Μια ομάδα ερευνητών από τη Φλόριντα και το Ουαϊόμινγκ ίσως έχει πλησιάσει την απάντηση. Τα ευρήματά τους υποδεικνύουν ότι ορισμένα δελφίνια μπορεί να υποφέρουν από εκφυλιστικές εγκεφαλικές αλλοιώσεις παρόμοιες με εκείνες της νόσου Αλτσχάιμερ στους ανθρώπους. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η αιτία μπορεί να συνδέεται με μακροχρόνια έκθεση σε τοξίνες που παράγουν τα κυανοβακτήρια, που είναι μικροσκοπικοί οργανισμοί που πολλαπλασιάζονται ραγδαία σε ζεστά, πλούσια σε θρεπτικά νερά.

Οι τοξίνες αυτές, όπως η β-N-μεθυλαμινο-L-αλανίνη (BMAA), η 2,4-διαμινοβουτυρικό οξύ (2,4-DAB) και η N-2-αμινοαιθυλογλυκίνη (AEG), είναι γνωστό ότι είναι ιδιαίτερα επιβλαβείς για τα νευρικά κύτταρα. Πειράματα έχουν δείξει ότι η έκθεση σε BMAA μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλική βλάβη και γνωστική έκπτωση παρόμοια με εκείνη που προκαλεί η νόσος Αλτσχάιμερ. Μόλις εισέλθουν στα θαλάσσια οικοσυστήματα, οι ουσίες αυτές μπορούν να περάσουν στην τροφική αλυσίδα και να συσσωρευτούν στους κορυφαίους θηρευτές, όπως τα δελφίνια.

Σε δείγματα από είκοσι ρινοδέλφινα που ξεβράστηκαν στη λιμνοθάλασσα Indian River της Φλόριντα, οι ερευνητές εντόπισαν υψηλά επίπεδα BMAA και 2,4-DAB. Τα δελφίνια που βρέθηκαν κατά τη διάρκεια περιόδων έντονης άνθισης κυανοβακτηρίων περιείχαν έως και 2.900 φορές περισσότερη 2,4-DAB από όσα ξεβράστηκαν σε άλλες εποχές. Οι εγκέφαλοί τους εμφάνιζαν τις ίδιες παθολογικές αλλοιώσεις που παρατηρούνται σε ανθρώπους με Αλτσχάιμερ: β-αμυλοειδείς πλάκες, πρωτεΐνες tau και δείκτες φλεγμονής όπως η TDP-43.

Η κλιματική αλλαγή και η αύξηση της ρύπανσης από γεωργικά λύματα και απορρίψεις έχουν συμβάλει στην επιδείνωση του φαινομένου των κυανοβακτηρίων, ιδιαίτερα στη Φλόριντα. Τα μολυσμένα νερά από τη λίμνη Okeechobee καταλήγουν στη λιμνοθάλασσα Indian River, δημιουργώντας ένα επικίνδυνο οικολογικό περιβάλλον. Ο Δρ David Davis από την Ιατρική Σχολή Miller προειδοποιεί ότι τα δελφίνια, ως «φρουροί του περιβάλλοντος», μπορούν να αποτελέσουν προειδοποιητικό δείκτη για κινδύνους που αφορούν και την ανθρώπινη υγεία.

Το 2024, η κομητεία Miami-Dade κατέγραψε την υψηλότερη επικράτηση της νόσου Αλτσχάιμερ στις Ηνωμένες Πολιτείες, γεγονός που, σύμφωνα με τον Δρ Davis, ίσως σχετίζεται και με την αυξανόμενη έκθεση σε κυανοβακτήρια. Ο Δρ Paul Alan Cox από τα Brain Chemistry Labs στο Jackson Hole σημειώνει ότι παρόμοια φαινόμενα έχουν καταγραφεί και στους κατοίκους του Γκουάμ, όπου η κατανάλωση τροφών μολυσμένων με τοξίνες κυανοβακτηρίων έχει συνδεθεί με νευροεκφυλιστικές ασθένειες.

Πηγή: Cibum

Η Κύπρος αναδείχθηκε ως ο καλύτερος προορισμός για λουόμενους, με πάνω από το 99% των υδάτων της να λαμβάνουν την κορυφαία βαθμολογία. Η χώρα κατατάσσεται σταθερά στις πρώτες θέσεις τα τελευταία χρόνια, διαθέτοντας παραδεισένιες τοποθεσίες όπως η Αγία Νάπα, η Παραλία Νησί, ο Κόλπος της Συκιάς και ο Κόλπος Κόννος.

Ευχάριστα νέα για όσους σχεδιάζουν διακοπές στη Μαύρη Θάλασσα φέτος το καλοκαίρι: Η Βουλγαρία ανέβηκε τρεις θέσεις και κατετάγη δεύτερη με ποσοστό 98% εξαιρετικής ποιότητας.

Η πρώτη δεκάδα:

Υπό έλεγχο περιοχές στη Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία

Ο διαδραστικός χάρτης του EEA αποκαλύπτει πολλές επικίνδυνες περιοχές στην κεντρονότια Γαλλία και την ενδοχώρα της Κορσικής, ενώ στην Ιταλία συγκεντρώνονται κυρίως στο νότο: βόρεια της Ρέτζιο Καλάμπρια και κοντά σε Νάπολη και Σαλέρνο.

Ακόμη και το ειδυλλιακό ισπανικό νησί Πάλμα δε Μαγιόρκα δεν έχει μείνει ανεπηρέαστο: το Playa Tamarells, το Playa de Albercuix και το Cala Egos χαρακτηρίστηκαν ως περιοχές κακής ποιότητας.

Από το 2019 έως το 2023, συνολικά 58 σημεία στην ΕΕ κατατάχθηκαν σταθερά ως «κακής ποιότητας».

Από αυτά:

30 βρίσκονται στην Ιταλία
20 στη Γαλλία
2 στη Δανία, Ολλανδία και Σουηδία
1 στην Εσθονία και Ισπανία
«Μόνο πέντε από αυτά βελτίωσαν την ποιότητά τους σε επαρκές επίπεδο έως το 2024», σημειώνει ο EEA.

Σύμφωνα με την Οδηγία της ΕΕ για τα Νερά Κολύμβησης, περιοχές που παραμένουν κακής ποιότητας για πέντε συνεχόμενα έτη πρέπει είτε να απαγορευτούν μόνιμα για κολύμβηση, είτε να υπάρχει μόνιμη σύσταση αποφυγής.

Τι να προσέξετε όταν επιλέγετε μια περιοχή για μπάνιο

Τα νερά κατάλληλα για κολύμβηση πρέπει να έχουν χαμηλά επίπεδα βακτηρίων E. coli και εντερόκοκκων, που προέρχονται από λύματα και ζωικές απορρίψεις.

Η κατάποση τους μπορεί να προκαλέσει διάρροια, στομαχόπονο, ουρολοιμώξεις και άλλες ασθένειες.

Άνθιση κυανοβακτηρίων (γνωστά και ως «γαλαζοπράσινα φύκη», αν και δεν είναι φύκη) είναι άλλο ένα σημάδι κακής ποιότητας. Τα κυανοβακτήρια είναι φυσικά σε γλυκά και αλμυρά νερά, αλλά όταν πολλαπλασιαστούν υπερβολικά, οι τοξίνες τους μπορεί να προκαλέσουν ναυτία, μυϊκή αδυναμία, ερεθισμούς ή ακόμα και θάνατο ζώων μέσω επαφής ή εισπνοής.

Επιπλέον, η άνθιση προκαλεί δυσάρεστη οσμή και θολούρα στο νερό.

Οι κυανοβακτηριακές ανθίσεις τροφοδοτούνται από γεωργικά απόβλητα και λύματα, γι’ αυτό τα σωστά αποχετευτικά συστήματα είναι θεμελιώδη. Ορισμένοι ρύποι, όπως ο υδράργυρος, δεν είναι ανιχνεύσιμοι οπτικά. «Αυτοί οι ρύποι δεν ανιχνεύονται μέσω των ελέγχων στα ύδατα κολύμβησης, ακόμα κι αν ξεπερνούν τα νομικά όρια», σημειώνει ο EEA.

Συνεπώς, καλό είναι να κάνετε έρευνα για την περιοχή που επιλέγετε πριν βουτήξετε.

Θάλασσες, ποτάμια ή λίμνες;

Οι παράκτιες (θαλάσσιες) περιοχές είναι γενικά καθαρότερες από τις λίμνες και τα ποτάμια. Τα τελευταία 15 χρόνια, το ποσοστό των υδάτων “εξαιρετικής ποιότητας” στην ΕΕ κυμαίνεται μεταξύ 81% και 89%, και σήμερα βρίσκεται στο 88,8%.

Αντίθετα, οι λίμνες και τα ποτάμια κυμαίνονταν από 60% έως 82%, με ελαφρά πτώση από το 2022. Το σημερινό ποσοστό βρίσκεται στο 78,3%.

Πηγή: Lifo.gr

«Η πλαστική ρύπανση αποτελεί αυξανόμενο παγκόσμιο πρόβλημα», δήλωσε η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, δρ. Άννα Παπ, περιβαλλοντική οικονομολόγος και μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο Μασαχουσέτης. «Το συνολικό ποσοστό των πλαστικών σακουλών εξακολουθεί να αυξάνεται… απλώς η αύξηση είναι πιο αργή σε μέρη που εφαρμόζουν αυτές τις πολιτικές».

Οι ΗΠΑ δεν έχουν εθνική πολιτική για τις πλαστικές σακούλες, οπότε οι ερευνητές ανέλυσαν 180 τοπικές παρεμβάσεις: από πλήρεις απαγορεύσεις και τέλη, μέχρι περιορισμούς με ειδικούς όρους – όπως η υποχρέωση για παχύτερες επαναχρησιμοποιούμενες σακούλες.

Έπειτα, συνέκριναν δεδομένα από περισσότερους από 45.000 καθαρισμούς ακτών σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες, αναλύοντας την παρουσία πλαστικών σακουλών πριν και μετά την εφαρμογή των πολιτικών, και διαφορές μεταξύ περιοχών με και χωρίς παρεμβάσεις.

«Το κύριο εύρημα είναι ότι αυτές οι πολιτικές οδήγησαν σε μείωση των πλαστικών σακουλών ως ποσοστό των αντικειμένων που συλλέγονται», λέει η Παπ.

Η δρ. Έριν Μέρφι, διευθύντρια του τομέα Ocean Plastics Research στην οργάνωση Ocean Conservancy, δήλωσε ότι η μελέτη «πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα» σε σχέση με προηγούμενες έρευνες. «Όχι μόνο δείχνει ότι μειώνεται η χρήση των σακουλών, αλλά αποδεικνύει και την επίδραση στο περιβάλλον».

Πώς οι πλαστικές σακούλες πλήττουν ανθρώπους και ζώα

Η ρύπανση από πλαστικές σακούλες προκαλεί προβλήματα τόσο στην ανθρώπινη δραστηριότητα (τουρισμός, δημόσιοι χώροι) όσο και στην άγρια ζωή.

«Είναι δύσκολο να ανακυκλωθούν, είναι μιας χρήσης και πολύ ελαφριές, οπότε παρασύρονται εύκολα από τον άνεμο», εξηγεί η Μέρφι. «Ακόμα κι αν προσπαθούμε να τις διαχειριστούμε, συχνά ξεφεύγουν από τα απορριμματοφόρα και καταλήγουν στο περιβάλλον».

Ακόμη χειρότερα, οι πλαστικές σακούλες έχουν σοβαρές επιπτώσεις στα θαλάσσια είδη. «Πολλά ζώα, όπως οι θαλάσσιες χελώνες, τις καταπίνουν, με αποτέλεσμα φραγμούς στο γαστρεντερικό σύστημα και τελικά θάνατο», λέει η Μέρφι. Άλλα ζώα παγιδεύονται ή μπλέκονται, εμποδίζοντας ακόμη και τις νεοεκκολαπτόμενες χελώνες να φτάσουν στον ωκεανό.

«Μόνο το 2024, οι εθελοντές του Διεθνούς Καθαρισμού Ακτών περισυνέλεξαν πάνω από 500.000 σακούλες παντοπωλείου και άλλες 500.000 πλαστικές σακούλες — δηλαδή πάνω από ένα εκατομμύριο διαφορετικούς τύπους σακούλων από το περιβάλλον», πρόσθεσε. «Πάντα περιλαμβάνονται στα 10 πιο συχνά απορρίμματα».

Ποια μέτρα αποδίδουν περισσότερο;

Σύμφωνα με τη μελέτη, οι πλήρεις απαγορεύσεις είχαν τη μεγαλύτερη επίδραση. Όμως σε κάποιες περιπτώσεις, τα τέλη φάνηκαν ακόμη πιο αποτελεσματικά, είπε η δρ. Κίμπερλι Όρεμους, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Ντέλαγουερ.

«Σε ορισμένες περιοχές, τα έσοδα από τα τέλη αξιοποιούνται για καθαρισμούς», εξηγεί. «Στην Ουάσιγκτον, για παράδειγμα, τα χρήματα χρηματοδοτούν προγράμματα απορρύπανσης στις όχθες των ποταμών».

Ωστόσο, σημειώνει ότι δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή δεδομένα για να καταλήξουμε αν τα τέλη είναι πράγματι πιο αποτελεσματικά από τις απαγορεύσεις.

Η Παπ τονίζει πως χρειάζονται και συμπληρωματικά μέτρα. Οι ΗΠΑ, λέει, οφείλουν να θεσπίσουν κανόνες όχι μόνο για την κατανάλωση αλλά και για την παραγωγή και διανομή πλαστικών σακουλών.

«Αν χρησιμοποιήσετε πλαστική σακούλα, μην την αφήσετε να παρασυρθεί από τον άνεμο», συνιστά. «Απορρίψτε τη σωστά — π.χ. σε ειδικούς σταθμούς ανακύκλωσης».

Τέλος, η δρ. Ρεμπέκα Τέιλορ, επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Illinois Urbana–Champaign, θυμίζει την κλασική τριάδα της περιβαλλοντικής δράσης: «Μειώστε, επαναχρησιμοποιήστε, ανακυκλώστε».

Πηγή: Lifo.gr

Η άνοδος της θερμοκρασίας επηρεάζει τα κοράλλια

Σύμφωνα με την Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA), η ζέστη έχει πυροδοτήσει το τέταρτο παγκόσμιο γεγονός μαζικής λεύκανσης κοραλλιών. Η λεύκανση παρατηρείται όταν το κοράλλι στρεσάρεται και γίνεται λευκό επειδή το νερό στο οποίο ζει είναι πολύ ζεστό.

Τα ρεκόρ θερμοκρασίας των ωκεανών σπάνε συνεχώς τα τελευταία χρόνια, αλλά αυτή είναι η πρώτη παγκόσμια απόδειξη του πώς αυτό το γεγονός επηρεάζει τη θαλάσσια ζωή. Η NOAA έχει επιβεβαιώσει το μαζικό στρες των κοραλλιών σε όλους τους ωκεανούς (τον Ατλαντικό, τον Ειρηνικό και τον Ινδικό Ωκεανό) μετά από εβδομάδες αναφορών από επιστήμονες παγκοσμίως. Ένα λευκασμένο κοράλλι μπορεί να φαίνεται όμορφο στις φωτογραφίες, αλλά όσοι βουτούν για να εξετάσουν τους υφάλους λένε ότι από κοντά τα κοράλλια είναι σαφώς άρρωστα και σε αποσύνθεση.

Επιστήμονες από τις ΗΠΑ, την Αυστραλία, την Κένυα και τη Βραζιλία είπαν στο BBC News ότι αισθάνονται απογοήτευση, ακόμη και θυμό, καθώς βλέπουν τα κοράλλια που αγαπούν να απειλούνται ή να πεθαίνουν.

Η παγκόσμια μέση θερμοκρασία των ωκεανών έσπασε τα ρεκόρ

Τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια ήταν στην Καραϊβική πέρυσι, όταν οι λουόμενοι διαπίστωσαν ότι το νερό στις ακτές της Φλόριντα ήταν τόσο ζεστό όσο ένα υδρομασάζ. Αυτή η θερμότητα μετακινήθηκε στο νότιο ημισφαίριο. Τώρα έχει επηρεάσει περισσότερα από τα μισά κοράλλια του κόσμου, συμπεριλαμβανομένου του Μεγάλου Κοραλλιογενούς Ύφαλου της Αυστραλίας και στις ακτές στην Τανζανία, τον Μαυρίκιο, τη Βραζιλία, τα νησιά του Ειρηνικού, καθώς και στην Ερυθρά Θάλασσα και τον Περσικό Κόλπο.

Τον περασμένο Αύγουστο η παγκόσμια μέση θερμοκρασία των ωκεανών έσπασε ρεκόρ όλων των εποχών και έκτοτε είναι πάνω από το μέσο όρο, σχεδόν κάθε μέρα. Η κλιματική αλλαγή ανεβάζει τις θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας, καθώς τα θερμαινόμενα αέρια που εκπέμπονται, όταν καίμε πετρέλαιο, άνθρακα και φυσικό αέριο απορροφώνται από τους ωκεανούς. Το φαινόμενο Ελ Νίνιο συνέβαλε, επίσης, σε υψηλότερες θερμοκρασίες από τον περασμένο Ιούνιο, αν και υπάρχουν ενδείξεις ότι τώρα εξασθενεί.

Κοράλλι: Ο αρχιτέκτονας της θάλασσας

Τα κοράλλια είναι ζωτικής σημασίας για τον πλανήτη. Με το παρατσούκλι του αρχιτέκτονα της θάλασσας, χτίζουν τεράστιες κατασκευές που φιλοξενούν το 25% όλων των θαλάσσιων ειδών. Το στρεσαρισμένο κοράλλι πιθανότατα θα πεθάνει εάν έχει θερμοκρασίες 1 βαθμό Κελσίου πάνω από το θερμικό του όριο για δύο μήνες. Εάν τα νερά είναι υψηλότερα κατά 2 βαθμούς, μπορεί να επιβιώσει περίπου ένα μήνα.

Μόλις πεθάνει, πλάσματα, όπως τα ψάρια, που πλοηγούνται χρησιμοποιώντας τον θόρυβο των κοραλλιών μπορούν να δυσκολευτούν να βρουν το δρόμο για τη φωλιά τους. Το κοράλλι μπορεί να ανακάμψει από το θερμικό στρες, αλλά χρειάζεται χρόνο – ιδανικά αρκετά χρόνια. Όταν είναι εξασθενημένο, είναι ευαίσθητο σε ασθένειες και μπορεί εύκολα να πεθάνει.

Το τελευταίο μαζικό παγκόσμιο φαινόμενο λεύκανσης ήταν το 2014-2016. Από τότε, οι θερμοκρασίες των ωκεανών έχουν γίνει τόσο πιο θερμές, που η NOAA αναγκάστηκε να εισαγάγει τρία νέα επίπεδα συναγερμού θερμότητας.

Πηγή: Athensvoice