Το πρόγραμμα ευθυγραμμίζεται με τον στόχο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για μείωση της μητρικής θνησιμότητας σε λιγότερους από 70 θανάτους ανά 100.000 γεννήσεις μέχρι το 2030 (SDG 3.1).

Οι αδιάκοπες και συνεργατικές προσπάθειες της MSD, τα τελευταία δεκατρία χρόνια, σε πάνω από 70 χώρες, συντέλεσαν στο να επιτευχθεί και να ξεπεραστεί ο στόχος του “MSD For Mothers” να προσφέρει βοήθεια σε περισσότερες από 25 εκατομμύρια γυναίκες, μέχρι το 2025. Έτσι, στις 9 Μαΐου 2024, η MSD ανακοίνωσε ότι το πρόγραμμα “MSD For Mothers” μέσα σε δεκατρία χρόνια έχει καταφέρει να προσφέρει αξιόπιστη φροντίδα υγείας σε περισσότερες από 30 εκατομμύρια γυναίκες παγκοσμίως, συμβάλλοντας σε έναν κόσμο, όπου καμιά γυναίκα δεν χρειάζεται να πεθάνει κατά τη διάρκεια του τοκετού. Σε αυτό, συνέβαλε η ενίσχυση των Συστημάτων Υγείας και η εξεύρεση λύσεων για την αντιμετώπιση των εξατομικευμένων αναγκών των μητέρων, των βρεφών και των οικογενειών τους, παγκοσμίως.

«Έχουμε βοηθήσει, ώστε περισσότερες από 30 εκατομμύρια γυναίκες να έχουν πρόσβαση σε υψηλής ποιότητας φροντίδα που σώζει ζωές κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του τοκετού, ξεπερνώντας τον στόχο μας που ήταν να φτάσουμε τα 25 εκατομμύρια γυναίκες μέχρι το 2025», αναφέρει σε δηλώσεις της η Allison Goldberg, πρόεδρος του Ιδρύματος MSD. Και συμπληρώνει: «Αυτό το ορόσημο χρησιμεύει ως υπενθύμιση ότι χρειάζεται να γίνει πολλή δουλειά ακόμη και εμείς παραμένουμε δεσμευμένοι στο όραμά μας για τη δημιουργία ενός κόσμου όπου καμία γυναίκα δεν χρειάζεται να πεθάνει δίνοντας ζωή».

Ενδεικτικά, στην Ινδία μέσω του “MSD for Mothers”, πάνω από ένα εκατομμύριο γυναίκες απέκτησαν πρόσβαση στην πρωτοβουλία “Manyata”, που υποστηρίζει την ποιοτική βελτίωση της φροντίδας μητρότητας, ενώ στη Βραζιλία, σε συνεργασία με δίκτυο νοσοκομείων και το υπουργείο Υγείας, εκπαιδεύθηκαν 250 πάροχοι υπηρεσιών υγείας σε πρωτόκολλα περίθαλψης με αποτέλεσμα τη μείωση κατά 54% του ποσοστού μητρικής θνησιμότητας, σε δύο χρόνια σε μια πολιτεία της χώρας. Στην Κένυα, η χρηματοδότηση μελέτης για την καλύτερη πρόσβαση σε υπηρεσίες οικογενειακού προγραμματισμού μετά την εγκυμοσύνη, οδήγησε σε αύξηση κατά 24% της κάλυψης του πληθυσμού-στόχου. Τέλος, στη Νιγηρία, τη χώρα με τους περισσότερους μητρικούς θανάτους παγκοσμίως, το σχέδιο “Saving Mothers, Giving Life” βελτίωσε την ποιότητα της μητρικής υγειονομικής περίθαλψης σε 25 ιδιωτικές δομές υγείας και οδήγησε σε μείωση των μητρικών και περιγεννητικών θανάτων κατά 60% και 16%, αντίστοιχα.

Το πρόγραμμα “MSD for Mothers” στην Ελλάδα

Το “MSD for Mothers” υλοποιήθηκε και στη χώρα μας στηρίζοντας το πρόγραμμα «Μητέρα & Παιδί» των Γιατρών του Κόσμου Ελλάδας.

Το πρόγραμμα εγκαινιάστηκε τον Ιούνιο του 2016, με στόχο να προσφέρει υγειονομική περίθαλψη σε περίπου 8.400 εγκύους και τα νεογνά τους, που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού (ανασφάλιστοι, πρόσφυγες, μετανάστες, μειονότητες) και δωρεάν πρόσβαση σε εκπαιδευτικό υλικό, σε θέματα γυναικείας υγείας και οικογενειακού προγραμματισμού, σε τουλάχιστον 480 εθελοντές επαγγελματίες υγείας, μέσω καινοτόμου εκπαιδευτικής πλατφόρμας e-learning.

Το πρόγραμμα «Μητέρα & Παιδί» ολοκληρώθηκε τον Μάιο του 2018, έχοντας ξεπεράσει κατά πολύ την αρχική πρόβλεψη και προσφέροντας τελικά γυναικολογικές υπηρεσίες σε 42.339 γυναίκες, εκ των οποίων οι 3.742 έγκυες, παιδιατρικές υπηρεσίες σε 7.693 νεογνά και βρέφη, ενώ εκπαιδεύθηκαν 1.962 επαγγελματίες υγείας μέσω στοχευμένου εκπαιδευτικού υλικού. Τέλος, κατά τη διάρκεια του προγράμματος πραγματοποιήθηκαν 405 επισκέψεις κινητών ιατρικών μονάδων και διανεμήθηκαν 7.282 κιτ βρεφικής φροντίδας.

Ο έλεγχος του τραχήλου στο υπερηχογράφημα Β’ επιπέδου, σε συνδυασμό με την κατάλληλη θεραπεία στις περιπτώσεις που αυτή κρίνεται απαραίτητη, οδηγεί σε μείωση, κατά τρεις φορές, των ποσοστών πολύ πρόωρου τοκετού πριν τις 32 εβδομάδες κύησης (από 0,9% σε 0,3%). Η μείωση του ποσοστού της σοβαρής προωρότητας είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς τα νεογνά που γεννιούνται πρόωρα έχουν συνήθως μακροχρόνια νοσηλεία στη Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας και πιθανόν να εμφανίσουν πολλά άμεσα και μακροπρόθεσμα προβλήματα.

Αυτό άλλωστε είναι το συμπέρασμα μεγάλης αναδρομικής μελέτης που πραγματοποιήθηκε σε γυναίκες χαμηλού κινδύνου για πρόωρο τοκετό. Στο πλαίσιο της μελέτης, συγκρίθηκαν 3.100 έγκυες, που έκαναν μέτρηση του μήκους τραχήλου στο υπερηχογράφημα Β’ επιπέδου με άλλες 3.100 έγκυες που δεν έκαναν μέτρηση. Στη μελέτη, συμμετείχαν δύο Ιδιωτικές Μονάδες Ιατρικής του Εμβρύου υπό τη Διεύθυνση των Dr Αθηνάς Σούκα και Dr Μακάριου Ελευθεριάδη.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Archives of Gynecology and Obstetrics και παρουσιάστηκε στο Παγκόσμιο Συνέδριο Fetal Medicine Foundation από τη Μαιευτήρα – Γυναικολόγο, Dr. Αθηνά Σούκα, Υπεύθυνη του Τμήματος Εμβρυομητρικής Ιατρικής του ΛΗΤΩ, η οποία τόνισε ότι «η μείωση των ποσοστών της πολύ σοβαρής προωρότητας είναι εφικτή με την εφαρμογή του προγράμματος μέτρησης του μήκους τραχήλου σε όλες τις εγκύους».

Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της μελέτης του ΛΗΤΩ, ο κ. Ελπιδοφόρος Δουράτσος, Μαιευτήρας – Γυναικολόγος, Πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΛΗΤΩ, δήλωσε ότι «τα αποτελέσματα της μελέτης αποδεικνύουν περίτρανα την αποτελεσματικότητα της μεθόδου που, από πολλών ετών, εφαρμόζεται στο Τμήμα Εμβρυομητρικής Ιατρικής του ΛΗΤΩ και είμαστε πολύ υπερήφανοι που προσφέρουμε τη βέλτιστη δυνατότητα πρόληψης των πολύ πρόωρων τοκετών».

Σημειώνεται ότι, στο πλαίσιο του προγεννητικού ελέγχου, το υπερηχογράφημα Β’ επιπέδου περιλαμβάνει μία σειρά μετρήσεων για τον έλεγχο της ανάπτυξης και τον υπολογισμό του βάρους του εμβρύου, τον έλεγχο του πλακούντα, την εκτίμηση του αμνιακού υγρού και τον αναλυτικό έλεγχο των οργάνων του εμβρύου για συγγενείς ανωμαλίες. Με το αναλυτικό αυτό υπερηχογράφημα μπορούν να βρεθούν περίπου 70% των σοβαρών συγγενών ανωμαλιών αλλά και να προληφθεί ο πρόωρος τοκετός.