Η περιβαλλοντική ζημιά ξεκινά πολύ πριν από την έναρξη μιας σύγκρουσης. Η συγκρότηση και συντήρηση στρατιωτικών δυνάμεων απαιτεί τεράστιους φυσικούς πόρους, όπως μέταλλα, σπάνιες γαίες, νερό και υδρογονάνθρακες. Ο έλεγχος κρίσιμων ορυκτών έχει εξελιχθεί σε βασικό στρατηγικό στόχο, όπως φαίνεται στις πολιτικές για την Ουκρανία και τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό.

Η διαρκής ετοιμότητα των στρατών συνεπάγεται εκτεταμένες εκπαιδεύσεις, που καταναλώνουν ενέργεια – κυρίως πετρέλαιο – με χαμηλή ενεργειακή απόδοση. Οι εκπομπές CO2 των μεγαλύτερων στρατών ξεπερνούν συνολικά εκείνες πολλών κρατών. Εκτιμάται ότι το 5,5% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου προέρχεται από τις ένοπλες δυνάμεις.

Οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις καλύπτουν μεταξύ 1% και 6% της παγκόσμιας χερσαίας επιφάνειας, συχνά σε οικολογικά ευαίσθητες περιοχές. Αν και ο περιορισμός της πρόσβασης μπορεί να ωφελήσει τη βιοποικιλότητα, σπάνια συζητείται αν αυτές οι εκτάσεις θα μπορούσαν να διαχειριστούν καλύτερα ως πολιτικά προστατευόμενες περιοχές.

Στρατιωτική δραστηριότητα και ρύπανση

Η εκπαίδευση και η δοκιμή όπλων προκαλούν εκπομπές ρύπων, διατάραξη τοπίων και θαλάσσιων οικοσυστημάτων, αλλά και χημική και ηχητική ρύπανση. Τα κατάλοιπα όπλων στις εκπαιδευτικές ζώνες αποτελούν βασική πηγή γνώσης για τους κινδύνους στην υγεία και το περιβάλλον.

Η συντήρηση και αντικατάσταση στρατιωτικού εξοπλισμού συνεπάγεται κόστη διάθεσης με σημαντικές περιβαλλοντικές συνέπειες. Ακόμη και τα συμβατικά όπλα προκαλούν προβλήματα όταν καταστρέφονται με καύση ή έκρηξη ή απορρίπτονται στη θάλασσα.

Η ελλιπής περιβαλλοντική εποπτεία έχει αφήσει πολλές χώρες με σοβαρά προβλήματα στρατιωτικής ρύπανσης που επηρεάζουν τη δημόσια υγεία. Νέοι ρυπαντές όπως τα PFAS εντοπίζονται πλέον σε ευρεία χρήση, όχι μόνο στους αφρούς κατάσβεσης πυρκαγιών αλλά και στα πυρομαχικά.

Έμμεσα, οι αυξημένες στρατιωτικές δαπάνες αποσπούν πόρους από την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προβλημάτων και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η ένταση μεταξύ κρατών δυσχεραίνει τη διεθνή συνεργασία για την κλιματική κρίση ή άλλες παγκόσμιες απειλές.

Περιβαλλοντικές επιπτώσεις κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων

Οι ίδιες οι συγκρούσεις διαφέρουν πολύ ως προς την επίδρασή τους στο περιβάλλον. Σε πολέμους υψηλής έντασης καταναλώνονται τεράστιες ποσότητες καυσίμων, αυξάνοντας τις εκπομπές CO2. Τα τρία πρώτα χρόνια της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία παρήγαγαν 230 εκατ. τόνους CO2 – όσο οι ετήσιες εκπομπές της Αυστρίας, Ουγγαρίας, Τσεχίας και Σλοβακίας μαζί.

Οι μαζικές μετακινήσεις οχημάτων προκαλούν καταστροφή ευαίσθητων τοπίων. Η χρήση εκρηκτικών σε αστικές περιοχές δημιουργεί τεράστιες ποσότητες μπάζων που μολύνουν αέρα και έδαφος, ενώ ζημιές σε βιομηχανικές μονάδες ή υποδομές ύδρευσης οδηγούν σε περαιτέρω ρύπανση.

Η απώλεια ενεργειακών υποδομών μπορεί να οδηγήσει σε χρήση πιο ρυπογόνων καυσίμων ή γεννητριών. Στο βόρειο Ιράκ, οι πυρκαγιές πετρελαιοπηγών κοντά στο Qayyarah, που προκλήθηκαν ως μέρος πολιτικής «καμένης γης», απείλησαν σοβαρά την υγεία ανθρώπων και το περιβάλλον.

Εσκεμμένες επιθέσεις σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις χρησιμοποιούνται συχνά ως όπλο πολέμου για να προκαλέσουν μαζική ρύπανση. Ο πόλεμος στην Ουκρανία ανέδειξε τους κινδύνους συγκρούσεων σε χώρες με πυρηνικές εγκαταστάσεις. Τεχνικές όπως η καταστροφή αγροτικών υποδομών απειλούν την επισιτιστική ασφάλεια.

Τα κατάλοιπα όπλων (νάρκες, πυρομαχικά διασποράς) περιορίζουν την πρόσβαση στη γη και μολύνουν εδάφη και νερά με βαρέα μέταλλα ή τοξικές ουσίες. Τα απομεινάρια στρατιωτικού εξοπλισμού μπορούν να εκθέσουν εργάτες αλλά και κοινότητες σε κινδύνους για χρόνια.

Πολλά συμβατικά όπλα περιέχουν τοξικά ή ακόμα και ραδιενεργά υλικά (όπως απεμπλουτισμένο ουράνιο). Οι εμπρηστικές ύλες όπως ο λευκός φώσφορος καταστρέφουν οικοσυστήματα μέσω φωτιάς αλλά είναι επίσης εξαιρετικά επικίνδυνες για την υγεία.

Δασική καταστροφή, διαχείριση πόρων & μετακινήσεις πληθυσμών

Οι συγκρούσεις συχνά οδηγούν σε αποψίλωση δασών λόγω υπερεκμετάλλευσης ή δράσης εγκληματικών ομάδων που επωφελούνται από την κατάρρευση των θεσμών διαχείρισης. Οι κοινότητες μπορεί να προσφύγουν σε πρακτικές όπως η αυτοσχέδια διύλιση πετρελαίου με σοβαρές συνέπειες στην υγεία.

Οι ένοπλες ομάδες συχνά ανταγωνίζονται για τον έλεγχο πετρελαίου, μεταλλευμάτων ή ξυλείας – η εξόρυξη χρυσού με χρήση υδραργύρου μολύνει τα νερά. Ιδιωτικές εταιρείες λειτουργούν επίσης χωρίς επαρκή εποπτεία σε περιοχές σύγκρουσης.

Οι μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών δημιουργούν προσφυγικούς καταυλισμούς με μεγάλο οικολογικό αποτύπωμα – ειδικά όταν λείπουν βασικές υπηρεσίες ύδρευσης ή αποχέτευσης. Η πίεση στους τοπικούς φυσικούς πόρους αυξάνεται δραματικά.

Η κατάρρευση της διαχείρισης αποβλήτων αποτελεί κοινό πρόβλημα – η ανεξέλεγκτη απόρριψη ή καύση σκουπιδιών εντείνει τη ρύπανση. Οι νόμοι προστασίας του περιβάλλοντος συχνά αγνοούνται ή δεν εφαρμόζονται λόγω αδυναμίας διοίκησης.

Περιβάλλον υπό κατοχή & μετά τον πόλεμο

Κατοχές, είτε βραχυχρόνιες είτε πολυετείς, παραλύουν τη βιώσιμη ανάπτυξη περιορίζοντας την πρόσβαση σε φυσικούς πόρους ή τεχνολογίες. Προϋπάρχοντα προγράμματα προστασίας του περιβάλλοντος μπορεί να τερματιστούν ή να αντικατασταθούν από νέες διοικήσεις.

Η έλλειψη επενδύσεων οδηγεί στην υποβάθμιση κρίσιμων υποδομών (όπως υδροφόροι πύργοι) που μπορεί να καταστραφούν κατά τη διάρκεια βίαιων επεισοδίων χωρίς να επισκευαστούν ποτέ. Η αυξημένη στρατιωτική παρουσία διαταράσσει τοπίο, άγρια ζωή αλλά και τις κοινότητες μέσω έργων όπως φράχτες ή δρόμοι.

Η άνιση διαχείριση πόρων υπό κατοχή, οδηγεί συχνά σε υπερεκμετάλλευση νερού ή μεταλλευμάτων με ελάχιστη εποπτεία για τις συνέπειες στο περιβάλλον.

Mεταπολεμικά, οι περισσότερες συγκρούσεις δεν τελειώνουν «καθαρά» με συμφωνίες ειρήνης – η ανασφάλεια παραμένει ενώ η κρατική εποπτεία είναι αδύναμη. Τα άμεσα προβλήματα αφορούν κυρίως τεράστιους όγκους μπάζων: στην Mοσούλη, μετά τον πόλεμο το 2018 παρέμειναν τουλάχιστον 8 εκατ. τόνοι ερειπίων.

Aν δεν υπάρξει σωστή διαχείριση (με ανεπίσημη απόθεση), δημιουργούνται νέοι κίνδυνοι για το περιβάλλον. Οι άνθρωποι συνεχίζουν πολλές φορές πρακτικές επιβίωσης που ζημιώνουν τη φύση ακόμη κι όταν σταματούν οι μάχες.

Tο ζήτημα των δικαιωμάτων γης είναι έντονο μετά από μαζικές επιστροφές προσφύγων, ενώ η επέκταση γεωργικής γης οδηγεί συχνά σε νέα αποδάσωση – φαινόμενο που παρατηρείται σε πολλές μεταπολεμικές χώρες.

Eυκαιρίες για βιώσιμη ανάκαμψη

Aν και οι συγκρούσεις προκαλούν μεγάλη καταστροφή, η ενσωμάτωση της προστασίας του περιβάλλοντος στις διαδικασίες ειρήνης προσφέρει ευκαιρίες για αναγέννηση κοινωνιών μέσω πράσινης ανοικοδόμησης. Κοινές φυσικές πηγές μπορούν να αποτελέσουν βάση διαλόγου ανάμεσα στα αντιμαχόμενα μέρη.

Aνανεώσιμες πηγές ενέργειας όπως η ηλιακή μπορούν να γίνουν μονόδρομος όταν καταστρέφονται τα δίκτυα ηλεκτροδότησης από τον πόλεμο. Ενισχύεται πλέον διεθνώς η απαίτηση για πράσινη ανάκαμψη μετά τις συγκρούσεις καθώς αυξάνεται η τεκμηρίωση των ζημιών αλλά κι ενισχύονται τα νομικά πλαίσια προστασίας του περιβάλλοντος στις ένοπλες συρράξεις.

Aν δεν υπάρξει ισχυρότερο πλαίσιο προστασίας πριν, κατά τη διάρκεια αλλά και μετά τις συγκρούσεις, τότε οι ζημιές θα θεωρούνται δεδομένες ενώ θα χάνεται κάθε δυνατότητα βιώσιμης ανάκαμψης – ανοίγοντας τον δρόμο για νέες συγκρούσεις στο μέλλον λόγω φυσικών πόρων.

Παρόλο που πριν από λίγες μέρες, το ζευγάρι δημοσίευσε φωτογραφίες και βίντεο στο Instagram που δείχνουν την οικογένεια (μαζί και τον γιο τους) να απολαμβάνει τις διακοπές της στην Ιταλία, δεν μπορεί παρά η πίεση των τελευταίων μηνών να άφησε το αποτύπωμα και στην υγεία της Hailey.

Έτσι, η ίδια έκανε ένα νέο Insta story όπου ζουμάρει στα σπυράκια στο πρόσωπό της σχολιάζοντας ότι πρόκειται για «έξαρση περιστοματικής δερματίτιδας: Πάντα συμβαίνει όταν κάνω πολλά ταξίδια, όταν μου λείπει ο ύπνος, για ορμονικούς λόγους, επειδή χρησιμοποίησα λάθος SPF, από νέα προϊόντα, από το στρες». Σε μια άλλη ανάρτηση, μοιράζεται τη ρουτίνα που ακολουθεί για να φροντίσει την επιδερμίδα της – από την οποία φυσικά δεν λείπει ένα προϊόν από το Rhode.

Τι είχε συμβεί όμως με τον Bieber και τον πρώην μάνατζέρ του; Όταν ο Bieber ακύρωσε την περιοδεία του το 2022, η εταιρεία του Braun τον είχε βοηθήσει να πληρώσει τα 26 εκατομμύρια δολάρια από τα 40 που είχε πάρει ως προκαταβολή για το tour. Σύμφωνα με πληροφορίες του TMZ, ο μουσικός είχε συμφωνήσει να επιστρέψει τα χρήματα σε μια περίοδο δέκα χρόνων αλλά δεν συνέχισε να το κάνει μετά την πρώτη δόση. Επιπλέον, ο Braun είχε ισχυριστεί ότι ο Bieber του χρωστούσε πολλά εκατομμύρια δολάρια από προμήθειες.

Πάντως εκπρόσωπος της Hailey μίλησε στην Daily Mail διαψεύδοντας τις φήμες ότι η πώληση του Rhode συνδεόταν με το χρηματικό όφελος του συζύγου της: «Η ιστορική πώληση του Rhode είναι μια τεράστια επιτυχία για τη Hailey και δεν έχει καμία σχέση με τον σύζυγό της και τις επιχειρηματικές υποθέσεις του».

Πηγή: Marieclaire

Μπροστά στο παγκόσμιο κύμα υποχώρησης της χρηματοδότησης, αρκετές φτωχότερες χώρες προσπάθησαν να ενισχύσουν τους εθνικούς τους προϋπολογισμούς για την αντιμετώπιση του HIV/AIDS. Συγκεκριμένα, 25 από τις 60 χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος αύξησαν κατά μέσο όρο 8% τις σχετικές δημόσιες δαπάνες. Όμως, όπως αναφέρει η έκθεση, αυτή η προσπάθεια, αν και αξιοσημείωτη, δεν επαρκεί για να υποκαταστήσει το τεράστιο έλλειμμα που αφήνει η διεθνής χρηματοδότηση.

Οι περικοπές στο αμερικανικό πρόγραμμα PEPFAR (President’s Emergency Plan for AIDS Relief), που κάποτε αποτελούσε τη ραχοκοκαλιά της παγκόσμιας παρέμβασης, έχουν προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις. Κλινικές που εξυπηρετούσαν ευάλωτες ομάδες —όπως άνδρες που κάνουν σεξ με άνδρες, εργαζόμενες στο σεξ και νεαρά κορίτσια— έχουν κλείσει, ενώ η πρόληψη σχεδόν εξαφανίστηκε από τον χάρτη.

Να σημειώσουμε εδώ ότι το PEPFAR, που ξεκίνησε το 2003, έχει σώσει περισσότερες από 25 εκατομμύρια ζωές. Η πιθανή συρρίκνωσή του αποτελεί ζήτημα διεθνούς ευθύνης.

Η πρόληψη εγκαταλείπεται, οι ζωές κινδυνεύουν

Η επικεφαλής της UNAIDS, Winnie Byanyima, ήταν ξεκάθαρη στη δήλωσή της:

«Η πρόληψη υπέστη τα μεγαλύτερα πλήγματα. Οι πιο ευάλωτοι πληθυσμοί εξαρτώνταν από τοπικά προγράμματα, καθοδηγούμενα από τις ίδιες τις κοινότητες κι αυτά ήταν τα πρώτα που καταργήθηκαν».

Εκτός από τις ΗΠΑ, και άλλοι σημαντικοί διεθνείς δωρητές, κυρίως ευρωπαϊκές χώρες, μειώνουν τη συνεισφορά τους στην παγκόσμια υγεία, επικαλούμενοι αυξημένες στρατιωτικές δαπάνες, αλλά και την επίδραση του πολέμου στην Ουκρανία. Ως συνέπεια, η ίδια η UNAIDS προχωρά σε μείωση του προσωπικού της, από 661 άτομα σε μόλις 294.

Η κατάσταση αυτή έχει ήδη μετρήσιμες συνέπειες: εάν οι περικοπές δεν αντιστραφούν, έως το 2029 ενδέχεται να καταγραφούν 6 εκατομμύρια επιπλέον λοιμώξεις και 4 εκατομμύρια επιπλέον θάνατοι από AIDS, προειδοποιεί η υπηρεσία του ΟΗΕ.

Παγκόσμια πρόοδος σε κίνδυνο – Τώρα είναι η ώρα για δράση

Η πρόοδος της προηγούμενης δεκαετίας είναι αδιαμφισβήτητη: από το 2010 έως το 2024, οι νέες λοιμώξεις μειώθηκαν κατά 40% και οι θάνατοι σχετιζόμενοι με το AIDS κατά 50%. Κι όμως, μόνο το 2024 καταγράφηκαν 1,3 εκατομμύρια νέες περιπτώσεις, κάτι που αποδεικνύει ότι η μάχη δεν έχει τελειώσει.

Η επιβράδυνση ή η εγκατάλειψη των προληπτικών παρεμβάσεων κινδυνεύει να ακυρώσει όσα κατακτήθηκαν με κόπο και κόστος. Η έλλειψη προσωπικού, οι περικοπές στην κοινοτική υγειονομική φροντίδα και η σιωπηλή απόσυρση των ισχυρών χωρών από το παγκόσμιο μέτωπο κατά του AIDS συνθέτουν ένα ζοφερό μέλλον, ιδιαίτερα για τα ευάλωτα άτομα.

Η δημόσια υγεία δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στην καλή πρόθεση των λιγότερο ευνοημένων. Απαιτεί συλλογική ευθύνη, πολιτική βούληση και διαρκή επένδυση στη ζωή. Και αυτό είναι ένα μήνυμα που, εν έτει 2025, δεν πρέπει να ξεχνά κανείς.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από δύο επιστήμονες στα Πανεπιστήμια Chung-Ang και Yonsei της Νότιας Κορέας, οι οποίοι παρακολούθησαν 110 εργαζόμενους στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης. Οι συμμετέχοντες ταξινομήθηκαν σε δύο ομάδες: «υπερβολικά εργαζόμενων» και «μη “υπερεργαζόμενων”».

Πώς μελετήθηκε ο εγκέφαλος των εργαζομένων

Στη Νότια Κορέα, όπου οι 52 ώρες εργασίας την εβδομάδα αποτελούν το νόμιμο ανώτατο όριο, η υπερεργασία έχει μετατραπεί σε σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας.

Η ομάδα των «υπερεργαζόμενων» – που εργάζονταν 52 ώρες ή περισσότερες κάθε εβδομάδα – αποτελούνταν από 32 άτομα, τα οποία κατά μέσο όρο ήταν νεότερα, απασχολούνταν για λιγότερο καιρό και είχαν υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο από την ομάδα με κανονικές ώρες εργασίας.

Συνδυάζοντας δεδομένα από άλλη μελέτη και μαγνητικές τομογραφίες, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μια τεχνική νευροαπεικόνισης για να αναλύσουν τον όγκο του εγκεφάλου των συμμετεχόντων. Η τεχνική αυτή επέτρεψε την εντόπιση διαφορών στα επίπεδα της φαιάς ουσίας σε διάφορες περιοχές του εγκεφάλου, ενώ η χρήση ανάλυσης βασισμένης σε εγκεφαλικό άτλαντα επέτρεψε την επισήμανση συγκεκριμένων δομών.

«Τα άτομα που εργάζονταν 52 ή περισσότερες ώρες την εβδομάδα εμφάνισαν σημαντικές αλλαγές στις περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την εκτελεστική λειτουργία και τη συναισθηματική ρύθμιση, σε αντίθεση με τους συμμετέχοντες που εργάζονταν τυπικές ώρες», ανέφεραν οι ερευνητές σε δελτίο Τύπου.

Περιοχές όπως η μέση μετωπιαία έλικα – σημαντική για γνωστικές λειτουργίες, προσοχή, μνήμη και γλώσσα – και η νήσος (insula), η οποία εμπλέκεται στην συναισθηματική επεξεργασία και την αυτογνωσία, παρουσίασαν αύξηση στον όγκο.

Η βιολογική εξήγηση για τη γνωστική και συναισθηματική φθορά

Τα ευρήματα δείχνουν μια «πιθανή σχέση» ανάμεσα στον αυξημένο φόρτο εργασίας και στις εγκεφαλικές αλλαγές, παρέχοντας βιολογική βάση για τις γνωστικές και συναισθηματικές δυσκολίες που αναφέρουν άτομα που εργάζονται υπερβολικά.

Ο Joon Yul Choi, συν-συγγραφέας της μελέτης και επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Βιοϊατρικής Μηχανικής του Πανεπιστημίου Yonsei, δήλωσε στο CNN ότι αυτές οι αλλαγές μπορεί να είναι «τουλάχιστον εν μέρει αναστρέψιμες», εφόσον μειωθούν οι περιβαλλοντικοί παράγοντες στρες. Ωστόσο, η πλήρης αποκατάσταση του εγκεφάλου μπορεί να απαιτήσει αρκετό χρόνο.

Οι αρνητικές συνέπειες της υπερεργασίας στην υγεία

Προηγούμενη έρευνα έχει επίσης τεκμηριώσει τις αρνητικές συνέπειες της υπερεργασίας στην υγεία. Το 2021, κοινή μελέτη του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας (ILO) και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) εκτίμησε ότι η υπερβολική εργασία συνδέεται με περισσότερους από 745.000 θανάτους ετησίως. Επίσης, έχει βρεθεί πως αυξάνει τον κίνδυνο διαβήτη στις γυναίκες και επιταχύνει τη μείωση της γνωστικής ικανότητας.

Παρότι οι συμπεριφορικές και ψυχολογικές συνέπειες της υπερβολικής εργασίας είναι τεκμηριωμένες, οι νευρολογικοί μηχανισμοί παρέμεναν λιγότερο κατανοητοί, σημειώνει η μελέτη.

Ο Frank Pega, επικεφαλής της μελέτης ΠΟΥ–ILO του 2021, δήλωσε στο CNN ότι αυτά τα νέα ευρήματα αποτελούν «σημαντικά νέα στοιχεία» για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι πολλές ώρες εργασίας επηρεάζουν ριζικά τη σωματική υγεία.

Αν και ο Pega δεν συμμετείχε στην παρούσα μελέτη, δήλωσε ότι ενισχύει τα ευρήματα του ΠΟΥ–ILO πως «οι πολλές ώρες εργασίας συμβάλλουν περισσότερο στο βάρος των ασθενειών από οποιονδήποτε άλλο παράγοντα επαγγελματικού κινδύνου που έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα».

Παρόλα αυτά, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι το μικρό μέγεθος του δείγματος και η εστίαση αποκλειστικά σε εργαζόμενους στην υγειονομική περίθαλψη στη Νότια Κορέα περιορίζουν τη γενίκευση των αποτελεσμάτων. «Χρειάζονται περισσότερες μελέτες σε διαφορετικούς πληθυσμούς», σχολίασε ο Pega.

«Ενώ τα αποτελέσματα θα πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή λόγω της διερευνητικής φύσης αυτής της πιλοτικής μελέτης, αντιπροσωπεύουν ένα ουσιαστικό πρώτο βήμα στην κατανόηση της σχέσης μεταξύ υπερβολικής εργασίας και υγείας του εγκεφάλου», πρόσθεσαν οι συγγραφείς.

Όσο για εκείνους που εργάζονται ακατάπαυστα; Τώρα έχουν μια επιστημονική βάση για να μειώσουν τον χρόνο εργασίας τους.

«Οι κυβερνήσεις, οι εργοδότες και οι εργαζόμενοι μπορούν όλοι να λάβουν μέτρα για την προστασία της υγείας από τις πολλές ώρες εργασίας», δήλωσε ο Pega, αναφερόμενος σε νομοθετικά και κανονιστικά πλαίσια που μπορούν να προωθήσουν υγιή ωράρια.

«Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν τη σημασία της αντιμετώπισης της υπερβολικής εργασίας ως ζήτημα επαγγελματικής υγείας», κατέληξαν οι ερευνητές.

Ο Jonny Gifford, κύριος ερευνητής στο Ινστιτούτο Μελετών Απασχόλησης στο Μπράιτον, ο οποίος επίσης δεν συμμετείχε στη μελέτη, σχολίασε στο CNN ότι η έρευνα «επιβεβαιώνει ορισμένους φυσιολογικούς λόγους για τους οποίους η εργασία πολλών ωρών επηρεάζει την ευημερία μας».

«Η χρήση εξοπλισμού σάρωσης εγκεφάλου για τη διερεύνηση νευρολογικών επιδράσεων παρέχει ισχυρά νέα στοιχεία που συνδέουν την υπερβολική εργασία με δομικές αλλαγές σε περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την εκτελεστική λειτουργία και τη συναισθηματική ρύθμιση», πρόσθεσε.

«Πρόκειται για μια μικρή μελέτη 110 εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης στην Κορέα, αλλά τα βασικά ευρήματά της είναι ευρέως σχετικά, καθώς εστιάζουν σε μηχανισμούς κόπωσης και υπερκόπωσης που μπορούν να επηρεάσουν οποιονδήποτε», κατέληξε ο Gifford.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Occupational and Environmental Medicine.

Πηγή: Lifo.gr

Πόσο καλό ή κακό μπορεί να είναι για την υγεία μας ένα καθημερινό ποτήρι κρασί; Αν και η ερώτηση αυτή φαίνεται απλή, η απάντηση είναι λίγο πιο περίπλοκη και συχνά αντικρουόμενη. Πρόσφατα, δημοσιεύθηκαν στις ΗΠΑ οι νέες εκτιμήσεις που θα καθορίσουν τις διατροφικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την κατανάλωση αλκοόλ. Οι ερευνητές, από δύο ομοσπονδιακούς οργανισμούς, εξέτασαν τα δεδομένα για τη μέτρια κατανάλωση αλκοόλ και κατέληξαν σε διαφορετικά συμπεράσματα.

Τι έδειξαν σχετικές έρευνες

Σύμφωνα με την πρώτη έκθεση από τον φορέα National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine, η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ σχετίζεται με λιγότερους θανάτους από καρδιοαγγειακά νοσήματα, όπως καρδιακή προσβολή και εγκεφαλικό επεισόδιο. Διαπίστωσε, επίσης, έναν μικρό, αλλά σημαντικό κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού – αλλά οι συγγραφείς της δήλωσαν ότι δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία για να συνδεθεί η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ με άλλους καρκίνους.

Άλλος όμως φορέας, η συντονιστική επιτροπή Interagency Coordinating Committee for the Prevention of Underage Drinking σχετικάμε την πρόληψη της κατανάλωσης αλκοόλ από ανηλίκους, η οποία δημοσίευσε την ανάλυσή της λίγες εβδομάδες αργότερα, κατέληξε σε διαφορετικό συμπέρασμα: Διαπίστωσε ότι ένα καθημερινό ποτό αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του οισοφάγου και του στόματος, καθώς και κίρρωσης του ήπατος. Είπε επίσης ότι η κατανάλωση αλκοόλ συνδέεται με μεγαλύτερη πιθανότητα θανάτου από επτά τύπους καρκίνου, συμπεριλαμβανομένων του μαστού, του παχέος εντέρου και του ήπατος.

Σύμφωνα με τους ειδικούς αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι όταν το σώμα μας μετατρέπει το αλκοόλ σε ακεταλδεΰδη, αυτή η ουσία μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο DNA, αυξάνοντας τις πιθανότητες καρκίνου.

Τι θεωρείται «μέτρια κατανάλωση αλκοόλ»;

Ας επιστρέψουμε όμως σε ένα βασικό θέμα, τι σημαίνει «μέτρια κατανάλωση» όταν μιλάμε για αλκοόλ. Σύμφωνα με τον αμερικανικό φορέα υγείας Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), μέτρια κατανάλωση σημαίνει ένα ποτό την ημέρα για τις γυναίκες και δύο για τους άνδρες. Πρακτικά αυτό αντιστοιχεί σε ένα ποτήρι κρασί, ένα σφηνάκι ή μια μικρή μπίρα.

Αλλά, όπως επισημαίνει ο Dr. Steve Nissen, επικεφαλής της Cleveland Clinic, η πραγματική ποσότητα αλκοόλ μπορεί να διαφέρει ανάλογα με το ποτό και τον τόπο. Κάποια μπαρ προσφέρουν ποτά πιο ισχυρά από τα συνηθισμένα, και ορισμένες βιοτεχνικές μπύρες έχουν περιεκτικότητα αλκοόλ που δεν διαφέρει πολύ από τα οινοπνευματώδη ποτά.

Τα αντικρουόμενα δεδομένα και οι ερευνητικές δυσκολίες

Γιατί, λοιπόν, η έρευνα πάνω στο θέμα αυτό είναι τόσο αντιφατική; Ο λόγος βρίσκεται στον τύπο των μελετών. Οι περισσότερες έρευνες για το αλκοόλ βασίζονται στην παρατήρηση, γεγονός που σημαίνει ότι οι ερευνητές δεν μπορούν να αποδείξουν αιτία και αποτέλεσμα Ένα παράδειγμα που κάνει πιο κατανοητό το παραπάνω: αν κάποιος αναφέρει ότι πίνει καθημερινά, οι επιστήμονες μπορούν να συσχετίσουν αυτή τη συνήθεια με άλλα προβλήματα υγείας, αλλά δεν μπορούν να πουν με βεβαιότητα ότι το αλκοόλ είναι η αιτία.

Οι κλινικές δοκιμές, οι οποίες είναι πιο αξιόπιστες, είναι δύσκολο να εφαρμοστούν στην περίπτωση του αλκοόλ, καθώς οι συμμετέχοντες δεν μπορούν να «υποχρεωθούν» να πίνουν ή να μην πίνουν, καθώς αυτό σχετίζεται με τον τρόπο ζωής τους.

Τελικά ισχύει ότι το κόκκινο κρασί κάνει καλό στην καρδιά;

Είναι αλήθεια ότι ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι το κόκκινο κρασί, λόγω της ρεσβερατρόλης, ενός αντιοξειδωτικού που περιέχει, μπορεί να έχει ωφέλιμη επίδραση στην καρδιά. Ωστόσο, τα δεδομένα είναι αντικρουόμενα και οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι δεν πρέπει να θεωρούμε το ποτό ως θεραπεία για την καρδιά. Αν και η μέτρια κατανάλωση μπορεί να έχει ένα μικρό όφελος για την υγεία της καρδιάς, οι πιθανοί κίνδυνοι από τη συχνή κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να το εξισορροπήσουν ή να γείρουν τη ζυγαριά προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Επιπλέον, η κατανάλωση αλκοόλ έχει συσχετιστεί με την λιπώδη νόσο του ήπατος, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε καρκίνο του ήπατος ή κίρρωση, αλλά να επηρεάσει και τις καθημερινές μας συνήθειες οδηγώντας σε μειωμένη φυσική δραστηριότητα και διατροφή ελλιπή σε θρεπτικά συστατικά.

Μπορούμε να αντιστρέψουμε τις βλαβερές συνέπειες;

Αν όλα τα παραπάνω σας χτύπησαν κάποιο καμπανάκι σχετικά με τις αρνητικές συνέπειες του αλκοόλ, ναι, οι συνέπειες μπορούν να αντιστραφούν, με έναν απλό τρόπο: υιοθετώντας σήμερα κιόλας καλύτερες συνήθειες και έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής. Για παράδειγμα, η λιπώδης νόσος του ήπατος μπορεί να αναστραφεί με καλή διατροφή και άσκηση, καθώς και με την αποχή από το αλκοόλ.

Το γεγονός ότι πολιτισμικά αναζητούμε και εξυμνούμε τέτοιες ευκολίες είναι κατανοητό. Αφαιρούν μεγάλο μέρος της ανίας από τη ζωή μας, διευκολύνουν τη διασκέδαση, και μας εξοικονομούν χρόνο και ενέργεια. Τούτου λεχθέντος, οι περισσότεροι άνθρωποι είναι σε θέση να διαισθανθούν ότι η ευκολία έχει μια σκοτεινή πλευρά.

Είναι σημαντικό όμως να κατανοήσουμε γιατί η ευκολία είναι τόσο σαγηνευτική εξ αρχής. Συχνά, αντιστεκόμαστε στο να κάνουμε ακριβώς τα πράγματα που πρέπει να κάνουμε για να σημειώσουμε πρόοδο- είτε πρόκειται για τους φόρους μας, είτε για την έκθεση που πρέπει να γίνει την επόμενη εβδομάδα, είτε για μια προπόνηση. Πίσω από κάθε καλοπροαίρετο σχέδιο κρύβεται αυτή η φοβερή αίσθηση αδράνειας. Γιατί αυτή η αντίσταση – και η αντίστοιχη όρεξή μας για ευκολία – είναι τόσο αναπόσπαστο μέρος της σύνθεσής μας;

Εδώ μπορούν να βοηθήσουν οι γνώσεις της εξελικτικής ψυχολογίας (ιδίως η ιδέα της «εξελικτικής αναντιστοιχίας»). Η εξελικτική αναντιστοιχία είναι η αντίληψη ότι έχουμε εξελιχθεί για έναν τρόπο ζωής κυνηγού-συλλέκτη και ότι ενώ οι συνθήκες έχουν αλλάξει δραστικά, ο εγκέφαλος και το σώμα μας όχι. Λέει ότι τα ένστικτά μας είναι συχνά τρομερά ασύμβατα με το περιβάλλον μας. Εξετάζοντας το πρόβλημα μέσα από αυτό το πρίσμα, ένας βαθμός έμφυτου λήθαργου και η επιθυμία για συντομεύσεις, βγάζει πολύ νόημα. Για τους κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες, η τροφή, και συνεπώς η ενέργεια ήταν το ζητούμενο. Οι πρώτοι άνθρωποι ήταν επίσης ευάλωτοι σε πράγματα όπως οι δύσκολες καιρικές συνθήκες και τα αρπακτικά. Η επιβίωση σήμαινε να μην χρησιμοποιούμε την ενέργειά μας κατάφωρα ή ανεύθυνα.

Η αντίσταση ήταν ένα απαραίτητο αντίβαρο στις έντονες καταιγίδες δραστηριότητας που διανθίζονταν στη ζωή των κυνηγών-τροφοσυλλεκτών: αναζήτηση τροφής υπό καταρρακτώδη βροχή ή τρέξιμο για να ξεφύγουμε από ένα επικίνδυνο ζώο. Είναι ο λόγος που ακόμα αναρωτιόμαστε: «Πρέπει πραγματικά να το κάνω αυτό; Δεν θα έπρεπε να εξοικονομήσω λίγη ενέργεια;». Οι άνθρωποι που είχαν την τάση να παραμένουν προστατευμένοι κατά τη διάρκεια μιας χιονοθύελλας, όταν η προοπτική απόκτησης τροφής ήταν χαμηλή, είχαν περισσότερες πιθανότητες να ζήσουν και να μεταβιβάσουν τα γονίδιά τους στην επόμενη γενιά. Και αφού αυτοί οι τύποι είναι οι πρόγονοί μας, κληρονομήσαμε αυτή τη διάθεση.

Από τότε, βέβαια, η καινοτομία έχει αλλάξει ριζικά τα πράγματα. Έχουμε προσαρμόσει την τεχνολογία και το περιβάλλον μας τουλάχιστον εν μέρει για να εξυπηρετήσουμε το φυσικό μας ένστικτο για εξοικονόμηση ενέργειας. Το ερώτημα είναι: τι έχουμε να χάσουμε ακολουθώντας την τάση μας να δίνουμε προτεραιότητα στην άνεση και την ευκολία; Λίγοι άνθρωποι θα διαφωνούσαν με το γεγονός ότι, ας πούμε, τα πλυντήρια ρούχων, τα τρένα και τα τηλέφωνα μάς έχουν απελευθερώσει και ζούμε καλύτερες και πιο δημιουργικές ζωές. Είναι αναμφισβήτητο ότι οι προηγμένες τεχνολογίες έχουν αναμφίβολα και αυτές τις απολαύσεις και τις ευκαιρίες τους. Αλλά υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι η σύγχρονη υπερ-ευκολία μπορεί επίσης να κάνει τη ζωή μας πιο δύσκολη.

Πάρτε, για παράδειγμα, την αύξηση της κατάθλιψης και του άγχους που κάποιοι έχουν συνδέσει με τα smartphones και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ομοίως, την έκρηξη των μεταβολικών προβλημάτων κατά τις τελευταίες δεκαετίες που μπορούν να αποδοθούν άμεσα στην καθιστική ζωή και την εξάρτηση από βολικά, πυκνά σε θερμίδες αλλά φτωχά σε θρεπτικά συστατικά τρόφιμα.

Τα επίπεδα μοναξιάς έχουν γίνει αρκετά προβληματικά ώστε το Ηνωμένο Βασίλειο έχει έναν «υπουργό για τη μοναξιά» από το 2018. Η μοναξιά αυτή, θα μπορούσε να υποστηριχθεί, απλώς δεν θα ήταν δυνατή χωρίς τις τεχνολογίες, από τις επικοινωνίες έως την οικιακή ψυχαγωγία, που επιτρέπουν στους ανθρώπους να ζουν εξ αρχής τόσο χωριστά.

Οι συνέπειες της βολικής οδού

Αξίζει να σημειωθεί όμως ότι η υπερβολική στήριξη σε έναν μηχανισμό αντιμετώπισης μπορεί να ενισχύσει το πρόβλημα που προοριζόταν να ανακουφίσει. Η αίσθηση ασφάλειας που αποκτούν οι άνθρωποι μένοντας σπίτι μπορεί να κάνει πιο αγχωτικό το να βγουν από το σπίτι αργότερα. Η ανακούφιση από την αποφυγή μιας δυσάρεστης συζήτησης με το σύζυγό σας κάνει τη συζήτηση αυτή ακόμη πιο δύσκολη στη συνέχεια. Χρησιμοποιώντας μια εφαρμογή γνωριμιών για να αποφύγετε την αμηχανία του φλερτ, το μόνο που καταφέρνετε είναι να αποδυναμώνετε τις κοινωνικές σας δεξιότητες με την πάροδο του χρόνου.

Η συνεχής επιλογή της βολικής οδού μειώνει την ικανότητά σας να αντιμετωπίζετε τις αναπόφευκτες δυσκολίες. Και, από εξελικτική άποψη, κάποιο μέτρο δυσφορίας είναι εξίσου ζωτικής σημασίας για την επιβίωσή μας με την ανάπαυση και τη χαλάρωση. Οι πρόγονοί μας δεν επιβίωσαν μόνο με την τεμπελιά τους, αλλά μέσω ενός συνδυασμού του να παίζουμε με ασφάλεια και να παίρνουμε συνετούς κινδύνους: για παράδειγμα, να πιέζουμε τον πόνο και την προσπάθεια να εγκαταλείψουμε ένα οικείο σπίτι, προκειμένου να αποκομίσουμε τα οφέλη ενός τόπου πιο κοντά στις πηγές τροφής και καλύτερα προστατευμένου από τα στοιχεία της φύσης.

Η σύγχρονη υπερ-ευκολία είναι ένα είδος συμφωνίας με τον διάβολο. Είναι σαγηνευτική επειδή απευθύνεται στα ένστικτά μας, αλλά μας εξαντλεί κρυφά. Η ανθρώπινη ευημερία και ευτυχία δεν αφορά μόνο τη διαβίωση, αλλά εξαρτάται επίσης από την ανάπτυξη, τη δυναμική επίλυση προβλημάτων και την αλληλεγγύη μέσα από τις δυσκολίες. Μεγάλο μέρος της δουλειάς των ψυχολόγων σήμερα δεν επικεντρώνεται σε βαθιές ψυχολογικές συγκρούσεις ή στον αντίκτυπο του τραύματος, αλλά στην προσέγγιση των βασικών καθηκόντων της ζωής, όπως το να κάνεις φίλους, να διαχειρίζεσαι το εργασιακό άγχος ή να πηγαίνεις σε νέα μέρη. Αυτό που μου λένε επανειλημμένα είναι ότι η δυσφορία αυτών των καθηκόντων μοιάζει συντριπτική, με αποτέλεσμα ο κόσμος τους να συρρικνώνεται.

Ιδανικά, οι σημερινές ευκολίες θα έπρεπε να χρησιμεύουν ως τα συστήματα υποστήριξης που μας βοηθούν να προχωρήσουμε προς αξιόλογους στόχους, είτε πρόκειται για άσκηση για καλύτερη υγεία, είτε για την οικοδόμηση μιας καριέρας, είτε για την ανατροφή μιας οικογένειας, είτε για τη δημιουργία ενός έργου τέχνης, είτε για τη διδασκαλία και την καθοδήγηση άλλων. Η επίτευξη αυτών των στόχων συνεπάγεται πάντα κάποιου είδους ταλαιπωρία, αλλά είναι η ίδια αυτή η δυσκολία που διαμορφώνει και αναπτύσσει τον χαρακτήρα μας.

Στον τεχνολογικό κόσμο που έχουμε διαμορφώσει, πρέπει μερικές φορές να καταβάλλουμε συνειδητή προσπάθεια να ενεργούμε αντίθετα με τα ένστικτά μας. Ως κουλτούρα, πρέπει να θυμόμαστε -και να υπενθυμίζουμε στους νέους μας- ότι, ενώ η ευκολία είναι ωραία αίσθηση τη δεδομένη στιγμή, η ικανότητά μας να προσαρμοζόμαστε και να ξεπερνάμε τις προκλήσεις είναι επίσης μέρος της εξελικτικής μας κληρονομιάς και κεντρικό στοιχείο της περιπέτειας της ζωής.

Πηγή: Guardian / pride.gr