Ωχ.

Να ακούσω τη φωνή της; Και ακούμε τη φωνή της. Σε διάφορα. Και τη βλέπουμε με μακριά, κοντά, ολόισια μαλλιά. Με μωβ φορέματα. Σε θάλασσες και στη μεγάλη βεράντα της Ίωνος Δραγούμη. Στην Επίδαυρο. Στην Ακαδημίας. Στο Πήλιο. Στην ασπρόμαυρη μετα-εφηβεία, στα έγχρωμα ‘70ς, στα χειροκροτήματα.

Μα πώς την Έλεγαν; Τζένη Καρέζη. Τι παράξενο όνομα, λέει το απορημένο παιδί. Αλλά το έχω δει σε ένα θέατρο. Α, ναι.

Ήταν δικό της αυτό το θέατρο, ξέρεις.

Α!

Την έλεγαν, λοιπόν, Τζένη Καρέζη ή Ευγενία Καρπούζη. Αλλά και Λίλα, Βασούλα, Μίκα, Χριστίνα, Μπίλλη. Και το αγαπημένο μου: Τζένη Σκούταρη. Είχε δάσκαλο τον Άγγελο Τερζάκη στο Εθνικό Θέατρο. Ήταν ολόκληρη καλοκαίρι κι ας γεννήθηκε στην καρδιά του χειμώνα (12 Ιανουαρίου 1932). Ίσως να έζησε στα Ιλίσια ίσως για πάντα στις Σπέτσες και την Ερωτοσπηλιά. Πατησίων και Μάρνη, μισό αιώνα μετά το «Μεγάλο μας τσίρκο», ανάμεσα σε κόρνες και τα μπετά του χρόνου, «η γη μας χτυπάει με ογδόντα σφυγμούς. Ωραίους σαν από παλιό τύμπανο. Κάτι γίνεται. Κάτι γίνεται». Και είναι η φωνή της.

Πέθανε καλοκαίρι. Έψαχνε ανθεκτικά φτερά για να γλιτώσει την καταπακτή.  Έψαχνε τρόπους να ξεφύγει. Τόσοι ρόλοι άθικτοι. Τόσες ημιτελείς αγκαλιές. Τόση θάλασσα. Τόσα μακροβούτια.

Θα το μίσησε το καλοκαίρι. Το τελευταίο λεπτό, νομίζω πως ναι.
Και τα μάτια; Παρέμειναν σπάνια.

Δεν τα έχω δει σε κανέναν άλλον άνθρωπο. Έστω παρόμοια.
Ούτε εγώ.

*Τίτλος: Τέταρτο Κουδούνι

Την έλεγαν Τζένη Καρέζη ή Ευγενία Καρπούζη. Καταγόταν από το Μεσολόγγι κι από μια μάνα πολύ προοδευτική. Είχε ιδιαίτερο ταλέντο στην κωμωδία. Και ωραία φωνή. Με ειδοποιό ψεύδισμα και στο γέλιο και τον λυγμό. Και μωβ, μπλε, γαλάζια, γκρι μάτια.

Ήταν το διαρκές πλάνο στα «Κόκκινα φανάρια» του Βασίλη Γεωργιάδη. Όλη η ανεμελιά στον Σχοινιά κι ενώ ο Ορέστης Μακρής τινάζει τις πευκοβελόνες από το κοστούμι του.

Ένα κορίτσι που το λένε Καίτη, Μπίλλη, Χριστίνα, Μαργαρίτα, Τζένη Σκούταρη, Βασούλα, Μίκα.

Στις Σπέτσες, με κοντά, μεσαία και μακριά μαλλιά. Χορεύει το χασάπικο του Καπνίση, ένα υποδόριο, τέλειο σχόλιο απέναντι σε κάθε ανελεύθερη ακαμψία.

Η πολυτεχνίτισσα με την αυτοσχέδια ελιά στο αριστερό μάγουλο. Η Λίλα δίπλα στον Αλέκο.

Η ωραιότερη εκδοχή της στο απόκοσμο Βάι. Απόκοσμος και ο Φαίδων Γεωργίτσης. Αγόρι σκέτο.

Πάντα, η σαρωτική, πανανθρώπινη υπέρβαση στο «Μεγάλο μας τσίρκο» του Ιάκωβου Καμπανέλλη. Η φωνή, που λέγαμε, η φωνή που τρυπούσε τείχη.

Πέθανε, στις 26 Ιουλίου 1992. Νέα και με ένα μέλλον που την περίμενε. Κι ενώ ακουγόταν από τα μεγάφωνα της ζωής: «ίσως έτσι να γίνεται από εδώ και πέρα. Όλο θαύματα και θα πραγματοποιούνται οι επιθυμίες»*.

*Διαμάντια και μπλουζ, της Λούλας Αναγνωστάκη. Ανέβηκε στο θέατρο Αθήναιον (νυν Τζένη Καρέζη) το 1990. Ήταν η τελευταία φορά που η Τζένη Καρέζη βρέθηκε στην σκηνή.