Αν αισθανθήκατε μπερδεμένοι, ανασφαλείς και ίσως αρχίσατε να αμφιβάλλετε για την αντίληψή σας, τότε μόλις βιώσατε μια κλασική περίπτωση DARVO:

Deny (Άρνηση), Attack (Επίθεση), Reverse Victim and Offender (Αντιστροφή Ρόλων Θύματος και Θύτη).
Ο όρος αυτός επινοήθηκε από τη ψυχολόγο Jennifer Freyd το 1997, περιγράφοντας τη στρατηγική που χρησιμοποιούν συστηματικά κακοποιητικά άτομα: αρνούνται την ευθύνη, επιτίθενται και μετατρέπουν τον εαυτό τους σε «θύμα».

DARVO και gaslighting: Ψυχολογικά όπλα της τοξικότητας

Η τακτική DARVO συχνά συγχέεται ή συνυπάρχει με το λεγόμενο gaslighting — την προσπάθεια να σας κάνουν να αμφισβητήσετε την ίδια σας τη λογική. Αν κάποιος κάνει κάτι τοξικό και, όταν τον κατηγορήσετε, προσποιείται ότι εσείς φανταστήκατε ή παρανοήσατε την κατάσταση, τότε έχετε παγιδευτεί σε έναν μηχανισμό ψυχολογικής χειραγώγησης.

Οι ερευνητές έχουν εντοπίσει ότι τέτοιες συμπεριφορές δεν εμφανίζονται μόνο σε σοβαρές περιπτώσεις κακοποίησης, αλλά και σε καθημερινές διαπροσωπικές σχέσεις, ακόμα και σε καβγάδες στο διαδίκτυο. Μάλιστα, οι γυναίκες φαίνεται πως είναι κατά 25% πιο πιθανό να βρεθούν θύματα της μεθόδου DARVO.

Ποιοι το κάνουν – και γιατί

Οι πιο αποτελεσματικοί gaslighters ανήκουν στην αποκαλούμενη Σκοτεινή Τριάδα προσωπικοτήτων:

Ναρκισσιστές (κέντρο του κόσμου είμαι εγώ),

Μακιαβελικοί (θα σε πληγώσω για να πετύχω τον στόχο μου),

Ψυχοπαθείς (χωρίς ενσυναίσθηση ή ενοχές).

Πρόσφατες μελέτες έχουν προσθέσει και τέταρτο στοιχείο: τον σαδισμό – την ευχαρίστηση που αντλούν από τον πόνο των άλλων. Γι’ αυτό και η αλλαγή αυτών των ατόμων είναι σπανίως εφικτή. Οι εγκεφαλικές περιοχές που σχετίζονται με την ηθική κρίση και τη συναισθηματική ρύθμιση λειτουργούν διαφορετικά στον εγκέφαλό τους.

Πώς να προστατευτείτε — και να μη γίνετε εσείς ένας απ’ αυτούς

Αναγνωρίστε τα σημάδια έγκαιρα. Αν κάποιος συνεχώς παίζει το θύμα, ενώ εσείς του επισημαίνετε μια λανθασμένη συμπεριφορά, ενεργοποιήστε τα εσωτερικά σας «καμπανάκια».

Μην μπλέκεστε με τέτοια άτομα — ειδικά σε σχέσεις, φιλίες ή συνεργασίες. Αν κάποιος φαίνεται υπερβολικά «γοητευτικός», κάντε μια μικρή έρευνα στα social media του: Εμπλέκεται συνεχώς σε συγκρούσεις; Τρολάρει ή κάνει gaslighting στους άλλους;

Μην χρησιμοποιείτε εσείς την τεχνική DARVO, έστω και άθελά σας. Όλοι έχουμε βρεθεί σε θέση άμυνας, αλλά αν κάθε φορά που σας κάνουν παρατήρηση «αντεπιτίθεστε» και κάνετε τον αδικημένο, αναρωτηθείτε: μήπως αναπαράγετε το ίδιο μοτίβο;

Το να αμφισβητείτε τον εαυτό σας όταν κάποιος σας κατηγορεί, δεν είναι αδυναμία — είναι ένδειξη ηθικής ωριμότητας. Όμως οι σκοτεινοί χειριστές ακριβώς αυτήν την ευαισθησία σας στοχεύουν. Μάθετε να τους διακρίνετε. Μάθετε να τους αποφεύγετε. Και, κυρίως, μάθετε να μην τους μιμείστε.

*Με πληροφορίες από το κείμενο “A Defense Against Gaslighting Sociopaths” του Arthur C. Brooks στο The Atlantic

Πηγή: Ant1

Πολλές φορές, ωστόσο, δυσκολευόμαστε να συνειδητοποιήσουμε την πηγή του προβλήματος και της κρίσης στη σχέση μας. Σε αυτό αφοσιώνεται το πρόσφατο άρθρο που δημοσιεύτηκε στον Guardian, με τίτλο «”Όταν ένας φίλος έχει θέματα, χρειάζεται έναν σύμμαχο, όχι μια γνώμη”: 11 απροσδόκητες συνήθειες που μπορούν να καταστρέψουν τις φιλίες». Επικαλούμενη συμβουλές ειδικών, η συντακτική ομάδα του πρακτορείου, έφτιαξε μια λίστα με 11 κοινές συμπεριφορές που μπορεί να οδηγήσουν σε κρίση μιας στενής φιλικής σχέσης.

Η μόνιμη διάθεση για πλάκες

Ο συχνός σαρκασμός μπορεί να γίνει τοξικός, αν δεν υπάρχει όριο. Οι υγιείς φιλίες βασίζονται στην αυθεντικότητα και την αλληλοϋποστήριξη, όχι στην αποδόμηση.

Εμμονή με τα υπερβολικά «λαμπερά» σχέδια

Η έμφαση σε δραστηριότητες καταναλωτικού χαρακτήρα και οι «instagramable» στιγμές ασκούν πιέσεις σε μια φιλία που έτσι, καταλήγει να μοιάζει με υποχρέωση. Οι αυθεντικές σχέσεις χτίζονται μέσα από την καθημερινότητα.

Η προτεραιότητα στη σχέση

Συχνά, μια νέα σχέση μπορεί να φέρει τριγμούς σε μια παρέα. Η αφοσίωση στον ερωτικό σύντροφο είναι «παγίδα» όταν χωρίς να το καταλάβεις, παραμελείς τους φίλους σου για εκείνον

Υπερβολική προσπάθεια να τους βοηθήσεις

Η επιμονή στο να θέλουμε να «σώσουμε» έναν φίλο από μια δύσκολη κατάσταση, μπορεί να καταλήξει αρκετά καταπιεστικό. Οι φίλοι χρειάζονται υποστήριξη και όχι πίεση.

Λέμε «ναι» σε όλα

Η υπερβολική προθυμία μπορεί να εξαντλήσει. Το «όχι» σε κάτι που δεν μας ταιριάζει, είναι απαραίτητο.

Έχουμε συγκεκριμένα πράγματα που κάνουμε μαζί

Το να επικεντρώνεται η φιλία σε πολύ συγκεκριμένες δραστηριότητες, μπορεί να περιορίσει τη δυναμική της. Είναι γόνιμο για την εξέλιξη της σχέσης με τον φίλο μας, να επιχειρήσουμε μια περισσότερο πολυδιάστατη σχέση, δοκιμάζοντας νέες εμπειρίες μαζί του.

Το πολύ gossip

Το gossip μεταξύ φίλων είναι ένα δημοφιλές guilty pleasure, αλλά μπορεί να δημιουργήσει θέματα εμπιστοσύνης, όταν ξεπερνά τα όρια.

Γνωριζόμαστε τόσο καλά που νιώθουμε ότι δεν χρειάζεται να δώσουμε εξηγήσεις

Με την καθημερινή τριβή ή τη βαθιά επικοινωνία που χαρακτηρίζει μια φιλική σχέση, είναι πιθανό να σταματήσουμε να επικοινωνούμε τα προβλήματά μας, θεωρώντας δεδομένο, πως ο άλλος καταλαβαίνει, ή υποχρεούται να αντιλαμβάνεται πάντα τι μας συμβαίνει.

Τους θεωρούμε δεδομένους

Οι φίλοι μας είναι πάντα εκεί για εμάς, αλλά αν φτάσουμε στο σημείο να το θεωρούμε δεδομένο, είναι πολύ πιθανό να υποστούμε τις συνέπειες αυτής της εγωιστικής συμπεριφοράς.

Δεν τους δίνουμε χώρο

Οι φιλίες μετά την παιδική ηλικία, περνούν και από το στάδιο της ενηλικίωσης και της αναγνώρισης του εαυτού μας. Σε μια τέτοια περίπτωση, μπορεί ο ένας από τους δύο να αλλάξει και αυτό να ενοχλήσει τον άλλο. Οι φίλοι όμως, οφείλουν να δίνουν χώρο ο ένας στον άλλον για να αναπτυχθούν και να εξελιχθούν.

«Βυθιζόμαστε» στα social media

Τα κινητά και τα social media έχουν επηρεάσει πολύ τις ανθρώπινες σχέσεις και οι φιλίες δεν ξέφυγαν από αυτό. Καλό είναι να μην παραμελούμε τους φίλους μας κατά τις κοινές εξόδους μας, για να ασχολούμαστε με το Instagram

Πηγή: Lifo.gr