Με αφετηρία την ελληνική τηλεοπτική παραγωγή θα εξετάσουμε τη θέση της στο διεθνές περιβάλλον, θα χαρτογραφήσουμε τις δυνατότητες που ανοίγονται για συμπαραγωγές με το εξωτερικό και το μέλλον της τηλεοπτικής βιομηχανίας καθώς και τη σημασία της γυναικείας οπτικής στη διαμόρφωση συμπεριληπτικών ιστοριών.

Συμμετέχουν οι:

Κέλλυ Αλχανάτη, παραγωγός, σκηνοθέτρια και μέλος των International Academy of Television Arts & Sciences (International Emmy Awards) και WIFT GR.

Νάντια Δρακούλα, υπεύθυνη διεθνών και ευρωπαϊκών σχέσεων του ΕΚΚΟΜΕΔ στη Μονάδα Στρατηγικής και Διοίκησης Εταιρικών Θεμάτων

Όλγα Μαλέα, σκηνοθέτρια – σεναριογράφος. Ταμίας του WIFT GR

Χριστίνα Μητροπούλου, Σεναριογράφος, Παραγωγός, Ηθοποιός, Ιδρύτρια του The Owl και Industry Days και μέλος των International Academy of Television Arts & Sciences (International Emmy Awards) και WIFT GR.

Συντονίζει η Μαίρη Κολώνια, creative producer στη Lucid Dreamers Productions, σκηνοθέτρια, γενική γραμματέας Δ.Σ. WIFT GR, μέλος Δ.Σ. WIFTΙ

11:30-12•00 Άφιξη
12:00 – 14:00 Πάνελ και συζήτηση με το κοινό
14:00-15:00 Networking και Light Lunch

*Είσοδος ελεύθερη. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας

Κέλλυ Αλχανάτη
Με σπουδές στη Σκηνοθεσία και Παραγωγή Κινηματογράφου & Τηλεόρασης στην Αμερική (Boston University), ξεκίνησε την καριέρα της στην Ελλάδα συνεργαζόμενη με μεγάλες εταιρείες παραγωγής, σκηνοθετώντας διαφημιστικά, εκπομπές, ντοκιμαντέρ και events. Διετέλεσε Commissioning Editor στον ΑΝΤ1, συμβάλλοντας καθοριστικά στη νέα εποχή ψυχαγωγίας με επιτυχημένα τηλεοπτικά shows και διεθνή formats. Στη συνέχεια, ως Σύμβουλος Ελληνικού Προγράμματος στο Star Channel, συνέβαλε στην εξέλιξη της πρωινής ζώνης και της ψυχαγωγίας.

Το 2019 εντάχθηκε στην ΕΡΤ ως Σύμβουλος Προγράμματος και το 2020 ανέλαβε Επικεφαλής Μυθοπλασίας και Ψυχαγωγίας, διαδραματίζοντας καθοριστικό ρόλο στην αναγέννηση του προγράμματος του καναλιού και στην καλλιτεχνική διεύθυνση δημοφιλών σειρών μυθοπλασίας.
Έχει επιμεληθεί το οπτικοακουστικό περιεχόμενο για το Ολυμπιακό Μουσείο Αθηνών και πρόσφατα σκηνοθέτησε ντοκιμαντέρ για τη Σφαγή της Χίου και συναυλία στο Ηρώδειο. Συγχρόνως, ασχολείται με τη συγγραφή παιδικών και προεφηβικών βιβλίων, με επτά τίτλους στο ενεργητικό της.
Από τον Σεπτέμβριο 2025 είναι μέλος του International Academy of Television Arts & Sciences (International Emmy Awards). Από τον Οκτώβριο 2025 έχει αναλάβει Creative Producer & Showrunner στην εταιρεία Αργοναύτες ΑΕ σε τηλεοπτικά και κινηματογραφικά projects.

Νάντια Δρακούλα
Η Νάντια Δρακούλα είναι υπεύθυνη διεθνών και ευρωπαϊκών σχέσεων του ΕΚΚΟΜΕΔ στη Μονάδα Στρατηγικής και Διοίκησης Εταιρικών Θεμάτων. Είναι απόφοιτη της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου (LL.M.) στο Ευρωπαϊκό Επιχειρηματικό Δίκαιο, τους Ευρωπαϊκούς Κανονισμούς και την Πνευματική Ιδιοκτησία από το Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ, ενώ υπήρξε υπότροφος του Ι.Κ.Υ. στον τομέα των Διεθνών Χρηματοοικονομικών.

Επιπλέον έχει σπουδάσει Δημοσιογραφία, Δραματουργία και Σενάριο. Διαθέτει εκτενή εμπειρία στην παραγωγή θεάτρου, τηλεόρασης και κινηματογράφου στην Ελλάδα και την Ευρώπη, και έχει συνεργαστεί με σημαντικούς φορείς της κινηματογραφικής και οπτικοακουστικής βιομηχανίας της Ελλάδας και του εξωτερικού (εταιρείες παραγωγής, μέσα μαζικής ενημέρωσης κ.ά.). Έχει διδάξει δημιουργική γραφή στο Pierce College, στο Athens College και στο Μουσείο Μπενάκη, έχει παρουσιάσει καθημερινή ραδιοφωνική εκπομπή στον σταθμό Best 92.6 FM και έχει αρθρογραφήσει σε πλήθος περιοδικών και εφημερίδων. Είναι ιδρύτρια της μη κυβερνητικής οργάνωσης «Τρελή Ροδιά», που υλοποιεί εκπαιδευτικά προγράμματα τέχνης για νέους. Μιλά αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά.

Όλγα Μαλέα
Μετά από ένα πτυχίο Νομικής από τη Νομική Αθηνών και ένα Διδακτορικό Ψυχολογίας από το πανεπιστήμιο του Yale (ΗΠΑ), η Όλγα Μαλέα έγινε σκηνοθέτρια. Έχει γράψει (σε συνεργασία) και έχει σκηνοθετήσει έξι ταινίες μεγάλου μήκους όπως O OΡΓΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΓΕΛΑΔΑΣ, ΡΙΖΟΤΟ, ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΝΟΝΟΣ, ΜΑΤΖΟΥΡΑΝΑ που έγιναν μεγάλες εμπορικές επιτυχίες στην Ελλάδα και συμμετείχαν σε πολλά διεθνή φεστιβάλ. Επίσης έχει σκηνοθετήσει διάφορα επιτυχημένα σήριαλ όπως το ΛΙΤΣΑ.COM (ΑΝΤ1, 2008), ΟΝΕΙΡΟΠΑΓΙΔΑ (ΑΝΤ1, 2009–2010), ΤΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΜΑΣ ΧΡΟΝΙΑ (ΕΡΤ, 2020-22) και Η ΜΑΡΙΑ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΚΑΛΛΑΣ (ERTFLIX, 2025) μια μίνι σειρά εποχής για την νεαρή Μαρία Κάλλας, με μεγάλη ανταπόκριση στην Ελλάδα και σε Ευρωπαϊκά φεστιβάλ.

Χριστίνα Μητροπούλου
Η Χριστίνα Μητροπούλου είναι σεναριογράφος, παραγωγός και θεατρική συγγραφέας. Είναι δημιουργός της σειράς Η Μάχη Των Φύλων (Αλφα), και έχει γράψει σε πολλές σειρές μεταξύ των οποίων Μην Αρχίζεις τη Μουρμούρα (Αλφα) και Πρίγκιπας της Φωτιάς (Open TV).Οι ταινίες μικρού μήκους της Αγγελος Νομάς και Newstria προβλήθηκαν σε διεθνή φεστιβάλ, με τη δεύτερη να διδάσκεται στο Midwestern State University. Απόφοιτος του πανεπιστημίου Yale και Oxford, η Χριστίνα διετέλεσε Υπεύθυνη Ανάπτυξης Μυθοπλασίας στον Αλφα και σήμερα είναι υπεύθυνη ανάπτυξης του Athens Film Office.Είναι ιδρύτρια του «The Owl Screenwriting Workshop & Industry Days», ιδρύτρια του «Find Your Muse Retreat» και τακτική ομιλήτρια σε τηλεοπτικές αγορές. Έχει διδάξει σενάριο ως προσκεκλημένη λέκτορας στο Yale University και στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, ενώ μέλος με δικαίωμα ψήφου της International Academy of Television Arts & Sciences.

WIFT GR | Women in Film and Television Greece
Το WIFT GR είναι το κορυφαίο δίκτυο γυναικών και εν γένει θηλυκοτήτων που εργάζονται σε όλους τους τομείς των οπτικοακουστικών μέσων στην Ελλάδα και αποτελεί μέρος ενός διεθνούς δικτύου με περισσότερα από 50 παραρτήματα σε έξι ηπείρους, που εκπροσωπούν περισσότερα από 15.000 μέλη και εργάζονται για τον ίδιο στόχο: την έμφυλη ισότητα και την καταπολέμηση της έμφυλης βίας και της σεξιστικής/ομοτρανφοβικής κουλτούρας στον κινηματογράφο και την τηλεόραση. Το WIFT GR αναδεικνύει το έργο των γυναικών και εν γένει θηλυκοτήτων στον κινηματογράφο και την τηλεόραση, τις ενδυναμώνει φωτίζοντας τα επιτεύγματά τους, προσφέρει υπηρεσίες επιμόρφωσης και πρόσβαση σε μια υποστηρικτική κοινότητα ομοίων που δρα υπέρ των δικαιωμάτων τους.

Είσαι γυναίκα/θηλυκότητα και εργάζεσαι στον οπτικοακουστικό χώρο; Γίνε μέλος του WIFT GR.

Η τελετή έναρξης του αφιερώματος στον Νίκο Καβουκίδη θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 24 Νοεμβρίου 2025, στις 20:00, στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος. Στις 20:30, θα προβληθεί η ταινία Μαρτυρίες (1975, 102′) παρουσία του σκηνοθέτη.

Την ταινία θα προλογίσουν:

Μαρία Κομνηνού, Πρόεδρος του Δ.Σ της Ταινιοθήκης της Ελλάδος
Γιώργος Φρέντζος, Πρόεδρος του ΔΣ της Ένωσης Ελλήνων Κινηματογραφιστών (GSC)
Χάρης Παπαδόπουλος, Πρόεδρος του ΔΣ της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών (ΕΕΣ)
Λευτέρης Χαρίτος, Πρόεδρος του ΔΣ της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου (ΕΑΚ)

Ο Νίκος Καβουκίδης

Ο Νίκος Καβουκίδης είναι καταξιωμένος κινηματογραφιστής, διευθυντής φωτογραφίας και μοντέρ με μακρά εργογραφία στο σινεμά, την τηλεόραση και το θέατρο. Είναι γιος του πρωτοπόρου κινηματογραφιστή Γιώργου Καβουκίδη, ο οποίος γύρισε την πρώτη ταινία του Φίνου, τη «Φωνή της καρδιάς», το 1943. Όταν έγινε 15 ετών αποφάσισε να ακολουθήσει τα επάγγελμα του πατέρα του και ξεκίνησε να δουλεύει για τη Φίνος Φιλμ, με την οποία συνεργάστηκε σε πάνω από 20 ταινίες ως οπερατέρ ή/και μοντέρ από το 1962 έως και τις αρχές της δεκαετίας του 1970, πριν περάσει και στον Νέο Ελληνικό Κινηματογράφο για να «φωτίσει» ταινίες μεγάλων σκηνοθετών (Κούνδουρος, Παναγιωτόπουλος, Βούλγαρης, Κακογιάννης, Μανθούλης κ.α.) και κάνει και ο ίδιος το σκηνοθετικό του ντεμπούτο στο μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ με τις «Μαρτυρίες», το 1975: ένα συγκλονιστικό ντοκουμέντο στο οποίο καταγράφει την εξέγερση του Πολυτεχνείου,τον αντιδικατορικό αγώνα και τις φοιτητικές και λαϊκές κινητοποιήσεις στα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης.

Εδώ και επτά σχεδόν δεκαετίες, ο Νίκος Καβουκίδης χρησιμοποιεί τον φακό του για να αιχμαλωτίσει όχι μόνο τα κοινωνικά ήθη που χαρακτήρισαν τη μεταπολεμική Ελλάδα, αλλά και να σχολιάσει τα πολιτικά γεγονότα που τη σημάδεψαν. Τα έργα του καταγράφουν τη σύγχρονη ιστορία μας. Σε μια εποχή που η νέα γενιά έχει εξοικειωθεί σχεδόν απόλυτα με την εικόνα, η συμβολή του στην ιστορική μνήμη είναι πολύτιμη, όπως και κάθε καρέ από τα κινηματογραφικά του πονήματα. Ο θρυλικός έλληνας κινηματογραφιστής, ιδιαίτερα αγαπητός στην ελληνική κινηματογραφική κοινότητα, έχει εκδηλώσει έμπρακτα την υποστήριξη του στη νέα γενιά ελλήνων τεχνικών και δημιουργών και έχει κερδίσει επάξια τον χαρακτηρισμό «δάσκαλος».

Το πρόγραμμα

Δευτέρα 24/11
19:30 Προσέλευση
20:00 Χαιρετισμοί
20:30 Μαρτυρίες (102’)
Είσοδος με προσκλήσεις / Θα διατεθεί περιορισμένος αριθμός εισιτηρίων

Τρίτη 25/11
19:00 Μπάιρον, μπαλάντα για έναν δαίμονα (138’)
21:30 Η κάθοδος των εννέα (122’)

Τετάρτη 26/11
18:30 Λόλα (104’)
20:30 Το προξενιό της Άννας (82’)
22:00 Ληστεία στην Αθήνα (97’)

Οι ταινίες

*Μαρτυρίες (1975, 102’)
Σενάριο-Σκηνοθεσία-Διεύθυνση φωτογραφίας-Μοντάζ: Νίκος Καβουκίδης / Μουσική: Διονύσης Σαββόπουλος, Μίκης Θεοδωράκης

Η πρώτη μεγάλου μήκους σκηνοθετική δουλειά του Νίκου Καβουκίδη είναι ένα αποκαλυπτικό ντοκιμαντέρ που συνδέει τις φοιτητικές και λαϊκές κινητοποιήσεις στα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης με τον αντιδικτατορικό αγώνα, παρουσιάζοντας ανθρώπους και συμβάντα που πρωτοστάτησαν στις σημαντικότερες πολιτικές εξελίξεις. Η κάμερα καταγράφει γεγονότα που έλαβαν χώρα εκείνη την εποχή, αλλά παράλληλα ανατρέχει στο παρελθόν για να διαφωτίσει ιστορικά τη σύγχρονη ιστορική συγκυρία, ξεκινώντας από την εξέγερση του Πολυτεχνείου και φτάνοντας ως και τον Αύγουστο του 1975.

Μπάυρον, μπαλάντα για έναν δαίμονα (1992, 138’)

Σκηνοθεσία: Νίκος Κούνδουρος / Σενάριο: Νίκος Κούνδουρος, Φώτης Κωνσταντινίδης / Διεύθυνση φωτογραφίας: Νίκος Καβουκίδης / Μοντάζ: Τάκης Γιαννόπουλος / Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος / Κουστούμια: Διονύσης Φωτόπουλος / Ηθοποιοί: Μάνος Βακούσης, Βέρα Σοτνίκοβα, Βασίλης Λάγγος, Άκης Σακελλαρίου, Ιγκόρ Γιασούλοβιτς

Με τα λόγια του Νίκου Κούνδουρου: «Ο θάνατος, λοιπόν, ενός ποιητή, ο θάνατος του Μπάυρον στην Ελλάδα, την Ελλάδα που επέλεξε ο ίδιος σαν τοπίο, σαν κάδρο, για το θάνατό του. Ο ίδιος ήθελε να τελειώσει εδώ τη ζωή του, που τη θεωρούσε έτσι κι αλλιώς τερματισμένη μέσα στην υπαρξιακή του αγωνία, και να την τελειώσει ένδοξα μέσα σ’ αυτόν τον τόπο του οποίου λάτρεψε τους μύθους. Πρόκειται για μια εποχή όπου η Ελληνική Επανάσταση έφθινε, βρισκόταν πραγματικά στο χείλος κάποιας απελπισίας. Έτσι, λοιπόν, έχουμε το θάνατο και την απελπισία του ποιητή σ’ ένα περιβάλλον που θα μπορούσαμε να το περιγράψουμε και σαν το θάνατο και την απελπισία μιας επανάστασης». Από τις σπουδαίες φωτογραφικές δουλειές του Νίκου Καβουκίδη, που απέσπασε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το αντίστοιχο βραβείο, από τα επτά συνολικά με τα οποία τιμήθηκε τούτη η επική βιογραφία.

Η κάθοδος των εννέα (1984, 122’)
Σκηνοθεσία: Χρήστος Σιοπαχάς / Σενάριο: Θανάσης Βαλτινός / Διεύθυνση φωτογραφίας: Νίκος Καβουκίδης / Μοντάζ: Γιώργος Τριανταφύλλου / Μουσική: Μιχάλης Χριστοδουλίδης / Ηθοποιοί: Χρήστος Καλαβρούζος, Αντώνης Αντωνίου, Βασίλης Τσάγκλος, Χρήστος Ζορμπάς, Ηλίας Γιαννίτσος, Κώστας Χαραλαμπίδης, Στράτος Παχής

Το καλοκαίρι του 1949, στα τέλη του Εμφυλίου, εννέα αντάρτες του Δημοκρατικού Στρατού προσπαθούν κρυφά να κατέβουν από τον Ταΰγετο στη θάλασσα μετά τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις του στρατού στην περιοχή. Το νερό ελάχιστο, η αγωνία υπέρμετρη, η μοίρα τους προδιαγεγραμμένη. Τελικά θα εξοντωθούν όλοι, εκτός από έναν νεαρό, που καταφέρνει να ξεφύγει… Πολυβραβευμένη στα Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και Μόσχας, η «Κάθοδος των εννέα» είναι μια μελέτη πάνω στη «μοναξιά και την αξιοπρέπεια των χαμένων», όπως λέει ο ίδιος ο Χρήστος Σιοπαχάς, ο οποίος διασκευάζει εδώ ένα από τα πρώτα διηγήματα του Θανάση Βαλτινού, που έγινε στη συνέχεια και βιβλίο. Η εξαιρετική φωτογραφία του Νίκου Καβουκίδη αποτυπώνει αντιστικτικά αυτόν τον εγκλωβισμό μέσα στα απέραντα δάση της Πελοποννήσου.

Το προξενιό της Άννας (1972, 82’)
Σκηνοθεσία: Παντελής Βούλγαρης / Σενάριο: Παντελής Βούλγαρης, Μένης Κουμανταρεάς / Διεύθυνση φωτογραφίας: Νίκος Καβουκίδης / Μοντάζ: Ντίνος Κατσουρίδης / Σκηνικά-Κουστούμια: Κυριάκος Κατζουράκης/ Ηθοποιοί: Άννα Βαγενά, Κώστας Ρηγόπουλος, Σμάρω Βεάκη, Αλίκη Ζωγράφου, Μαρία Μαρτίκα

Η Άννα, ψυχοκόρη μιας αθηναϊκής οικογένειας μικροαστών, προορίζεται για νύφη του συντοπίτη της Κοσμά. Συναντιούνται και περνούν μαζί την Κυριακή τους. Όταν τα αφεντικά της, προκειμένου να μη χάσουν τις υπηρεσίες της, αλλάζουν γνώμη, ασκώντας της ψυχολογική πίεση, η Άννα ξαναγυρίζει στη μίζερη ζωή της… Στην πρώτη του μεγάλη μήκους ταινία, ο Παντελής Βούλγαρης σχολιάζει με οξύτητα τις σχέσεις υποταγής και εξουσίας, αναλύοντας τον μικροαστικό περίγυρο των αρχών της δεκαετίας του ’70. Πολύτιμος αρωγός του στον «φωτισμό» αυτής της διεισδυτικής ηθογραφίας, ο Νίκος Καβουκίδης.

Λόλα (1964, 104’)
Σκηνοθεσία: Ντίνος Δημόπουλος / Σενάριο: Ηλίας Λυμπερόπουλος / Διεύθυνση φωτογραφίας: Νίκος Καβουκίδης / Μοντάζ: Πέτρος Λύκας / Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος / Ηθοποιοί: Τζένη Καρέζη Νίκος Κούρκουλος, Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, Παντελής Ζερβός, Γιάννης Βογιατζής, Νίκος Φέρμας, Λαυρέντης Διανέλλος, Αλίκη Ζωγράφου, Σπύρος Καλογήρου, Ανέστης Βλάχος

Ο Άρης βγαίνει από τη φυλακή και επιστρέφει σε ένα καμπαρέ της Τρούμπας για να ξεκαθαρίσει παλιούς λογαριασμούς με μια συμμορία, αλλά και να μάθει αν ανάμεσα σε αυτούς που τον πρόδωσαν ήταν και η παλιά του ερωμένη, Λόλα, μια γυναίκα ελευθέρων ηθών, την οποία τώρα διεκδικεί στενά ο ιδιοκτήτης του καμπαρέ και αρχηγός της συμμορίας… Ένα από τα πιο φημισμένα ερωτικά μελοδράματα της δεκαετίας του ’60, με τον Σταύρο Ξαρχάκο να δίνει τον τόνο με την υπέροχη μουσική σύνθεση και τα τραγούδια του και τον Νίκο Καβουκίδη να φλερτάρει με τον εξπρεσιονισμό, υπογραμμίζοντας φωτιστικά τις αντιθέσεις του ασπρόμαυρου.

Ληστεία στην Αθήνα (1969, 97’)
Σενάριο-Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Σερντάρης / Διεύθυνση φωτογραφίας: Νίκος Καβουκίδης / Μοντάζ: Νίκος Καβουκίδης / Μουσική: Γιώργος Θεοδοσιάδης / Ηθοποιοί: Ανέστης Βλάχος, Χρήστος Τσάγκας, Γιώργος Καλατζής, Χριστίνα Πρόκου, Δήμος Σταρένιος, Θόδωρος Έξαρχος, Εύα Φρυδάκη, Δώρα Σιτζάνη

Τρεις νέοι ληστεύουν το χρηματοκιβώτιο του κτηματομεσίτη Θωμά Χρηστίδη στο κέντρο της Αθήνας. Ο πρώτος, ο Ντίνος, είναι υπάλληλος του Χρηστίδη, ο μικρός αδελφός του, ο Σταύρος, δουλεύει σαν πλασιέ βιβλίων, κι ο φίλος τους, ο Μιχάλης, είναι οδηγός πειρατικού ταξί. Η ληστεία πραγματοποιείται με επιτυχία, στη συνέχεια, όμως, ο Σταύρος συλλαμβάνεται από την αστυνομία και μέσα στον πανικό του πηδάει από το παράθυρο, ενώ και οι συνεργάτες του θα βρεθούν πολύ σύντομα σε στενό κλοιό… Ο Νίκος Καβουκίδης φωτίζει και μοντάρει δημιουργικά ένα από τα πιο καλοστημένα φιλμ νουάρ του ελληνικού σινεμά. Ο Βαγγέλης Σερντάρης («Βασιλική»), εδώ στο ντεμπούτο του στο σινεμά, σκηνοθετεί με αίσθηση ρεαλισμού τις δοκιμασίες των αντιηρώων, ο Γιώργος Θεοδοσιάδης σχολιάζει καίρια τη δράση με την τζαζ μουσική του υπόκρουση, ενώ σύντομες εμφανίσεις στην ταινία κάνουν οι ανερχόμενοι τότε σαν δημιουργοί Θόδωρος Αγγελόπουλος και Παντελής Βούλγαρης.

Εισιτήρια
Γενική είσοδος: 7 ευρώ
Ηλεκτρονική προπώληση εδώ

Ταινιοθήκη της Ελλάδος
Ιερά Οδός 48 και Μεγάλου Αλεξάνδρου, μετρό Κεραμεικός, τηλ. 210 3612046

Η εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 2 Νοεμβρίου στην Αίθουσα Αλεξάνδρα Τριάντη, σε συμπαραγωγή με τον Σύλλογο Οι Φίλοι της Μουσικής και την Ταινιοθήκη της Ελλάδος, αναδεικνύει την ιδιαίτερη σχέση του Χατζιδάκι με την έβδομη τέχνη, αποκαλύπτοντας πτυχές της ευαισθησίας, της φαντασίας και της αισθητικής του, που άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα τόσο στον ελληνικό όσο και στον διεθνή κινηματογράφο.

Μουσική που ξεπερνά τα όρια της οθόνης

Η μουσική του Χατζιδάκι δεν έντυνε απλώς τις ταινίες• τις μετουσίωνε. Μελωδίες σαν το «Ποτέ την Κυριακή», που του χάρισε το Όσκαρ Πρωτότυπου Τραγουδιού, έγιναν παγκόσμια αναγνωρίσιμες, ενώ το έργο του «Ο Μεγάλος Ερωτικός» αποτελεί ένα καλλιτεχνικό μανιφέστο για την αγάπη, την ποίηση και τον ελληνικό λυρισμό. Ο μαραθώνιος περιλαμβάνει τέσσερις εμβληματικές ταινίες που σηματοδοτούν διαφορετικές φάσεις της κινηματογραφικής του πορείας και τον αναδεικνύουν όχι μόνο ως μουσικό αλλά και ως αφηγητή, που με τις νότες του χρωμάτιζε την εικόνα και ανέδειξε τον ρόλο της μουσικής ως δραματουργικό στοιχείο της αφήγησης.

Όπως ο ίδιος έλεγε: «Η καλή μουσική για τον κινηματογράφο φέρνει πάντα την εικόνα μέσα μας…»

Συζήτηση: «Σαν παλιό σινεμά…»

Αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος, ώρα 18:00

Το αφιέρωμα πλαισιώνεται από μια ανοιχτή συζήτηση με τίτλο «Σαν παλιό σινεμά…», στην οποία η Πρόεδρος του ΔΣ της Ταινιοθήκης της Ελλάδος Μαρία Κομνηνού υποδέχεται τους Φώτη Απέργη (δημοσιογράφο), Ρενάτα Δαλιανούδη (αναπληρώτρια καθηγήτρια, Τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο) και Νίκο Κυπουργό (συνθέτη), σε μια αναδρομή στην πολύπλευρη σχέση του Χατζιδάκι με τον κινηματογράφο και τη διαχρονική απήχηση της μουσικής του.

Πρόγραμμα Προβολών, Αίθουσα Αλεξάνδρα Τριάντη

• 12:00 | Topkapi (σκηνοθεσία: JulesDassin, 1964)
Στα αγγλικά με ελληνικούς υπότιτλους
• 14:30 | America America (σκηνοθεσία: EliaKazan, 1963)
Στα αγγλικά με ελληνικούς υπότιτλους
• 18:00 | Συζήτηση «Σαν παλιό σινεμά…», Αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος
• 19:30 | Ποτέ την Κυριακή (σκηνοθεσία: Jules Dassin, 1960)
Στα ελληνικά με ελληνικούς και αγγλικούς υπότιτλους
• 21:30 | Ο Μεγάλος Ερωτικός (σκηνοθεσία: Παντελής Βούλγαρης, 1973)
Στα ελληνικά

Συμπαραγωγή

Ταινιοθήκη της Ελλάδος
Σύλλογος Οι Φίλοι της Μουσικής
Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Περισσότερες πληροφορίες

Πληροφορίες για την εκδήλωση, στην ιστοσελίδα του Μεγάρου

Εισιτήρια

€10 για μία ταινία / €15 για 2 ταινίες / €30 για 4 ταινίες
Τα εισιτήρια πωλούνται και σε μπλοκ 2 ταινιών (πρωινή ή απογευματινή προβολή): 15€
Η προπώληση έχει αρχίσει

Η Ταινιοθήκη της Ελλάδος τιμά τη μεγάλη τραγωδό που έφυγε από κοντά μας το 2022, στα 93 της χρόνια, αφήνοντας πίσω της όχι μόνο μια σπουδαία σταδιοδρομία στο θέατρο, το αρχαίο δράμα και τον κινηματογράφο, αλλά και στο πεδίο της κοινωνικής ενσυναίσθησης.

Θα προβληθούν μερικές από τις πιο εμβληματικές ταινίες στις οποίες πρωταγωνίστησε, έχοντας στο πλευρό της ιερά τέρατα της 7ης τέχνης: Άντονι Κουίν, Γκρέγκορι Πεκ, Κάθριν Χέπμπορν, Βανέσα Ρεντγκρέιβ, Τζιαν Μαρία Βολοντέ, Ντέιβιντ Νίβεν, και βέβαια, μία πλειάδα αγαπημένων ελλήνων πρωταγωνιστών.

Στην Ταινιοθήκη θα προβληθούν οι ταινίες: Η λίμνη των στεναγμών του Γρηγόρη Γρηγορίου (1959), Τα Κανόνια του Ναβαρόνε του Τζ. Λι Τόμπσον (1961), Αντιγόνη του Γιώργου Τζαβέλλα (1961), Ηλέκτρα (1962), Αλέξης Ζορμπάς (1964), Ζ του Κώστα Γαβρά (1969), Τρωάδες (1971) και Ιφιγένεια (1977) του Μιχάλη Κακογιάννη, Ο Χριστός σταμάτησε στο Έμπολι του Φραντσέσκο Ρόσι (1979) και το ντοκιμαντέρ Η Ειρήνη Παπά στην Κύπρο (Μ.Κακογιάννης, 1978).

Το αφιέρωμα τελεί υπό την αιγίδα της Α.Ε. του Προέδρου της Δημοκρατίας κυρίου Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα.

Το Σάββατο, 18 Οκτωβρίου, (12-15.00), στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, θα πραγματοποιηθεί η συζήτηση «Ειρήνη Παπά – Η συμβολή της στον κινηματογράφο και το θέατρο», σε συνεργασια με το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Έρευνας και Τεκμηρίωσης Παραστάσεων Αρχαίου Ελληνικού Δράματος του ΑΠΘ. Θα συμμετάσχουν ακαδημαϊκοί από την Ελλάδα, την Ισπανία και τη Ν. Ζηλανδία καθώς και οι ηθοποιοί Ρένη Πιττακή, Λυδία Κονιόρδου και Στεφανία Γουλιώτη.

Το αφιέρωμα θα πραγματοποιηθεί ταυτόχρονα και στη Θεσσαλονίκη (16-19 Οκτωβρίου) με την προβολή έξι ταινιών στην αίθουσα Σταύρος Τορνές (Αλέξης Ζορμπάς, Ηλέκτρα, Τρωάδες, Τα Κανόνια του Ναβαρόνε, Αντιγόνη και Ιφιγένεια).

Συνεργάτες προγράμματος: Ευρωπαϊκό Δίκτυο Έρευνας και Τεκμηρίωσης Παραστάσεων Αρχαίου Ελληνικού Δράματος, Instituto Cervantes, κινηματογραφικός οργανισμός Καραγιάννης-Καρατζόπουλος, Cinecittà.

Η Ειρήνη Παππά

Η Ειρήνη Λελέκου, όπως ονομαζόταν πριν παντρευτεί το ηθοποιό Άλκη Παπά, γεννήθηκε το 1929 στο Χιλιομόδι Κορινθίας, από γονείς εκπαιδευτικούς. Σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Ξεκίνησε την καριέρα της σε επιθεώρηση, αλλά απογειώθηκε με τη συμμετοχή της στη ταινία «Νεκρή Πολιτεία» του Φρίξου Ηλιάδη, η οποία έκανε μεγάλη εντύπωση στο Φεστιβάλ των Καννών.

Η «ζωντανή Καρυάτιδα», όπως ονομάστηκε για την αρχαιοελληνική ομορφιά της, εμφανίστηκε σε ταινίες του Χόλιγουντ και της Τσινετσιτά, σε θεατρικές σκηνές του Μπροντγουέι, σε αρχαίες τραγωδίες στο Ηρώδειο, ενώ αξέχαστες θα μείνουν οι συνεργασίες της με τον Μιχάλη Κακογιάννη, όπως στον «Αλέξη Ζορμπά» -ταινία που απέσπασε τρία όσκαρ. Πρωταγωνίστησε σε δύο ακόμα φιλμ του σπουδαίου δημιουργού που προτάθηκαν για Όσκαρ –και τα δύο αποτέλεσαν μεταφορές στη μεγάλη οθόνη αρχαίων τραγωδιών: την «Ηλέκτρα» και την «Ιφιγένεια». Η Ειρήνη Παπά πρωταγωνίστησε και σε έλλη μία οσκαρική ταινία: το «Ζ» του Κώστα Γαβρά που κατάφερε να κατακτήσει χρυσό αγαλματίδιο.

Το καθηλωτικό, αγέρωχο βλέμμα της και η δωρική, αρχαιοελληνική της εμφάνιση θα ζουν για πάντα στη συλλογική μνήμη μέσα από το έργο της.

Ειρήνη Παπά: Το Πάθος

«Η Ειρήνη Παπά υπήρξε μια από τις πιο επιδραστικές Ελληνίδες ηθοποιούς τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Με εφόδιο τη σπάνια ομορφιά της εμφανίζεται στο θέατρο και στον κινηματογράφο με ορόσημο το 1951 που πρωταγωνιστεί στην Νεκρή Πολιτεία του Φρίξου Ηλιάδη, που εκπροσωπεί την Ελλάδα στο Φεστιβάλ των Καννών. Επίσης με τη βοήθεια του Ηλία Καζάν συνεργάζεται σε σημαντικές παραγωγές στο Χόλυγουντ, από τις οποίες ξεχωρίζουν, Τα Κανόνια του Ναβαρόνε (1961), του J.L. Thompson, όπου συμπρωταγωνιστεί με ηθοποιούς, όπως ο Ντέιβιντ Νίβεν, o Γκρέκορι Πεκ και o Άντονι Κουίν.

Την ίδια χρονιά γνωρίζει τον Μιχάλη Κακογιάννη, ο οποίος της ζητά να πρωταγωνιστήσει στην καινούργια του ταινία Ηλέκτρα. Δέχεται, με τίμημα τα όμορφα μαλλιά της, και το αποτέλεσμα είναι συγκλονιστικό. Από τον Κακογιάννη η τραγωδία μεταφέρεται από το παλάτι στο αυθεντικό αττικό τοπίο. Εκεί βασιλεύει η «ταπεινωμένη» πριγκίπισσα, ανάμεσα στους αφοσιωμένους χωρικούς, η Ηλέκτρα. Η Ειρήνη Παπά περνάει στο πάνθεο των μεγάλων σταρ που λάμπουν στο παγκόσμιο στερέωμα. Ενδεικτική είναι η κριτική που δημοσιεύθηκε όταν προβλήθηκε η ταινία στην Αμερική. «Σπάνια βλέπουμε ένα πρόσωπο ή μια έκφραση ανθρώπινης φιγούρας να απεικονίζει τόσο όμορφα το πάθος ενός χαρακτήρα, όσο η δεσποινίς Παπά εδώ», New York Times. Η Ειρήνη Παπά θριαμβεύει και αποσπά το βραβείο της Ένωσης Αμερικάνων κριτικών.

To 1961 πρωταγωνιστεί στη μεταφορά της Αντιγόνης του Σοφοκλή, σε σκηνοθεσία του Γιώργου Τζαβέλα, που όπως σχολιάζει η Αγλαΐα Μητροπούλου είναι πιο κοντά στη θεατρική παράδοση του Εθνικού θεάτρου.

Το 1964 συνεργάζεται με τον Κακογιάννη στη διεθνή παραγωγή του Αλέξη Ζορμπά. Η σκηνή του λιθοβολισμού ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων στην πιο συντηρητική πλευρά των Ελλήνων σχολιαστών, αλλά η ερμηνεία της Ειρήνης Παπά έγινε δεκτή με ενθουσιασμό από του κριτικούς και το διεθνές κοινό. Μια συγκλονιστική ερμηνεία της Ειρήνης Παπά, που υποδύεται τη νεαρή χήρα, την οποία η πατριαρχική κοινωνία του κρητικού χωριού ποθεί και συγχρόνως θέλει να εξοντώσει. Ο πόθος και η εκδίκηση τους οδηγούν στη δολοφονία της.

Στην περίοδο της δικτατορίας η Ειρήνη Παπά είναι στο εξωτερικό και παίζει σημαντικό ρόλο στον αντιδικτατορικό αγώνα. Έτσι δέχεται να παίξει στο Ζ του Κώστα Γαβρά (1969), σε μια υπέροχη cameo ερμηνεία.

Το 1974 δέχτηκε την πρόταση του κορυφαίου Ιταλού σκηνοθέτη, του πολιτικού κινηματογράφου, Φραντσέσκο Ρόσσι και συμπρωταγωνιστεί με τον Τζαν Μαρία Βολοντέ στο Ο Χριστός σταμάτησε στο Έμπολι.

Σε συνεργασία με τον Μιχάλη Κακογιάννη, σε μια λαμπερή διεθνή παραγωγή, δίνει ακόμη μια συγκλονιστική ερμηνεία ως Ελένη, στις Τρωάδες (1971), το κορυφαίο αντιπολεμικό έργο του Ευριπίδη.

Τέλος, το 1977 συνεργάζονται για τελευταία φορά με τον Κακογιάννη στη μεταφορά της τραγωδίας του Ευριπίδη Ιφιγένεια εν Αυλίδι, Ιφιγένεια, και η Ειρήνη Παπά δίνει μια συγκλονιστική ερμηνεία ως Κλυταιμνήστρα.

Μια πορεία από το 1950 στο 2003 έκανε το άστρο της Ειρήνης Παπά να λάμψει ως τα πέρατα του κόσμου και την κατέστησε την κατεξοχήν ενσάρκωση της μεσογειακής τραγωδού».

Μαρία Κομνηνού, Πρόεδρος του ΔΣ της Ταινιοθήκης της Ελλάδος

Πρόγραμμα

Κατεβάστε το πρόγραμμα του αφιερώματος εδώ

Στρογγυλή Τράπεζα

Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης | Σάββατο 18 Οκτωβρίου 2025
Αίθουσα 1 – Κινηματογράφος

«Ειρήνη Παπά: Η συμβολή της στον κινηματογράφο και το θέατρο»

11:30 Έναρξη / Χαιρετισμοί
Ξένια Καλδάρα, Πρόεδρος Δ.Σ. του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης
Μαρία Κομνηνού, Πρόεδρος Δ.Σ. της Ταινιοθήκης της Ελλάδος
Αγγελική Πούλου, Επίκουρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Ψηφιακών Τεχνών και Κινηματογράφου ΕΚΠΑ και μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Έρευνας και Τεκμηρίωσης Παραστάσεων του Αρχαίου Ελληνικού Δράματος
Pilar Tena, Διευθύντρια του Ινστιτούτου Θερβάντες της Αθήνας

Μέρος Πρώτο: «Ειρήνη Παπά: Διαχρονικές επιδράσεις των κινηματογραφικών της ερμηνειών στην Αρχαία Τραγωδία – Το παράδειγμα της Ηλέκτρας»

Εισηγητές / Συντονισμός
Ελένη Παπάζογλου, Καθηγήτρια, Τμήμα Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών ΑΠΘ

Συμμετέχουν
Λυδία Κονιόρδου, Ηθοποιός
Λουκία Μιχαλοπούλου, Ηθοποιός

13:30 Διάλειμμα

14:00 Μέρος Δεύτερο: «Ειρήνη Παπά: Κινηματογραφικές ερμηνείες και ευρύτερες επιδράσεις στον χώρο των Τεχνών»

Εισηγητές / Συντονισμός
Μαρία Κομνηνού, Ομότιμη Καθηγήτρια Κοινωνιολογίας και Πολιτικής Επικοινωνίας

Συμμετέχουν
Αναστασία Μπακογιάννη (μέσω ΖΟΟΜ), Επίκουρη Καθηγήτρια Κλασικών Σπουδών Πανεπιστήμιο Massey, Νέα Ζηλανδία
Alejandro Valverde García, Καθηγητής Κλασικών Σπουδών στο IES Santísima Trinidad της Baeza, Ισπανία
Παναγιώτης Τιμογιαννάκης, Κριτικός Κινηματογράφου

Θα υπάρχει ταυτόχρονη διερμηνεία (Ελληνικά-Αγγλικά)

Εισιτήρια:

Γενική είσοδος: 7€

Ηλεκτρονική προπώληση εδώ

Ο Κώστας Γαβράς έχει σκηνοθετήσει είκοσι ταινίες και αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ευρωπαίους σκηνοθέτες της γενιάς του. Επιπλέον, επέδρασε καταλυτικά στη διαμόρφωση της σύγχρονης πολιτικής συνείδησης στον κόσμο μας. Τα τελευταία 30 χρόνια παρακολουθεί την πορεία της Ταινιοθήκης της Ελλάδος και διαβουλεύεται με τους διευθύνοντες για κομβικά ζητήματα της πορείας του Ιδρύματος. Η εκλογή του είναι το επιστέγασμα της βαθιάς φιλίας και υποστήριξης που έχει επιδείξει προς την Ταινιοθήκη όλα αυτά τα χρόνια.

Credits φωτογραφιών: Vangelis Patsialos – Βαγγέλης Πατσιαλός

Τον φόρο τιμής για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Μίκη Θεοδωράκη, θα ανοίξουν τα Μουσικά Σύνολα της ΕΡΤ με μία μοναδική συναυλία. Ένα σύνολο της Ορχήστρας Σύγχρονης Μουσικής της ΕΡΤ, υπό τη διεύθυνση του Γιώργου Αραβίδη, θα ερμηνεύσει πασίγνωστες κινηματογραφικές μελωδίες του συνθέτη.

Για την έναρξη θα διατεθεί περιορισμένος αριθμός προσκλήσεων από το Δεύτερο και το Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ αποκλειστικά για τους ακροατές τους.

Ο Θεοδωράκης στον κινηματογράφο

«Ο Μίκης Θεοδωράκης, συνθέτης με ταλέντο και παιδεία ευρωπαϊκή -έγραψε μουσική μπαλέτου, μουσική για το θέατρο, για την αρχαία τραγωδία- με μαθητεία στη βυζαντινή μουσική και πρώιμα αφυπνισμένη πολιτική συνείδηση, αρχίζει να ενδιαφέρεται για την κινηματογραφική μουσική το 1953», –Αγλαΐα Μητροπούλου, ιδρύτρια της ΤτΕ.

Το πολιτικό στοιχείο έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στις κινηματογραφικές συνθέσεις του Θεοδωράκη με σημαντικά παραδείγματα: την ταινία του Αλέκου Αλεξανδράκη, «Συνοικία το όνειρο» (1961) -ένα εγχείρημα των διανοούμενων της Αριστεράς να καταγγείλουν τις κοινωνικές ανισότητες και την άναρχη δόμηση στην πρωτεύουσα∙ τις εμβληματικές πολιτικές ταινίες «Ζ» και «Κατάσταση Πολιορκίας» (1969- 1973), στις οποίες αποτυπώνονται μουσικά τα βιώματα του Θεοδωράκη από την εξορία και τις διώξεις που εξαπέλυσε η δικτατορία των συνταγματαρχών.

Το πρόγραμμα

Πέμπτη, 26/6

20:30 Συναυλία Συνόλου της Ορχήστρας Σύγχρονης Μουσικής της ΕΡΤ με κινηματογραφικές μελωδίες του Μίκη Θεοδωράκη. Διευθύνει ο Γιώργος Αραβίδης

Γιώργος Παπαχριστούδης / ενορχήστρωση – πιάνο

Δημήτρης Κουφογιώργος / κιθάρα

Γιάννης Σταματογιάννης – μπουζούκι

Βασίλης Καραχούτης / ηλεκτρικό μπάσο

Νίκος Κασσαβέτης/ ντραμς

Γιώργος Τσιατσούλης / ακορντεόν

Αριάδνη Πόλκα / τσέλο

21:30 «Αλέξης Ζορμπάς» (1964, 142’)

Σκηνοθεσία: Μιχάλης Κακογιάννης

Ηθοποιοί: Anthony Quinn, Alan Bates, Ειρήνη Παπά, Lila Kedrova, Γιώργος Φούντας, Σωτήρης Μουστάκας, Άννα Κυριακού, Ελένη Ανουσάκη

Παρασκευή, 27/6

21:00 «Φαίδρα» (1962, 115’)

Σκηνοθεσία: Ζιλ Ντασέν

Ηθοποιοί: Μελίνα Μερκούρη, Anthony Perkins, Raf Vallone, Elizabeth Ercy, Τζαβάλας Καρούσος, Ζωρζ Σαρρή, Ανδρέας Φιλιππίδης

23:15 «Ταξιδεύοντας με τον Μίκη» (2017, 87’)

Σκηνοθεσία: Αστέρης Κούτουλας

Εμφανίζονται: Μίκης Θεοδωράκης, Sandra von Ruffin, Στάθης Παπαδόπουλος, Rafika Chawishe

Παρουσία του σκηνοθέτη Αστέρη Κούτουλα

Σάββατο, 28/6

21:00 «Z» (1969, 127’)

Σκηνοθεσία: Κώστας Γαβράς

Ηθοποιοί: Yves Montand, Jean-Louis Trintignant, Ειρήνη Παππά, Jacques Perrin, François Périer, Charles Denner, Pierre Dux, Georges Géret, Renato Salvatori

23:15 «Εύα» (1953, 83’)

Σκηνοθεσία: Μαρία Πλυτά

Ηθοποιοί: Αλέκος Αλεξανδράκης, Νίνα Σγουρίδου, Μάνος Κατράκης, Αλίκη Γεωργούλη, Ντίνος Ηλιόπουλος, Σμάρω Βεάκη

Κυριακή, 29/6

21:00 «Κατάσταση πολιορκίας» (1972, 130’)

Σκηνοθεσία: Κώστας Γαβράς

Ηθοποιοί: Yves Montand, Renato Salvatori, Jacques Weber, O.E. Hasse, Jean-Luc Bideau

23:15 «Συνοικία το Όνειρο» (1961, 95’)

Σκηνοθεσία: Αλέκος Αλεξανδράκης

Ηθοποιοί: Αλέκος Αλεξανδράκης, Αλίκη Γεωργούλη, Αλέκα Παϊζη, Μάνος Κατράκης, Σαπφώ Νοταρά, Σπύρος Μουσούρης

Χορηγός Επικοινωνίας: ΕΡΤ

Επιμέλεια: Χρύσα Αβούρη

Λόλα, 90’, Jacques DEMY (1961)

Στη Νάντη της Γαλλίας, ένας νεαρός άντρας ζει άσκοπα τη ζωή του, μέχρι που ξανασυναντά τη Λόλα, μία χορεύτρια καμπαρέ που γνώριζε από παλιά. Την ερωτεύεται, ωστόσο η Λόλα σκέφτεται ακόμα τον πρώην εραστή της, που την εγκατέλειψε πριν επτά χρόνια. Ο άντρας μπλέκει σε μία υπόθεση λαθρεμπορίας διαμαντιών στην προσπάθειά του να πλουτίσει.

Η Λόλα, πρώτη ταινία του Jacques Demy, εκτυλίσσεται σαν ένα συναισθηματικό και ποιητικό παραμύθι που διαδραματίζεται στην πόλη της Νάντης, μέσα από ένα θαυμάσιο παιχνίδι άσπρου και μαύρου, όπου ο σκηνοθέτης αποκαλύπτει τις θεματικές και αισθητικές προθέσεις του έργου του, προσφέροντας στην Anouk Aimée έναν από τους πιο εμβληματικούς της ρόλους.

Anouk Aimée

Η Γαλλίδα ηθοποιός Anouk Aimée, το πραγματικό όνομα της οποίας ήταν Françoise Dreyfus, γεννήθηκε στις 27 Απριλίου 1932 στο Παρίσι. Μεγάλωσε μακριά από τους γονείς της, στο Charente, για να γλιτώσει από τις μαζικές συλλήψεις των Εβραίων κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Επιστρέφοντας στο Παρίσι, την εντόπισε τυχαία ο σκηνοθέτης Henri Calef, ο οποίος της πρότεινε το ρόλο της Anouk στην ταινία La Maison sous lamer (1947). Διατήρησε το όνομα του χαρακτήρα της, Anouk, ως σκηνικό ψευδώνυμο, ενώ το “Aimée” της το έδωσε ο ποιητής Jacques Prévert, τον οποίο γνώρισε στα γυρίσματα της ημιτελούς ταινίας La Fleur de l’âge του Marcel Carné.

Η καριέρα της ξεκίνησε σε πολύ νεαρή ηλικία, με μια σειρά από ταινίες. Το 1960, ο Federico Fellini την επέλεξε για τον ρόλο της Maddalena στην ταινία LaDolceVita και για τον ρόλο της Luisaστο8 ½ (1963). Αναδείχθηκε σε διεθνή σταρχάρη στον πρωταγωνιστικό της ρόλο στην ταινία Ένας άνδρας, μια γυναίκα (1966) του Claude Lelouch, η οποία της χάρισε τη Χρυσή Σφαίρα καλύτερης ηθοποιού σε δραματική ταινία και υποψηφιότητα για Όσκαρ Καλύτερης Γυναικείας Ερμηνείας. Έφυγε από τη ζωή στις 18 Ιουνίου 2024, στο Παρίσι, σε ηλικία 92 ετών.

Πληροφορίες

Πέμπτη, 19 Ιουνίου 2025, στις 20:30
Κινηματογράφος Λαϊς
Ταινιοθήκη της Ελλάδος – Ιερά Οδός 48, Αθήνα

Εισιτήρια στo ταμείo του κινηματογράφου (6 ευρώ, 5 ευρώ για τους κατόχους της κάρτας ClubIFG)

Το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί με μία ημερίδα, την Τρίτη 3 Ιουνίου, αφιερωμένη στις προκλήσεις της σύγχρονης ευρωπαϊκής κινηματογραφικής παραγωγής. Μέσα από δύο ανοιχτές συζητήσεις, προσκεκλημένοι από το εξωτερικό θα συνομιλήσουν με εγχώριους κινηματογραφιστές, παραγωγούς και θεσμικούς παράγοντες για τη σημασία της στήριξης των εθνικών κινηματογραφιών και των μεθόδων χρηματοδότησής τους σε διαφορετικές χώρες της Ευρώπης.

Τα Βραβεία ‘Ιρις 2025 θα απονεμηθούν την Τετάρτη 11 Ιουνίου στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, με οικοδεσπότη τον ηθοποιό Δημήτρη Δημόπουλο, σε σκηνοθεσία του Παναγιώτη Φαφούτη.

Ας δούμε το πρόγραμμα:

Τετάρτη 28 Μαΐου

Αίθουσα Α

19:30 «Θολός Βυθός» της Ελένης Αλεξανδράκη (90’)

21:15 «Υπάρχω» του Γιώργου Τσεμπερόπουλου (130’)

Αίθουσα Β

20:00 Μικρού Μήκους Σπουδαστικές Ταινίες (100’):

«Απαρατάτεμε» της Μένης Τσιλιανίδου

«Αχέροντας» της Κωνσταντίνας Παπαδοπούλου

«Dracaena» των Σοφίας Πριόβολου και Ιωάννη Παναγιωτίδη

«Πίτυλος» της Γαλάτειας Λαγουτάρη

«Ποπ» της Λίνας Κουντουρά

22:00 “Luna Park” του Florenc Papas (100’)

Πέμπτη 29 Μαΐου

Αίθουσα Α

19:00 Μικρού Μήκους Ντοκιμαντέρ (70’):

«Άσκοπη Μετακίνηση» της Νικολέτας Λεούση

«Αυτό που ζητάμε από ένα άγαλμα είναι να μην κινείται» της Δάφνης Χαιρετάκη

«Ο Τελάλης» του Βαγγέλη Πυρπύλη

20:20 «Αρκάντια» του Γιώργου Ζώη (100’)

22:00 «Λούλα LeBlanc» του Στέργιου Πάσχου (95’)

Αίθουσα Β

20:00 «Η επιστροφή/The Return» του Umberto Pasolini (115’)

22:00 «Λεσβία» της Τζέλης Χατζηδημητρίου (80’)

Παρασκευή 30 Μαΐου

Αίθουσα Β

19:30 «Σε μια Άγνωστη Χώρα/To a Land Unknown» του Mahdi Fleifel (105’)

21:30 «Κυνήγι» του Χρήστου Πυθαρά (75’)

Σάββατο 31 Μαΐου

Αίθουσα Α

19:00 Ταινίες Μικρού Μήκους (70’):

«Γκέκας» του Δημήτρη Μουτσιάκα

«Φοίβη» της Βαγγελιώς Σουμέλη

“Honeymoon” του Άλκι Παπασταθόπουλου

20:20 «Μαλδίβες» του Daniel Bolda (80’)

22:00 «Κιούκα, πριν το τέλος του καλοκαιριού» του Κωστή Χαραμουντάνη (105’)

Αίθουσα Β

20:00 «Ο Κόκκινος Δάσκαλος» του Στέλιου Χαραλαμπόπουλου (100’)

22:00 Ταινίες Μικρού Μήκους (85’)

“MJ” του Γιώργου Φουρτούνη

«Αυτό που δεν ήξερε η Μαίρη» της Κωνσταντίνας Κοτζαμάνη

Κυριακή 1 Ιουνίου

Αίθουσα Α

19:30 «Το Ποτάμι» του Χάρη Ραφτογιάννη (95’)

21:15 «Αγαπούσε τα λουλούδια περισσότερο» του Γιάννη Βεσλεμέ (85’)

Αίθουσα Β

19:30 Μικρού Μήκους Animation (25’):

«Ανοιχτά Φτερά» των Ταξιάρχη Δεληγιάννη και Βασίλη Τσιουβάρα

«Η Ζωή και το Έργο του Γιαννούλη Χαλεπά» της Ζίνας Παπαδοπούλου

“Underground” του Γιάννη Χριστοφόρου

«Πανελλήνιον» των Σπύρου Μαντζαβίνου και Κώστα Ανταραχά (80’)

21:30 «Κρέας» του Δημήτρη Νάκου (100’)

Δευτέρα 2 Ιουνίου

Αίθουσα Α

19:30 «Ο Νόμος του Μέρφι» του Άγγελου Φραντζή (130’)

22:00 “Wishbone” της Πέννυς Παναγιωτοπούλου (125’)

Αίθουσα Β

20:00 «Αδέσποτα Κορμιά» της Ελίνας Ψύκου (110’)

22:00 “Tack” της Βάνιας Τέρνερ (95’)

Τρίτη 3 Ιουνίου

Αίθουσα Α

19:00 Ανοιχτή Συζήτηση

Εισιτήρια: 6 ευρώ γενική είσοδος

Ταινιοθήκη της Ελλάδας, Μεγ. Αλεξάνδρου 136, Αθήνα

Το τριήμερο αυτό αφιέρωμα φιλοδοξεί να αναδείξει το έργο αποκατάστασης των ταινιοθηκών και των εργαστηρίων τους, τη στενή συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών αρχείων, τη σύνδεσή τους με το φεστιβάλ Cinema Ritrovato της Ταινιοθήκης της Μπολόνια και βέβαια τις προοπτικές που ανοίγονται με την ίδρυση του υπερσύγχρονου Εργαστηρίου Ψηφιακής Αποκατάστασης Ταινιών της Ταινιοθήκης της Ελλάδος.

Εκλεκτοί καλεσμένοι από τα πέντε αρχεία θα προλογίσουν τις ταινίες και το Σάββατο 12/4 (στο Ινστιτούτο Γκαίτε, 12 μ.μ.) θα συμμετάσχουν σε ένα στρογγυλό τραπέζι με θέμα την διαχείριση της κινηματογραφικής κληρονομιάς.

Θα προβληθούν oι ταινίες: «Μήδεια» του Pier Paolo Pasolini με τη Μαρία Κάλλας, «Η Παναγία της Κρουαζέτ» του Daniel Schmid, «Ξαβιέρ» του Manuel Mozos, «Ενέδρα» του Živojin Pavlović αλλά και το «Χάππυ Νταίη» του Παντελή Βούλγαρη, το πρώτο επίτευγμα του νεοσύστατου Εργαστηρίου Ψηφιακής Αποκατάστασης Ταινιών της Ταινιοθήκης της Ελλάδος και πρώτο έγχρωμο φιλμ που αποκαθίσταται από την ΤΤΕ, το οποίο στο αφιέρωμα παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην αποκατεστημένη κόπια της ταινίας σε 35mm.

Η προβολή του Χάππυ Νταίη θα είναι δωρεάν για το κοινό.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 11/4

21:00 Χάππυ Νταίη / Happy Day (1976, 105’)

Σκηνοθεσία: Παντελής Βούλγαρης
Ηθοποιοί: Γιώργος Μοσχίδης, Ζωρζ Σαρρή, Σταύρος Καλάρογλου

Είσοδος μόνο με προσκλήσεις. Θα προηγηθεί κοκτέιλ στις 19.00.

ΣΑΒΒΑΤΟ 12/4

18:00 Η Παναγία της Κρουαζέτ / Notre Dame de la Croisette (1981, 59’)

Σκηνοθεσία: Daniel Schmid
Ηθοποιοί: Bulle Ogier, Kyra Nijinsky, Bob Rafelson

Εισηγείται ο Nicola Ricordel.

19:30 Ξαβιέρ / Xavier (1991-2001, 91’)

Σκηνοθεσία: Manuel Mozos
Ηθοποιοί: Pedro Hestnes, Isabel Ruth, Cristina Carvalhal

Εισηγείται η Inês Viana.

21:30 Μήδεια / Medea (1969, 110’)

Σκηνοθεσία: Pier Paolo PasoliniΗθοποιοί Ηθοποιοί: Maria Callas, Massimo Girotti, Laurent Terzieff

Εισηγείται η Cecilia Cenciarelli.

ΚΥΡΙΑΚΗ 13/419:30

Ενέδρα / Zaseda / The ambush (1969, 76’)

Σκηνοθεσία: Živojin PavlovićΗθοποιοί Ηθοποιοί: Milena Dravić, Ivica Vidović, Severin Bjelić

Εισηγείται ο Aleksandar Erdeljanović.

21:30 Χάππυ Νταίη / Happy Day (1976, 105’)

Σκηνοθεσία: Παντελής Βούλγαρης Ηθοποιοί: Γιώργος Μοσχίδης, Ζωρζ Σαρρή, Σταύρος Καλάρογλου

Εισηγείται η Ηλέκτρα Βενάκη.

Αναλυτικά όλες οι πληροφορίες για τις ταινίες και τα εισιτήρια για τις προβολές, εδώ.

Οι Ταινιοθήκες της Ελλάδος, της Πορτογαλίας και της Ισπανίας γιορτάζουν τα 50 χρόνια από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, με ένα μεγάλο αφιέρωμα στις 13 με 19 Μαρτίου 2025 στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος.

Θα προβληθούν 24 εμβληματικές ταινίες μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ από τις τρεις χώρες, ταινίες σπουδαίων δημιουργών, όπως ο Θόδωρος Αγγελόπουλος, ο Κάρλος Σάουρα, ο Πέδρο Κόστα, ο Μανοέλ ντι Ολιβέιρα, ο Ζοάο Σεζάρ Μοντέιροκαι ο Πέδρο Αλμοδόβαρ, που γυρίστηκαν μετά την πτώση των δικτατοριών (κάποιες από αυτές και πριν), σηματοδοτώντας μία νέα εποχή στον κινηματογράφο και την κοινωνία. Το πλούσιο πρόγραμμα περιλαμβάνει συζητήσεις, εκλεκτούς καλεσμένους, που θα προλογίσουν τις προβολές και ένα στρογγυλό τραπέζι.

Το αφιέρωμα πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τραπέζης, τις Πρεσβείες της Ισπανίας και της Πορτογαλίας στην Αθήνα, το Ινστιτούτο Καμόες καιτην Ισπανική Υπηρεσία Διεθνούς Συνεργασίας για την Ανάπτυξη, με την υποστήριξη του ΕΚΚΟΜΕΔ και του Ινστιτούτου Θερβάντες.

Πενήντα χρόνια μεταπολίτευση, πενήντα χρόνια ελεύθερος κινηματογράφος. Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία

Στην Ελλάδα, η πτώση της Χούντας το 1974 συνέπεσε με την Επανάσταση των Γαριφάλων στην Πορτογαλία που ανέτρεψε το καθεστώς του Estado Novo. Μόλις έναν χρόνο αργότερα, το 1975, πεθαίνει ο Φράνκο, τερματίζοντας μια πολύχρονη, αμείλικτη δικτατορία στην Ισπανία.
Το κινηματογραφικό αφιέρωμα εξετάζει το αποτύπωμα αυτών των σημαντικών πολιτικών αλλαγών τόσο σε ταινίες μυθοπλασίας όσο και τεκμηρίωσης (ντοκιμαντέρ) στην Ελλάδα και στις δύο χώρες της Ιβηρικής Χερσονήσου και περιλαμβάνει περίπου ισάριθμες ταινίες από τις τρεις χώρες με άξονα τη θεματική αυτή. Μέρος του προγράμματος θα προβληθεί εντός του 2025 ή στις αρχές του 2026 στην Ταινιοθήκη της Ισπανίας (Filmoteca Espanola) και την Ταινιοθήκη της Πορτογαλίας (Cinemateca Portuguesa).

Το Σάββατο 15 Μαρτίου στις 12.30 μ.μ., στην Ταινιοθήκη, θα διοργανωθεί συζήτηση στρογγυλής τράπεζας. Συνομιλούν οι: Μαρία Κομνηνού, Πρόεδρος του ΔΣ, Ταινιοθήκη της Ελλάδος, Valeria Camporesi, Διευθύντρια της Ταινιοθήκης της Ισπανίας, José Manuel Costa, πρώην Διευθυντής της Ταινιοθήκης της Πορτογαλίας, καθηγητής και ιστορικός κινηματογράφου, Αθηνά Καρτάλου-Αντούκου, Γενική Διευθύντρια Κινηματογράφου ΕΚΚΟΜΕΔ και Κωστής Κορνέτης, Επίκουρος Καθηγητής Ιστορίας, Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Μαδρίτης, Επιτροπή για τα 50 Χρόνια Ισπανικής Δημοκρατίας.
Συντονισμός: Ιουλία Μέρμηγκα, Δρ. Πολιτισμικών και Κινηματογραφικών Σπουδών
Θα υπάρχει δυνατότητα ταυτόχρονης διερμηνείας (ελληνικά, αγγλικά).

Το κινηματογραφικό αφιέρωμα συνομιλεί με την έκθεση του ΜΙΕΤ «1967 -1974 ΚΟΥΛΤΟΥΡΕΣ ΣΕ ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗ / ΖΩΗ – ΤΕΧΝΗ – ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ» που συνεχίζεται έως τις 16 Απριλίου στο Μέγαρο Εϋνάρδου (Αγ. Κωνσταντίνου 20. Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα – Παρασκευή: 10.00 – 17.00, Σάββατο: 11.00-15.00). Στην έκθεση, που το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης διοργανώνει σε συνεργασία με τα Γενικά Αρχεία του Κράτους και το Αρχείο της ΕΡΤ, παρουσιάζονται τεκμήρια και έργα τέχνης από τις πλούσιες συλλογές τους, τα οποία αποτυπώνουν γλαφυρά όχι τόσο την ιστορία της περιόδου όσο την ιδεολογική περιπέτεια της νεοελληνικής κοινωνίας τα ταραγμένα εκείνα χρόνια.

Η έναρξη του αφιερώματος για το κοινό θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη, 13 Μαρτίου και ώρα 19:00 στην Ταινιοθήκη Ελλάδος. Θα προβληθεί η ταινία «Ο θίασος» του Θόδωρου Αγγελόπουλου και θα προλογίσει η Μαρία Κομνηνού. Η έναρξη του αφιερώματος για τις δύο προσκεκλημένες χώρες (είσοδος μόνο με προσκλήσεις) θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 14 Μαρτίου: η Valeria Camporesi θα προλογίσει την ταινία «Θρέψε κοράκια», ενώ ο José Manuel Costa θα εισαγάγει Τα πράσινα χρόνια». Χαιρετισμό θα απευθύνουν: ο Πρέσβης της Ισπανίας στην Ελλάδα, κ. Jorge Manuel Domecq Fernández de Bobadilla, ο Πρέσβης της Πορτογαλίας στην Ελλάδα, κ. Rui Macieira, και η Πρόεδρος του ΔΣ της Ταινιοθήκης της Ελλάδος, Μαρία Κομνηνού.

Ελληνικές ταινίες

Πρόσωπο με πρόσωπο (1966), Ροβήρος Μανθούλης
Ευδοκία (1971), Αλέξης Δαμιανός
Μετά σαράντα μέρες (1972), Φρίντα Λιάππα (μικρού μήκους)
Μέγαρα (1974), Σάκης Μανιάτης, Γιώργος Τσεμπερόπουλος (ντοκιμαντέρ)
Οι τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας (1974), Νίκος Παναγιωτόπουλος
Ο θίασος (1975), ΘόδωροςΑγγελόπουλος
Χάππυ Νταίη (1976), Παντελής Βούλγαρης
Μια ζωή σε θυμάμαι να φεύγεις (1977), Φρίντα Λιάππα (μεσαίου μήκους)
Ένα τραγούδι δε φτάνει (2003), Ελισάβετ Χρονοπούλου
Εμείς, όχι εγώ (2023), Σταύρος Στάγκος (ντοκιμαντέρ)

Επιμέλεια: Μαρία Κομνηνού

Ισπανικές ταινίες

Τραγούδια για μετά τον πόλεμο /Canciones para después de una guerra (1973), Basilio Martín Patino (ντοκιμαντέρ)
Θρέψε κοράκια / Cría cuervos (1976), Carlos Saura
Η απομάγευση/ El desencanto(1976), Jaime Chávarri (ντοκιμαντέρ)
Χάρτινες τίγρεις/ Tigres de papel (1977), Fernando Colomo
Το έγκλημα στην Κουένκα/ El crimen de Cuenca (1980), Pilar Miró
Οι άγιοι αθώοι / Los santos inocentes (1984), Mario Camus
Παράλληλες Μητέρες / Madres paralelas (2021), Pedro Almodóvar

Επιμέλεια: Κάρλος Ρεβιριέγκο

Πορτογαλικές ταινίες

Τα πράσινα χρόνια/ Os Verdes Anos (1963), Paulo Rocha
Τραζ-οζ-Μόντες / Trás-os-Montes (1976), António Reis, Margarida Cordeiro (Docufiction)
Οι καλοί άνθρωποι της Πορτογαλίας / Bom Povo Português (1980), Teresa Sá, Rui Simões (ντοκιμαντέρ)
Το αίμα/ O Sangue (1989), Pedro Costa
Αναμνήσεις από το κίτρινο σπίτι / Recordações da Casa Amarela (1989), João César Monteiro
“Όχι” ή η μάταιη δόξα της διαταγής / Non’, ou A VãGlróia de Mandar (1990), Manoel de Oliveira
Η ακτή που σιγοψιθυρίζει / A costa dos murmurios (2004), Margarida Cardoso

Επιμέλεια: Ζοζέ Μανουέλ Κόστα

Η πλειονότητα των ταινιών του αφιερώματος θα παιχτούν με αγγλικούς υπότιτλους.

Οι προβολές των ταινιών «Τα πράσινα χρόνια» και «Θρεψε κοράκια» που την Παρασκευή 14 Μαρτίου θα παιχτούν μόνο με προσκλήσεις. Θα επαναληφθούν για το κοινό την Παρασκευή 14 Μαρτίου στις 22:00 (αλλά στην αίθουσα Β) για «Τα πράσινα χρόνια» και την Τετάρτη 19 Μαρτίου στις 19:15 για το «Θρέψε κοράκια» το οποίο θα προλογίσει η Elena Pérez-Villanueva del Caz, Σύμβουλος της Πρεσβείας της Ισπανίας.

Το Σάββατο 15 Μαρτίου, στις 19.15, η προβολή της ταινίας «Χάρτινες τίγρεις» θα πραγματοποιηθεί παρουσία του σκηνοθέτη Fernando Colomo, ενώ στις 21:45 την ταινία «Το έγκλημα στην Κουένκα» θα προλογίσει ο Carlos Riveriego. Την ίδια μέρα στις 20:00, την «Απομάγευση» θα εισαγάγει ο Κωστής Κορνέτης.

Την Κυριακή 16 Μαρτίου στις 19:00, την ταινία «“Όχι” ή η μάταιη δόξα της διαταγής» θα προλογίσει ο José Manuel Costa. Την Δευτέρα 17 Μαρτίου στις 19:30, η ηθοποιός Νένα Μεντή θα εισαγάγει τις δύο ταινίες της Φρίντα Λιάππα «Μια ζωή σε θυμάμαι να φεύγεις» και «Μετά σαράντα μέρες».

Την Τρίτη 18 Μαρτίου, οι ταινίες «Μέγαρα» (19:00) και «Εμείς, όχι εγώ» (21:00) θα προβληθούν παρουσία των σκηνοθετών Γιώργου Τσεμπερόπουλου και Σταύρου Στάγκου αντίστοιχα. Παρούσα θα είναι και η σκηνοθέτης Ελισάβετ Χρονοπούλου στη παρουσίαση της ταινίας της «Ένα τραγούδι δε φτάνει» την Τετάρτη 19 Μαρτίου, στις 19:00.

Το ιστορικό πλαίσιο

Ο καθηγητής Κωστής Κορνέτης, συνοψίζει στο προλογικό του σημείωματον ορυμαγδό πολιτικών αλλαγών στις τρεις χώρες, που δημιούργησε τρία μοναδικά «μονοπάτια» προς τη δημοκρατία:

«Στην Πορτογαλία, η Επανάσταση των Γαριφάλων το 1974 ανέτρεψε το καθεστώς του Estado Novo, αλλά άφησε ανοιχτό το ερώτημα αν η χώρα θα προχωρούσε προς μια φιλελεύθερη κοινοβουλευτική δημοκρατία ή θα υιοθετούσε σοβιετικού τύπου καθεστώς. Η εσωτερική πίεση και οι εξαντλητικοί πόλεμοι στις αποικίες ήταν καταλυτικοί παράγοντες στην αλλαγή του καθεστώτος.

Στην Ελλάδα, η πτώση της Χούντας το 1974, αν και σχετίζεται με την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, είναι περισσότερο αποτέλεσμα της εσωτερικής διάσπασης της στρατιωτικής ηγεσίας και της άρσης της υποστήριξής της προς το καθεστώς. Οι εσωτερικές αντιφάσεις και η κοινωνική πίεση αποτέλεσαν τις βασικές αιτίες της κατάρρευσης του δικτατορικού καθεστώτος – ενώ βέβαια είχε μεσολαβήσει έξι μήνες πρίν η εξέγερση του Πολυτεχνείου.

Στην Ισπανία, η μετάβαση από τον Φράνκο πραγματοποιήθηκε μετά το θάνατό του δικτάτορα το 1975, σε συνδυασμό με τη σοβαρή αμφισβήτηση του καθεστώτος από τους Βάσκους αυτονομιστές της ETA. Η δολοφονία του προαλειφόμενου για διαδόχου Καρέρο Μπλάνκο το 1973 και η αντίδραση της κοινωνίας ενάντια στην προοπτική συνέχισης του φρανκισμού επιτάχυναν τις πολιτικές μεταρρυθμίσεις που δρομολογήθηκαν από τον πρωθυπουργό Αντόλφο Σουάρεθ και το βασιλιά Χουάν Κάρλος».

Ο ελληνικός κινηματογράφος στη Μεταπολίτευση

Όπως σημειώνει στον κατάλογο του αφιερώματος η Μαρία Κομνηνού, Πρόεδρος της Ταινιοθήκης της Ελλάδος, στην χώρα μας «η άνθιση του νέου κινηματογράφου σημειώθηκε κατά την περίοδο της δικτατορίας, καθώς τόσο βετεράνοι όσο και νέοι σκηνοθέτες ένωσαν τις δυνάμεις τους με δημοσιογράφους, πανεπιστημιακούς και συγγραφείς που αγωνίζονταν ενάντια στο καταπιεστικό καθεστώς. Από το 1966, ο Ροβήρος Μανθούλης, με το «Πρόσωπο με πρόσωπο», είχε παρουσιάσει τις υποβόσκουσες συγκρούσεις μεταξύ των μικρομεσαίων στρωμάτων και της μεταπρατικής αστικής τάξης. Μέσα σε αυτό το κλίμα νέοι σκηνοθέτες, όπως ο Θόδωρος Αγγελόπουλος, η Φρίντα Λιάππα, ο Γιώργος Τσεμπερόπουλος και βετεράνοι, όπως ο Αλέξης Δαμιανός, δημιούργησαν ταινίες που είτε εξέφραζαν αλληγορικά την αντιθετική δημόσια σφαίρα είτε υιοθέτησαν τη μορφή του ντοκιμαντέρ του άμεσου κινηματογράφου, για να αναπαραστήσουν αγροτικές και φοιτητικές κινητοποιήσεις».

Ο Νέος Ελληνικός Κινηματογράφος εδραίωσε την ηγεμονία του στην ελληνική οθόνη την περίοδο 1974-81 μετά την πτώση της δικτατοριας. Το «Χάππυ Νταίη» του Παντελή Βούλγαρη δρομολογεί την επανεκτίμηση της σύγχρονης Ιστορίας. Με αφορμή τον εγκλεισμό του στη Γυάρο, επανεξετάζει την περίπτωση της Μακρονήσου όπου εξορίστηκαν και βασανίστηκαν κομμουνιστές, δημιουργώντας ένα σουρεαλιστικό σκηνικό για να αφηγηθεί το μαρτύριό τους.

Ο Αγγελόπουλος, στον «Θίασο» αναθεωρεί τον τρόπο ανάγνωσης της πρόσφατης ιστορίας και χρησιμοποιεί το μοντάζ και το ντεκουπάζ για να δημιουργήσει «διαλεκτικές εικόνες». Η ταινία αποτελεί και το ορόσημο της καταξίωσης του ΝΕΚ, γιατί μετά την προβολή της στο Φεστιβάλ των Καννών οδήγησε στην κατάταξη του Αγγελόπουλου στην χωρία των σπουδαιότερων διεθνών δημιουργών (auteur).

Η Φρίντα Λιάππα, στις ταινίες της πραγματεύεται την ιδέα θηλυκότητας και τελικά ο Γκοντάρ αντικαθίσταται από τον μαρξισμό. Ο Νίκος Παναγιωτόπουλος, δίνει τη δική του σατιρική εκδοχή της «διακριτικής γοητείας της ελληνικής αστικής τάξης» με αριστοτεχνικό τρόπο. Δύο νεότεροι σκηνοθέτες, η Ελισάβετ Χρονοπούλου και ο Σταύρος Στάγκος, δίνουν τις δικές τους πρόσφατες εκδοχές για τις επιπτώσεις της δικτατορίας, η πρώτη με μια μυθοπλασία βασισμένη σε ένα σενάριο που εμπνέεται από τον εγκλεισμό της μητέρας της και τις επιπτώσεις στην οικογένειά της και η δεύτερη με ένα ντοκιμαντέρ που βασίζεται σε συστηματική έρευνα για τους πρωταγωνιστές της εξέγερσης του Πολυτεχνείου».

Ο κινηματογράφος στην Ισπανία μετά τον Φράνκο

Σύμφωνα με τον Κάρλος Ρεβιριέγκο, η επιλογή των ισπανικών ταινιών του αφιερώματος «επικεντρώνεται σε εκείνες τις παραγωγές που ασχολούνται με τα γεγονότα της ισπανικής πολιτικής μετάβασης, είτε σε χρόνο προγενέστερο των ιστορικών γεγονότων είτε μετά το τέλος της δικτατορίας.
Παρουσιάζουν μια ορισμένη ποικιλομορφία αισθητικών προσεγγίσεων από την περίοδο μεταξύ 1973 και 1984, οι οποίες κατά κάποιον τρόπο προτείνουν τόσο μια ιστορική αποτύπωση και κοινωνική αντανάκλαση της εποχής τους, όσο και μια έκφραση των «απελευθερωμένων» εικόνων του ισπανικού κινηματογράφου, ο οποίος βεβαίως είχε ήδη αρχίσει την ιδιαίτερη μετάβασή του στη δεκαετία του 1960 με τον λεγόμενο «Νέο Ισπανικό Κινηματογράφο».

Σκηνοθέτες, όπως ο Μπαζίλιο Μαρτίν Πατίνο και ο Κάρλος Σάουρα ανήκαν σε αυτή την ομάδα εξαιρετικών δημιουργών που επέδειξαν κριτική στάση απέναντι στο καθεστώς, αν και πάντα εκ των έσω, και πρότειναν μια αισθητική στροφή μακριά από την εσωστρεφή εθνική κουλτούρα προς έναν πιο «ευρωπαϊκό» κινηματογράφο.

Ντοκιμαντέρ όπως το «Τραγούδια για μετά τον πόλεμο», που πρόσφατα αποκαταστάθηκε από την Ταινιοθήκη της Ισπανίας, και «H απομάγευση», συμπυκνώνουν το πνεύμα μιας χώρας που αναπολεί με ειρωνεία τις επίσημες πολιτιστικές εικόνες (δηλαδή τις προπαγανδιστικές ειδήσεις, τη μεταπολεμική λαϊκή μουσική και τους ποιητές του καθεστώτος) την ίδια στιγμή που την απεικονίζουν στην παρακμή της. Η Σεσίλια Μπαρτολομέ και η Πιλάρ Μιρό, σπουδάστριες στην Επίσημη Σχολή Κινηματογράφου (Escuela Oficial de Cinematografía), ήταν μερικές από τις λίγες γυναίκες της κινηματογραφικής βιομηχανίας, το έργο των οποίων αναδείχθηκε ως ένδειξη του ραγδαία εξελισσόμενου ρόλου της γυναίκας στην Ισπανία από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 έως τη δεκαετία του 1980.

Η περίπτωση του «Εγκλήματος της Κουένκα» της Μιρό έγινε ένα από τα πολύ σπάνια παραδείγματα λογοκρισίας ήδη στη δημοκρατία, γνωστή ως «υπόθεση Μιρό». Χρόνια αργότερα ακολούθησε ο «νομός Μιρό» σχετικά με τους κανονισμούς και τις επιδοτήσεις στον κινηματογραφικό κλάδο, όταν η σκηνοθέτιδα διορίστηκε το 1982 διευθύντρια του Ινστιτούτου Κινηματογράφου και Οπτικοακουστικών Τεχνών (ICAA). Αυτές οι πολιτικές δημιούργησαν ένα μοντέλο εθνικού κινηματογράφου που θα αποτελούσε τη βάση του κινηματογράφου που θα ακολουθούσε, όπως η διεθνής επιτυχία του Μάριο Καμού με το «Οι άγιοι αθώοι».

Το νέο πορτογαλικό σινεμά μετά την πτώση της δικτατορίας

Ο Ζοζέ Μανουέλ Κόστα αναφερόμενος στον βασικό στόχο αυτού του κοινού προγράμματος, εξηγεί πως η επιλογή δεν επικεντρώνεται τόσο στην αναπαράσταση των πολιτικών και κοινωνικών γεγονότων του 1974-75 –δηλαδή της πτώσης της δικτατορίας και της επακόλουθης επαναστατικής περιόδου- όσο στην άνθιση ενός νέου κινηματογράφου που αναπτύχθηκε μετά από αυτό το ιστορικό όριο. «Αυτό που επικαλούμαστε λοιπόν εδώ είναι το ξέσπασμα ενός μοναδικού και ιδιόμορφου κινηματογραφικού σύμπαντος, του οποίου η ίδια η ευθραυστότητα σε βιομηχανικό επίπεδο, σε συνδυασμό με ένα κρατικό πλέον σύστημα χρηματοδότησης απαλλαγμένο από περαιτέρω περιορισμούς, συχνά άνοιγε το δρόμο σε μεμονωμένες και ισχυρές καλλιτεχνικές εκφράσεις».

Το ταξίδι ξεκινά με ένα προγενέστερο έργο, τα «Πράσινα χρόνια» (1963) του Πάολο Ρόσα, μια ταινία-σύνορο, η οποία, ενώ γυρίστηκε ακόμα υπό τη δικτατορία, διαχώρισε ριζικά τον «παλιό» από τον «νέο» κινηματογράφο και άνοιξε το δρόμο για την άνθιση που επέτρεψε τελικά η κατάρρευση του καθεστώτος. Από εκεί μεταπηδάμε στο πλαίσιο μετά το 1974, πρώτα με τον Ρουί Σιμόες, με την οδυνηρή και καινοτόμο ανατομία της επαναστατικής περιόδου και της ορατής και λιγότερο ορατής πραγματικότητας που αποκάλυψε, και στη συνέχεια με τέσσερα μεγάλα δημιουργικά σύμπαντα, που αντιπροσωπεύουν διάφορες γενιές αυτού του άλλου κινηματογράφου. Όλοι τους σπουδαία παραδείγματα της εν λόγω ανθοφορίας, αυτό που κάνουν αυτοί οι δημιουργοί (Ρέις / Κορντέιρο, Mοντέιρο και Κόστα), πέρα από το ότι παρατηρούν τις νέες κοινωνικές συνθήκες, είναι πως σκάβουν βαθύτερα στην ίδια την ταυτότητα μιας χώρας που είχε από καιρό ξεθωριάσει, κάτω από τη ρητορική της δικτατορίας και το ξέσπασμα της επανάστασης.

Και αυτό ακριβώς κάνει κι ο Ολιβέιρα -εκπρόσωπος μιας παλαιότερης γενιάς στην οποία ο νέος κινηματογράφος απέτισε φόρο τιμής- στην τολμηρή αντι-ηρωική του διερεύνηση της συλλογικής πορτογαλικής μοίρας. Τέλος, η ταινία της Μαργαρίντα Καρντόσο μάς επαναφέρει στο βασικό άξονα της δικής μας ιστορίας που είναι η περίοδος του Αποικιακού Πολέμου (την οποία επίσης πραγματεύεται ο Ολιβέιρα), μέσα από το βλέμμα μιας σκηνοθέτίδας που εμβαθύνει στο ευρύτερο ζήτημα της θέσης της γυναίκας σε ένα τεταμένο και αυστηρά κανονικοποιημένο κοινωνικό πλαίσιο”.

Πληροφορίες

Εισιτήρια: 6 ευρώ (γενική είσοδος).
Η Ταινιοθήκη της Ελλάδας προσφέρει την δυνατότητα online κράτησης εισιτηρίων
Στην ιστοσελίδα της Ταινιοθήκης θα βρείτε σύντομα τα πάντα για το αφιέρωμα