Αξίζεις μια αγάπη που να σε κάνει να νιώθεις σίγουρη,
που να μπορεί να καταναλώσει όλο τον κόσμο αν περπατάει χέρι με χέρι με σένα,
που να νιώθει πως οι αγκαλιές σου πάνε τέλεια με το δέρμα της.

Αξίζεις μια αγάπη που να θέλει να χορεύει μαζί σου,
που να επισκέπτεται τον παράδεισο κάθε φορά που κοιτάει τα μάτια σου,
και που δεν βαριέται ποτέ να διαβάζει τις εκφράσεις σου.

Αξίζεις μια αγάπη που να σε ακούει όταν τραγουδάς,
που να σε στηρίζει στα ρεζιλίκια σου,
που να σέβεται ότι είσαι ελεύθερη,
που να σε συνοδεύει στο πέταγμά σου,
που να μην την τρομάζει η πτώση.

Αξίζεις μια αγάπη που να πάρει τα ψέματα,
που να σου φέρει τον ενθουσιασμό,
τον καφέ
και την ποίηση.

Η Φρίντα Κάλο (6 Ιουλίου 1907 – 13 Ιουλίου 1954) ήταν Μεξικάνα ζωγράφος, αλλά φαίνεται να έχει δεχτεί και επίδραση Ευρωπαϊκών ρευμάτων στα οποία συμπεριλαμβάνονται ο Ρεαλισμός, ο Συμβολισμός και ο Υπερρεαλισμός. Αρκετά έργα της είναι αυτοπροσωπογραφίες, μέσα από τις οποίες εκφράζεται ο προσωπικός πόνος και η σεξουαλικότητά της. Είχε κομμουνιστικές πολιτικές πεποιθήσεις.

Το 1929, η Φρίντα Κάλο παντρεύτηκε τον Μεξικάνο τοιχογράφο Ντιέγκο Ριβέρα, με τον οποίο μοιράζονταν τις ίδιες πολιτικές απόψεις. Ο Ντιέγκο Ριβέρα δώρισε το 1957 το «Γαλάζιο Σπίτι» της στο Κογιοακάν (Coyoacán), στην Πόλη του Μεξικού, και λειτουργεί πλέον ως μουσείο.

Ο Π. Τέτσης, ζωγράφος, χαράκτης, δάσκαλος, ακαδημαϊκός, ο οποίος είχε διατελέσει Πρόεδρος της Καλλιτεχνικής Επιτροπής και Πρόεδρος του Δ.Σ. της Εθνικής Πινακοθήκης, υπήρξε από τους σπουδαιότερους καλλιτέχνες που με το έργο και τη διδασκαλία τους διαμόρφωσαν την Ελληνική μεταπολεμική ζωγραφική. Στόχος της έκθεσης είναι όχι μόνο να παρουσιάσει την καλλιτεχνική πορεία του καλλιτέχνη αλλά και να εστιάσει στην ιδιαίτερη «ματιά» με την οποία, δίνοντας έμφαση στο φως και το χρώμα, πραγματεύεται τα θέματά του.

Η Λαϊκή αγορά και η Ύδρα αποτελούν μια εισαγωγή για τον επισκέπτη στον κόσμο του Π. Τέτση. Ακολουθεί μια κατάδυση στο έργο του. Θεματικές ομάδες, οι οποίες δεν χαρακτηρίζονται από μια χρονολογική συνέχεια, διαδέχονται η μία την άλλη προκειμένου να αποκαλύψουν στον θεατή το εικαστικό ιδίωμα του καλλιτέχνη, τον τρόπο με τον οποίο παρατηρεί τον κόσμο γύρω του και τον μετουσιώνει σε έργο τέχνης, πίνακα, χαρακτικό, υδατογραφία, παστέλ.

Καθώς όμως γνωρίζουμε τον ιδιαίτερο κόσμο του Π. Τέτση, αντιλαμβανόμαστε ότι οι θεματικές ενότητες, πολλές φορές, συμπίπτουν και με χρονολογικές. Για μεγάλα χρονικά διαστήματα, που διαρκούν και τέσσερα αν όχι περισσότερα χρόνια, μελετάει, σχεδόν εμμονικά, ένα συγκεκριμένο θέμα. Δημιουργούνται «σειρές», «ενότητες», όπως οι ποδοσφαιριστές, οι κήποι, οι μπαλκονόπορτες, οι καρέκλες, τα ναυπηγεία, τα τοπία της Σίφνου, η λαϊκή αγορά, τα τραπέζια, τα τοπία της Ύδρας, οι βάρκες, οι θάλασσες, τα πορτραίτα των φίλων, οι νεκρές φύσεις, τα πεύκα και τέλος τα βράχια της Ύδρας. Οι ζωγραφικές αυτές σειρές πλαισιώνονται και με άλλα μέσα, όπως μελάνια, χαρακτικά, ακουαρέλες γιατί θεωρεί ότι πρόκειται για συγκοινωνούντα δοχεία και με τον τρόπο αυτό του δίνεται η δυνατότητα να δει το αποτέλεσμα που θέλει να καταλήξει από πολλές οπτικές γωνίες.

Στην έκθεση παρουσιάζονται 160 έργα, τα περισσότερα πίνακες ζωγραφικής, χαρακτικά, ακουαρέλες, παστέλ. Στο μεγαλύτερο μέρος προέρχονται από τις δωρεές του καλλιτέχνη από το 1997 μέχρι το 2015 στην Εθνική Πινακοθήκη καθώς και από 64 έργα συλλογών, θεσμικών και ιδιωτικών. Η επιλογή έχει σκοπό να προβάλλει είτε την «εμμονική» του ματιά με την οποία παρατηρούσε το περιβάλλον του και το μετουσίωσε εικαστικά είτε να αποκαλύψει άγνωστες πτυχές της καλλιτεχνικής του παραγωγής και τεχνοτροπίας.

Επιμέλεια έκθεσης: Έφη Αγαθονίκου

Όλες οι πληροφορίες για την έκθεση, εδώ.

Μεταξύ 1925 και 1927, ο Miró δημιούργησε έναν μικρό, με λάδι σε καμβά πίνακα, με τίτλο Pintura (Ζωγραφική), την οποία έδωσε στη μεγάλη του φίλη, την υποστηρίκτρια της τέχνης Joan Prats. Μέχρι εκείνη την εποχή, έχοντας κάνει το αναπόφευκτο καλλιτεχνικό προσκύνημα στο Παρίσι, πειραματιζόταν με τον φωβισμό, τον μετα-εξπρεσιονισμό και τον κυβισμό – κατά τη διαδικασία διαψεύδοντας πλήρως τις ελπίδες των γονιών του ότι θα μπορούσε μια μέρα να βρει σταθερή δουλειά ως λογιστής – ο Miró είχε καταφύγει τελικά σε ένα πιο ελεύθερο, πιο ατομικό στυλ.

Ο πίνακας υπογραμμίζει αυτό που ο Marko Daniel, ο διευθυντής του Fundació Joan Miró, περιγράφει ως τη δέσμευση του καλλιτέχνη να «ξεπερνά τις συμβάσεις της ζωγραφικής, του εικονιστικού χώρου, του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί η ζωγραφική».

Αλλά μπορεί επίσης να έχει ένα βαθύτερο, κρυφό νόημα που αντανακλά την προσπάθεια του καλλιτέχνη να ξεφύγει από τους αστούς περιορισμούς της οικογένειάς του καθώς ξεκίνησε τη διάσημη προσπάθειά του να «δολοφονήσει τη ζωγραφική». Πέντε χρόνια μετά τον θάνατο του Prats το 1970, ο πίνακας έγινε μέρος της συλλογής του ιδρύματος, το οποίο εδρεύει στη Βαρκελώνη. Ο χρόνος και η υγρασία δεν ήταν ευγενικοί στον καμβά, ο οποίος είχε υποστεί μικρορωγμές και άλλες ζημιές.

Πριν από ένα χρόνο, ειδικοί στο ίδρυμα, με επικεφαλής την Elisabet Serrat, επικεφαλής της προληπτικής συντήρησης και αποκατάστασης, αποφάσισαν να ρίξουν άλλη μια ματιά στον “Pintura”. Μια ακτινογραφία δεκαετιών είχε αφήσει να εννοηθεί ότι κάτι άλλο βρισκόταν κάτω από τον πίνακα του Miró, όπως και οι άκρες του πίνακα, όπου το μπλε χρώμα υποχωρεί σε παλαιότερα, πιο σκούρα χρώματα. Χρησιμοποιώντας ακτίνες Χ, υπεριώδες και υπέρυθρο φως, υπερφασματική απεικόνιση, μεταδιδόμενο φως, η ομάδα της Serrat και ερευνητές από οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένου του Centre de Restauració de Béns Mobles de Catalunya και του Universidad Pablo de Olavide στη Σεβίλλη, ανακάλυψαν το πορτρέτο μιας καλοντυμένης γυναίκας ζωγραφισμένη σε στυλ που δεν θα μπορούσε να είναι πιο διαφορετικό από αυτό του Miró.

Σύντομα παρατήρησαν ότι τα σκουλαρίκια της και η καρφίτσα στο λαιμό της αντιστοιχούσαν στις τρεις κηλίδες της ανυψωμένης μπογιάς που είχαν ήδη δει βρεθεί στην επιφάνεια του πίνακα. «Έτσι τώρα είχαμε μια καλής ποιότητας εικόνα του πορτρέτου, που έμοιαζε σχεδόν με φωτογραφία», λέει η Serrat. «Αλλά δεν ξέραμε ποιος ήταν».

Μη μπορώντας να βρει στοιχεία για την ταυτότητα της γυναίκας στη Βαρκελώνη, η Serrat κατευθύνθηκε στην Ταραγόνα λίγες εβδομάδες αργότερα για να επισκεφτεί το Fundació Mas Miró, ένα μουσείο που βρίσκεται στην αγροικία όπου ο καλλιτέχνης και η οικογένειά του περνούσαν τα καλοκαίρια τους. «Αλλά κανένα από τα πορτρέτα εκεί δεν ταίριαζε», προσθέτει. «Ο διευθυντής του ιδρύματος είπε ότι το πορτρέτο θα μπορούσε να είναι στη Μαγιόρκα, όπου έζησε και εργαζόταν επίσης ο ζωγράφος».

Στο στούντιο του Miró, Son Boter, στο νησί των Βαλεαρίδων, η Serrat βρήκε ένα πορτρέτο του 1907 υπογεγραμμένο από τον καλλιτέχνη Cristòfol Montserrat Jorba. Όχι μόνο το πρόσωπο ταίριαζε με αυτό της γυναίκας στις ακτινογραφίες, αλλά το θέμα του ήταν μια Dolors Ferrà i Oromí – πιο γνωστή ως μητέρα του Miró. «Το [πορτρέτο της Μαγιόρκα] είναι ακριβώς το ίδιο, με μερικές διαφορές: το φόρεμα ήταν διαφορετικό και τα σκουλαρίκια ήταν διαφορετικά, αλλά δεν υπάρχει αμφιβολία ότι είναι το ίδιο πρόσωπο», λέει η Serrat.

Τέτοιες ανακαλύψεις είναι εξαιρετικά σπάνιες. Η αποκάλυψη του προσώπου της Dolores Ferrà, προσθέτει η Serrat με έναν τόνο υποτίμησης, ήταν «μια απολαυστική έκπληξη». Η ομάδα της πιστεύει ότι ο Miró έκοψε μια άλλη εκδοχή του πορτρέτου του Montserrat – ο Pintura έχει διαστάσεις μόλις 49 εκ. x 60 εκ. – και το γύρισε από πορτρέτο σε οριζόντιο, αλλά επίτηδες επέλεξε να κρατήσει το κεντρικό τμήμα που έδειχνε το πρόσωπο της μητέρας του. Όλα αυτά εγείρουν το προφανές ερώτημα: γιατί;

Η Serrat και ο Daniel βλέπουν την απόφαση του Miró ως σκόπιμη πράξη και ως προμήνυμα της υπερβολικής ζωγραφικής που θα εφάρμοζε ο καλλιτέχνης στα δικά του, προηγούμενα έργα του τη δεκαετία του 1950. Η υπερβολική ζωγραφική ήταν επίσης μια τεχνική που επισκέφτηκε στα κιτς, κολλώδη έργα των καλλιτεχνών χάκερ προς το τέλος της ζωής του, όταν άρχισε να παραποιεί αυτό που έβλεπε ως φτηνή, κακή και κιτς τέχνη.

«Τούτου λεχθέντος, η νέα ανακάλυψη δεν είναι υπερβολική ζωγραφική, ούτε η δική του, ρεβιζιονιστική υπερζωγραφική», λέει ο Daniel. «Είναι μια πράξη εξέγερσης. Αλλά ο Miró ήταν ήδη 32 ετών όταν το ξεκίνησε, επομένως δεν είναι μια νεανική πράξη εξέγερσης εναντίον των γονιών του… [αλλά] ενάντια στο είδος του κόσμου που αντιπροσώπευαν οι γονείς του· τις φιλοδοξίες της μεσαίας τάξης να είσαι κάπως πιο κομψός από ό,τι πραγματικά είσαι».

Είναι πεπεισμένος ότι ο Miró δεν επέλεξε το πορτρέτο του Montserrat τυχαία: «Δεν υπήρχε τεχνική ανάγκη να ζωγραφίσει πάνω από αυτό· δεν ήταν σαν τον Gauguin στον Νότιο Ειρηνικό, χωρίς πρόσβαση σε υλικά. Για αυτόν, αυτό ήταν πραγματικά μια πράξη επιλογής».

Και όμως, στο μυαλό της Serrat, η περίεργη χειρονομία του καλλιτέχνη δεν ήταν χωρίς κάποια στοργή. «Θα μπορούσε να είχε επιλέξει ένα άλλο πορτρέτο», λέει. «Αλλά επιλέγει αυτό, και το κόβει και κρατά το πρόσωπο της μητέρας του ολοκληρωμένο, οπότε υπάρχει σεβασμός». Σημειώνει επίσης ότι άφησε άθικτες τις τρεις συστάδες χρωμάτων – το x που σημάδευε το σημείο των κοσμημάτων της μητέρας του – όταν μπορούσε εύκολα να τα είχε ξύσει.

Τα ευρήματα των ειδικών, τα οποία ο Daniel αναφέρει ως “CSI: Miró”, παρουσιάζονται σε μια νέα έκθεση, “Under the Layers of Miró: A Scientific Investigation”, και σε ένα συνοδευτικό ντοκιμαντέρ, “El Secret de Miró”. Η παράσταση, στα κεντρικά γραφεία του ιδρύματος στη Βαρκελώνη, θα επιτρέψει στους επισκέπτες να δουν τόσο τον “Pintura” όσο και το πορτρέτο της “Ferrà” του Montserrat.

Σχεδόν έναν αιώνα αφότου η λαμπρή μπλε μπογιά στέγνωσε στον αινιγματικό πίνακα του Miró, ο Daniel νιώθει ότι ο κόσμος αρχίζει επιτέλους να κατανοεί τις προθέσεις του καλλιτέχνη. «Κατά κάποιο τρόπο, ο Miró μας άφησε πολύ καλές ενδείξεις – ειδικά η καρφίτσα, η οποία είναι πραγματικά τρισδιάστατη και μπορείτε να την δείτε σε απίστευτο φως», λέει. «Μας άφησε αυτές τις ενδείξεις, οπότε πρέπει να σκέφτεται: Γιατί σας πήρε τόσο καιρό να το ανακαλύψετε; Εκατό χρόνια αργότερα, καταλάβατε τι έκανα!»

Πηγή: The Guardian

Ήταν ο «πατέρας» του αφηρημένου εξπρεσιονισμού, ο δημιουργός της τεχνικής του “dripping” και ο βασιλιάς του “all-over”. Αρχικά, αντιμετωπίστηκε με δυσπιστία από τους κριτικούς, αλλά αργότερα κέρδισε τον σεβασμό τους, και μάλιστα χαρακτηρίστηκε ως ο «μεγαλύτερος εν ζωή Αμερικανός καλλιτέχνης» από το περιοδικό Time το 1951.

Ακολουθούν κάποιες λεπτομέρειες που καταδείχνουν την ξεχωριστή ιδιοσυγκρασία του καλλιτέχνη.

1. Το αρχικό του όνομα ήταν Πολ.

2. Ο Πόλοκ δούλευε κάποτε καθαρίζοντας αγάλματα για το Γραφείο Αρωγής Έκτακτης Ανάγκης. Εργάστηκε επίσης για λίγο ως θυρωρός με τον αδερφό του, Σάνφορντ, σε ένα παιδικό σχολείο, όπου δίδασκε ο μεγαλύτερος αδερφός τους, Τσαρλς.

3. Ο Τζάκσον Πόλοκ δεν ήταν πολύ καλός μαθητής στο σχολείο. Αποβλήθηκε από δύο λύκεια και το 1930 αποφάσισε να ζήσει με τον αδελφό του στη Νέα Υόρκη.

4. Κάποτε γκρέμισε έναν τοίχο για να κάνει ένα δωμάτιο αρκετά μεγάλο για έναν καμβά 6 μέτρων.

5. Το καλοκαίρι του 1938, ο Πόλοκ έπαθε νευρικό κλονισμό με αποτέλεσμα να βρεθεί σε μονάδα ψυχιατρικής φροντίδας για μερικούς μήνες.

6. Στα τέλη της δεκαετίας του 1930, ο Πόλοκ γέμισε αρκετά σημειωματάρια με σκίτσα της Γκερνίκα του Πικάσο.

7. Το 1941, ο Πόλοκ κηρύχθηκε ακατάλληλος για στρατιωτική θητεία.

8. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930, ο Πόλοκ έκλεβε περιστασιακά τρόφιμα και βενζίνη λόγω της δεινής οικονομικής του κατάστασης.

9. Όταν ο πατέρας του πέθανε στις 6 Μαρτίου 1933, ο Πόλοκ δεν είχε αρκετά χρήματα για να επιστρέψει στο σπίτι για την κηδεία.

10. Για ένα καλοκαίρι, εργάστηκε ως ξυλοκόπος στο Big Pines της Καλιφόρνια.

11. Μερικοί άνθρωποι κερνούσαν τον Πόλοκ ποτά στα μπαρ μόνο και μόνο για να τον δούνε να γελοιοποιείται.

12. Το 2006, ο Νο. 5 του Πόλοκ (1948) έγινε ο πιο ακριβός πίνακας του κόσμου, καθώς πουλήθηκε για 140 εκατομμύρια δολάρια.

13. Το 1947, ο Πόλοκ έκανε αίτηση για υποτροφία στο Ίδρυμα Guggenheim, αλλά απορρίφθηκε.

14. Ο Πόλοκ σταμάτησε να ονομάζει τα έργα του (δίνοντάς τους αριθμούς) επειδή δεν ήθελε οι άνθρωποι να αναζητήσουν ένα θέμα ή ένα νόημα στην τέχνη του. Αντίθετα, ήθελε να εκτιμήσουν τον πίνακα για αυτό που ήταν.

15. Η καλλιτεχνική πορεία του Τζάκσον Πόλοκ διακόπηκε απότομα, καθώς σκοτώθηκε το 1956 σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα και ενώ, σύμφωνα με πολλές ενδείξεις, οδηγούσε μεθυσμένος.

16. Ήταν το θέμα της βραβευμένης με Όσκαρ ταινίας “Pollock” με σκηνοθέτη και πρωταγωνιστή τον Εντ Χάρις.

Με πληροφορίες από Perpetual

Ο Νταλί γεννήθηκε στις 11 Μαίου του 1904 στην πόλη Φιγκέρες της Ισπανίας και ανήκε σε μια οικονομικά ευκατάστατη οικογένεια. Σε νεαρή ηλικία, ασχολήθηκε με την τέχνη, πράγμα που τον οδήγησε στην Ακαδημία της Μαδρίτης. Στην εξέταση του μαθήματος της Ιστορία της Τέχνης, ο Νταλί αναφερόμενος στους τρεις εξεταστές, είχε πει: «Λυπάμαι πολύ, αλλά είμαι απείρως πιο έξυπνος από αυτούς τους τρεις καθηγητές και γι’ αυτό αρνούμαι να εξεταστώ από αυτούς. Γνωρίζω το θέμα πάρα πολύ καλά».

Τη δεκαετία του 1920, πηγαίνει στο Παρίσι, όπου και συναναστρέφεται με καλλιτέχνες, όπως ο Πικάσο, Μαγκρίτ και Μιρό και εκεί ασπάζεται τον Σουρεαλισμό. Ο Νταλί είναι ιδιαίτερα γνωστός για το έργο του “The Persistence of Memory” (Η επιμονή της μνήμης), στο οποίο απεικονίζονται λιωμένα ρολόγια σ’ ένα άγριο τοπίο. Η άνοδος του Φράνκο στην εξουσία και η υποστήριξη του από τον Νταλί, οδήγησαν στην απομάκρυνση του από το Σουρεαλιστικό κίνημα.

Ο Φράνκο δεν ήταν ο μόνος δικτάτορας που είχε κερδίσει την προσοχή του Νταλί. Είχε ένα «βίτσιο» και με τον Αδόλφο Χίτλερ. Ισχυριζόταν ότι ο Ναζί δικτάτορας τον «άναβε» και ότι τον ονειρευόταν με τον ίδιο τρόπο, που οι άντρες ονειρεύονται τις γυναίκες. Ήταν ένα άνθρωπος που πολλές φορές έλεγε διάφορα για να σοκάρει, ωστόσο ο ίδιος δεν φαινόταν να έχει ιδιαίτερο πρόβλημα με όσα έκανε ο Χίτλερ στη Γερμανία. Η ερωτική του ζωή ήταν επίσης αμφιλεγόμενη. Ήταν ερωτευμένος με την Ρωσίδα Έλενα Ιβάνοβνα Ντιακόνοβα, γνωστή ως Γκαλά, η οποία ήταν παντρεμένη με τον καλύτερο του φίλο και ποιητή Πολ Ελυάρ. Αυτό βέβαια δεν εμπόδισε τον Νταλί να την «κλέψει» από αυτόν και να την κάνει γυναίκα του. Οι δυο τους είχαν έντονη σεξουαλική δραστηριότητα, και μάλιστα διοργάνωναν τακτικά όργια προσκαλώντας σε αυτά διασημότητες και καλλιτέχνες.

Η Γκαλά υπήρξε η μούσα του και στις αρχές της δεκαετίας του ‘30, ο Νταλί άρχισε να υπογράφει τους πίνακές του με τα ονόματα και των δύο, καθώς όπως έλεγε «κυρίως με το αίμα σου, Γκαλά, βάφω τους πίνακές μου». Μετά τον θάνατό της, ο Νταλί έπεσε σε κατάθλιψη και αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει. Τελικά πέθανε από καρδιακό επεισόδιο στις 23 Ιανουαρίου του 1989 στην πόλη που γεννήθηκε.

Αποφθέγματα

– Μη φοβάστε την τελειότητα. Δεν θα την πετύχετε ποτέ.

– Το θερμόμετρο της επιτυχίας είναι ο φθόνος των ανίκανων.

– Ευφυΐα χωρίς φιλοδοξία είναι πουλί χωρίς φτερά.

– Κάθε πρωί, μόλις ξυπνάω έχω μια εμπειρία υπέρτατης ευχαρίστησης, όταν συνειδητοποιώ ότι είμαι ο Σαλβαντόρ Νταλί.

– Κάθε συμμετοχή σημαίνει τη γέννηση μιας ανάμνησης.

– Η τέλεια γυναίκα είναι αλαζονική, αλλά όχι υπερβολικά ωραία. Πρέπει να είναι σκλάβα των ρούχων της και των κοσμημάτων της.

– Στα έξι μου, ήθελα να γίνω μάγειρας. Στα εφτά μου, Ναπολέων. Και η φιλοδοξία μου μεγαλώνει συνεχώς από τότε.

– Ένα βράδυ κάθισα την ασχήμια στα γόνατά μου. Και σχεδόν αμέσως τη βαρέθηκα.

– Η ζωγραφική είναι ένα απειροελάχιστο κομμάτι της προσωπικότητάς μου.

– Θα γίνω μια ιδιοφυΐα και ο κόσμος θα με θαυμάζει. Ίσως θα είμαι περιφρονημένος και ακατανόητος, αλλά θα είμαι μια ιδιοφυΐα, μια μεγάλη ιδιοφυΐα, διότι είμαι σίγουρος γι’ αυτό.

– Πολλοί άνθρωποι δε φτάνουν τα ογδόντα, γιατί προσπαθούν για πάρα πολύ καιρό να μείνουν στα σαράντα.

– Η Ρωσική Επανάσταση είναι η Γαλλική Επανάσταση που άργησε να φτάσει, λόγω του κρύου.

– Το κακό γούστο είναι δημιουργικό. Πρόκειται για την κυριαρχία της βιολογίας επί της εξυπνάδας.

– Δεν μπορείτε να με αποβάλλετε από το σουρεαλιστικό κίνημα, γιατί εγώ είμαι ο Σουρεαλισμός!

– Το μοναδικό, από το οποίο ο κόσμος δε θα κουραστεί ποτέ, είναι η υπερβολή.

Πηγή: perpetual

Ο πίνακας απεικονίζει τον Maffeo Barberini, έναν Φλωρεντινό αριστοκράτη που στέφθηκε ως Πάπας Urban VIII το 1623. Σύμφωνα με τα παπικά πρότυπα, η βασιλεία του ήταν λαμπρή. Ο Barberini επέκτεινε τα εδάφη της εκκλησίας με ένοπλη δύναμη και έντονες πολιτικοποιήσεις, ακόμη και για 21 χρόνια του Τριακονταετούς Πολέμου.

Ο Urban VIII ήταν μεγάλος προστάτης των τεχνών (συχνά ανέθετε στον Gian Lorenzo Bernini), αν και δεν ίσχυε το ίδιο για την επιστήμη. Υπό την πίεση του Βατικανού, ο Γαλιλαίος αποκήρυξε δημόσια την αστρονομική του ανακάλυψη, η οποία προέρχεται από το ηλιοκεντρικό μοντέλο του Κοπέρνικου που επίσης απορρίφθηκε από τον Ουρβανό VIII.

Ο Caravaggio συνάντησε τον ημερήσιο Πάπα ως νεαρό, φιλόδοξο άνδρα. Χρονολογημένος στο 1598, ο πίνακας δείχνει έναν 30χρονο Barberini να φοράει μια μαύρη μπιρέτα — ένα καπέλο με τρεις ή τέσσερις κορυφές που φορούσαν οι καθολικοί κληρικοί — και ένα πράσινο αμάνικο ράσο, ένα άλλο παραδοσιακό καθολικό σημαίνον.

Με λαμπερά μάτια και πιάνοντας ένα γράμμα, είχε ήδη αποκτήσει διδακτορικό στη Νομική από το Πανεπιστήμιο της Πίζας και ανέβαινε στην ιεραρχία μέσω καλών διασυνδέσεων.

Σύμφωνα με την γκαλερί, ο Barberini είχε καλλιεργήσει ενδιαφέρον για τις τέχνες νωρίς στη ζωή του. Το 1598, ο φίλος και συνάδελφος κληρικός Francesco Maria del Monte φιλοξένησε έναν αγωνιζόμενο καλλιτέχνη στο οικογενειακό του παλάτι — τον Michelangelo Merisi da Caravaggio. Ο Barberini προσκλήθηκε να συναντήσει τον καλλιτέχνη, ο οποίος ζωγράφισε το πορτρέτο που αναδύθηκε πρόσφατα από μια ιδιωτική συλλογή στην Ιταλία.

Σε ένα είδος επιστροφής στο σπίτι, το έργο εκτίθεται στο Palazzo Barberini στη Ρώμη, το οποίο στεγάζει την Εθνική Πινακοθήκη Αρχαίας Τέχνης. Ο χώρος χτίστηκε κατά τη διάρκεια του παπισμού του Urban VIII σε συνεργασία με τον αρχιτέκτονα Carlo Maderno και παρέμεινε στην οικογένεια Barberini κατά τον 20ό αιώνα. Για 300 χρόνια, το πορτρέτο του Caravaggio μεταδόθηκε από τις γενιές της οικογένειας. Στη συνέχεια, τη δεκαετία του 1930, η οικογένεια πούλησε το κτήμα.

Χωρίς τεκμηρίωση για την παραγγελία ή την αγορά του, και χωρίς δημόσιες εκθέσεις, η γνώση του έργου εξασθένησε μέχρι τη δεκαετία του 1960, όταν ο Ιταλός μελετητής Caravaggio Roberto Longhi το παρουσίασε σε ένα άρθρο. «Η καρδιά του πίνακα βρίσκεται στα χέρια, το αριστερό χέρι κρατά ένα γράμμα και το δεξί βγαίνει από τον πίνακα», δήλωσε η συν-επιμελήτρια Paola Nicita σε μια δήλωση. «Είναι ένας πίνακας που εκφράζεται μέσω χειρονομιών».

Πηγή: ARTnews / Κεντρική φωτογραφία: Alberto Pizzoli

είν’ οι γυναίκες π’ αγαπούμε κύκνοι
τα πάρκα τους
ζουν μόνο μέσα στην καρδιά μας
είν’ τα φτερά τους
τα φτερά αγγέλων
τ’ αγάλματά τους είναι το κορμί μας
οι ωραίες δεντροστοιχίες είν’ αυτές οι ίδιες
ορθές στην άκρια των ελαφρών ποδιών
τους
μας πλησιάζουν
κι είναι σαν μας φιλούν
στα μάτια
κύκνοι

είν’ οι γυναίκες π’ αγαπούμε λίμνες
στους καλαμιώνες τους
τα φλογερά τα χείλια μας σφυρίζουν
τα ωραία πουλιά μας κολυμπούνε στα νερά τους
κι ύστερα
σαν πετούν
τα καθρεφτίζουν
– υπερήφανα ως είν’ –
οι λίμνες
κι είναι στις όχθες τους οι λεύκες λύρες
που η μουσική τους πνίγει μέσα μας
τις πίκρες
κι ως πλημμυρούν το είναι μας
χαρά
γαλήνη
είν’ οι γυναίκες π’ αγαπούμε
λίμνες

είν’ οι γυναίκες π’ αγαπούμε σαν σημαίες
στου πόθου τους ανέμους κυματίζουν
τα μακρυά μαλλιά τους
λάμπουνε
τις νύχτες
μεσ’ στις θερμές παλάμες τους κρατούνε
τη ζωή μας
είν’ οι απαλές κοιλιές τους
ο ουράνιος θόλος
είναι οι πόρτες μας
τα παραθύρια μας
οι στόλοι
τ’ άστρα μας συνεχώς ζούνε κοντά τους
τα χρώματά τους είναι
τα λόγια της αγάπης
τα χείλη τους
είναι ο
ήλιος το φεγγάρι
και το πανί τους είν’ το μόνο σάβανο που μας αρμόζει:
είν’ οι γυναίκες που αγαπούμε σαν σημαίες

είν’ οι γυναίκες που αγαπούμε δάση
το κάθε δέντρο τους είν’ κι ένα μήνυμα του πάθους
σαν μεσ’ σ’ αυτά τα δάση
μας πλανέψουνε
τα βήματά μας
και χαθούμε
τότες είν’
ακριβώς
που βρίσκουμε τον εαυτόνε μας
και ζούμε
κι όσο από μακρυά ακούμε νάρχωνται οι μπόρες
ή και μας φέρνει
ο άνεμος
τις μουσικές και τους θορύβους
της γιορτής
ή τις φλογέρες του κινδύνου
τίποτε – φυσικά – δε μπορεί πια να μας φοβίση
ως οι πυκνές οι φυλλωσιές
ασφαλώς μας προστατεύουν
μια που οι γυναίκες π’ αγαπούμε είναι σα δάση

είν’ οι γυναίκες π’ αγαπούμε σαν λιμάνια
(μόνος σκοπός
προορισμός
των ωραίων καραβιών μας)
τα μάτια τους
είν’ οι κυματοθραύστες
οι ώμοι τους είν’ ο σηματοφόρος
της χαράς
οι μηροί τους
σειρά αμφορείς στις προκυμαίες
τα πόδια τους
οι στοργικοί
μας
φάροι
– οι νοσταλγοί τις ονομάζουν Κ α τ ε ρ ί ν α –
είναι τα κύματά τους
οι υπέροχες θωπείες
οι Σειρήνες τους δεν μας γελούν
μόνε
μας
δείχνουνε το δρόμο
– φιλικές –
προς τα λιμάνια: τις γυναίκες που αγαπούμε

έχουνε οι γυναίκες π’ αγαπούμε θεία την ουσία
κι όταν σφιχτά στην αγκαλιά μας
τις κρατούμε
με τους θεούς κι εμείς γινόμαστ’ όμοιοι
στηνόμαστε ορθοί σαν άγριοι πύργοι
τίποτε δεν είν’ πια δυνατό να μας κλονίση
με τα λευκά τους χέρια
αυτές
γύρω μας γαντζώνουν
κι έρχονται όλοι οι λαοί
τα έθνη
και μας προσκυνούνε
φωνάζουν
αθάνατο
στους αιώνες
τ’ όνομά μας
γιατί οι γυναίκες π’ αγαπούμε
την μεταδίνουν
και σ’ εμάς
αυτή
τη θεία τους
ουσία

*Ύμνος δοξαστικός για τις γυναίκες π’ αγαπούμε, (Έλευσις, 1948), |Εκδόσεις Ίκαρος|

Ο Νίκος Εγγονόπουλος του Παναγιώτου (21 Οκτωβρίου 1907 – 31 Οκτωβρίου 1985) ήταν Έλληνας καθηγητής του Ε.Μ. Πολυτεχνείου, ζωγράφος, σκηνογράφος και ποιητής. Θεωρείται ένας από τους μείζονες εκπροσώπους της γενιάς του ’30, ενώ αποτέλεσε και έναν από τους κύριους εκφραστές του υπερρεαλιστικού κινήματος στην Ελλάδα. Το έργο του περιλαμβάνει ακόμα μεταφράσεις, κριτικές μελέτες και δοκίμια.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Physics of Fluids και εξέτασε τις δίνες και τους στροβιλισμούς στον πίνακα για να δει πόσο καλά ταιριάζουν με τη θεωρία των αναταράξεων του Κολμογκόροφ, ενός ρώσου μαθηματικού, που ανέπτυξε μια σειρά υποθέσεων σχετικά με τη φύση των δινών. Και τι βρήκε η μελέτη; Ότι τα μεγέθη των στρόβιλων και των στροβίλων του Βαν Γκογκ, καθώς και οι σχετικές αποστάσεις και η έντασή τους, «ακολουθούν τον φυσικό νόμο που διέπει τις τυρβώδεις ροές».

Ίσως όλα αυτά να μην είναι τόσο κατανοητά αν δεν έχεις ασχοληθεί με τις δίνες. Αλλά ούτε ο Βαν Γκογκ είχε, άλλωστε πέθανε 13 χρόνια πριν γεννηθεί ο Κολμογκόροφ. Σε μια επιστολή προς τον αδελφό του Theo, περιέγραψε απλώς τον πίνακα ως «μια νέα μελέτη ενός έναστρου ουρανού».

Δεν υπέφερε, επίσης, από ψυχωτικά επεισόδια; Ναι. Ο πίνακας φιλοτεχνήθηκε λίγο καιρό μετά την αποκοπή μέρους του αυτιού του, όταν υπέστη παραισθήσεις και είχε παραληρητικές ιδέες. Στην πραγματικότητα, η θέα που απεικονίζεται στην «Έναστρη Νύχτα» είναι από το παράθυρο του ασύλου του Βαν Γκογκ, χωρίς τα κάγκελα. Σημασία έχει ότι ο πίνακάς του εκτός από αριστουργηματικός είναι και επιστημονικά ολόσωστος και ακριβής. Ο Βαν Γκογκ κατάφερε να αποτυπώσει τις δίνες με επιστημονική ακρίβεια χωρίς να έχει ιδέα για όλα τα παραπάνω. Μήπως στάθηκε απλά τυχερός με τις ταραχώδεις πινελιές του;

«Είναι περισσότερο ότι ο πίνακας αποτυπώνει τη βαθιά και διαισθητική κατανόηση των φυσικών φαινομένων από τον Βαν Γκογκ», σύμφωνα με τον συγγραφέα της μελέτης Dr Yongxiang Huang.

Πηγή: Pride.gr / Guardian

Τα έργα τέχνης, τα οποία ανακαλύφθηκαν από έναν δημοπράτη κατά τη διάρκεια μιας συνηθισμένης αποτίμησης, αναμένεται τώρα να φτάσουν αρκετές χιλιάδες δολάρια στη δημοπρασία. Οι πολύχρωμες αποτυπώσεις αποκαλύφθηκαν όταν ο ειδικός κλήθηκε σε ένα ακίνητο στο Mayfair, στο κεντρικό Λονδίνο, για να δώσει στον πελάτη μια αξιολόγηση για κάποιες αντίκες στο κατάλυμα. Όμως η επίσκεψη πήρε άλλη τροπή.

Ο Chris Kirkham, αναπληρωτής διευθυντής του οίκου δημοπρασιών Hansons Richmond του Λονδίνου, θυμήθηκε πώς προέκυψε το εύρημα σε μια ανακοίνωση στον ιστότοπο του οίκου δημοπρασιών. «Ήταν ένα καταπληκτικό εύρημα», είπε. «Με κάλεσαν να αξιολογήσω κάποιες αντίκες στο σπίτι ενός πελάτη. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, ο πωλητής με πήγε στο γκαράζ του και, ιδού, βγήκε αυτός ο θησαυρός από σουρεαλιστικές λιθογραφίες – 15 στον αριθμό».

Μαζί με τις 10 λιθογραφίες του Νταλί, που είναι ένα μείγμα κυρίως μυθολογικών και αλληγορικών σκηνών, ήταν άλλες πέντε από τον Theo Tobiasse, έναν Γάλλο ζωγράφο, χαράκτη, εικονογράφο και γλύπτη. «Ήταν κρυμμένες και ξεχασμένες για περίπου 50 χρόνια. Μοιάζει αρκετά σουρεαλιστικό. Ποτέ δεν ξέρεις τι πρόκειται να αποκαλύψεις σε μια συνηθισμένη επίσκεψη στο σπίτι», είπε ο Kirkham, ο οποίος πρόσθεσε ότι τα έργα τέχνης χωρίς πλαίσιο αγοράστηκαν από μια πώληση στο κλείσιμο μιας γκαλερί στο κεντρικό Λονδίνο κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970.

«Τα αγόρασε με σκοπό να τα πλαισιώσει για το σπίτι του στην πλατεία Berkley, αλλά δεν τα κατάφερε ποτέ», είπε ο υπεύθυνος δημοπρασίας. «Έτσι οι εκτυπώσεις κατέληξαν στο γκαράζ του. Ανακαλύφθηκαν ξανά επειδή ο πωλητής έκανε ξεκαθάρισμα. Ψάχνει να συνταξιοδοτηθεί και να μετακομίσει στο εξωτερικό, οπότε τώρα οι λιθογραφίες του θα δουν επιτέλους το φως της δημοπρασίας».

Το σύνολο των εικόνων πιστεύεται ότι είχε αγοραστεί για περίπου £500 (594,20 €) εκείνη την εποχή, ενώ κάθε εκτύπωση του Dalí θα μπορούσε πλέον να πιάσει αυτό το ποσό ξεχωριστά όταν η συλλογή βγει στο σφυρί στις 30 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με τον οίκο δημοπρασιών. «Ο Dalí και ο Tobiasse χαίρουν μεγάλης εκτίμησης και οτιδήποτε σχετίζεται με αυτούς είναι περιζήτητο», είπε ο Kirkham. «Αυτές οι λιθογραφίες αποτελούν έναν φθηνό τρόπο για να αποκτήσετε μια υπογεγραμμένη εκτύπωση».

Ο Dalí, ηγετικό μέλος της ομάδας των Σουρεαλιστών, γεννήθηκε στο Φιγκέρες της Καταλονίας το 1904 και πέθανε εκεί το 1989. Πολυγραφότατος καλλιτέχνης, ήταν γνωστός για τις παράξενες εικόνες του που περιλάμβαναν περίφημα ρολόγια που λιώνουν και λαμπερούς κόκκινους αστακούς.

Πηγή: CNN UK

Το εκκλησάκι συμπληρώνει φέτος είκοσι χρόνια από τη δημιουργία του, από τότε που ο Εξωραϊστικός Σύλλογος της περιοχής επέτρεψε στον ζωγράφο να τον φιλοτεχνήσει. Ο Μυταράς εργάστηκε επί εννέα μήνες παραδίδοντας το έργο στην κοινότητα της περιοχής. Καθώς, όμως, δεν ακολούθησε την αυστηρή τεχνοτροπία της αγιογραφίας, επικρίθηκε σφόδρα από την Εκκλησία. Εδώ και δυο χρόνια, ουσιαστικά απαγορεύτηκε από τη Μητρόπολη Μεσογαίας, όπως λένε οι κάτοικοι της περιοχής, να τελείται κάθε τύπου μυστήριο στο εσωτερικό του.

Σήμερα, όμως, ανήμερα του Δεκαπενταύγουστου, είναι ανοιχτός στους επισκέπτες που θέλουν να δουν έναν μοναδικό ναό. «Η Παναγία η Καταφυγιώτισσα είναι ένα μικρό εκκλησάκι χτισμένο σε ιδιόκτητο χώρο, ο οποίος παραχωρήθηκε από την κοινότητα της Παλαιάς Φώκαιας στον Εξωραϊστικό Σύλλογο, με σκοπό να αναγερθεί ναός». «Ο Δημήτρης Μυταράς, εκείνη την εποχή, καθώς είχε σπίτι στον οικισμό, ζήτησε να το ζωγραφίσει. Είχε πει τότε ότι «αγιογράφος δεν είμαι, αλλά δεν θα κάνω κάτι βλάσφημο», λέει ο Χρήστος Καλούμενος, πρόεδρος του Εξωραϊστικού Συλλόγου «Ο Ποσειδώνας», με έδρα τον Όρμο Καταφυγή της Παλαιάς Φώκαιας.

Μετά από διάστημα εννέα μηνών, ο Μυταράς ολοκλήρωσε το έργο του. Δεν είχε ζητήσει χρήματα ούτε για τα υλικά που χρησιμοποίησε, ούτε για τις εργατοώρες που επένδυσε, έχοντας συμπληρώσει τότε, υπενθυμίζεται, τα 70 χρόνια ζωής.

Γιατί δεν λειτουργεί σήμερα ο ναός

Σύμφωνα με τους κατοίκους της περιοχής, αντιπροσωπεία της Μητρόπολης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής είχε δει τον ναό το 2006 χωρίς να εντυπωσιαστεί. Η Μητρόπολη τότε έδωσε συγκεκριμένες οδηγίες προκειμένου να επιτρέψει να τελούνται κάποια μυστήρια. Μεταξύ άλλων, ζήτησε να αφαιρεθεί μια σήμανση με τη φωτογραφία του Μυταρά να ζωγραφίζει το εσωτερικό του ναού, που περιείχε τη φράση του: «Είναι μια προσευχή που πάντοτε χρωστούσα, αν υπάρχει Θεός είναι εδώ μέσα».

Εκκλησιαστικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν, χρόνια αργότερα, ότι άνθρωποι της Μητρόπολης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής χαρακτήρισαν ως «τερατογραφήματα» τα έργα του Μυταρά. Ο Μητροπολίτης ωστόσο αρνήθηκε ότι είχε ειπωθεί κάτι τέτοιο, ενώ ερωτηθείς για την «απαγόρευση» τόνισε ότι ουσιαστικά δεν είχε δοθεί ποτέ άδεια, απλά μια παραχώρηση, και πως «δεν είναι κατάλληλος για θεία λειτουργία ο ναός, όπως έχει γίνει με την επιζωγράφιση που έχει».

Ο Εξωραϊστικός Σύλλογος της περιοχής βρίσκεται πάντως σε επικοινωνία με το υπουργείο Πολιτισμού, προκειμένου να αναζητηθούν λύσεις για τον ναό, καθώς η επαφή του με το θαλασσινό νερό, δηλαδή την αλμύρα και την υγρασία, εγκυμονεί τον κίνδυνο να χαθούν για πάντα τα έργα του Μυταρά.

Πηγή: Reader.gr