Μετά από περισσότερα από δέκα χρόνια σχεδόν μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και χωρίς νέα μουσική (το τελευταίο της άλμπουμ κυκλοφόρησε το 2004), η παρουσία της 61χρονης ηγέτιδας των Hole δημιούργησε υψηλές προσδοκίες, που όμως δεν επαληθεύτηκαν. Η απουσία της επέτρεψε, ωστόσο, να εστιάσουν όλοι στα 98 λεπτά της ταινίας. «Η Courtney Love, τραγουδίστρια, συνθέτρια και ηθοποιός, είναι πλέον νηφάλια και ετοιμάζεται να κυκλοφορήσει νέα μουσική μετά από μια δεκαετία, έτοιμη να μοιραστεί την ιστορία της χωρίς φίλτρα», αναφέρει η σύνοψη. Η ταινία αναζητά ακόμη διανομέα, οπότε μόνο οι παρόντες είχαν τη δυνατότητα να τη δουν μέχρι στιγμής, αλλά η θετική υποδοχή δείχνει ότι πρόκειται για μια αναγκαία ματιά στην πιο προσωπική και άγνωστη πλευρά της Love.

«Όλοι έχουν μια ιστορία για τη Courtney», λέει η ίδια σε τρίτο πρόσωπο στην αρχή του ντοκιμαντέρ, σύμφωνα με το The Hollywood Reporter. «Τα έφτιαξε με το αγόρι μου. Έκλεψε το βέρα της γιαγιάς μου. Μου έφαγε τη μούσλι», αναφέρει χαρακτηριστικά. Η εκρηκτική και προκλητική στάση της ήταν αυτή που μάγεψε χιλιάδες θαυμαστές στα ‘90s, κάνοντάς την βασίλισσα του grunge, αλλά ταυτόχρονα έδωσε αφορμή σε επικριτές να την στοχοποιήσουν με μίσος. «Οι στιγμές ακατέργαστης ειλικρίνειας, σχεδόν ωμής, που προέρχονται απευθείας από την ίδια, αποτελούν το απαραίτητο αντίβαρο στη μυθολογία γύρω από το πρόσωπό της και αντανακλούν μια ευθύνη που έχει αρχίσει να αποδέχεται καθώς βαδίζει προς την αυτοαποδοχή», σχολιάζει το Rolling Stone.

Έχουν γραφτεί και ειπωθεί πολλά για τη Courtney Love: για τον εθισμό της στα ναρκωτικά, τη σχέση της με τον Kurt Cobain, ή το ταραχώδες παρελθόν της. Αυτή τη φορά όμως είναι η ίδια που επιβεβαιώνει ή διαψεύδει. Γεννημένη στο San Francisco το 1964, μεγάλωσε σε ένα «αντικουλτουριάρικο σπίτι». Ο πατέρας της έχασε την επιμέλειά της επειδή της έδωσε LSD στα τέσσερα της χρόνια και ήπιε το πρώτο της ποτό στα δέκα, όταν ένας πατριός -τον οποίο χαρακτηρίζει «μοχθηρό»- τη μέθυσε σκόπιμα. «Η μητέρα μου δεν με αγάπησε ποτέ», δηλώνει στην ταινία. «Η Love έχει δώσει αντικρουόμενες εκδοχές για το παρελθόν της όλα αυτά τα χρόνια, αλλά είναι ασφαλές να πούμε πως δεν είχε σταθερή παιδική ηλικία», συνοψίζει το Deadline.

Στα 14 συνελήφθη επειδή έκλεψε ένα μπλουζάκι Kiss και στάλθηκε σε αναμορφωτήριο, όπου ένας θεραπευτής της χάρισε το άλμπουμ Horses της Patti Smith — κάτι που, όπως λέει η ίδια, άλλαξε τη ζωή της. Είδε ότι μια γυναίκα μπορεί να φέρει επανάσταση στη ροκ σκηνή και αποφάσισε να το κάνει κι εκείνη, ξεκινώντας από τη διείσδυση στην punk σκηνή του Liverpool χωρίς να φαίνεται σαν groupie. «Δεν ήθελα να πάω μαζί τους στο κρεβάτι, ήθελα να τους μοιάσω», εξομολογείται στο Antiheroine.

Από τις Hole ως τη σχέση με τον Cobain

Η φήμη ήρθε με το εναλλακτικό ροκ συγκρότημα Hole, μέσα από επιτυχίες όπως τα Celebrity Skin, Doll Parts, Violet και Malibu. «Η ταινία πείθει πως το να γίνει ροκ σταρ ήταν μέρος του DNA της — όχι κάτι που επιδίωξε συστηματικά. Ακόμη και οι πιο σκληρές εμπειρίες τροφοδότησαν τη δημιουργικότητά της, όπως μια σχεδόν απόπειρα βιασμού: ξέφυγε τρέχοντας με σκισμένο φόρεμα και ένα παπούτσι πίσω στο διαμέρισμά της στη Hollywood Blvd., όπου πήρε την κιθάρα κι έγραψε το Retard Girl», γράφει το The Hollywood Reporter.

Η μπασίστρια των Hole, Melissa Auf der Maur, θυμάται πως τότε η ηρωίνη κυριαρχούσε στη χρυσή εποχή του grunge — ακόμη κι εκείνες έβλεπαν ανθρώπους να κάνουν ενέσεις στα παρασκήνια καθημερινά. «Αν θέλετε ποτέ να καταστρέψετε τη ζωή σας», συμβουλεύει η Love τους σκηνοθέτες του ντοκιμαντέρ, «καπνίστε κρακ».

Το 1991 εμφανίστηκε στην εκπομπή 120 Minutes κι ανακοίνωσε ότι οι Hole θα κάνουν περιοδεία με τους Nirvana — πρώτη δημόσια αναφορά στο συγκρότημα του μελλοντικού συζύγου της, Kurt Cobain. «Φλερτάραμε σχεδόν έναν χρόνο πριν από αυτό. Τον είδα πρώτη φορά να τραγουδά σε συναυλία το Sliver. Όταν έφτασε στον στίχο ‘I woke up in my mother’s arms’, είχα ήδη ερωτευτεί παράφορα μαζί του», αφηγείται.

Το Antiheroine καλύπτει όλη εκείνη την πολυσυζητημένη περίοδο: όταν η σχέση τους έγινε γνωστή, παντρεύτηκαν και απέκτησαν κόρη μέχρι την τραγική αυτοκτονία του Cobain το 1994, για την οποία πολλοί την κατηγόρησαν άδικα. «Ναι — τα καλύπτει όλα: από εκείνο το διαβόητο εξώφυλλο του Vanity Fair [που υπαινισσόταν πως έκανε χρήση ηρωίνης στην εγκυμοσύνη — κάτι που αρνείται] μέχρι το σημείωμα αυτοκτονίας. Έκαναν χρήση ουσιών, τις διέκοψαν και ξανάπεσαν σε αυτές. Υπήρχαν πολλά φλας αλλά και σκοτεινές στιγμές. Πάνω απ’ όλα όμως ήταν μια ιστορία αγάπης», τονίζει το Rolling Stone.

Διαχείριση απώλειας και νέα αρχή

Η Love βίωσε δημόσια τον θρήνο της μπροστά σε εκατομμύρια ανθρώπους, ενώ δεχόταν επιθέσεις από τα ΜΜΕ και μίσος από τους θαυμαστές των Nirvana. «Ακόμη κι αν έζησες τα ‘90s, σοκάρει όταν θυμάσαι τη χρονολογία των γεγονότων: Το πολυβραβευμένο δεύτερο άλμπουμ των Hole, Live Through This, κυκλοφόρησε μόλις μια εβδομάδα μετά [την αυτοκτονία]. Και αντί να κάνει διάλειμμα, η Love απλά συνέχισε ακάθεκτη. Σήμερα παραδέχεται πως τότε απλά έτρεχε μακριά από τον πόνο — που εκδηλώθηκε με κατάχρηση ουσιών, επιθετικότητα προς τους θαυμαστές αλλά και αδιαφορία προς τα μέλη του συγκροτήματος», γράφει η κριτική του The Washington Post.

Το ντοκιμαντέρ περιλαμβάνει πολλά αποσπάσματα όπου θαυμαστές και ειδικοί εικάζουν για τον βαθμό ευθύνης της τραγουδίστριας στον θάνατο του συζύγου της. «Σε συναυλία των Hole κάποιος άφησε πάνω στη σκηνή μπροστά της φυσίγγια καραμπίνας [ο Cobain αυτοπυροβολήθηκε], προκαλώντας δημόσια νευρική κατάρρευση στη Love», σημειώνει ο The Guardian.

Η ίδια θεωρεί τον εαυτό της «μια γνωστή φιγούρα κολλημένη στο 1994». Όμως μέσα από το Antiheroine φαίνεται πως βρήκε τρόπο συμφιλίωσης με το παρελθόν ώστε να προχωρήσει μπροστά — ίσως όχι τόσο ώστε να εμφανιστεί σε κοινό στο Sundance αλλά αρκετά ώστε να επιστρέψει ενεργά στο Instagram μετά από σχεδόν τρία χρόνια σιωπής.

Από την προηγούμενη Πέμπτη δεν σταματά να ανεβάζει φωτογραφίες: γελά παρέα με τη Melissa Auf der Maur πίνοντας τσάι ή ποζάρει σε βίντεο καθώς αλλάζει look με τη βοήθεια της στιλίστριας Sally Hershberger κρατώντας αγκαλιά τους δύο σκύλους της. «Χαίρομαι που επέστρεψες!» σχολιάζει ένας από τους χιλιάδες θαυμαστές που πανηγυρίζουν την επιστροφή.

Το νέο άλμπουμ και οι ανοιχτοί λογαριασμοί

Η οριστική επιστροφή της Courtney Love θα σηματοδοτηθεί με την κυκλοφορία του πρώτου νέου άλμπουμ εδώ και 15 χρόνια — χωρίς ακόμα γνωστή ημερομηνία κυκλοφορίας. Στο ντοκιμαντέρ φαίνεται να εργάζεται πυρετωδώς πάνω σε αυτό ενώ ακούγονται κάποια αποσπάσματα νέων τραγουδιών.

«Όσο περισσότερο γράφω αυτά τα κομμάτια τόσο περισσότερο απομακρύνομαι από τα παλιά σκατά», ομολογεί στο Antiheroine. Καθώς μπαίνει πλέον στα 60s δεν μπορεί πια να βγάλει τις κραυγές που χαρακτήρισαν τις ερμηνείες των Hole — ωστόσο σύμφωνα με The Hollywood Reporter τα νέα τραγούδια ακούγονται πολλά υποσχόμενα. «Η φωνή της διατηρεί ακόμη πάθος, δύναμη και μια επίκτητη χάρη· ένα κομμάτι με τίτλο Liz Taylor Blue ξεχωρίζει ιδιαίτερα», σχολιάζει το Rolling Stone.

Για εκείνη όμως μόνο μία γνώμη έχει σημασία: η δική της. «Με πέταξαν έξω απ’ το πάρτι κι επέστρεψα!» δηλώνει δυναμικά η Love.

Παραμένουν ακόμα ανοιχτές πληγές όπως η σχέση με την κόρη της: όλα τα μέσα σημειώνουν την απουσία-έκπληξη της Frances Bean Cobain από το ντοκιμαντέρ — εκείνη είχε ζητήσει χειραφέτηση στα 17 (είναι σήμερα 33) επικαλούμενη χρήση ουσιών εκ μέρους της μητέρας (και θάνατο δύο κατοικιδίων). Ωστόσο μια σκηνή όπου η Love πετά στην Καλιφόρνια για να γνωρίσει τον νεογέννητο εγγονό δίνει νότα αισιοδοξίας.

Όπως όταν καταγράφεται σε καραόκε: δεν μπορεί πλέον να τραγουδήσει Violet όπως στα ‘90s αλλά ξαφνικά ξεκινά συγκινημένη -και δακρυσμένη- να ερμηνεύει In Bloom των Nirvana: «Είναι η πρώτη φορά που τραγουδώ κάτι δικό του» λέει συγκλονισμένη — άλλο ένα βήμα για να αφήσει πίσω οριστικά το 1994 και να προχωρήσει δυναμικά προς το μέλλον.

Ως το απόγευμα, πολλοί συμμετέχοντες στο ανεξάρτητο φεστιβάλ είχαν ήδη δει τα πλάνα της δολοφονίας του Pretti, τις αντιφατικές δηλώσεις των ομοσπονδιακών αρχών και τις διαδηλώσεις που συγκλόνισαν τη Μινεάπολις, όπου η κυβέρνηση Trump έχει αναπτύξει 3.000 ομοσπονδιακούς πράκτορες στο πλαίσιο αυστηρότερης μεταναστευτικής πολιτικής. Κάποιοι είχαν δει το tweet του βουλευτή της Φλόριντα Maxwell Alejandro Frost, πρώτου Αφρο-Κουβανού και εκπροσώπου της γενιάς Z στο Κογκρέσο, ο οποίος αποκάλυψε ότι ήταν το άτομο που δέχθηκε γροθιά σε πάρτι της βιομηχανίας την Παρασκευή, από λευκό άνδρα που φώναξε πως ο Donald Trump θα τον απελάσει.

Η αγανάκτηση ήταν εμφανής, όμως η αντίδραση στο παραδοσιακά προοδευτικό φεστιβάλ με τα καινοτόμα και πολιτικοποιημένα ντοκιμαντέρ ήταν μάλλον συγκεχυμένη. Μερικοί ηθοποιοί και επαγγελματίες φορούσαν κονκάρδες «ICE Out» και «Be Good» – αναφορά στη δολοφονία της Renee Good, μητέρας τριών παιδιών, από πράκτορες της ICE στη Μινεάπολις στις 7 Ιανουαρίου. Ωστόσο, πολλά από τα πάρτι, τις πρεμιέρες και τα lounge των χορηγών παρέμειναν κεφάτα και απολιτικά.

Μια έντονη γνωστική ασυμφωνία επικράτησε στις πρώτες ημέρες του γεμάτου φεστιβάλ – το τελευταίο που διεξάγεται στη συντηρητική Γιούτα, πριν μετακομίσει στο Boulder του Κολοράντο την επόμενη χρονιά. Οι απασχολημένοι επισκέπτες προσπαθούσαν να γιορτάσουν τα επιτεύγματα του ανεξάρτητου κινηματογράφου, ενώ ταυτόχρονα συνειδητοποιούσαν την ωμότητα που έβλεπαν στα κινητά τους.

Διχασμός ανάμεσα στην τέχνη και την πραγματικότητα

«Είμαστε όλοι εδώ για να γιορτάσουμε κάτι όμορφο και ελπιδοφόρο στην αφήγηση μέσω του κινηματογράφου», δήλωσε η Olivia Wilde στην πρεμιέρα της ταινίας της The Invite, μια κωμωδία με δύο ζευγάρια. «Αλλά ο κόσμος πονάει αυτή τη στιγμή, κι αυτή η χώρα υποφέρει. Είναι εξοργιστικό».

Ανάλογη αμφιθυμία εξέφρασαν κι άλλοι ηθοποιοί. «Κάθομαι εδώ να μιλάω για ταινίες ενώ ένας παράνομος στρατός στρέφεται κατά Αμερικανών πολιτών», είπε ο Edward Norton, συμπρωταγωνιστής της Wilde, στο Hollywood Reporter. Η Jenna Ortega, στην πρεμιέρα της σατιρικής ταινίας The Gallerist, σχολίασε: «Είναι δύσκολο να είσαι εδώ με ωραία ρούχα και να μιλάς για ταινίες όταν έξω συμβαίνουν τέτοιες φρικαλεότητες». Σε σύγκριση με την πρώτη διακυβέρνηση Trump, όταν το Χόλιγουντ αντέδρασε άμεσα και δυναμικά, τώρα η αντίδραση φάνηκε διάσπαρτη και περισσότερο υποχρεωτική παρά αυθόρμητη.

Το Sundance δεν αποφεύγει συνήθως την πολιτική. Έχει μακρά παράδοση ανάδειξης καλλιτεχνών διαφορετικής προέλευσης και αποτελεί σημείο αναφοράς για πολιτικά προκλητικά ντοκιμαντέρ – όλες οι φετινές πέντε υποψηφιότητες για Όσκαρ πρωτοπαρουσιάστηκαν εκεί. Πέρυσι προβλήθηκαν ταινίες για απαγορεύσεις βιβλίων στα σχολεία υπό Ρεπουμπλικανική ηγεσία και τους νόμους Stand Your Ground στη Φλόριντα. Το 2022 έκανε πρεμιέρα το War Game, βασισμένο σε προσομοίωση ενδεχόμενου πραξικοπήματος μετά τα γεγονότα της 6ης Ιανουαρίου.

Κατά το παρελθόν, ακτιβιστές αξιοποιούσαν τη δημοσιότητα του κορυφαίου φεστιβάλ κινηματογράφου στις ΗΠΑ για επιτόπιες διαδηλώσεις στο κέντρο της πόλης. Στο φεστιβάλ του 2024, περίπου 200 φιλοπαλαιστίνιοι διαδηλωτές – ανάμεσά τους το τρίο Kneecap – έκλεισαν τη Main Street του Park City διαμαρτυρόμενοι για τον πόλεμο στο Γάζα. Το 2017, κατά την πρώτη ορκωμοσία Trump, πραγματοποιήθηκε πορεία 8.000 γυναικών με επικεφαλής τη χιουμορίστα Chelsea Handler.

Συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας και αντιδράσεις καλλιτεχνών

Οι φετινές δια ζώσης διαμαρτυρίες ήταν λιγότερο πολυπληθείς, αν και αυτοσχέδιες αντι-ICE πινακίδες στόλισαν τη Main Street. Το βράδυ της Κυριακής περίπου 100 άτομα – μεταξύ τους ο ηθοποιός Elijah Wood – συγκεντρώθηκαν σε σύντομη διαμαρτυρία «Sundancers Melt ICE». «Όσοι έχουν δολοφονηθεί παράνομα στη Μινεσότα – είναι τραγικό», είπε ο Wood στο Deadline. «Το φεστιβάλ αυτό ενώνει κόσμο από όλον τον κόσμο μέσα από ιστορίες. Δεν είμαστε διχασμένοι εδώ». Με καλύτερη οργάνωση, μεγαλύτερο πλήθος κατέβηκε τη Δευτέρα στην Main Street κρατώντας πανό «RESIST» και φωνάζοντας «Abolish ICE!».

Παρόλα αυτά, οι περισσότερες συζητήσεις για τις εξελίξεις γίνονταν ιδιωτικά ή σε πάνελ και Q&A μετά τις προβολές γύρω από το χιονοδρομικό κέντρο. «Ήθελα να αναγνωρίσω όσα συμβαίνουν στη Μινεσότα», είπε ο σκηνοθέτης Kogonada. «Πιστεύω αυτό που λέει ο [Roger] Ebert, ότι ο κινηματογράφος είναι μηχανή ενσυναίσθησης. Σε σκοτεινούς καιρούς ελπίζεις η τέχνη να εμβαθύνει στην ανθρώπινη φύση μας».

Στην κυριακάτικη πρεμιέρα του Knife: The Attempted Murder of Salman Rushdie – που καταγράφει την επίπονη ανάρρωση του συγγραφέα μετά την επίθεση με μαχαίρι το 2022 – ο διευθυντής του φεστιβάλ Eugene Hernandez αναφέρθηκε στη δολοφονία Pretti όταν ρώτησε τον Rushdie και τον σκηνοθέτη Alex Gibney για τη νέα ανάγνωση της ιρανικής φετβά του 1989 κατά του συγγραφέα. Ο Rushdie απάντησε: «Ίσως όλοι τώρα νιώθουμε τον κίνδυνο βίας γύρω μας. Ίσως αυτή η εμπειρία βοηθήσει τους θεατές να σκεφτούν ευρύτερα».

Aναφορές στον αυταρχισμό ακούστηκαν σε όλο το φεστιβάλ – «Για τον αυταρχικό η κουλτούρα είναι εχθρός», είπε ο Rushdie μετά από έμμεση αναφορά στον Trump από τον Gibney. Αυτή η θεματική κυριάρχησε σε αρκετές ταινίες όπως το The Friend’s House Is Here – ιρανική παραγωγή γυρισμένη μυστικά υπό το καθεστώς της Τεχεράνης – αλλά κι εκδηλώσεις όπως το πάνελ Democracy On the Screen με τη συμμετοχή της Kerry Washington ή το The Story of Us με θέμα τη νέα Μακαρθισμό.

Καθώς το φεστιβάλ έφτανε στα μισά του τη Δευτέρα, η ατμόσφαιρα παρέμενε τεταμένη κι αβέβαιη όπως σε όλη τη χώρα – αλλά η γιορτή συνεχιζόταν. «Είναι αδύνατον να μην μιλήσουμε για τη βαρβαρότητα της ICE που πρέπει να σταματήσει άμεσα», δήλωσε η Natalie Portman. «Όμως υπάρχει κι αυτή η υπέροχη αλληλεγγύη που δείχνουν οι Αμερικανοί μεταξύ τους». Και συμπλήρωσε: «Στηρίζουν ο ένας τον άλλον και παλεύουν για την ελευθερία τους· είναι μια γλυκόπικρη στιγμή να γιορτάζεις κάτι που αγαπάς τόσο πολύ ενώ το έθνος σου υποφέρει».