Το μέτρο, που προωθεί ο Αλεσάντρο Ονοράτο, αρμόδιος για τον τουρισμό και τις μεγάλες εκδηλώσεις, και εγκρίθηκε από τη δημοτική αρχή, εντάσσεται σε σχέδιο διαχείρισης των τουριστικών ροών και προστασίας του περίτεχνου μνημείου από φθορές και υποβάθμιση λόγω συνωστισμού.

Υπολογίζεται ότι τα έσοδα από το νέο εισιτήριο μπορεί να φτάσουν έως και 20 εκατ. ευρώ, τα οποία θα διατεθούν για τη βελτίωση των υποδομών και των υπηρεσιών προς τους επισκέπτες. Εδώ και μήνες, στην περιοχή γύρω από το σιντριβάνι εφαρμόζονται έλεγχοι που περιορίζουν τον αριθμό των ατόμων σε το πολύ 400 κάθε στιγμή.

Στο πλαίσιο των νέων μέτρων, θα οργανωθούν δύο ξεχωριστές λωρίδες εισόδου: μία για τους κατοίκους, που θα συνεχίσουν να εισέρχονται δωρεάν, και μία για τους τουρίστες, οι οποίοι θα μπορούν να πληρώνουν με κάρτα.

Αντιδράσεις και αιτίες πίσω από την απόφαση

Η απόφαση αυτή υπαγορεύεται κυρίως από τα παράπονα των ντόπιων για τον υπερβολικό συνωστισμό στο συντριβάνι Φοντάνα ντι Τρέβι, όπου κάθε χρόνο συρρέουν εκατομμύρια άνθρωποι για φωτογραφίες ή για να ρίξουν ένα νόμισμα. Μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2025, η περιοχή κατέγραψε πάνω από 5,3 εκατομμύρια επισκέπτες, ξεπερνώντας ακόμη και το Πάνθεον ολόκληρου του 2024.

Ωστόσο, δεν λείπουν οι επικρίσεις για την εμπορευματοποίηση του δημόσιου χώρου. Ο σύλλογος Codacons χαρακτήρισε το εισιτήριο επιζήμιο, υποστηρίζοντας ότι πλατείες και σιντριβάνια πρέπει να παραμένουν ελεύθερα προσβάσιμα και πως τα έσοδα από τους τουριστικούς φόρους συχνά δεν επανεπενδύονται στη βελτίωση υπηρεσιών.

Κατά τον σύλλογο, είναι προτιμότερο να διατηρηθούν όρια πρόσβασης ώστε να αποφεύγονται ο συνωστισμός και η φθορά των μνημείων.

Ευρωπαϊκή τάση ελέγχου της μαζικής τουριστικής ροής

Η επιλογή της Ρώμης εντάσσεται σε ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο, όπου πολλές πόλεις εξετάζουν ή εφαρμόζουν τρόπους ρύθμισης της πρόσβασης σε εμβληματικά υπαίθρια αξιοθέατα για τον περιορισμό των αρνητικών συνεπειών του μαζικού τουρισμού.

Βενετία: Η πιο γνωστή περίπτωση, με εισιτήριο εισόδου για ημερήσιους επισκέπτες τις ημέρες αιχμής, που κυμαίνεται μεταξύ 5 και 10 ευρώ. Εξαιρούνται οι κάτοικοι και όσοι διαμένουν στην πόλη. Το σύστημα επιτρέπει τον έλεγχο της ροής και αποθαρρύνει την υπερβολική προσέλευση σε πολυσύχναστες διαδρομές.

Ισπανία: Πόλεις όπως η Σεβίλλη εξετάζουν χρέωση εισόδου στην περίφημη Plaza de España για τη χρηματοδότηση συντήρησης και ασφάλειας.

Ολλανδία: Το χωριό Zaanse Schans έχει θεσπίσει εισιτήριο περίπου 17,50 ευρώ για την επίσκεψη στο ιστορικό κέντρο με τους ανεμόμυλους, προστατεύοντας τόσο την κληρονομιά όσο και την καθημερινότητα των κατοίκων.

Εναλλακτικά μέτρα χωρίς κόστος για τον επισκέπτη

Πέρα από τα εισιτήρια, πολλές ευρωπαϊκές πόλεις δοκιμάζουν μη επιβαρυντικές λύσεις ώστε να μειώσουν τον συνωστισμό χωρίς άμεσο οικονομικό βάρος στους επισκέπτες.

Γαλλία: Σε περιοχές με έντονη επισκεψιμότητα όπως το νησί Île-de-Bréhat στη Βρετάνη ή το Εθνικό Πάρκο Calanques έξω από τη Μασσαλία εφαρμόζονται ημερήσια όρια πρόσβασης και υποχρεωτικές κρατήσεις εκ των προτέρων. Έτσι ελέγχεται η προσέλευση στις περιόδους αιχμής χωρίς επιπλέον χρέωση.

Παρίσι και Μασσαλία χρησιμοποιούν παρόμοια συστήματα για τη διαχείριση της κυκλοφορίας στα πιο ευαίσθητα σημεία, ενισχύοντας την ασφάλεια και τη λειτουργικότητα των δημόσιων χώρων.

Ελλάδα: Στην Ακρόπολη Αθηνών, εφαρμόζεται σύστημα πρόσβασης με ζώνες ώρας, ώστε οι επισκέπτες να κατανέμονται καλύτερα στη διάρκεια της ημέρας. Έτσι αποφεύγεται ο συνωστισμός στις ώρες αιχμής και προστατεύονται τα πιο ευαίσθητα αρχαιολογικά στοιχεία χωρίς αλλαγή στην αρχή της δημόσιας πρόσβασης.

Γερμανία: Πολλές ιστορικές πόλεις ρυθμίζουν τον τουρισμό μέσω ποσοστώσεων σε οργανωμένες ξεναγήσεις, περιορισμών δραστηριοτήτων σε ευαίσθητες γειτονιές ή ελέγχου της κυκλοφορίας των τουριστών – όλα με στόχο την προστασία των κατοίκων και τη βελτίωση της εμπειρίας χωρίς εισιτήρια για δημόσια μνημεία.

Οι στρατηγικές αυτές δείχνουν ότι η διαχείριση του τουρισμού μπορεί να συνδυάσει τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, τη βιωσιμότητα στις πόλεις και μια ποιοτική εμπειρία για τους επισκέπτες, ακόμα και χωρίς επιπλέον χρεώσεις.

Ο Γιάννης και η Σοφία, οι ιδιοκτήτες της ταβέρνας «Αξιώτισσα» τοποθετήθηκαν δημόσια για το περιστατικό με τους Βρετανο-Ισραηλινούς πελάτες, με ανάρτησή τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μιλώντας για το συμβάν, αλλά και όσα ακολούθησαν στη συνέχεια.

«Η σωστή μεριά της ιστορίας δεν είναι ένας αναπαυτικός καναπές σε μια ήρεμη γωνιά. Είναι ένας διαρκής αγώνας για την κοινωνική δικαιοσύνη και την αξιοπρέπεια, ενάντια στις καταστροφικές πολιτικές της εξουσίας και στη φρίκη του πολέμου. 26 χρόνια τώρα που λειτουργεί το μαγαζί, ήταν επιλογή μας να μην βουλώσουμε το στόμα μας και να κοιτάμε τη δουλίτσα μας και μόνο, και γι’ αυτό έχουμε πληρώσει το τίμημα. Είμαστε ταγμένοι στη φωτεινή πλευρά της ζωής κι αυτή η ένταξη δεν διαχωρίζει προσωπική και εργασιακή ζωή, είναι συνολική και μας διαπερνάει. Γι΄αυτόν ακριβώς το λόγο κολλήσαμε τα δυο αυτοκόλλητα που καταδικάζουν τη γενοκτονία στην Παλαιστίνη και το απαρτχάιντ, που έχει επιβάλει το Ισραήλ στη Γάζα.

Έλα όμως που κάποιοι πελάτες αποφάσισαν να μας επιβάλουν τις δικές τους απόψεις. Την περασμένη Δευτέρα, 25/8, μια παρέα Βρετανών θεώρησε αναφαίρετο δικαίωμά τους να σκίσει το ένα αυτοκόλλητο. Όταν τους ζητήσαμε τον λόγο, μια από τις γυναίκες της παρέας απασφάλισε.
Άρχισε να ουρλιάζει προς τους άλλους πελάτες να μην ξανάρθουν στην ταβέρνα γιατί είμαστε ρατσιστές ενάντια στους Εβραίους. Ανταπαντήσαμε ότι αυτοί είναι υποστηριχτές γενοκτονίας και εγκληματιών πολέμου και ότι στηρίζουμε τις μαζικές διαδηλώσεις των Ισραηλινών ενάντια στη γενοκτονία.

Η κυρία, αργότερα με ένα γκουγκλάρισμα, αποδείχτηκε ότι δεν ήταν μια τυχαία Βρετανοεβραία τουρίστρια, αλλά στέλεχος ενός οργανισμού που προωθεί στη Βρετανία στρατηγικούς πολεμικούς σχεδιασμούς (ELNET) και συναντιέται με τον εγκληματία Νετανιάχου και τον αρχιφασίστα υπουργό πολέμου του Ισραήλ Yoav Gallant, όπως έγινε το Σεπτέμβριο του ’24, όταν πήγαν και στη Γάζα.

Και τότε σηκώθηκαν να φύγουν -στα τσακίδια- αλλά υπήρχε μια λεπτομέρεια: Δεν είχαν πληρώσει. Και πέραν του οικονομικού (13 άτομα!), τίθεται και ζήτημα γοήτρου. Τι είναι αυτοί οι τύποι που συμπεριφέρονται μέσα στο σπίτι μας σαν να είναι φέουδό τους; Έρχονται, σκίζουν αυτοκόλλητα, μας βρίζουν και πάνε να φύγουν έτσι χωρίς κανένα τίμημα; Πόσο αποικιοκρατική και κυριαρχική μπορεί να είναι η στάση τους;

Κάπου όπα!

Οι διαπληκτισμοί συνεχίστηκαν στο πάρκινγκ του μαγαζιού μέχρι που τελικά ένας από δαύτους μπήκε μέσα και πλήρωσε. Και ξεκινάει η επόμενη πράξη του έργου. Το δημοσίευμα της Daily Mail ανέβασε το λέβελ. Μετά το δημοσίευμα, ακολούθησε μπαράζ με μαζικές αρνητικές κριτικές στα σόσιαλ από ψεύτικα προφίλ με συκοφαντίες και απειλές. Από χθες, Πέμπτη, έχουμε λάβει ημαιλ και τηλεφωνήματα που απειλούν τη ζωή μας, το μαγαζί και την οικογένειά μας.

Όπως έχουμε ξαναπεί σε παλιότερη υπόθεση, θα μας γαργαλίσουν τα πατουσάκια.

Ωστόσο, είναι πραγματικά εμψυχωτικό και συγκινητικό ότι έχει ξεσηκωθεί ένα κύμα αλληλεγγύης εδώ στη Νάξο, στην υπόλοιπη Ελλάδα, αλλά και από το εξωτερικό, με μηνύματα συμπαράστασης, αλλά και αντιδράσεις στα σόσιαλ. Από χθες, δεχόμαστε τηλεφωνήματα στήριξης από όλη την Ευρώπη.
Καθώς επίσης, είναι αξιομνημόνευτη η υποστηρικτική στάση των εργαζόμενων στο μαγαζί που στέκονται με αξιοπρέπεια και παρρησία απέναντι στην επίθεση που δεχόμαστε.

Και τέλος, όπως είπαμε, εκτός από το καλό φαγητό που συνεχώς καταβάλλουμε προσπάθειες για να προσφέρουμε στον κόσμο, είναι γνωστό τι πρεσβεύουμε εδώ και δεκαετίες, όπως είναι γνωστό ότι είναι βασική μας προτεραιότητα ο χώρος μας να είναι συμπεριληπτικός και ασφαλής.

Σε όποιον δεν αρέσουμε δεν είναι υποχρεωτικό να έρχεται στην ταβέρνα»!

Πηγή: Cyclades open

Αλλά αυτή η δημοτικότητα συνοδεύεται από μια δυσάρεστη παρενέργεια. Η αύξηση των κατοικιών που καταχωρούνται σε πλατφόρμες όπως η Airbnb σημαίνει ότι τα κύρια αστικά κέντρα της Ισπανίας, όπως η Μαδρίτη, η Βαρκελώνη και η Βαλένθια, βρίσκονται τώρα στα άκρα μιας κρίσης ενοικίασης κατοικιών που, τους τελευταίους μήνες, έχει γίνει η κύρια ανησυχία των Ισπανών, σύμφωνα με το Ισπανικό Κέντρο Κοινωνιολογικών Ερευνών. Τώρα, αυτή η ανησυχία έχει προκαλέσει επίσημη αντίδραση.

Τον Μάιο μήνα, το Υπουργείο Κοινωνικών Δικαιωμάτων, Καταναλωτών και Ατζέντας 2030 της Ισπανίας απαίτησε την αφαίρεση σχεδόν 66.000 καταχωρίσεων ενοικίασης ακινήτων από την Airbnb, λέγοντας ότι παραβιάζουν τους κανονισμούς τουριστικών καταλυμάτων. Ενώ η Airbnb ασκεί έφεση στην κίνηση, δεν θα έχουμε απόφαση σύντομα για ορισμένους στην Ισπανία που λένε ότι η ζωή τους έχει καταστραφεί από την έλλειψη οικονομικά προσιτών καταλυμάτων διαβίωσης.

«Το να μην μπορεί κανείς να αντέξει οικονομικά την αγορά ή έστω και το ενοίκιο ενός αξιοπρεπούς διαμερίσματος είναι καταστροφικό για την αξιοπρέπεια των εργαζομένων», δήλωσε στο CNN ο κάτοικος της Μαδρίτης Enrico Congiu. Ο 40χρονος εργάζεται ως οικογενειακός γιατρός και μοιράζεται ένα διαμέρισμα με δύο άλλα άτομα της ίδιας ηλικίας κοντά στο κέντρο της πρωτεύουσας.

Πόλεις που μετατρέπονται σε θεματικά πάρκα

Η 41χρονη Raquel Pérez, με έδρα τη Βαρκελώνη, είναι μια άλλη νεαρή επαγγελματίας που λέει ότι αισθάνεται παγιδευμένη από την έλλειψη στέγης, την οποία, όπως λέει, μπορεί να μετριάσει μόνο ο περιορισμός στις ενοικιάσεις διακοπών. «Προς το παρόν, είναι σχεδόν αδύνατο να νοικιάσει κανείς ένα διαμέρισμα στη Βαρκελώνη», δήλωσε στο CNN. «Και εμείς οι κάτοικοι της Βαρκελώνης βρισκόμαστε αναγκασμένοι να μοιραζόμαστε ένα διαμέρισμα στην ηλικία των 40 ετών ή να πρέπει να μετακομίσουμε σε γειτονικές πόλεις». Πρόσθεσε: «Είμαι υπέρ της κατάργησης των αδειών για τα τουριστικά διαμερίσματα και της μετατροπής τους σε μακροχρόνιες συμβάσεις ενοικίασης. Μάλιστα, θα πρότεινα αυτό το μέτρο έως το 2026».

Η τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο των ενοικιαζόμενων κατοικιών έχει αυξηθεί κατά 85% σε εθνικό επίπεδο στην Ισπανία την τελευταία δεκαετία, σύμφωνα με στοιχεία του ιστότοπου ακινήτων Idealista, με τον τουρισμό και τις εποχιακές ενοικιάσεις να θεωρούνται βασικοί πληθωριστικοί παράγοντες. Υπάρχουν 400.000 τουριστικές κατοικίες στην Ισπανία, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Ισπανικής Στατιστικής Υπηρεσίας. Η Τράπεζα της Ισπανίας εκτιμά ότι το έλλειμμα στέγασης της χώρας κυμαίνεται μεταξύ 400.000 και 450.000 κατοικιών — στοιχεία που φαίνεται να ώθησαν την κυβέρνηση να αναλάβει δράση κατά των ενοικίων που θεωρεί ότι παραβιάζουν τους κανονισμούς.

«Πίσω από κάθε μία από τις 65.000 καταχωρίσεις ακινήτων υπήρχαν κάποτε σπίτια για οικογένειες, εργαζόμενους, φοιτητές, οι οποίοι σήμερα εκδιώκονται από τις γειτονιές τους και βλέπουν πώς οι πόλεις τους μετατρέπονται σε θεματικά πάρκα για το υπερβολικό κέρδος μερικών επενδυτικών κεφαλαίων και μεγάλων εταιρειών», δήλωσε ο Pablo Bustinduy, υπουργός Κοινωνικών Δικαιωμάτων, Καταναλωτικών Υποθέσεων και Ατζέντας 2030 της Ισπανίας. Οι περισσότερες από τις στοχευμένες καταχωρίσεις παραβίασαν τους ισχύοντες κανόνες, μην παρέχοντας αριθμό άδειας, παρέχοντας λάθος αριθμό ή μην υποδεικνύοντας τη νομική φύση του ιδιοκτήτη, σύμφωνα με το υπουργείο.

Αδιάκριτη μεθοδολογία

Ένα αίτημα που υποστηρίχθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο της Μαδρίτης διέταξε την πλατφόρμα ενοικίασης Airbnb να αποσύρει αμέσως 5.800 καταχωρίσεις ενοικίασης ακινήτων που εντοπίστηκαν από το υπουργείο και βρίσκονται σε περιοχές όπως η Ανδαλουσία, η Μαδρίτη, η Καταλονία, η Βαλένθια, οι Βαλεαρίδες Νήσοι και η Χώρα των Βάσκων. Ερωτηθείσα για την κίνηση, η Airbnb δήλωσε στο CNN ότι θα συνεχίσει να ασκεί έφεση σε όλες τις αποφάσεις που επηρεάζουν αυτήν την υπόθεση. Κατηγόρησε επίσης το υπουργείο ότι «χρησιμοποιεί μια αδιάκριτη μεθοδολογία» για να ξεχωρίσει ακίνητα προς ενοικίαση που η Airbnb λέει ότι στην πραγματικότητα δεν χρειάζονται άδεια. Η Airbnb επεσήμανε ότι ήδη συνεργάζεται με τις κυβερνήσεις των Καναρίων Νήσων, της Μούρθια και της Ίμπιζα για την καταπολέμηση των παράνομων καταχωρίσεων.

Η εθνική κυβέρνηση δεν είναι η μόνη ισπανική αρχή που αντιμετωπίζει το ζήτημα. Το Δημοτικό Συμβούλιο της Βαρκελώνης ανακοίνωσε τον Ιούνιο του 2024 ότι δεν θα ανανεώσει τις άδειες στέγασης για τουριστικά διαμερίσματα μετά το 2028. Αυτό σημαίνει ότι περισσότερα από 10.000 τουριστικά διαμερίσματα θα πρέπει να διατεθούν στους ντόπιους για ενοικίαση ή αγορά. Η κίνηση αυτή έχει αναστατώσει ορισμένους ιδιοκτήτες ακινήτων, με τον Σύνδεσμο Τουριστικών Διαμερισμάτων της Βαρκελώνης (Asociación de Apartamentos Turísticos de Barcelona) να απαιτεί περισσότερα από 4,4 εκατομμύρια δολάρια ως αποζημίωση για περίπου 7.200 διαμερίσματα που επηρεάζονται από αυτό το μέτρο.

Και δεν είναι όλοι πεπεισμένοι ότι θα ανατρέψει την πλάστιγγα υπέρ όσων δυσκολεύονται να βρουν μακροχρόνια στέγαση. «Θα χρειαστούν πιο προσιτές κατοικίες και καλύτερη ρύθμιση», δήλωσε στο CNN ο Xavier Solé, κάτοικος της Βαρκελώνης. Ορισμένοι τουρίστες, εν τω μεταξύ, λένε ότι συμφωνούν με την αυστηροποίηση των ενοικιάσεων τύπου Airbnb, ακόμη και αν τις θεωρούν προτιμότερη επιλογή.

Η Lara Sorbili, η οποία επισκέφθηκε πρόσφατα τη Μαδρίτη από το Μπουένος Άιρες, δήλωσε στο CNN ότι συμφωνεί με κάθε προσπάθεια μείωσης των τιμών ενοικίασης για τους ντόπιους, αλλά εξακολουθεί να επιλέγει τα Airbnb όπου είναι δυνατόν. «Το βρίσκω πιο βολικό, καθώς μπορώ να έχω κουζίνα, ψυγείο… είναι πολύ πιο άνετο», δήλωσε η Sorbili στο CNN. «Μειώνει επίσης το κόστος για ένα οικογενειακό ταξίδι αν ταξιδεύω με τα παιδιά μου».

Η Deborah Murphy, η οποία πέταξε από την Ιρλανδία για να περάσει χρόνο στην ισπανική πρωτεύουσα, πρόσθεσε ότι τα νέα μέτρα ήταν «πιθανώς προς το καλύτερο». «Υπάρχουν τόσα πολλά ξενοδοχεία ήδη διαθέσιμα και αφαιρείς τη στέγαση από ανθρώπους που θα μπορούσαν να ζήσουν εκεί, αντί για τουρίστες που έρχονται για λίγες μέρες και δεν προσθέτουν τίποτα στην οικονομία».

Πηγή: CNN

Συμπτωματικά, αυτός είναι ο ίδιος αριθμός επισκεπτών που ξεχύθηκαν στο ιταλικό ορεινό χωριό Roccaraso (πληθυσμός 1.500) τον Ιανουάριο, με την παρουσία της influencer του TikTok Rita de Crececenzo, Rignzo. Όμως οι ομοιότητες τελειώνουν εκεί. Η εισβολή στο Yarmouth δεν αντιμετωπίστηκε με παράπονο, ενώ οι κάτοικοι του Roccaraso αντέδρασαν με φρίκη. Ο δήμαρχος, Francesco Di Donato, απείλησε να καλέσει τον στρατό. Αυτό που κάποτε ήταν πλήθος τουριστών, φαίνεται τώρα να ονομάζεται υπερτουρισμός.

«Έχει κατακλύσει ορισμένους από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς της Ευρώπης», λέει ο Rory Boland, εκδότης του “Which? Travel”, του οποίου η νέα έκθεση περιγράφει την ισχυρή πίεση που ασκούν οι επισκέπτες σε προορισμούς σε όλη την ήπειρο.

Το βραβείο για το πιο γεμάτο τουριστικό θέρετρο πηγαίνει στο ελληνικό νησί της Ζακύνθου, όπου οι διανυκτερεύσεις ξεπερνούν τους κατοίκους 150 προς έναν. Κατά τα άλλα, η Μαγιόρκα παίρνει το βραβείο για τις περισσότερες διανυκτερεύσεις, ενώ το Παρίσι βρίσκεται στην κορυφή του δείκτη τουριστικής πυκνότητας με 418.000 τουρίστες ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο – ξεπερνώντας κατά πολύ τον πλησιέστερο αντίπαλό του, την Αθήνα.

«Είναι σαφές ότι ορισμένοι πιστεύουν ότι έχει επιτευχθεί ένα οριακό σημείο», λέει ο Boland. «Η αρνητική πλευρά ενός ανερχόμενου τουριστικού εμπορίου –είτε αυτό είναι η αύξηση των τιμών των κατοικιών, η αντικοινωνική συμπεριφορά ή η πίεση στις τοπικές υπηρεσίες– υπερτερεί των οφελών».

Ο όρος «υπερτουρισμός» μπορεί να είναι σχετικά νέος, αλλά, όπως επισημαίνει ο καθηγητής Richard Butler του Πανεπιστημίου του Strathclyde: «Τα παράπονα για τις επιπτώσεις του πλήθους τουριστών χρονολογούνται εδώ και έναν αιώνα, σίγουρα στην περίπτωση της Βενετίας τουλάχιστον». Για ορισμένους προορισμούς, υποστηρίζει, το πραγματικό ζήτημα είναι η ανεπιθύμητη συμπεριφορά και η ενόχληση. «Τα καθιερωμένα μέρη όπως το Μπλάκπουλ, το Λας Βέγκας και το Ορλάντο δεν φαίνεται να έχουν παράπονα για τον υπερτουρισμό. Ουσιαστικά μεγάλωσαν με τον τουρισμό να είναι το μόνο παιχνίδι στην πόλη και η ανάπτυξη και η εστίασή τους ήταν πάντα στον τουρισμό».

Το πρόβλημα βρίσκεται σε τοποθεσίες που είναι καινούργιες στην εμπειρία και για οποιονδήποτε λόγο δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν. Παλιές πόλεις όπως το Ντουμπρόβνικ και η Πράγα υποφέρουν. Αλλά μερικές φορές, υποστηρίζει ο Μπάτλερ, οι πληγές μπορεί να προκληθούν από τον ίδιο τον εαυτό τους. «Η Βαρκελώνη είναι ένας από τους σημαντικότερους τόπους καταγγελιών υπερτουρισμού στα μέσα ενημέρωσης», λέει. «Αλλά επικεντρώθηκε σκόπιμα στον τουρισμό ως πηγή ανάπλασης, ξεκινώντας με τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1992».

Οι καμπάνιες μάρκετινγκ μπορεί να αργήσουν να προσαρμοστούν. Το δεύτερο πιο πολυσύχναστο τουριστικό θέρετρο στην Ευρώπη, σύμφωνα με την έκθεση του “Which? Travel”, είναι η Ίστρια στην Κροατία, η οποία εξακολουθεί να αναφέρεται τακτικά ως το «καλύτερα κρυμμένο μυστικό» της χώρας. Η έκθεση περιλαμβάνει και προτάσεις για τον καλύτερο τρόπο αποφυγής του πλήθους που επικεντρώνονται σε μεγάλο βαθμό σε προορισμούς της Ανατολικής Ευρώπης που προσελκύουν λίγους επισκέπτες: Rybnik στην Πολωνία, Severoistočen στη Βόρεια Μακεδονία και μέρη της Ρουμανίας.

Ο Mircea Crisbășanu, ο οποίος πραγματοποιεί εκδρομές με ποδήλατο στη Ρουμανία, λέει ότι ο νότος είναι πολύ ήσυχος. «Μερικά χωριά έχουν όμορφη παραδοσιακή αρχιτεκτονική και οι άνθρωποι είναι πολύ φιλικοί».

Η λιγότερο επισκέψιμη επιλογή σε όλη την Ευρώπη, με μηδενικούς επισκέπτες, είναι το νορβηγικό νησί Jan Mayen. Όντας καλά μέσα στον Αρκτικό Κύκλο και με ειδική άδεια που απαιτείται για να το επισκεφθείτε, παραμένει ένας απίθανος προορισμός διακοπών.

Τα πιο πολυσύχναστα και ήσυχα μέρη σύμφωνα με το “Which? Travel”

Η υψηλότερη τουριστική πίεση (τουρίστες ανά 1.000 κατοίκους)

Ζάκυνθος, Ελλάδα: 149.887

Επαρχία Ίστρια, Κροατία: 133.467

Φουερτεβεντούρα, Κανάρια Νησιά: 118.720

Χαμηλότερη τουριστική πίεση (τουρίστες ανά 1.000 κατοίκους)

Ταργκόβιστε, Βουλγαρία: 332

Rybnik, Πολωνία: 351

Μπενεβέντο, Ιταλία: 398

Ο υψηλότερος αριθμός τουριστών ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο

Παρίσι: 418.280

Κεντρική Αθήνα: 88.535

Κοπεγχάγη: 63.944

Ο χαμηλότερος αριθμός τουριστών ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο

Jan Mayen, Νορβηγία: 0

Teleorman, Ρουμανία: 1.21

Σβάλμπαρντ, Νορβηγία: 2.4

Οι περισσότερες διανυκτερεύσεις

Μαγιόρκα: 51.193.029

Παρίσι: 43.919.010

Ρώμη: 41.135.744

Ελάχιστες διανυκτερεύσεις

Jan Mayen: 0

Teleorman: 6.983

Zasavska, Σλοβενία: 22.990

Πηγή: The Guardian

Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε η Τράπεζα της Ελλάδος οι αφίξεις ξένων τουριστών τον Ιανουάριο αυξήθηκαν κατά 11,4% σε σχέση με τον ίδιο μήνα πέρυσι. Επίσης, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις κατέγραψαν αύξηση κατά 7,5% φθάνοντας σε 302,2 εκατ. ευρώ από 281 εκατ. ευρώ τον ίδιο μήνα του 2024 και 219 εκατ. ευρώ τον Ιανουάριο του 2023. Ανοδικά κινήθηκαν και οι ταξιδιωτικές δαπάνες των Ελλήνων στο εξωτερικό φθάνοντας σε 21,7 εκατ. ευρώ από 165,1 εκατ. ευρώ τον Ιανουάριο του 2024 και 164,4 εκατ. τον Ιανουάριο του 2023.

Σε θετικό πεδίο κινήθηκε και ο τουρισμός στην Ισπανία. Σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Ινστιτούτου Στατιστικών της χώρας, η Ισπανία υποδέχθηκε 5,1 εκατ. ξένους τουρίστες τον Ιανουάριο, καταγράφοντας αύξηση κατά 6,1% σε σχέση με τον ίδιο μήνα το 2024. Το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν η βασική αγορά, με 863.286 τουρίστες, σημειώνοντας αύξηση κατά 3,6% σε σύγκριση με τον Ιανουάριο του 2024. Ακολούθησε η αγορά της Γαλλίας με 641.201 τουρίστες και αύξηση κατά 12,2% και η Γερμανία με 537.842 τουρίστες και μείωση κατά 2,4%.

Εξάλλου, οι συνολικές δαπάνες των διεθνών τουριστών που επισκέφθηκαν την Ισπανία τον Ιανουάριο ανήλθαν στα 7,13 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση κατά 8,9% σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του 2024. Η μέση δαπάνη ανά τουρίστα ήταν 1.408 ευρώ, σημειώνοντας αύξηση κατά 2,7%. Επίσης, η μέση ημερήσια δαπάνη αυξήθηκε κατά 4,3% φθάνοντας τα 165 ευρώ.

Οι βασικές αγορές ως προς τα τουριστικά έσοδα τον Ιανουάριο ήταν το Ηνωμένο Βασίλειο με ποσοστό 15,4% επί του συνόλου, η Γερμανία με 11,1% και οι Σκανδιναβικές χώρες με 8,7%. Οι δαπάνες των τουριστών από το Ηνωμένο Βασίλειο αυξήθηκαν κατά 2,5%, οι δαπάνες των τουριστών από τη Γερμανία αυξήθηκαν κατά 6% και οι δαπάνες των τουριστών από τις Σκανδιναβικές χώρες αυξήθηκαν κατά 12,8%.

Στην Τουρκία οι διεθνείς αφίξεις για το διάστημα Ιανουαρίου- Φεβρουαρίου διατηρήθηκαν σχεδόν στα ίδια επίπεδα με την αντίστοιχη περίοδο του 2024 (4,34 εκατ.) σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία από το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού της γειτονικής χώρας. Ειδικότερα, τον Ιανουάριο οι διεθνείς αφίξεις αυξήθηκαν κατά 6,06% φθάνοντας σε 2,17 εκατ. από 2,05 εκατ. και τον Φεβρουάριο μειώθηκαν κατά 5,3% φθάνοντας σε 2,17 εκατ. από 2,29 εκατ. Πρώτη αγορά για την Τουρκία στον δίμηνο ήταν το Ιράν με 463.865 αφίξεις και ακολούθησαν η Ρωσία με 371.344 αφίξεις, η Γερμανία με 330.070 αφίξεις, η Βουλγαρία με 316.072 αφίξεις και το Ηνωμένο Βασίλειο με 174.764 αφίξεις.

Πηγή: Travel.gr

Περνάει η μοναξιά, καθώς καρφώνονται πάνω σου σαν βέλη οι εικόνες. Ασιάτες τουρίστες πάντα με καπέλα και αντηλιακό. Ηλικιωμένοι Γάλλοι πιασμένοι χέρι- χέρι. Ερωτευμένοι, περπατούν ακούραστοι κι εφηβικοί στην Τριπόδων. Οι γυναίκες με ωραίες ρυτίδες και ξεφλουδισμένο δέρμα από τον σκληρό ήλιο. Ή από το φως. Απλά. Ιταλοί, 20 συν, με μάρσιπο κι ενδιάμεσα φιλιά. Δείχνουν στο μικρό παιδί το μνημείο του Λυσικράτη. Άλλοι ωραίοι, που δεν περπατούν σκυφτοί.

Κάτω από τις τζακαράντες του Ζαππείου, τα παιδιά παίζουν «φυλλοπόλεμο». Σε κάθε δρόμο, υπάρχει αυτό που δεν προβλέφθηκε. Οι άνθρωποι σκέφτονται πώς θα γίνει η ζωή τους καλύτερη. Η σιωπή σπάει. Η ακινησία παύει. Η μοναξιά χάνει συλλαβές. Τουλάχιστον, έχουμε ως πόθο «να παίξουν στο προσκήνιο» οι άλλοι εαυτοί μας. Αυτοί που είναι έτοιμοι να πετάξουν με αυτοφυή φτερά.

Το επόμενο πρωί, ο έμπειρος ξεναγός οδήγησε το γκρουπ στην κορυφή του παγετώνα για να δουν το αποτέλεσμα της πτώσης των πάγων. Όμως καθώς κοιτούσε κάτω τον διασκορπισμένο πάγο στο νερό, παρατήρησε κάτι. Αμέσως, είπε στους τουρίστες να κάνουν πίσω. Δύο πτώματα ήταν κρεμασμένα από ένα κανό και ένα τρίτο βρισκόταν περίπου 45 μέτρα μακριά. Βρίσκονταν αγωνιωδώς κοντά στην άκρη του παγετώνα και σε ασφαλές σημείο, αλλά παγιδεύτηκαν από τον πάγο, τη λάσπη και τα συντρίμμια, δήλωσε ο Sheldon, ο ιδιοκτήτης της Alaska Guide Company.

Τα θύματα, που τελικά αναγνωρίστηκαν ως δύο Γερμανοί κι ένας Αυστριακός, έκαναν βαρκάδα στη λίμνη Valdez. Ο Sheldon πιστεύει ότι ήρθαν πιο κοντά στον παγετώνα για να απολαύσουν το ασυνήθιστο μπλε χρώμα του πάγου, χωρίς να συνειδητοποιήσουν ότι η εντυπωσιακή απόχρωση ήταν ένα προειδοποιητικό σημάδι ότι ο παγετώνας επρόκειτο να σπάσει.

Ένα ταξίδι τελευταίας ευκαιρίας

Οι τρεις άνθρωποι, που έχασαν τη ζωή τους στην Αλάσκα, είναι μόνο λίγοι από αυτούς που πέθαναν σε ταξίδια για να δουν τους παγετώνες του κόσμου, που έχουν αρχίσει να εξαφανίζονται με ταχύτατους ρυθμούς. Ο αριθμός των θανάτων μπορεί να είναι σχετικά μικρός, αλλά κάθε τραγωδία αφηγείται μια ιστορία για ένα μεταβαλλόμενο και πιο επικίνδυνο τοπίο.

Ο τουρισμός στους παγετώνες έχει εκτοξευθεί τα τελευταία χρόνια. Ο πάγος προσελκύει τον κόσμο για πολλούς λόγους: να εκπληρώσουν ένα όνειρο από τη λίστα πραγμάτων, που θέλουν να κάνουν στη ζωή τους, να έρθουν κοντά σε ένα συγκλονιστικό φυσικό φαινόμενο ή απλώς αναζητώντας μια περιπέτεια. Ωστόσο, αναδύεται κι ένα επιπλέον κίνητρο, να δουν τους παγετώνες πριν εξαφανιστούν.

«Δεν μπορώ να ξεπεράσω πόσο γρήγορα εξαφανίζεται», είπε. Ωστόσο, ενώ το τοπίο συρρικνώνεται, οι τουρίστες αυξάνονται. Η ζήτηση για τις περιοδείες του αυξάνεται περίπου 20% έως 30% κάθε χρόνο, είπε ο Sheldon. Λέγεται «τελευταία ευκαιρία για τουρισμό» και είναι μια αγορά με προοπτική εξέλιξης, δήλωσε η Τζάκι Ντόσον, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Οτάβα, που έχει ερευνήσει το φαινόμενο.

Ωστόσο, όσο περισσότερο λιώνουν οι πάγοι τόσο πιο επικίνδυνοι γίνονται. «Είναι ένα περίπλοκο μέρος για επίσκεψη», είπε ο Garðar Hrafn Sigurjonsson, οδηγός βουνού, ο οποίος μίλησε εκ μέρους της Ένωσης Οδηγών Βουνού της Ισλανδίας. «Το τοπίο αλλάζει τόσο γρήγορα που μπορείς να δεις κάτι διαφορετικό από χρόνο σε χρόνο». Η συντριπτική πλειοψηφία των ξεναγών δίνει προτεραιότητα στην ασφάλεια, είπε στο CNN, «αλλά εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε ένα πολύ ασταθές στοιχείο».

Ταξίδια με μοιραία κατάληξη

Τον περασμένο μήνα, ένας Αμερικανός τουρίστας πέθανε, όταν μια σπηλιά πάγου κατέρρευσε στον παγετώνα Breiðamerkurjökull στην Ισλανδία. Ταρακούνησε τη χώρα, η οποία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον τουρισμό. Οι εταιρείες σταμάτησαν τις καλοκαιρινές περιηγήσεις σε σπήλαια πάγου και οι αρχές εξετάζουν νέους κανονισμούς ασφαλείας. Αλλά ακόμη και με τις καλύτερες προθέσεις, είναι πιθανό να υπάρξουν περισσότερα ατυχήματα και θάνατοι, είπε η Ντόσον, «επειδή όλα είναι λιγότερο προβλέψιμα».

Μια μέρα καλοκαιριού, το 2018, δύο άνθρωποι σκοτώθηκαν κάνοντας πεζοπορία στους παγετώνες της Αλάσκας. Μια 32χρονη γυναίκα πέθανε, αφού χτυπήθηκε από κομμάτια πάγου, που έπεσαν από τον παγετώνα Βύρωνα. Στα ανατολικά, κοντά στην πόλη Valdez, ένα 5χρονο αγόρι που έκανε πεζοπορία με την οικογένειά του στον παγετώνα Worthington έχασε τη ζωή του αφού χτυπήθηκε από βράχο.

Τον Ιούλιο του 2022, περίπου 64.000 μετρικοί τόνοι νερού, βράχου και πάγου αποκόπηκαν από τον παγετώνα Marmolada, στη βόρεια Ιταλία. Η χιονοστιβάδα, που ακολούθησε σκότωσε 11 άτομα που πεζοπορούσαν σε δημοφιλές μονοπάτι.

Πηγή: skai.gr