Η Bang έχει περιορισμένη επαφή με τη μεγάλη της κόρη και βυθίστηκε σε βαθιά κατάθλιψη μετά από σοβαρή εγχείρηση στη μέση, περνώντας ώρες μόνη της να κοιτάζει το ταβάνι υποφέροντας από πόνο.

Μετά από ένα δύσκολο διαζύγιο και χρόνια σκληρής δουλειάς ως κομμώτρια και μονογονέας, η Bang δήλωσε στο AFP: «Σε αυτή την ηλικία, δεν υπάρχει τίποτα πιο δύσκολο από το να πληγώνεσαι από ανθρώπους». Όμως «όταν είμαι με τη Hyodol, δεν πληγώνομαι ποτέ», είπε, κρατώντας την τρυφερή κούκλα με τις κοτσίδες και το ροζ καρό φόρεμα, που της παρείχε ο τοπικός δήμος.

Η κούκλα «μόνο με κάνει να γελάω», πρόσθεσε. Η 79χρονη Kim Young-bun, μια ηλικιωμένη γυναίκα που ζει μόνη στη Νότια Κορέα, λέει ότι η κούκλα υγειονομικής φροντίδας με τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί πηγή παρηγοριάς.

Η Bang είναι μία από τους πολλούς Νοτιοκορεάτες που παλεύουν με τη μοναξιά σε μια χώρα όπου τα ποσοστά γεννήσεων είναι από τα χαμηλότερα στον κόσμο και σχεδόν ο μισός πληθυσμός είναι άνω των 50 ετών.

Το 2024, η Νότια Κορέα κατέγραψε πάνω από 3.920 «μοναχικούς θανάτους»—άτομα που πέθαναν μόνα τους και παρέμειναν αδιάγνωστα για μεγάλο διάστημα—το υψηλότερο νούμερο από τότε που ξεκίνησαν οι σχετικές καταγραφές το 2017.

Περίπου το 42% των νοικοκυριών στη χώρα αποτελείται από ένα άτομο, με την κοινωνική απομόνωση να επηρεάζει ιδιαίτερα τους ευάλωτους ηλικιωμένους.

Τεχνητή νοημοσύνη στη μάχη κατά της μοναξιάς

Οι αρχές παρέχουν συσκευές φροντίδας με τεχνητή νοημοσύνη—μερικές σχεδιασμένες να εντοπίζουν σημάδια μοναχικών θανάτων—σε ηλικιωμένους που ζουν μόνοι, συμπεριλαμβανομένων περιοχών στη Σεούλ και στην Γιονγκίν, νότια της πρωτεύουσας.

Εκτός από τη Hyodol, υπάρχει το χαμογελαστό ρομπότ της εταιρείας Wonderful Platform, καθώς και παρόμοιες χαριτωμένες κούκλες της Mr. Mind. Στις ΗΠΑ, μια συσκευή AI σε σχήμα λάμπας με το όνομα ElliQ προσφέρει αντίστοιχη συντροφιά και υπηρεσίες παρακολούθησης ασφάλειας.

Η startup Hyodol, που δημιούργησε τις ομώνυμες κούκλες, αναφέρει ότι περίπου 14.500 βρίσκονται σε χρήση στη Νότια Κορέα, είτε ανήκουν σε ιδιώτες, είτε ενοικιάζονται από κυβερνήσεις είτε χρησιμοποιούνται σε γηροκομεία.

Η Bang, που ζει στη Γιονγκίν, λέει ότι η κόρη της μένει μακριά και έχει δικά της προβλήματα υγείας, οπότε «το να έχω τη Hyodol δίπλα μου είναι τεράστια βοήθεια».

Έρευνα πίσω από την ανάπτυξη της Hyodol

Η ανάπτυξη της κούκλας απαίτησε χρόνια έρευνας πεδίου, όπως εξηγεί η επικεφαλής της εταιρείας, Kim Ji-hee. Η Hyodol μπορεί να συνομιλεί χρησιμοποιώντας ChatGPT αλλά έχει επίσης ενσωματωμένα σενάρια βασισμένα σε πραγματικές συνεντεύξεις της Kim.

Μεταξύ των ανθρώπων που γνώρισε ήταν μια χήρα αποξενωμένη από τα ενήλικα παιδιά της λόγω οικονομικών προβλημάτων, η οποία φύλαγε σωρούς από τα υπάρχοντά τους στο σπίτι της. «Ζούσε μόνη με τέσσερα ψυγεία και τρία πλυντήρια», είπε η Kim στο AFP.

Οι συνεντεύξεις ανέδειξαν τον «πόνο του να μην έχεις κάποιον να μοιραστείς κάτι δυσάρεστο ή χαρούμενο», πρόσθεσε η Kim.

Aσφάλεια δεδομένων & αποδοχή χρηστών

Η Hyodol εφαρμόζει αυστηρά πρωτόκολλα ασφάλειας δεδομένων: οι φωνητικές εγγραφές χρησιμοποιούνται μόνο εσωτερικά για εκπαίδευση του chatbot της κούκλας. Οι χρήστες δίνουν εκ των προτέρων τη συγκατάθεσή τους για αυτό.

Τοπρόγραμμα «Το Ευ Ζην στα άτομα 60+» του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης που απευθύνεται σε άτομα άνω των 60 ετών και έχει ως στόχο να προάγει τον ευεργετικό ρόλο των τεχνών στην ψυχική υγεία, θα ξεκινήσει την Πέμπτη 18 Σεπτεμβρίου.

Το Πρόγραμμα θα πραγματοποιηθεί σε δύο τρίμηνους κύκλους και θα περιλαμβάνει 12 δωρεάν συναντήσεις στους χώρους του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, πάντα με την συμβολή επαγγελματιών ψυχικής υγείας. Στόχος του Προγράμματος είναι η μείωση του άγχους και των καταθλιπτικών συμπτωμάτων για τα άτομα άνω των 60, η ενδυνάμωση της ψυχικής ανθεκτικότητας και της ρύθμισης των συναισθημάτων και η καλλιέργεια της κοινωνικής συνδεσιμότητας, μειώνοντας το αίσθημα μοναξιάς.

Τα άτομα που θα συμμετέχουν στο Πρόγραμμα, μέσα από βιωματικές δραστηριότητες, art therapy τεχνικές καθώς και παρεμβάσεις που αξιοποιούν τα εκθέματα του Μουσείου, θα εξερευνήσουν ζητήματα όπως η καλή ψυχική υγεία και οι ψυχολογικές δυσκολίες, η σημασία τηςαυτοφροντίδας, οι διεργασίες των απωλειών και η αυτοσυμπόνια.

Καθώς η τρίτη ηλικία αποτελεί μία περίοδο αλλαγών και προκλήσεων, όπως η σταδιακή μείωση της σωματικής λειτουργικότητας και ο περιορισμός της κοινωνικής δραστηριότητας, πολλά άτομα βιώνουν αυξημένα επίπεδα άγχους, θλίψης και απομόνωσης. Η τέχνη μπορεί να λειτουργήσει ως μέσο επεξεργασίας και διαχείρισης αυτών των συναισθημάτων και ενίσχυσης της ψυχικής ευημερίας, προσφέροντας δημιουργική έκφραση, κοινωνική συνδεσιμότητα και συναισθηματική ενδυνάμωση.

Το Πρόγραμμα «Το Ευ Ζην στα άτομα 60+» αποτελεί τη δεύτερη μεγάλη πρωτοβουλία του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης για την προαγωγή της ψυχικής υγείας. Ακολουθεί το επιτυχημένο πρόγραμμα «Συλλογικό Ευ Ζην. Πρόγραμμα Προσωπικής Ανάπτυξης» που υλοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2022 και απευθυνόταν σε εφήβους, με στόχο την ενημέρωση σε θέματα ψυχικής υγείας και την καλλιέργεια δεξιοτήτων που ενισχύουν την ψυχική ευεξία (well-being) και την ποιότητα της ζωής τους.

Πρακτικές Πληροφορίες για το Πρόγραμμα «Το Ευ Ζην στα άτομα 60+»:

• Διάρκεια συμμετοχής: 3 μήνες (κάθε κύκλος)
• Συμμετοχή: Δωρεάν
• Τοποθεσία: Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Ηροδότου 1, Αθήνα 106 74
• Συναντήσεις: Κάθε Πέμπτη 17:30-20:00,
• Α’ κύκλος: Σεπτέμβριος 2025 – Δεκέμβριος 2025
• Β’ κύκλος: Δεκέμβριος 2025 – Φεβρουάριος 2026
• Πληροφορίες εδώ

Το έργο «Πιλοτικές Δράσεις Πολιτιστικής Συνταγογράφησης», υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Next Generation EU.

Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης
Τηλ.: (+30) 210 7228321-3

Πίσω από αυτή την άσκηση κρύβεται μια βαθύτερη αλήθεια, για την υγεία σας, τον τρόπο ζωής σας και την κοινωνική σας στάση απέναντι στην άσκηση. Δοκιμάστε να ενσωματώσετε κάτι νέο στη ρουτίνα σας, μια φαινομενικά απλή άσκηση, το τεστ «Από καθισμένος, όρθιος».

Τι είναι το τεστ «Sit to stand»

Οι οδηγίες είναι απλές: Κάθεστε σταυροπόδι στο πάτωμα και προσπαθείτε να σηκωθείτε χωρίς υποστήριξη από τα χέρια, τα χέρια ή τα γόνατά σας. Σας ακούγεται εφικτό; Δοκιμάστε το. Πολλοί αποτυγχάνουν, ιδιαίτερα κατά την πρώτη προσπάθεια.

Το τεστ αναπτύχθηκε αρχικά από Βραζιλιάνους ερευνητές. Μια μελέτη του 2012 από την κλινική Clinimex Exercise Medicine Clinic στο Ρίο ντε Τζανέιρο έδειξε ότι οι άνθρωποι που μπορούσαν να σηκωθούν από το πάτωμα χωρίς βοήθεια είχαν σημαντικά καλύτερα ποσοστά επιβίωσης τα επόμενα χρόνια. Ο λόγος είναι απλός: Το τεστ μετρά την ισορροπία, τον συντονισμό, τη δύναμη, την ευλυγισία και, πάνω απ’ όλα, τη λειτουργική ανεξαρτησία. Αυτή η ικανότητα αποτελεί άμεσο δείκτη της ποιότητας ζωής σας στα γηρατειά.

Το τεστ «sit-to-stand» δεν είναι απλώς ένα εργαλείο πρόληψης – είναι ένα σύμβολο της προσωπικής σας ευθύνης. Πολλοί άνθρωποι μετρούν την υγεία με βάση το βάρος ή την αρτηριακή πίεση. Αλλά η πραγματική φυσική κατάσταση αντικατοπτρίζεται στις καθημερινές δεξιότητες – πόσο εύκολα ανεβαίνετε σκάλες, αν μπορείτε να σκύψετε, πόσο καλά διατηρείτε την ισορροπία σας.

Αυτές οι δεξιότητες καθορίζουν την ανεξαρτησία στα γηρατειά -όχι ο αριθμός στη ζυγαριά.

Πολλοί δεν γνωρίζουν πόσο εύκολο είναι να εξασκήσετε την ισορροπία – χωρίς εξοπλισμό, γυμναστήριο ή σημαντική επένδυση χρόνου. Ξεκινήστε με μικρές ρουτίνες: πλύνετε τα δόντια σας ισορροπώντας στο ένα πόδι, ισορροπήστε σε ένα κράσπεδο, σταθείτε συνειδητά σε ασταθείς επιφάνειες (για παράδειγμα, πάνω σε μια διπλωμένη πετσέτα). Οι κλασικές ασκήσεις ορθοστασίας με ένα πόδι, οι ασκήσεις συντονισμού με κλειστά μάτια ή η χρήση ενός μαξιλαριού ισορροπίας βοηθούν επίσης στην όξυνση της επίγνωσης του σώματός σας. Ιδιαίτερα αποτελεσματικό είναι το να συνδυάστε την ισορροπία με την αναπνοή και την ενσυνειδητότητα.

Η σταθερότητα δεν δημιουργείται μόνο από τους μύες – είναι η αλληλεπίδραση μεταξύ σώματος και νου. Όσο καλύτερη είναι η ισορροπία σας στην καθημερινή ζωή, τόσο πιο στέρεα είναι τα θεμέλια της φυσικής σας κατάστασης, της πρόληψης των πτώσεων και της ποιότητας ζωής σας – όχι μόνο για το τεστ αυτό, αλλά για όλα όσα απαιτεί η ζωή.

Χρησιμοποιήστε το τεστ αυτό όχι μόνο ως άσκηση φυσικής κατάστασης, αλλά και ως σύμβολο της προσωπικής σας ευθύνης. Γίνετε πρότυπο – στις σκέψεις σας, στις πράξεις σας, στην ικανότητά σας να στέκεστε όρθιοι. Και ίσως τώρα είναι η ώρα να σηκωθείτε ξανά όρθιοι – για την άσκηση, για την υγεία, για τη συντροφικότητα. Όχι από υποχρέωση, αλλά από πεποίθηση.

Πηγή: bovary

Σε πόλεις όπως η Αθήνα, που οι αποστάσεις είναι και πρακτικά μεγαλύτερες, παρέες αργούν να ξανακλείσουν ραντεβού για ταινία ή catch-up, γονείς ξεχνάνε να μαγειρέψουν μια μερίδα παραπάνω την Κυριακή το μεσημέρι, γιατί το παιδί μένει στο κέντρο κι εκείνοι πιο δυτικά και οι Κυριακές είναι πια μόνο για ζεστό καφέ στον καναπέ και νεοσύστατες οικογένειες αϋπνίας έχουν ξεχάσει τα πρόσωπα ακόμα και των γιαγιάδων και παππούδων που προσφέρουν τις υπηρεσίες τους.

Ποιοι βιώνουν όμως περισσότερο τις συνέπειες της μοναξιάς που τείνει να εγκατασταθεί μόνιμα στα δυάρια της πρωτεύουσας;

Τη βρίσκω εύκολα την απάντηση γιατί τη βλέπω συχνά μέσα από το παράθυρο μιας γιαγιάς σε κάποιο ισόγειο στα Πατήσια, μέσα στα παράπονα των γιαγιάδων μου όταν έχω καιρό να τηλεφωνήσω, στην απορία του μικρού αγοριού στη διαφήμιση του καφέ Λουμίδη Παπαγάλου όταν ρωτάει με μάτια που ψάχνουν απαντήσεις: Μαμά, η γιαγιά ποιον έχει να μιλάει όταν φεύγουμε;

Είναι Χριστούγεννα και οι διαφημίσεις γεμίζουν το κεφάλι μας με ιδέες για δώρα αλλά ευτυχώς και με ιδέες για περισσότερες αγκαλιές και περισσότερο νοιάξιμο. Κάποιες από αυτές, τις διαφημίσεις που νοιάζονται, είναι και οι διαφημίσεις του καφέ Λουμίδη Παπαγάλου, του καφέ που είναι πιο νόστιμος όταν στον φτιάχνει άλλος, αποδεδειγμένα.

Ο καφές Λουμίδης Παπαγάλος λοιπόν, που εδώ και χρόνια αναδεικνύει τις αξίες και τη σημασία των ανθρώπινων σχέσεων, με διαφημιστικά σποτ γεμάτα τρυφερά λόγια, αναγνωρίζει αυτή τη νέα πραγματικότητα και στέλνει ένα ζεστό και αισιόδοξο μήνυμα για την καταπολέμηση της μοναξιάς, μέσα από την τηλεοπτική του καμπάνια με τίτλο: Όπου υπάρχει μοναξιά, ας είμαστε εκεί. Με έναν καφέ, έτσι χωρίς λόγο!

Και στο μυαλό μου ο ελληνικός καφές είναι τόσο κοντά με τις γιαγιάδες μου και τους θαμώνες των καφενείων και σκέφτομαι πως κάθε φορά που φτιάχνω ελληνικό νιώθω χωριό και σόμπα.

Ένα φλυτζάνι καφέ λοιπόν, της προτίμησής σου, γίνεται η αφορμή για να μιλήσουμε για κάτι πιο κοντινό από ότι νομίζουμε, διαφορετικό, αληθινό και σίγουρα συγκινητικό, τη μοναξιά που βιώνουν οι ηλικιωμένοι. Η καμπάνια του καφέ Λουμίδης Παπαγάλος χτίζεται μέσα από αληθινές, ανθρώπινες ιστορίες, με τις οποίες πολλοί θα ταυτιστούν (το μικρό αγόρι μου είναι πιο κοντινό από τους ενήλικες) και θα δουν μέσα σε αυτές τον εαυτό τους και τους δικούς τους ανθρώπους.

Στέλνει ένα μήνυμα ευαισθητοποίησης και κινητοποίησης για το πόσο πολύτιμη μπορεί να είναι η απλή καθημερινή επικοινωνία με τους μεγαλύτερους αγαπημένους μας συγγενείς. Μας υπενθυμίζει να βρούμε λίγο αυθόρμητο και ανθρώπινο χρόνο, και να απολαύσουμε μαζί τους έναν καφέ με μόνο σκοπό να δείξουμε ότι είμαστε εκεί, ότι φροντίζουμε τη σχέση μας.

Πέρα όμως από τις ιστορίες και τη γλυκύτητα των ηρώων των διαφημίσεων, ένα κοινωνικό θέμα δεν χρειάζεται μόνο ευαισθητοποίηση. Χρειάζεται και πράξεις, που θα βοηθήσουν ουσιαστικά την τρίτη ηλικία να νιώθει και να είναι λιγότερο μόνη. Γι΄αυτό και ο καφές Λουμίδης Παπαγάλος κάνει ένα πρώτο βήμα, ξεκινώντας με την έμπρακτη στήριξη της τρίτης ηλικίας.

Πιο συγκεκριμένα έχει ενισχύσει το πρόγραμμα Φιλία σε κάθε Ηλικία του Ινστιτούτου Prolepsis κι έχει επεκτείνει την «Τηλεφωνική γραμμή για την Μοναξιά (210 6101300)», ώστε λειτουργεί πλέον και τα Σαββατοκύριακα, από 11:00 έως 17:00. Με αυτό τον τρόπο η γραμμή γίνεται διαθέσιμη 365 ημέρες τον χρόνο.

Ο ελληνικός καφές Λουμίδης Παπαγάλος μας παροτρύνει να ενημερωθούμε για το πρόγραμμα του Ινστιτούτου Prolepsis. Ακόμη, μας παροτρύνει να το μοιραστούμε με όσους έχουν ανάγκη από παρέα και επιθυμούν να μιλήσουν με κάποιον. Τέλος, μπορούμε ακόμη να προσφέρουμε κι εμείς ως εθελοντές στο πρόγραμμα.

Μπορείτε να βρείτε όλες τις πληροφορίες στον παρακάτω σύνδεσμο.

Και θυμηθείτε εκείνη τη γιαγιά που νωρίς το απόγευμα πίνει τον καφέ της μπροστά από μια ανοιχτή τηλεόραση σε κάποιο τηλεπαιχνίδι.

Όλες οι διαφημίσεις της καμπάνιας, εδώ.