Η ιδέα της κατανάλωσης ζεστού νερού προέρχεται κυρίως από την κινεζική ιατρική και τον πολιτισμό της Κίνας. «Αν και είμαι γιατρός της δυτικής ιατρικής, εκτιμώ και σέβομαι τη σημασία του ζεστού νερού σε άλλους πολιτισμούς. Από εκεί ξεκινά αυτή η τάση», εξηγεί η Dr. Vanessa Buie, βαριατρική χειρουργός στο UChicago Medicine. Στην παραδοσιακή κινεζική και αγιουρβεδική ιατρική, η σχέση μεταξύ ζεστασιάς, πέψης και ενίσχυσης της ενέργειας (chi) έχει πολιτισμικές ρίζες που αξίζει να αναγνωρίζουμε.

Η κατανάλωση ζεστού νερού σχετίζεται επίσης με το τσάι, που αποτελεί βασικό στοιχείο πολλών πολιτισμών, όπως αναφέρει η Dr. Elizabeth Kazarian, γιατρός οικογενειακής ιατρικής. «Είναι ιδιαίτερα χαλαρωτικό, κάτι που έχει μεγάλη σημασία», επισημαίνει. Ηρεμεί το σώμα και το πνεύμα, κάτι που είναι ωφέλιμο για όλους μας.

Ενυδάτωση και λειτουργία του πεπτικού συστήματος

Αν το ζεστό νερό είναι μέρος της κουλτούρας ή της καθημερινότητάς σας, δεν υπάρχει λόγος να αλλάξετε συνήθειες. Όμως όσοι πίνουν ζεστό νερό αποκλειστικά για συγκεκριμένα οφέλη στην υγεία, ίσως απογοητευτούν. «Η κατανάλωση νερού σε οποιαδήποτε θερμοκρασία είναι ωφέλιμη», τονίζει η Buie. Το σημαντικότερο είναι να παραμένετε ενυδατωμένοι, είτε προτιμάτε ζεστό, χλιαρό, σε θερμοκρασία δωματίου ή κρύο νερό.

Η επαρκής ενυδάτωση βοηθά στη σωστή λειτουργία των οργάνων, των αρθρώσεων, των κυττάρων αλλά και στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος. Τα ζεστά υγρά κάθε είδους μπορούν να διευκολύνουν τη λειτουργία του γαστρεντερικού συστήματος και να βοηθήσουν στην αφόδευση.

«Κάθε είδος ζεστού υγρού μπορεί να επηρεάσει τους σφιγκτήρες του γαστρεντερικού σωλήνα», εξηγεί ο Dr. Isaiah Schuster, αναπληρωτής διευθυντής γαστρεντερολογίας στο St. Francis Hospital & Heart Center της Νέας Υόρκης. Αυτοί οι σφιγκτήρες ελέγχουν τη ροή από το στόμα μέχρι το έντερο. Τα ζεστά υγρά –είτε πρόκειται για νερό είτε για καφέ– χαλαρώνουν τους σφιγκτήρες και διευκολύνουν τη διέλευση των τροφών στον οισοφάγο.

Έρευνες δείχνουν πως τα ζεστά υγρά επηρεάζουν την κινητικότητα του οισοφάγου, ενώ σε ασθενείς με σχετικές παθήσεις συχνά συνιστώνται θερμά ροφήματα. Ωστόσο, δεν είναι σαφές πόσο σημαντική είναι αυτή η επίδραση στην καθημερινότητα.

Η κατανάλωση ζεστών υγρών μπορεί επίσης να ενεργοποιήσει το γαστροκολικό αντανακλαστικό και να διευκολύνει την αφόδευση ή να βελτιώσει τη δυσκοιλιότητα. Σύμφωνα με τη Buie, οποιοδήποτε πρωινό ρόφημα –καφές ή νερό– που διαστέλλει το στομάχι ενεργοποιεί αυτό το αντανακλαστικό και ενισχύει την κινητικότητα του εντέρου.

Ζεστό νερό, πέψη και απώλεια βάρους: τι ισχύει;

Όμως το ζεστό νερό δεν φαίνεται να βοηθά ειδικά στην πέψη. Όπως σημειώνει η Buie, μελέτες έχουν εξετάσει κατά πόσο η θερμοκρασία του νερού επηρεάζει την πέψη – είτε πρόκειται για κρύο είτε για ζεστό νερό. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τόσο τα κρύα όσο και τα ζεστά ροφήματα καθυστερούν την κένωση του στομάχου σε σχέση με τα ροφήματα σε θερμοκρασία σώματος (37°C). Οι ακραίες θερμοκρασίες μπορούν προσωρινά να διαταράξουν τη γαστρική κινητικότητα και τη διαδικασία της πέψης.

Η πέψη καθορίζεται κυρίως από ορμονικούς παράγοντες αλλά και από επίπεδα στρες ή ύπνου – πολύ περισσότερο από ό,τι από ένα φλιτζάνι χλιαρό νερό.

Παράλληλα, δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να δείχνουν ότι το ζεστό νερό συμβάλλει στην απώλεια βάρους. «Δεν υπάρχει καμία έρευνα που να μου επιτρέπει να πω σε έναν ασθενή ότι η κατανάλωση ζεστού νερού βοηθά στην απώλεια βάρους ή στη βελτίωση της πέψης», αναφέρει η Kazarian. Η αντικατάσταση των θερμιδικών ροφημάτων με σκέτο νερό μπορεί όντως να βοηθήσει στη διαχείριση του βάρους – ανεξαρτήτως της θερμοκρασίας του.

Μπορείτε να συνεχίσετε αν σας κάνει καλό

Το ζεστό νερό δεν αποτελεί πανάκεια ούτε απαραίτητη συνήθεια για όλους. Τα πραγματικά μετρήσιμα οφέλη παραμένουν ασαφή – κάποιοι ίσως νιώσουν καλύτερα λόγω placebo.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, αν απολαμβάνετε το ζεστό νερό και δεν προκαλεί προβλήματα στην υγεία σας, μπορείτε να συνεχίσετε τη συνήθεια χωρίς ανησυχία – αρκεί πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας όταν χρειάζεται.

Μην περιμένετε όμως σημαντικές αλλαγές στην υγεία σας: «Δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που να αποδεικνύουν ότι το ζεστό νερό αποτοξινώνει, βελτιώνει μοναδικά την πέψη, αυξάνει τον μεταβολισμό ή προκαλεί απώλεια βάρους», σημειώνει η Buie. Παρ’ όλα αυτά, αν ένα φλιτζάνι ζεστό νερό αποτελεί μέρος των πρωινών σας τελετουργιών ή σας βοηθά στη διάθεση και την καθημερινότητά σας, αυτό είναι αρκετό ως προσωπικό όφελος.

Το ζεστό νερό δρα καταλυτικά στη διαδικασία της πέψης, κυρίως επειδή διευκολύνει την κίνηση των τροφών μέσω του πεπτικού συστήματος. Η θερμότητα έχει μια χαλαρωτική επίδραση στους λείους μύες του γαστρεντερικού σωλήνα. Αυτή η χαλάρωση ενισχύει την περίσταλση, δηλαδή τις ρυθμικές, κυματοειδείς συσπάσεις του εντέρου, αποτρέποντας τη δυσκοιλιότητα. Η κατανάλωση χλιαρού νερού πριν ή κατά τη διάρκεια του γεύματος μπορεί επίσης να βοηθήσει στη διάσπαση των λιπαρών ουσιών, διευκολύνοντας την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών. Επιπλέον, ένα ποτήρι ζεστό νερό το πρωί ενυδατώνει άμεσα το παχύ έντερο, συμβάλλοντας στην ομαλότερη λειτουργία του εντέρου.

Ένα από τα σημαντικότερα οφέλη του ζεστού νερού είναι η αγγειοδιαστολή, δηλαδή η διεύρυνση των αιμοφόρων αγγείων. Όταν καταναλώνουμε ζεστό νερό, η ήπια αύξηση της εσωτερικής θερμοκρασίας προκαλεί αυτή την ανταπόκριση των αγγείων, με αποτέλεσμα τη βελτιωμένη ροή του αίματος σε όλο το σώμα. Η ενισχυμένη κυκλοφορία όχι μόνο βοηθά στη μεταφορά θρεπτικών ουσιών, αλλά και στην ταχύτερη απομάκρυνση των μεταβολικών αποβλήτων. Επιπλέον, η αγγειοδιαστολή έχει ως αποτέλεσμα τη χαλάρωση των μυών, προσφέροντας ανακούφιση από κράμπες, μυϊκούς σπασμούς και πόνο, ειδικά σε περιπτώσεις όπως οι κράμπες περιόδου.

Το ζεστό νερό λειτουργεί και ως φυσικό ηρεμιστικό. Η αίσθηση της θερμότητας στον λαιμό και τον οισοφάγο έχει ένα καταπραϋντικό αποτέλεσμα στο νευρικό σύστημα, συμβάλλοντας στη μείωση των επιπέδων στρες και άγχους. Αυτή η ηρεμία μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα του ύπνου εάν το ζεστό νερό καταναλωθεί πριν την κατάκλιση. Στο αναπνευστικό σύστημα, ο ατμός που αναδύεται από το ζεστό νερό δρα ως ένα ήπιο αποσυμφορητικό. Βοηθά στη ρευστοποίηση των εκκρίσεων στις ρινικές κοιλότητες και στο στήθος, διευκολύνοντας την αναπνοή σε περιπτώσεις κρυολογήματος ή ιγμορίτιδας.

Πηγή: Cibum