Ο κορυφαίος σκηνοθέτης, διευθυντής του Φεστιβάλ της Αβινιόν και πρώην καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου ΙΙ της Λισαβόνα, παραχώρησε στις 24/7, στην Γαλλική Πρεσβεία, συνέντευξη τύπου σε πολύ θερμό κλίμα, πλαισιωμένος από πλήθος Ελλήνων και ξένων δημοσιογράφων.

«Η Εκάβη του Ευριπίδη είναι το καταλληλότερο έργο για να μιλήσει κανείς για την κακοποίηση των ευάλωτων ομάδων»

Ο Ροντρίγκες εξέφρασε την μεγάλη του χαρά για το ανέβασμα του έργου του στην Επίδαυρο και τόνισε ότι θεωρεί συμβολικό το γεγονός πως το εναρκτήριο βήμα της παγκόσμιας περιοδείας του γίνεται στο εμβληματικό αργολικό θέατρο.

Η καλλιτεχνική διευθύντρια του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου Κατερίνα Ευαγγελάτου αναφέρθηκε στη σημασία που έχει ο τολμηρός διάλογος που ανοίγει με την αρχαία κληρονομιά η παράσταση “Hecuba, not Hecuba”. Κι αυτό γιατί ανοίγει ένα νέο παράθυρο, μια συζήτηση για τα σύγχρονα κοινωνικά προβλήματα.

Ο Ροντρίγκες εμπνεύστηκε από ένα πραγματικό σκάνδαλο κακοποίησης παιδιών που συνέβη στην Ελβετία και δημιούργησε μια παράσταση ανατρεπτική που συνδυάζει την αρχαία τραγωδία με το σύγχρονο δράμα, την καθημερινότητα με τον μύθο, τον αγώνα της Νάντιας, μιας σημερινής γυναίκας, ηθοποιού και μητέρας με το πένθος της Εκάβης.

«Κλέβω από την αρχαία τραγωδία αυτό που χρειάζομαι για να μιλήσω για όσα με απασχολούν»

Σε έναν κόσμο, όπου η έλλειψη δικαιοσύνης συνεχίζει να προβληματίζει, η φωνή του Ροντρίγκες ενώνεται με τη φωνή του Ευριπίδη για να υπερασπιστεί το δίκαιο του αδυνάμου, να προβάλει τη δύναμη της μητρότητας, να φωτίσει «την ανθρώπινη πλευρά της δικαιοσύνης».

Καθόλη τη διάρκεια των προβών, παρά το ότι πρόκειται για μια νέα δημιουργία και όχι για διασκευή της Εκάβης, «ο Ευριπίδης μας συνόδευε, μας ψιθύριζε στο αυτί», είπε ο Ροντρίγκες. Γιατί «η αρχαία τραγωδία μπορεί να μας βοηθήσει να ξεπεράσουμε τον πόνο μας, μπορεί να μας δείξει τον τρόπο να διεκδικήσουμε δικαιοσύνη». «Για αυτό άλλωστε μιλά και ο Ευριπίδης, για μια βασίλισσα, μια μητέρα που εξαιτίας του πολέμου έχασε τα πάντα και σε μια ευάλωτη στιγμή της ζητά δικαιοσύνη».

«Θέατρο εξ’ ορισμού σημαίνει μια προσπάθεια για να ξαναγραφτούν τα πράγματα»

Ο Πορτογάλος σκηνοθέτης είπε πως κατά τη γνώμη του «είναι σημαντικό να διατηρηθεί η αρχαία κληρονομιά, ώστε να μπορεί να ερμηνευτεί με διαφορετικούς τρόπους, διότι το ίδιο το παρόν απαιτεί από εμάς να έχουμε έναν βαθμό ελευθερίας». Και στη συνέχεια πρόσθεσε πως αγαπά με πάθος τον Σοφοκλή, τον Αισχύλο και τον Ευριπίδη, όμως δεν τους αγαπά όντας υποταγμένος σε αυτούς.

Συμπλήρωσε, τέλος, ότι ο ίδιος έχει ανάγκη να κάνει θέατρο, γεγονός που τον επιφορτίζει με την ευθύνη «να κάνει θόρυβο» με την ιστορία που θέλει να αφηγηθεί, τοποθετώντας πάντα τον ηθοποιό στο κέντρο του έργου.

Πληροφορίες

Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου

Hecuba, not Hecuba

Tiago Rodrigues

26-27 Ιουλίου

Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου

Η καλλιτεχνική διευθύντρια του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου Κατερίνα Ευαγγελάτου αναφέρθηκε στη σημασία που έχει ο τολμηρός διάλογος που ανοίγει με την αρχαία κληρονομιά η παράσταση Hecuba, not Hecuba. Κι αυτό γιατί ανοίγει ένα νέο παράθυρο, μια συζήτηση για τα σύγχρονα κοινωνικά προβλήματα.

Ο Ροντρίγκες αναμετράται με την ιστορία της Εκάβης. Ο μύθος συναντά την πραγματικότητα και το θέατρο τη δικαιοσύνη, σε ένα ανατρεπτικό σκηνικό. Πώς συνδέονται τα προβλήματα του αρχαίου και του σύγχρονου κόσμου; Τι κοινό έχει μια Τρωαδίτισσα με μια σημερινή γυναίκα, ηθοποιό και μητέρα;

«Το Θέατρο αντανακλά την ύπαρξή μας»

Ο Τιάγκο Ροντρίγκες συχνά λέει πως δεν γράφει έργα για το θέατρο αλλά για τους ηθοποιούς που τα ενσαρκώνουν. Στο Hecuba, not Hecuba ηρωίδα είναι η Νάντια, μια ηθοποιός που κάνει πρόβα στην Εκάβη του Ευριπίδη. Η πρώην βασίλισσα αξιώνει δικαιοσύνη. Κι αυτό γιατί με την ήττα της Τροίας έχασε τα πάντα: τον άντρα της, την ελευθερία της, τα παιδιά της. Σύμφωνα με τον μύθο μεταμορφώθηκε σε σκύλο με φλογερά μάτια προκειμένου να πάρει εκδίκηση.

Η οργή μιας μητέρας γίνεται υπερδύναμη

Ο μύθος της τραγωδίας όμως μοιάζει πολύ με την πραγματικότητα της Νάντιας, μητέρας ενός εφήβου στο φάσμα του αυτισμού. Το παιδί της έχει υποστεί κακοποίηση στο δημόσιο ίδρυμα όπου φιλοξενείται.

Οι υπεύθυνοι προσπαθούν να συγκαλύψουν την υπόθεση αλλά εκείνη αποφασίζει να τη δημοσιοποιήσει. Οι πρόβες για την παράσταση συμπίπτουν με τη δικαστική έρευνα. Η οργή μιας μητέρας που θρηνεί γίνεται υπερδύναμη δηλώνει ο Ροντρίγκες σε πρόσφατη συνέντευξή του.

«Το αρχαίο δράμα μοιάζει με ένα ζευγάρι γυαλιά που φορώντας το μπορούμε να καταλάβουμε τον κόσμο καλύτερα»

Σύμφωνα με τον Τιάγκο Ροντρίγκες, η όλη ιδέα πίσω από το Hecuba, not Hecuba ήταν να συνδυαστεί μια προσωπική τραγωδία με μια αρχαία τραγωδία. Ο Πορτογάλος σκηνοθέτης επέλεξε να πλέξει δύο παράλληλες ιστορίες επί σκηνής, ή με δικά του λόγια, να «γράψει ανάμεσα στις γραμμές του Ευριπίδη». Κι αυτό γιατί το παρόν δεν είναι ανεξάρτητο από το παρελθόν.

Πάντα, εξηγεί, γυρνάμε στα αξεπέραστα έργα των αρχαίων τραγικών, αναλογιζόμενοι «τι έχουν να μας πουν σήμερα». Και η απάντηση που δίνει ο ίδιος είναι πως «το αρχαίο δράμα μοιάζει με ένα ζευγάρι γυαλιά που φορώντας το μπορούμε να καταλάβουμε τον κόσμο καλύτερα».

«Ο Ευριπίδης θέτει τα θεμέλια του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου»

Το Hecuba, not Hecuba είναι ένα εξίσου πολιτικό έργο με την Εκάβη του Ευριπίδη, ο οποίος θέλει να δηλώσει ότι σε καιρό πολέμου ακόμα και οι πιο ευάλωτοι αξίζουν δικαιοσύνη. Με έναν τρόπο, «ο Ευριπίδης θέτει τα θεμέλια του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου».

Ο Τιάγκο Ροντρίγκες επιδιώκει να προβάλει με την παράστασή του αυτή τη διαχρονική αποτυχία απόδοσης δικαιοσύνης. Και στα δύο έργα η ηρωίδα αναγκάζεται να πάρει την κατάσταση στα χέρια της.

«Ακόμη και σήμερα, ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της δικαιοσύνης είναι η πολιτική και ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της πολιτικής είναι η δικαιοσύνη», εξηγεί ο σκηνοθέτης.

Η πρεμιέρα του Hecuba, not Hecuba έγινε στις 30 Ιουνίου στο Φεστιβάλ της Αβινιόν, στο θέατρο Carrière de Boulbon. Η παράσταση απέσπασε εξαιρετικές κριτικές, τόσο για το περιεχόμενό της όσο και για τις ερμηνείες των πρωταγωνιστών της:

«Ο θίασος της Comédie Française αποτίνει με τον πιο όμορφο τρόπο φόρο τιμής στους ήρωες του Ευριπίδη, στο Φεστιβάλ της Αβινιόν, λίγο πριν η παράσταση έρθει στην Επίδαυρο. Οι ηθοποιοί μεταβαίνουν από την αρχαία τραγωδία στο σύγχρονο δράμα σε κλάσματα δευτερολέπτου. Όλοι επιδεικνύουν μια λεπτότητα που συγκινεί. Εύθραυστοι, αδύναμοι, θλιμμένοι ή και όχι, οι ηθοποιοί ψάχνουν, κάνουν κύκλους, αποκωδικοποιούν μηχανισμούς. Χωρίς ειδικά εφέ και με τη μοναδική δύναμη της τέχνης τους, εξυψώνουν την τραγωδία»

Un Fauteuil pour L’ Orchestre, 02/07/2024

Tiago Rodrigues: ο αντισυμβατικός διευθυντής του Φεστιβάλ της Αβινιόν

Συγγραφέας θεατρικών έργων και σκηνοθέτης, ο Τιάγκο Ροντρίγκες πιστεύει απόλυτα στο ισότιμο, συμμετοχικό πνεύμα ως αρχή της θεατρικής πράξης. Το 1997, όσο ήταν ακόμη φοιτητής, ήρθε σε επαφή, ως ηθοποιός, με τη βελγική θεατρική ομάδα tgSTAN. Η συμμετοχή του στην ομάδα επιβεβαίωσε τη δέσμευσή του για ελευθερία και απουσία ιεραρχίας σε μια δημιουργική ομάδα και καθόρισε όλη τη μετέπειτα πορεία του.

Το 2003, ο Ροντρίγκες ίδρυσε μαζί με τη Magda Bizzaro τη θεατρική ομάδα Mundo Perfeito στη Λισαβόνα. Από τότε, έχει ανεβάσει περίπου 30 παραστάσεις σε πάνω από 20 χώρες, συμπεριλαμβανομένων των: António e Cleópatra (βασισμένο στον Σαίξπηρ), Bovary (βασισμένο στο μυθιστόρημα του Γκουστάβ Φλομπέρ), The Way She Dies (βασισμένο στην Άννα Καρένινα του Λέο Τολστόι) και το Danslamesuredel’ impossible (βασισμένο στις συνεντεύξεις τριάντα μελών της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού και των Γιατρών Χωρίς Σύνορα).

Από το 2015 έως το 2021, ο Τιάγκο Ροντρίγκεζ ήταν Διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου της Λισαβόνα Dona Maria II, ενώ το 2023 ανέλαβε Διευθυντής του Φεστιβάλ της Αβινιόν.

Εκεί, παρουσίασε το 2022 τον Βυσσινόκηπο του Τσέχοφ στην Αυλή των Τιμών του Παπικού Ανακτόρου. Το θεατρικό έργο του Πορτογάλου σκηνοθέτη, γραμμένο στα πορτογαλικά, έχει εκδοθεί στα γαλλικά και μεταφραστεί σε άλλες 9 γλώσσες.

Comédie–Française: ο αρχαιότερος ενεργός θίασος στον κόσμο

Μετά τη θριαμβευτική υποδοχή της παράστασης Ηλέκτρα / Ορέστης στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου το 2019, ο κορυφαίος θίασος επανέρχεται στα Επιδαύρια συμπράττοντας αυτή τη φορά με τον Τιάγκο Ροντρίγκες. «Αγαπώ το θέατρο του Τιάγκο Ροντρίγκες, και αγαπώ το γεγονός ότι η ποιότητά του, είναι τόσο πηγαία και τόσο απλή όσο και ο ίδιος σαν άνθρωπος» δηλώνει ο Éric Ruf, Γενικός Διευθυντής της Κομεντί Φρανσέζ.

H Comédie Française είναι ένα εθνικός θεατρικός οργανισμός, γνωστός και ως «Σπίτι του Μολιέρου». Με περίπου τριάντα έργα να παρουσιάζονται κάθε χρόνο στις τρεις σκηνές της στο Παρίσι αλλά και κατά τις περιοδείες, το ρεπερτόριο της Comédie Française αριθμεί πάνω από 3.000 έργα, σύγχρονα και κλασικά. Περιοδεύει κάθε σεζόν, τόσο στη Γαλλία όσο και στο εξωτερικό, δίνοντας περίπου 800 παραστάσεις σε 80 χώρες, μια παράδοση που χρονολογείται από την αρχή της ίδρυσής του, το 1681.

Ο θίασος της Comédie Française είναι ο αρχαιότερος ενεργός στον κόσμο. Βασικό τους μότο, το Simul and Singulis, που σημαίνει να ενεργούμε ταυτόχρονα ως ομάδα και ως άτομα, αντιπροσωπεύει τον τρόπο λειτουργίας του οργανισμού: ένας τόπος διαρκούς δημιουργικότητας και αέναης ανανέωσης, μια σχολή των τεχνών και του λόγου, ένας χώρος ωρίμανσης και μια εστία δημιουργίας.

Περισσότερες πληροφορίες για τους καλλιτέχνες, τους συντελεστές και τα εισιτήρια, εδώ.