1. Ασθένεια: Για το 60%, η ασθένεια ήταν ο μεγαλύτερος—και συχνά ο μοναδικός—παράγοντας που σκότωνε τη λίμπιντό τους.
“Όταν είμαι άρρωστος, εξαφανίζεται κάθε διάθεση.” (42 ετών/11 χρόνια σχέσης)

2. Απόρριψη: Επίσης το 60%, ανέφερε πως οι συνεχείς αρνήσεις από τη σύντροφο σκοτώνουν κάθε ενδιαφέρον.
“Αν δεν με θέλει εκείνη, δεν έχω διάθεση.” (30 ετών/5 χρόνια σχέσης)
“Όταν απορρίπτεσαι συνεχώς, σταματάς να σκέφτεσαι το σεξ.” (42 ετών/11 χρόνια σχέσης)

3. Συναισθηματική απομάκρυνση: Η πλειονότητα (57%) συνέδεε άμεσα τη λίμπιντό του με το πόσο κοντά ένιωθε συναισθηματικά στη σχέση.
“Θέλω να είμαστε στο ίδιο μήκος κύματος συναισθηματικά. Αν διαφωνούμε ή υπάρχει ένταση, δεν θέλω σεξ.” (33 ετών/6 χρόνια σχέσης)

Η πραγματικότητα πίσω από τον ανδρικό πόθο

Είναι εύκολο να πιστέψει κανείς ότι οι άνδρες σκέφτονται μόνο το σεξ. Πράγματι, πολλές έρευνες δείχνουν ότι κατά μέσο όρο οι άνδρες έχουν ισχυρότερη λίμπιντο από τις γυναίκες, αυτοϊκανοποιούνται περισσότερο και δίνουν μεγαλύτερη σημασία στη συχνότητα και ποιότητα του σεξ στη σχέση τους.

Ωστόσο, πολλοί άνδρες δεν αναγνωρίζουν τον εαυτό τους στα πολιτισμικά στερεότυπα περί ασταμάτητης αντρικής επιθυμίας. Όταν ζευγάρια επισκέπτονται ειδικούς λόγω διαφοράς στη λίμπιντο, στο 1/3 έως το 1/2 των περιπτώσεων εκείνος έχει λιγότερη διάθεση.

Στην παρούσα έρευνα, οι στάσεις των ανδρών απέναντι στην επιθυμία μοιάζουν πολύ περισσότερο με εκείνες των γυναικών: δίνουν μεγάλη σημασία στο να νιώθουν επιθυμητοί και βλέπουν το σεξ ως επέκταση της συναισθηματικής επικοινωνίας.

Ποιοι είναι λοιπόν οι άνδρες στο σεξ; Είναι τόσο μοναδικοί όσο το DNA τους. Το στερεότυπο λέει πως «οι άντρες είναι λύκοι κι οι γυναίκες πρόβατα», όμως όσο ωριμάζουν οι άντρες τόσο περισσότερο προσεγγίζουν τις γυναίκες στις ανάγκες και τις προσδοκίες γύρω από την επιθυμία.

Το μύθο ότι «οι άντρες είναι από τον Άρη κι οι γυναίκες από την Αφροδίτη» διαψεύδει η ίδια η πραγματικότητα: όλα τα φύλα κατοικούν στον ίδιο πλανήτη—τη Γη.

Μετά τη δημόσια συζήτηση για τις αλλαγές στο πρόσωπο του Keoghan — όπως τα εμφανώς πιο “γεμάτα” χείλη του στην πρώτη σειρά της επίδειξης Burberry στη London Fashion Week τον Φεβρουάριο, αλλά και την πιο έντονη γνάθο και τα φουσκωμένα μάγουλα που είδαμε τόσο στην πρεμιέρα του Peaky Blinders όσο και στα Oscars πριν λίγες εβδομάδες — ο ηθοποιός δυσκολεύεται να διαχειριστεί την κριτική. Ο υποψήφιος για Όσκαρ ηθοποιός, 33 ετών, που πρόκειται να ενσαρκώσει τον Ringo Starr στη βιογραφική ταινία των Beatles από τον Sam Mendes, δήλωσε στον παρουσιαστή SiriusXM Ben Harlum πως το κύμα μίσους στο διαδίκτυο τον έκανε «να κλειστεί στον εαυτό μου, να μη θέλω να πάω πουθενά, να μη θέλω να βγω έξω».

«Υπάρχει πολλή κακοποίηση σχετικά με το πώς φαίνομαι, και έχει ξεπεράσει το στάδιο του “όλοι το περνάνε αυτό”», ανέφερε ο πρωταγωνιστής του Saltburn. Οι αισθητικές παρεμβάσεις στους άνδρες του Χόλιγουντ έχουν γίνει πλέον συνηθισμένες, χωρίς αυτό να αποτελεί αιτία κριτικής για τις επιλογές τους — ακόμα κι αν τα fillers στα μάγουλα συχνά οδηγούν στο λεγόμενο “chipmunk cheeks”.

Αυτό που προκαλεί εντύπωση είναι ότι άνδρες όπως ο Keoghan και ο Ryan Gosling — που επίσης σχολιάστηκε για το πιο γεμάτο πρόσωπό του όταν αιφνιδίασε τη Eva Mendes με μια on-air γιορτή για τα 52α γενέθλιά της στο The Tonight Show Starring Jimmy Fallon νωρίτερα αυτόν τον μήνα — αρχίζουν να μοιάζουν μεταξύ τους: πιο φρέσκοι, γωνιώδεις και «λαξευμένοι», με περισσότερο όγκο στη μέση του προσώπου και συχνά με ενισχυμένα χείλη.

Η τάση των “tweakments” και τα νέα ανδρικά πρότυπα

Όπως ακριβώς οι Nicole Kidman, Anne Hathaway, Gwyneth Paltrow, αλλά και οι Kris Jenner, Lauren Sanchez, που εμφανίστηκαν στα Όσκαρ με το λεγόμενο “new Hollywood face”, έτσι κι αυτοί οι άνδρες ακολουθούν μια ενιαία αισθητική συνταγή που παραπέμπει σε κοινό πλαστικό χειρουργό ή αισθητικό γιατρό.

Το αποτέλεσμα είναι συχνά λιγότερο διακριτικό στους άνδρες απ’ ό,τι στις γυναίκες, κυρίως επειδή έχουμε συνηθίσει τις διάσημες γυναίκες να προχωρούν σε “tweakments” με πιο φυσικό αποτέλεσμα. Όταν ο Jim Carrey, 64 ετών, εμφανίστηκε στα 51α βραβεία Cesar με πρησμένα μάγουλα και πιο στρογγυλεμένο πρόσωπο, κάποιοι σχολίασαν πως ίσως έστειλε σωσία στη βράβευση.

Ανάλογα σχόλια έγιναν όταν ο David Beckham, στην εκπομπή Today Show το 2025, εμφανίστηκε με «πρησμένο πρόσωπο», ενώ ο Simon Cowell παραδέχτηκε ότι το παράκανε με τα fillers, λέγοντας μάλιστα ότι ο γιος του είχε ξεσπάσει σε γέλια βλέποντας τις φωτογραφίες του. Ακόμη και ο Daniel Craig, στα Baftas το 2018, φάνηκε εμφανώς αλλαγμένος, προκαλώντας φήμες για Botox ή fillers. Ο σχεδιαστής Marc Jacobs, μάλιστα, είχε ανακοινώσει ανοιχτά το λίφτινγκ προσώπου του μέσω Instagram το 2021 με τη λεζάντα «#LiveLoveLift».

“Brotox” και αύξηση των επεμβάσεων στους άνδρες

Το πρόβλημα με τον λεγόμενο “Brotox” και άλλες αισθητικές επεμβάσεις στους άνδρες είναι ότι διαιωνίζουν την ψευδαίσθηση πως μόνο η νεότητα έχει αξία — ένα αφήγημα που οι γυναίκες ζουν εδώ και δεκαετίες λόγω της βιομηχανίας ομορφιάς. Πλέον όμως όλο και περισσότεροι άνδρες καταφεύγουν στη βελόνα για να δείχνουν νεότεροι.

Έρευνα του 2023 έδειξε πως το 23% των ανδρών στο Ηνωμένο Βασίλειο ηλικίας 18-34 έχουν κάνει είτε Botox, είτε fillers είτε όψεις δοντιών — ποσοστό μεγαλύτερο από το αντίστοιχο των γυναικών (21%) στην ίδια ηλικία. Επιπλέον, οι επεμβάσεις ανόρθωσης προσώπου και λαιμού αυξήθηκαν κατά26% μεταξύ των ανδρών στην Αγγλία από το 2024 ως το 2025, σύμφωνα με την Ένωση Βρετανών Πλαστικών Χειρουργών (BAAPS).

Ένας ακόμη παράγοντας είναι η λεγόμενη “manosphere”, όπου αγόρια και νεαροί άνδρες επιδιώκουν αισθητικές επεμβάσεις για να “looksmaxxάρουν” — δηλαδή να μεγιστοποιήσουν την ελκυστικότητά τους ή να υπερισχύσουν των άλλων. Συχνά αυτό σημαίνει αλλαγές στην εμφάνιση ώστε να πλησιάσουν τα αυστηρά ιδανικά αντρικής ομορφιάς.

“Looksmaxxing”, influencers και κοινωνικές πιέσεις

Ο Braden Peters, γνωστός ως Clavicular, είναι ίσως ο πιο διάσημος “looksmaxxer” στο διαδίκτυο. Ο 20χρονος δεν διστάζει να χρησιμοποιεί στεροειδή, πλαστικές επεμβάσεις ακόμη και σφυρί (!) στη γνάθο του για να αλλάξει την εμφάνισή του. Στον χώρο της manosphere κυκλοφορεί η άποψη ότι το 80% των γυναικών έλκονται μόνο από το κορυφαίο 20% των ανδρών (“κανόνας 80/20”), κάτι που ωθεί πολλούς νέους σε ακραίες πρακτικές.

Influencers, όπως ο HSTikkyTokky, που συνάντησε πρόσφατα ο Louis Theroux σε ντοκιμαντέρ του, εκπαιδεύουν νέους «να είναι σωστοί άντρες» — δηλαδή να δείχνουν απολύτως fit σαν να περνούν τη ζωή τους στο γυμναστήριο.

Τα ανδρικά πρότυπα ομορφιάς πλέον ανταγωνίζονται τα γυναικεία. Η τάση αυτή τροφοδοτείται από τη gym culture, τη συνεχή έκθεση στα social media, τη φωτογράφιση υψηλής ευκρίνειας, τις τηλεδιασκέψεις στη δουλειά αλλά και τη γνώση ότι μικρές αισθητικές παρεμβάσεις μπορούν να ενισχύσουν την αυτοπεποίθηση.

Aνασφάλεια πίσω από την τελειότητα – Τι πραγματικά χρειάζεται;

Κάτω από όλα αυτά όμως κρύβεται βαθιά ανασφάλεια – ειδικά σε εφήβους που εκτίθενται στις “διδαχές” της manosphere.

Aντί για Botox ίσως ήρθε η στιγμή οι άνδρες να εκφράσουν την ευαλωτότητά τους όπως έκανε ο Keoghan μιλώντας ανοιχτά για τη δυσκολία του μετά την επιτυχία του Saltburn: βρέθηκε ξαφνικά υπό έντονη πίεση δημοσιότητας, δηλώνοντας ότι αυτή η ζωή είναι «τρομακτική» και «κατακλυσμική» – κάτι εντελώς διαφορετικό απ’ όσα γνώριζε μέχρι τότε.

Η πίεση για τέλεια εμφάνιση είναι μεγάλη για όλους όσοι βρίσκονται στο προσκήνιο. Ωστόσο, οι αισθητικές παρεμβάσεις είναι ένας κατήφορος: ούτε η πιο έντονη γνάθος ούτε τα υπερβολικά χείλη θα αλλάξουν πραγματικά κάτι ουσιαστικό — πάντα θα υπάρχει κάτι “λίγο ακόμα”. Οι άντρες υποχώρησαν στις πιέσεις της πλαστικής χειρουργικής μεταγενέστερα από τις γυναίκες. Ίσως όμως η καλύτερη λύση είναι πρώτα κάποια εσωτερική δουλειά πριν αναζητήσουν τη βελτίωση μέσω filler. Η πραγματική ευτυχία κι αποδοχή ξεκινά από μέσα μας.

Η πατρική υγεία και το ιστορικό ζωής του πατέρα έχουν επίσης σημαντική επίδραση. Μια διεπιστημονική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα στο περιοδικό The Lancet εμβαθύνει στις συνέπειες του πατρικού κύκλου ζωής στην εγκυμοσύνη και την υγεία του παιδιού. Δείχνει πως ιατρικοί, συμπεριφορικοί και ψυχοκοινωνικοί παράγοντες του άνδρα μπορούν να επηρεάσουν την κύηση και την ανάπτυξη της επόμενης γενιάς.

Η έρευνα αμφισβητεί την παραδοσιακή προσέγγιση της προγεννητικής φροντίδας που επικεντρώνεται αποκλειστικά στη μητέρα, προτείνοντας μια κοινή ευθύνη κατά την εγκυμοσύνη. Παράγοντες όπως η ποιότητα του σπέρματος, οι συνήθειες ή η ηλικία του πατέρα μπορούν να καθορίσουν την πορεία της κύησης και την ανάπτυξη του παιδιού.

Υπάρχουν επίσης κοινωνικοπολιτισμικές μεταβλητές που σχετίζονται με τη συμπεριφορά του πατέρα, τη σχέση του με τη μέλλουσα μητέρα ή τον τρόπο ανατροφής. Αυτές λειτουργούν σαν ντόμινο, επηρεάζοντας τελικά την ευημερία της εγκύου και του μωρού. Για παράδειγμα, οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι η υποστήριξη από τον πατέρα συνδέεται με μεγαλύτερη συμμετοχή της μητέρας στην προγεννητική φροντίδα, λιγότερη κατανάλωση αλκοόλ και καπνού από μέρους της, λιγότερες περιπτώσεις χαμηλού βάρους γέννησης και υψηλότερα ποσοστά θηλασμού.

Η σημασία της υγείας του σπέρματος

Η υγεία του σπέρματος αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για μια επιτυχημένη σύλληψη. Οι ερευνητές υπενθυμίζουν ότι οι καθημερινές συνήθειες μπορούν να προκαλέσουν επιγενετικές αλλαγές στο σπέρμα. Δηλαδή, το σωματικό βάρος, η άσκηση, η έκθεση σε τοξικές ουσίες ή το ψυχολογικό τραύμα προκαλούν μεταβολές στο DNA που επηρεάζουν τη λειτουργία του σπέρματος χωρίς να αλλάζουν τη γενετική αλληλουχία.

Αν και τα στοιχεία προέρχονται κυρίως από μελέτες σε ζώα, δεν υπάρχουν ακόμη σαφείς συστάσεις για το αν αλλαγές όπως καλύτερη διατροφή ή μειωμένη καθιστική ζωή μπορούν να αναστρέψουν τις επιγενετικές βλάβες στο σπέρμα. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι για την υγεία του σπέρματος δεν μετρούν μόνο οι συνήθειες κατά τη σύλληψη. Παρά την ταχεία ανανέωση των σπερματοζωαρίων, ο άνδρας κουβαλά ένα «βιογραφικό ζωής» που μπορεί να προκαλέσει διαρκείς επιγενετικές αλλαγές στα αναπαραγωγικά του κύτταρα και να επηρεάσει τους απογόνους.

Ενδεικτικά, σουηδική μελέτη σε πάνω από 11.000 άνδρες έδειξε ότι η υπερφαγία στην παιδική ηλικία (9-12 ετών) συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο θανάτου από διαβήτη στους γιους τους.

Η ηλικία του πατέρα και ο ρόλος στη σχέση

«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι οι εμπειρίες της παιδικής ηλικίας ενός άνδρα –όπως το στρες, η σωματική και ψυχική υγεία, το περιβάλλον και η εκπαίδευση– επηρεάζουν την υγεία του κατά τα αναπαραγωγικά χρόνια», συνοψίζει η Danielle Schoenaker, συγγραφέας της μελέτης.

Η ηλικία του πατέρα είναι επίσης κρίσιμη για τα αποτελέσματα υγείας των απογόνων. Οι συγγραφείς αναφέρουν ότι προχωρημένη ηλικία κατά τη σύλληψη σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμβρυϊκού θανάτου, συγγενών ανωμαλιών, σχιζοφρένειας και διαταραχών αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ). Άλλη μετα-ανάλυση έδειξε ότι πατρότητα μετά τα 45 έτη συνδέεται με μεγαλύτερο κίνδυνο για ΔΑΦ.

Οι ερευνητές εξετάζουν πέρα από τους βιολογικούς παράγοντες τον ρόλο του άνδρα μέσα στη σχέση και πώς αυτός επηρεάζει τη μητρική υγεία. Έγκυες γυναίκες ανέφεραν πιο υγιεινές διατροφικές συνήθειες όταν οι σύντροφοί τους συμμετείχαν ενεργά στο μαγείρεμα και τις αγορές τροφίμων αντί απλώς να δίνουν συμβουλές.

Επιπλέον, όσες ένιωθαν τον σύντροφό τους υποστηρικτικό είχαν χαμηλότερα επίπεδα περιγεννητικής κατάθλιψης και άγχους. Αντίθετα, οι αποφευκτικοί τρόποι αντιμετώπισης των ανδρών σχετίζονται με αυξημένα ποσοστά μητρικής κατάθλιψης – κάτι σημαντικό αφού η ψυχική υγεία της μητέρας στην εγκυμοσύνη επηρεάζει τις γνωστικές και κοινωνικοσυναισθηματικές δεξιότητες των παιδιών.

Ο φαύλος κύκλος των εμπειριών ζωής

Οι επιστήμονες εστιάζουν σε έναν φαύλο κύκλο: η ανάπτυξη των εκτελεστικών λειτουργιών – δηλαδή των γνωστικών διεργασιών αυτοελέγχου – είναι απαραίτητη ώστε ένας σύντροφος να είναι υποστηρικτικός. Όμως αρνητικές εμπειρίες στην παιδική ηλικία, όπως φτώχεια ή κακοποίηση, μπορεί να μειώσουν αυτές τις ικανότητες.

Αυτό οδηγεί σε άνδρες με λιγότερο αυτοέλεγχο και τάση για αποφευκτικές συμπεριφορές όπως κατανάλωση αλκοόλ όταν βιώνουν αρνητικά συναισθήματα. Τέτοιες συμπεριφορές μπορούν τελικά να επηρεάσουν τη χρήση αλκοόλ από τη μητέρα ή άλλους κινδύνους – ακόμη και να οδηγήσουν σε ενδοοικογενειακή βία.

«Τα ελλείμματα στις εκτελεστικές λειτουργίες αυξάνουν την ένταση στη σχέση, ενισχύοντας τα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους στις εγκύους αλλά και τα προβλήματα σωματικής ή ψυχικής υγείας», σημειώνουν οι συγγραφείς.

Οι μακροχρόνιες συνέπειες στον πατέρα και το παιδί

Το αποτύπωμα της ζωής ενός άνδρα στην υγεία μητέρας-παιδιού είναι τεράστιο. Οι ειδικοί υπενθυμίζουν πως οι αρνητικές εμπειρίες στην παιδική ηλικία συμβάλλουν στην εμφάνιση άγχους ή κατάθλιψης στην εφηβεία που συχνά διαρκούν μέχρι τα αναπαραγωγικά χρόνια – κι επιδεινώνονται στη μετάβαση προς την πατρότητα.

Σε μια 20ετή έρευνα παρακολούθησης ενηλίκων ανδρών διαπιστώθηκε ότι όσοι είχαν συμπτώματα κατάθλιψης ή άγχους στην εφηβεία είχαν πενταπλάσια πιθανότητα να εμφανίσουν ψυχολογική δυσφορία κατά την εγκυμοσύνη της συντρόφου τους συγκριτικά με όσους δεν είχαν ιστορικό ψυχικών δυσκολιών ως παιδιά.

Τι λένε οι ειδικοί για τα όρια της επιστήμης

Ο ερευνητής Manel Esteller, ειδικός στην επιγενετική, συμφωνεί πως μέχρι τώρα η προσοχή έχει δοθεί κυρίως στη μητέρα όσον αφορά την κληρονομικότητα. Ωστόσο σημειώνει ότι η επίδραση στο επιγονιδίωμα κάποιων παραμέτρων που διερευνά αυτή η ανασκόπηση είναι «δύσκολο να αξιολογηθεί» καθώς υπάρχουν περιορισμένα στοιχεία.

Όπως εξηγεί ο επικεφαλής της Ομάδας Επιγενετικής Καρκίνου στο Ινστιτούτο Έρευνας Sant Pau στη Βαρκελώνη, «η ηλικία του πατέρα ή οι τοξικές συνήθειες πράγματι επηρεάζουν το σπέρμα». Ωστόσο παραμένει επιφυλακτικός ως προς το αν βιώματα όπως ένα τραύμα στην παιδική ηλικία μπορούν όντως να προκαλέσουν επιγενετικές αλλαγές που θα κληρονομήσουν οι απόγονοι: «Τέτοιες καταστάσεις ίσως αποτυπωθούν στο DNA αλλά είναι εξαιρετικά δύσκολο να μετρηθούν. Για να μεταβιβαστούν πρέπει να επηρεαστούν συγκεκριμένα τα αναπαραγωγικά κύτταρα – κι αυτή η επιστημονική τεκμηρίωση δεν είναι ακόμη ισχυρή», καταλήγει.

Οι συγγραφείς της μελέτης, υπό την καθοδήγηση του αναλυτή δεδομένων και κοινωνικού επιστήμονα Gavin Vance, κατέληξαν ότι οι άνδρες με συγκεκριμένο τύπο ευφυΐας – την ικανότητα να εντοπίζουν μοτίβα σε ακολουθίες αριθμών και γραμμάτων – ήταν λιγότερο πιθανό να πάρουν ρίσκα εκτός σχέσης, άρα πιο πιστοί. Παράλληλα, εμφάνιζαν λιγότερη ζήλια, λιγότερες τάσεις ελέγχου ή προσβολής της συντρόφου τους και λιγότερα ψυχοπαθητικά χαρακτηριστικά.

Pop κουλτούρα vs. επιστημονικά ευρήματα

Αυτό έρχεται σε αντίθεση με όσα η κοινωνία μαθαίνει στις γυναίκες να βρίσκουν ελκυστικά: τους «σκοτεινούς» τύπους που γράφουν βασανισμένη ποίηση στο κινητό, φορούν vintage δερμάτινα και είναι συναισθηματικά απρόσιτοι. Οι ήρωες της pop κουλτούρας – όπως ο Chuck Bass από το Gossip Girl, ο Ryan Atwood από το The OC ή ο Damon Salvatore από το Vampire Diaries – σπάνια αφήνουν περιθώριο στους μαθηματικούς να κερδίσουν τον τίτλο του ιδανικού συντρόφου. Η επιστήμη όμως διαφωνεί. Το αν είμαστε έτοιμοι να αποδεχτούμε αυτό το μάθημα, μένει να φανεί.

Παρά τη γοητεία του «άτακτου», μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Journal of Research in Personality έδειξε πως όσο πιο καλός είναι ένας άνδρας, τόσο λιγότερο πιθανό είναι να έχει σχέση. Αναλύοντας στοιχεία από 3.780 ενήλικες στην Αυστραλία, τη Δανία και τη Σουηδία, διαπιστώθηκε ότι η νευρωτικότητα και η συμφιλιωτική διάθεση σχετίζονται αρνητικά με τη συντροφικότητα στους άνδρες.

Η τεχνολογία αλλάζει τα δεδομένα στο dating

Οι εξωστρεφείς και κοινωνικοί άνδρες είχαν σημαντικά περισσότερες πιθανότητες να βρίσκονται σε σχέση σε σχέση με τους εσωστρεφείς – ενώ στις γυναίκες ίσχυε το αντίθετο. Όπως σχολίασε ο συν-συγγραφέας της μελέτης Filip Fors Connolly, αναπληρωτής καθηγητής στο Umea University στη Σουηδία: «Ένας δυναμικός, εξωστρεφής άνδρας έχει συχνά θετική ανταπόκριση όταν πλησιάζει πιθανούς συντρόφους, ενώ μια αντίστοιχη γυναίκα μπορεί να αντιμετωπίσει αμφιθυμία ή αρνητισμό».

Το αποτέλεσμα; Οι ετεροφυλόφιλες γυναίκες τείνουν να απορρίπτουν τους ήσυχους «σπασίκλες» που είναι πιθανότατα οι καλύτεροι σύντροφοι. Πώς μπορεί να αλλάξει αυτό; Μην ανησυχείτε: ήδη υπάρχουν εφαρμογές – ή σύντομα θα υπάρξουν – που αξιολογούν πιθανούς συντρόφους.

Σε ένα ψηφιακό τοπίο γνωριμιών όπου η τεχνητή νοημοσύνη (AI) μπαίνει παντού, δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι τεστ αγοριού ή κοριτσιού θα γίνουν πραγματικότητα. Μπορεί να ακούγεται σαν επεισόδιο Black Mirror, όμως τέτοια τεχνολογία ήδη χρησιμοποιείται για να προσαρμόζει τις προτιμήσεις μας στις πλατφόρμες γνωριμιών – κάτι που υπόσχεται να εξελίξει ακόμη περισσότερο η AI.

Όπως δήλωσε η CEO της Bumble, Whitney Wolfe Herd, στους New York Times: «Η AI μπορεί να μάθει μοτίβα, να σαρώσει εκατοντάδες προφίλ και να πει “νομίζω ότι πρέπει να γνωρίσεις αυτό το άτομο γιατί έχετε παρόμοιες αξίες”. Εκεί βρίσκεται η δύναμη της μηχανικής μάθησης». Το θέμα μάλιστα αποτέλεσε αντικείμενο της πρόσφατης ταινίας All of You, σε σκηνοθεσία William Bridges, όπου μια εταιρεία ονόματι Soul Connex βρίσκει τον ιδανικό σου σύντροφο μέσω ενός μόνο τεστ.

Μπορεί ένα τεστ να βρει τον ιδανικό σύντροφο;

Είναι εύκολο να φανταστεί κανείς πόσο δραματικό μπορεί να γίνει το σενάριο ενός τέτοιου τεστ – και πόσο αμφισβητήσιμο παραμένει αν όντως μπορούμε ποτέ να βρούμε το «έτερόν μας ήμισυ» μέσω μιας υπηρεσίας τρίτων, όσο εξελιγμένη κι αν είναι.

Ίσως χρειαστεί να περιμένουμε λίγα χρόνια μέχρι τέτοιες λύσεις μπουν στην αγορά γνωριμιών. Ως τότε, οι γυναίκες θα μπορούσαν να ακολουθήσουν τη συμβουλή της ομάδας του Oakland University: αυξήστε τις πιθανότητες για μακροχρόνια αγάπη βγαίνοντας με τον άνδρα που έχει αναλυτικές δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων αντί για εκείνον που γράφει κακή ποίηση και ονειρεύεται καριέρα στη μουσική.

Βέβαια, όλα αυτά βασίζονται σε σχετικά μικρό δείγμα και η ομάδα του Vance τονίζει ότι η μελέτη είναι συσχετιστική – δεν αποδεικνύει αιτία-αποτέλεσμα. Αυτό όμως δεν καθιστά λιγότερο ενδιαφέρουσα την ιδέα ενός «τεστ αγοριού», ειδικά αν σκεφτεί κανείς τι πραγματικά κάνει έναν άνδρα πολύτιμο σύντροφο.

Πέντε ερωτήσεις για το δικό σας boyfriend test

Με αυτή τη λογική, ιδού πέντε ερωτήσεις που ίσως πρέπει να κάνετε στους υποψήφιους συντρόφους σας για ένα προσωπικό boyfriend test (με χιούμορ!): Έχετε ποτέ εξαφανιστεί χωρίς εξήγηση ή αφήσει κάποιον/α στο “διαβάστηκε” πάνω από 48 ώρες; (επιτρέπονται εξαιρετικές περιπτώσεις όπως κλοπή κινητού ή ξαφνικός θάνατος) Πόση ψυχοθεραπεία έχετε κάνει; (τουλάχιστον πέντε ώρες) Πόσες πρώην χαρακτηρίσατε “τρελές” χωρίς αυτοκριτική; (ιδανικά καμία) Έχετε γράψει ποτέ ποίημα σε γυναίκα αντί για ξεκάθαρη επικοινωνία; (καλύτερα όχι) Είστε ηθοποιός ή μουσικός; (η σωστή απάντηση είναι προφανής!)

Τώρα ξέρετε – δοκιμάστε και πράξτε ανάλογα. Καλή επιτυχία!

Ωστόσο, ο Πορτορικανός τραγουδιστής ξεχώρισε και για την εκκεντρική του εμφάνιση στο κόκκινο χαλί και στη σκηνή: ένα σμόκιν που με την πρώτη ματιά θύμιζε κλασικό, κομψό σχέδιο, φτιαγμένο κατά παραγγελία. Οι λεπτομέρειες όμως αποκάλυψαν ένα μοναδικό κομμάτι υψηλής ραπτικής.

Το σμόκιν φέρει την υπογραφή της Schiaparelli, του οίκου υψηλής ραπτικής που αναβιώνει τη δημιουργική κληρονομιά της Elsa Schiaparelli (1890-1973), της θρυλικής σχεδιάστριας του σουρεαλισμού και μεγάλης ανταγωνίστριας της Gabrielle Chanel στα μεσοπολεμικά χρόνια. Ο οίκος, που είχε παρακμάσει τη δεκαετία του ’50, γνωρίζει αναγέννηση από το 2014 υπό τον Ιταλό ιδιοκτήτη Diego della Valle, πρόεδρο της Tod’s.

Ιδιαίτερα από το 2019, όταν ο Αμερικανός Daniel Roseberry, πρώην σχεδιαστής της Thom Browne, ανέλαβε τη δημιουργική διεύθυνση, η Schiaparelli παρουσιάζει εντυπωσιακές συλλογές υψηλής ραπτικής που διατηρούν το συμβολικό αποτύπωμα της ιδρύτριας και το πάθος της για σημειολογικά παιχνίδια.

Η σημασία του σμόκιν και οι λεπτομέρειές του

Το σμόκιν που φόρεσε ο Bad Bunny, συμπληρωμένο από κοσμήματα της Cartier —ένα ιστορικό ρολόι Tortue, μανικετόκουμπα και ένα εντυπωσιακό χρυσό δαχτυλίδι Panthère με σμαράγδια, όνυχα και διαμάντια—, περιλαμβάνει αρκετές πρωτότυπες πινελιές. Η γραμμή του σακακιού στενεύει στη μέση σαν να φοριέται ζώνη και φαρδαίνει στους γοφούς, παραπέμποντας σε γυναικεία σιλουέτα και αποδομώντας τα στερεότυπα του ανδρικού ντυσίματος.

Επιπλέον, το σακάκι είναι πιο ανοιχτό στο μπούστο σε σχέση με τα κλασικά σμόκιν, ενώ οι ασυνήθιστα καμπυλωτές γραμμές τονίζουν τον αντισυμβατικό χαρακτήρα του. Οι μαύρες κεντημένες λεπτομέρειες στις λαπάδες θυμίζουν μεζούρα και τιμούν το έργο της Schiaparelli, που συνήθιζε να ενσωματώνει τρισδιάστατα μονοχρωματικά στοιχεία ή απρόσμενα διακοσμητικά για να καμουφλάρει ασυνήθιστα μοτίβα.

Η ίδια η σχεδιάστρια είχε εμμονή με τα παιχνίδια οφθαλμαπάτης βασισμένα στην ανθρώπινη ανατομία· στα χρόνια της δημιουργικής ακμής της σχεδίαζε φορέματα διακοσμημένα με μοτίβα που παρέπεμπαν σε σκελετούς. Το ίδιο συμβαίνει εδώ: στην πλάτη του σακακιού υπάρχει άνοιγμα με μεταλλικούς κρίκους δεμένους χιαστί, που ακολουθεί τη γραμμή της σπονδυλικής στήλης.

Συμβολισμοί φύλου και νέα τάση στη μόδα

Το κλείσιμο τύπου κορσέ είναι εμπνευσμένο από τους κορσέδες του 19ου αιώνα —ένα σύμβολο διφορούμενο: δημιουργήθηκε για να σχηματίζει «ιδανική» σιλουέτα αλλά και να υποτάσσει το γυναικείο σώμα— κάτι που αξιοποίησε αριστοτεχνικά ο Jean-Paul Gaultier, διάδοχος της conceptual κληρονομιάς της Schiaparelli.

Στην εμφάνιση του Bad Bunny αυτά τα στοιχεία προκαλούν νέες ερμηνείες: η ανδρική ραχοκοκαλιά αποκτά θηλυκά χαρακτηριστικά —μια αποδόμηση της παραδοσιακής αρρενωπότητας που προκαλεί τους υπέρμαχους των στερεοτύπων— ενώ η «πειθαρχία» του σώματος αφορά πλέον και τους άνδρες στην προσπάθεια επίτευξης μιας «ιδανικής» εικόνας.

Σε βίντεο των προετοιμασιών που ετοίμασε η Vogue, ο ίδιος ο καλλιτέχνης εξηγεί ότι οι στιλιστικές του επιλογές είναι τόσο εκλεκτικές όσο και η μουσική του ταυτότητα. «Χωρίς να το επιδιώκω, ενώνω διαφορετικούς κόσμους, γενιές και στιλ — μου βγαίνει φυσικά», λέει χαρακτηριστικά, αποκαλύπτοντας ότι ο έφηβος εαυτός του θα ήταν υπερήφανος γι’ αυτό το αποτέλεσμα. «Στα δεκαέξι μου δεν είχα χρήματα — κάθε αγορά ρούχων ήταν περιπέτεια».

Schiaparelli και ανδρική μόδα: Ένα νέο κεφάλαιο;

Η συνεργασία Bad Bunny–Schiaparelli επιβεβαιώνει μια νέα τάση στη μόδα: την αναζήτηση αποκλειστικότητας πέρα από τις συνηθισμένες συνεργασίες. Το συγκεκριμένο σμόκιν δεν ξεχωρίζει μόνο για τον σχεδιασμό ή την προσαρμογή του στα μέτρα του καλλιτέχνη· είναι σημαντικό επειδή προέρχεται από έναν ιστορικά γυναικείο οίκο που ως τώρα δεν είχε ασχοληθεί ποτέ με ανδρικές συλλογές.

Η μόνη προηγούμενη εξαίρεση ήταν το ανδρικό άρωμα Snuff (1939), που έγινε εμβληματικό χάρη στο μπουκάλι-πίπα —αναφορά στον Magritte αλλά κι ένα τέλειο παιχνίδι εξαπάτησης για ταμπάκο— πολύ δημοφιλές τότε στην ανδρική αρωματοποιία.

Ανεξάρτητα από τις ιστορικές λεπτομέρειες, αυτό το σμόκιν αποτελεί την πρώτη ανδρική δημιουργία από τα εργαστήρια υψηλής ραπτικής της Schiaparelli· εντάσσεται στη γενικότερη τάση για όλο πιο απρόβλεπτες ή αποκλειστικές συνεργασίες στη μόδα. Αντίστοιχα παραδείγματα έχουμε δει πρόσφατα —όπως τις γυναικείες συλλογές Chanel που φόρεσε ο Jacob Elordi ή τα πολυτελή καρφίτσες μεγάλων κοσμηματοπωλείων στις αντρικές εμφανίσεις στο κόκκινο χαλί— αντικείμενα που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν αποκλειστικά γυναικεία προνόμια.

Το ίδιο συμβαίνει αντίστροφα: πολλές γυναίκες φορούν συλλογές ανδρικής υψηλής ραπτικής· λίγες όμως έχουν πρόσβαση σε looks όπως αυτό που φόρεσε η Rihanna στην πρώτη επίδειξη Dior από τον Jonathan Anderson —ένα outfit εμπνευσμένο ακριβώς από την αντρική συλλογή εκείνης της σεζόν.

Είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς αν αυτό το σμόκιν αποτελεί εξαίρεση ή την αρχή μιας νέας επιχειρηματικής πορείας για τη Schiaparelli, έναν οίκο που κινείται πάντα προσεκτικά απέναντι στις πιέσεις των πωλήσεων. Σε κάθε περίπτωση όμως πρόκειται για δήλωση προθέσεων —και άλλη μία απόδειξη ότι ο Bad Bunny ξέρει να είναι πρώτος· είτε κατακτώντας ένα Grammy για ισπανόφωνο άλμπουμ είτε λανσάροντας πρώτο ένα αντρικό σμόκιν από έναν μέχρι πρότινος αμιγώς γυναικείο οίκο μόδας.

Ο Michael O’Leary, MD, MPH, ουρολόγος χειρουργός στο Mass General Brigham, παρουσιάζει τα πέντε σημαντικότερα σημεία που πρέπει να γνωρίζουν οι άνδρες για τις συχνές παθήσεις της σεξουαλικής υγείας. Ο Dr. O’Leary είναι διευθυντής του Men’s Health Center στο Brigham and Women’s Faulkner Hospital.

Εάν σας απασχολούν καταστάσεις που μπορεί να επηρεάσουν τη σεξουαλική σας υγεία, απευθυνθείτε στον προσωπικό σας γιατρό. Οι ειδικοί της ανδρικής υγείας μπορούν να διασφαλίσουν ότι θα λάβετε την κατάλληλη φροντίδα για κάθε ζήτημα αναπαραγωγικής ή σεξουαλικής υγείας.

Τα 5 βασικά για τις παθήσεις που επηρεάζουν τη σεξουαλική υγεία των ανδρών:

Η πιο συχνή πάθηση στους άνδρες είναι η στυτική δυσλειτουργία. Η στυτική δυσλειτουργία (γνωστή και ως ED ή ανικανότητα) είναι η αδυναμία επίτευξης ή διατήρησης στύσης ικανής για σεξουαλική επαφή. Το πρόβλημα αυτό εμφανίζεται συχνότερα με την ηλικία. Στην ηλικία των 40 ετών, περίπου 4 στους 10 άνδρες εμφανίζουν στυτική δυσλειτουργία, ενώ στα 70 έτη, το ποσοστό φτάνει τους 7 στους 10, σύμφωνα με το National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK).

Οι πιο συνηθισμένες ασθένειες και καταστάσεις που σχετίζονται με τη στυτική δυσλειτουργία περιλαμβάνουν: χρόνιες παθήσεις όπως ο διαβήτης, η χρόνια νεφρική νόσος, η παχυσαρκία και η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), καρδιαγγειακά νοσήματα όπως η αθηροσκλήρωση, η υπέρταση και το εγκεφαλικό επεισόδιο, ορμονικές διαταραχές (χαμηλή τεστοστερόνη, ανισορροπία θυρεοειδούς), νευρολογικά προβλήματα (σκλήρυνση κατά πλάκας, κακώσεις νωτιαίου μυελού, βλάβες από χειρουργικές επεμβάσεις στη λεκάνη) και διαταραχές του ανδρικού αναπαραγωγικού συστήματος όπως διόγκωση προστάτη και κάμψη πέους.

Σύμφωνα με τον Dr. O’Leary, οι περισσότερες πρώτες επιλογές θεραπείας για τη στυτική δυσλειτουργία περιλαμβάνουν φαρμακευτικά σκευάσματα που βοηθούν περίπου το 50-70% των ασθενών. Αν τα φάρμακα δεν έχουν αποτέλεσμα, υπάρχουν μη χειρουργικές επιλογές που ενισχύουν τη ροή αίματος στο πέος.

Σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτούνται πιο επεμβατικές θεραπείες, όπως η τοποθέτηση ειδικού παράγοντα στην ουρήθρα, τον σωλήνα που μεταφέρει τα ούρα από την ουροδόχο κύστη προς τα έξω. Στους άνδρες η ουρήθρα περνά μέσα από τον προστάτη και το πέος.

Αν τα αρχικά μέτρα δεν αποδώσουν, εξετάζονται χειρουργικές λύσεις όπως τα πεϊκά εμφυτεύματα ή προσθέσεις (τεχνητό πέος). «Δεν προτείνω τη χειρουργική επέμβαση ως πρώτη επιλογή στη στυτική δυσλειτουργία», σημειώνει ο Dr. O’Leary, «αλλά για πολλούς άνδρες είναι πολύ ικανοποιητική λύση».

Ψυχική υγεία & στυτική λειτουργία

Ψυχολογικά προβλήματα, όπως το άγχος και η κατάθλιψη, αποτελούν επίσης συχνές αιτίες στυτικής δυσλειτουργίας. Όπως επισημαίνει ο Dr. O’Leary στους ασθενείς του: «Το σημαντικότερο σεξουαλικό όργανο δεν βρίσκεται κάτω από τη μέση του άνδρα – βρίσκεται στους ώμους του».

Όταν δεν υπάρχουν οργανικά αίτια για τη στυτική δυσλειτουργία, οι γιατροί εξετάζουν το πρόβλημα στο πλαίσιο της ψυχικής ή συναισθηματικής κατάστασης του ασθενούς.

Στο Men’s Health Center, εξειδικευμένοι σεξολόγοι συνεργάζονται με τους ασθενείς και τους συντρόφους τους σε ένα ασφαλές και εκπαιδευτικό περιβάλλον για να εντοπίσουν πιθανά ψυχοκοινωνικά αίτια της δυσλειτουργίας και να αποκαταστήσουν φυσιολογικά επίπεδα σεξουαλικής λειτουργίας.

Υπογονιμότητα & νόσος Peyronie

Η ανδρική υπογονιμότητα είναι επίσης συχνή: έως και το 1 στα 3 περιστατικά υπογονιμότητας σχετίζεται με τον άνδρα σύμφωνα με το National Institute of Child Health and Human Development.

Αιτίες υπογονιμότητας μπορεί να είναι η χαμηλή παραγωγή σπερματοζωαρίων, ανατομικές ιδιαιτερότητες, τραυματισμός των όρχεων ή γενετικές/ανοσολογικές παθήσεις. Η διάγνωση απαιτεί κλινική εξέταση, εργαστηριακές αναλύσεις, απεικονιστικές εξετάσεις και σπερμοδιάγραμμα.

Η νόσος Peyronie προκαλείται από μικροτραυματισμούς στο πέος που οδηγούν στη δημιουργία ουλώδους ιστού (πλάκα) κάτω από το δέρμα του πέους. Η πλάκα αναπτύσσεται στην ελαστική μεμβράνη tunica albuginea που συμβάλλει στη διατήρηση της στύσης.

Καθώς ο ουλώδης ιστός μεγαλώνει, τραβά τους γύρω ιστούς προκαλώντας κάμψη ή κύρτωση του πέους – συνήθως κατά τη στύση – γεγονός που μπορεί να προκαλέσει πόνο ή να καταστήσει τη σεξουαλική πράξη δύσκολη ή αδύνατη.

Αν και τα ακριβή αίτια παραμένουν άγνωστα, πολλοί άνδρες με νόσο Peyronie έχουν υποστεί μικροτραυματισμούς με εσωτερική αιμορραγία στο πέος. Η διάγνωση γίνεται με υπερηχογράφημα για την αξιολόγηση της λειτουργίας και της μορφολογίας του πέους. Στις περισσότερες περιπτώσεις τα συμπτώματα είναι ήπια και ο αρχικός πόνος υποχωρεί μέσα σε 6 έως 12 μήνες, επιτρέποντας την επιστροφή στη φυσιολογική σεξουαλική δραστηριότητα. Η θεραπεία εξατομικεύεται ανάλογα με τις ανάγκες κάθε ασθενούς.

Bασικές πληροφορίες για τη βαζεκτομή

Η βαζεκτομή αποτελεί μόνιμη μέθοδο αντισύλληψης για τον άνδρα ώστε να αποτρέψει την εγκυμοσύνη. Πρόκειται για μία ελάχιστα επεμβατική επέμβαση διάρκειας περίπου 30 λεπτών, όπου κόβονται οι σωλήνες που μεταφέρουν τα σπερματοζωάρια στο ανδρικό αναπαραγωγικό σύστημα.

Η βαζεκτομή δεν επηρεάζει τη σεξουαλική λειτουργία του άνδρα και θεωρείται ιδιαίτερα αποτελεσματική στην πρόληψη εγκυμοσύνης. Επειδή δεν αναστρέφεται εύκολα θεωρείται μόνιμη λύση αντισύλληψης.