«Τα νιάτα μου δεν μύριζαν από τη μυρωδιά των νέων σελίδων του βιβλίου της Χημείας. Μύριζαν από αντισηπτικά και από τον αόρατο αγώνα με έναν αντίπαλο που δεν γνώριζα ακόμα. Ο Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος διαγνώστηκε επίσημα στα 40 μου, αλλά τα συμπτώματά του μου ήταν πιστός σύντροφος από την εφηβεία, έναν μυστικό πόνο, μια αδικαιολόγητη κούραση, ένα σώμα που με πρόδινε χωρίς λόγο. Μου δίδαξε, πριν καν μάθω το όνομά του, ότι τα όνειρα είναι πολυτέλεια και η επιβίωση είναι υποχρέωση. Έτσι, για χρόνια, η ιατρική ήταν μια μακρινή, αχνή σκιά, ένα παιδικό όνειρο που φάνταζε σε έναν τοίχο γεμάτο υποχρεώσεις, λογαριασμούς και την καθημερινή μάχη να «νικήσεις» το σώμα σου πριν καν βγεις στην κοινωνία.

Και όμως, κάποια στιγμή, στα 44, μια σπίθα άναψε. Η φωτιά δεν είχε σβήσει. Αντίθετα, είχε αναζωπυρωθεί με μια ωριμότητα που γεννιέται μόνο όταν αποκτάς όνομα για τον αντίπαλό σου. Η επίσημη διάγνωση, αν και αργή, έφερε μια οξεία επίγνωση: ο χρόνος είναι πολύτιμος. Η απόφαση ήταν τρελή, αυτοκτονική, όπως έλεγαν μερικοί. «Στα σαράντα τέσσερα σου, με τον Λύκο; Θα πας Εσπερινό ΕΠΑΛ; Η απάντηση ήταν απλή: «Ο Λύκος είναι μέρος της ζωής μου από πολύ πριν. Τώρα, είναι ώρα να πολεμήσω για το όνειρό μου».

Το 1ο Εσπερινό ΕΠΑΛ Αιγάλεω: Το απροσδόκητο πανεπιστήμιο της ζωής

Περπάτησα για πρώτη φορά στις αίθουσες του 1ου Εσπερινού ΕΠΑΛ Αιγάλεω στα 44. Με ένα μείγμα αποφάσεων και μιαν οικεία αγωνία, η κούραση της νύχτας πριν δεν ήταν νέα αίσθηση. Σύντομα όμως, η αγωνία μετατράπηκε σε υπερηφάνεια. Εκεί, βρήκα έναν κόσμο παράλληλο της δικής μου πραγματικότητας. Συνάδελφους μαχητές. Ανθρώπους που είχαν δουλέψει ολόκληρη μέρα και τώρα, με κουρασμένα μάτια αλλά αδιάσπαστο βλέμμα, άνοιγαν τα βιβλία. Οι καθηγητές ξέροντας ίσως για τις μάχες μας, ήταν περισσότερα από δάσκαλοι – ήταν συμπαραστάτες. Το Εσπερινό δεν ήταν απλώς ένα σχολείο. Ήταν μια δεύτερη ευκαιρία, ένα φως στο σκοτάδι για όσους δεν είχαν την πολυτέλεια της πρώτης φοράς.

Ο ζυγός της ευθύνης: Δύο δουλειές, οικογένεια, σχολείο και ο λύκος

Για τρία χρόνια, το παζλ της καθημερινότητάς μου δεν είχε κενά. Κάθε λεπτό είχε προορισμό και κάθε βάρδια ήταν ένας επιπλέον αγώνας κατά της κούρασης.

Πρωί: Ξύπνημα. Πρώτος στόχος: να αντιμετωπίσω το σώμα μου. Χάπια, ενέσεις, και μετά προετοιμασία για τη βάρδια.

Πρωί- Νοσοκομείο.
Σε αυτό το περιβάλλον, η απόφασή μου για ιατρική πήγαινε και ερχόταν. Βλέποντας τους γιατρούς, αισθανόμουν ταυτόχρονα έλξη και μια βαθιά, προσωπική κατανόηση. Κάθε ασθενής ήταν ένα υπόμνηση του δικού μου αγώνα.

Μεσημέρι: Επιστροφή σπίτι. Γρήγορο φαγητό και διάβασμα. Ήταν η μόνη στιγμή ηρεμίας πριν το σχολείο, συχνά σκισμένη από τον πόνο ή την εξάντληση.

Απόγευμα: 1ο Εσπερινό ΕΠΑΛ Αιγάλεω. Η πνευματική βάρδια. Εδώ, το μυαλό έπρεπε να είναι απόλυτα διαυγές, παρά την κούραση που προκαλεί ο Λύκος και παρά τα φάρμακα.

Βράδυ, το τελευταίο εξάμηνο στο ΕΠΑΛ: Δεύτερη βάρδια σε Μονάδα Φροντίδας Ηλικιωμένων. Εκεί, τα ξημερώματα πλέον , τα βιβλία ανοιγμένα δίπλα στο φως ήταν ο πιο πιστός μου σύντροφος. Ο ύπνος ήταν κλεμμένος, όχι μόνο από τις υποχρεώσεις, αλλά και από την ασθένεια. Η κούραση δεν ήταν απλή κούραση. Ήταν το «εμπύρετο κούρασμα» του Λύκου, ένας γνώριμος εχθρός. Το stress δεν ήταν απλό, ήταν ένας παράγοντας που μπορούσε να πυροδοτήσει μια έξαρση. Υπήρχαν στιγμές που κοίταζα το κενό, νιώθοντας το σώμα μου να εξαντλείται, και ρωτούσα: «Θα τα καταφέρω;».

Η αμοιβή: Μια βαθμολογία που έγραψε ιστορία

Δεν χρειάστηκαν πανελλήνιες. Η πειθαρχία, ο ιδρώτας, οι ατελείωτες νύχτες και ο αγώνας ενάντια στο ίδιο μου το σώμα μίλησαν μέσω του βαθμού του απολυτηρίου: 19.8. Ήμουν πρώτη στη Ιατρική με την κατηγορία των σοβαρών παθήσεων. Όταν είδα τον αριθμό, δεν ήταν απλή χαρά. Ήταν μια βαθιά, ηρεμημένη νίκη. Ήταν η απόδειξη ότι η αξία και η δύναμη δεν ορίζονται από μια διάγνωση ή μια ηλικία, αλλά από την επίμονη δράση και την αποφασιστικότητα που βγαίνει από βάθος θυμού και ελπίδας.

Σήμερα, στα 47, που στέκομαι στα έδρανα της Ιατρικής Σχολής, φέρω μαζί μου κάτι πολύτιμο: Όχι μόνο την εμπειρία από within του συστήματος υγείας, αλλά και τη βαθιά, ενσυναισθητική κατανόηση του ασθενή. Έχω διδαχθεί από τις δύο πλευρές του κρεβατιού.

Για όσους και όσες, με ή χωρίς ασθένειες, διαβάζουν αυτό και φοβούνται, αφήστε με να σας πω: Το 1ο Εσπερινό ΕΠΑΛ Αιγάλεω είναι το οχυρό σας. Η εμπειρία της ζωής και των δικών σας αγώνων είναι το μεγαλύτερο πλεονέκτημά σας. Και το όνειρο, ακόμα και αν φαίνεται να έχει μαραζώσει για δεκαετίες, μπορεί να ανθίσει ξανά. Απλά θέλει θάρρος, και την πίστη ότι αξίζει να πολεμήσεις για αυτό που αγαπάς, ακόμα και αν ο μεγαλύτερος αντίπαλος είναι μια δωδεκάωρη βάρδια και μια χρόνια πάθηση που σε συνοδεύει από τα εφηβικά σου χρόνια!!!».

*Φοιτήτρια Ιατρικής ΕΚΠΑ · Β’ Νοσηλεύτρια · Υπεύθυνη ΚΕΠΑ & Κοινωνικών Παροχών · Σύλλογος Υποστήριξης Ρευματοπαθών Δυτικής Αττικής «ΙΗΣΩ»

Γεννήθηκε το 1956 στο Κάιρο. Η έφηβη Ζωζώ Χριστοδούλου, Κύπρια στην καταγωγή, ήρθε στην Αθήνα στα 16 της και το πρώτο που έψαξε να βρει ήταν ένα στάδιο να προπονείται. «Από τότε που γεννήθηκα, ήθελα να τρέχω. Ο αθλητισμός ήταν το οξυγόνο μου», έχει δηλώσει. Στον αθλητικό όμιλο Φιλοθέης, στη νέα της γειτονιά, για μεγάλο χρονικό διάστημα, ήταν η μόνη γυναίκα στην ομάδα. Ξεκίνησε να τρέχει στα 200 και τα 400 μέτρα. Το 1968, παρουσιάστηκε στον προπονητή του Εθνικού, Ηλία Αντζουλάτο, ο οποίος της συνέστησε να αγωνιστεί στις μεγαλύτερες αποστάσεις, καθώς ο σωματότυπός της ταίριαζε καλύτερα σε αυτές. Εξάλλου, ήταν αυτό που πραγματικά ήθελε. «Να κλείνει τα μάτια και να τρέχει χιλιόμετρα». Αγωνίστηκε στα 800 και στα 1.500 μέτρα. Άλλωστε, μέχρι το 1972 αυτό ήταν το ανώτατο επιτρεπτό όριο, που μπορούσε να τρέξει μία γυναίκα. Επικρατούσε η λογική ότι το γυναικείο σώμα δεν μπορεί να αντέξει την κόπωση των πολλών χιλιομέτρων.

«Η ημέρα εκείνη, του Μαραθώνιου, ήταν μία πολύ χαρούμενη μέρα. Νωρίς το πρωί, λοιπόν, πήγαμε στον Μαραθώνα, όλοι άνδρες και 45 γυναίκες. Όταν ξεκινήσαμε ήταν μπροστά ο προπονητής μου και μου έδινε τον ρυθμό. Του είπα «φύγε, άσε μα να φτάσω μόνη στον τερματισμό». Ξεκίνησα με σκοπό να τερματίσω και μόνο. Έπρεπε να τερματίσω για να πείσω ότι οι γυναίκες μπορούν. Σε αντίθετη περίπτωση, θα επιβεβαίωνα όσους ισχυρίζονταν το αντίθετο. Στη διαδρομή μου, φώναζαν «Εσύ είσαι η Ελληνίδα; Πρώτη θα βγεις». Όταν μπήκα στο Στάδιο, ήταν μία στιγμή που δεν περιγράφεται και δεν ξεχνιέται. Μπορεί να άκουγα και τα χειροκροτήματα και τις επευφημίες, ήμουν όμως «αλλού». Ένα συναίσθημα που καταλαβαίνει μόνο αυτός που τρέχει μαραθώνιο και τερματίζει μέσα σε αυτό το Στάδιο. Μία συγκίνηση πολύ μεγάλη. Κούραση αισθανόμουν στα μάγουλα μου από τα πολλά χαμόγελα που «μοίραζα» στη διαδρομή σε αυτούς, που μου φώναζαν. Το υπόλοιπο σώμα ήταν μία χαρά. Τερμάτισα 6η γυναίκα και 427η στο σύνολο 650 δρομέων.

Την επόμενη, ήμουν 1,5 κιλό λιγότερο, ήμουν, όμως, πολύ ευτυχισμένη. Άρχισε, βέβαια, να λέγεται ότι όλο αυτό το έκανα γιατί ήθελα να ξεκινήσω μία επανάσταση. Πραγματικά, καμία σχέση. Ήμουν ήδη αθλήτρια, αυτό που μου άρεσε να κάνω ήταν να τρέχω, και το έκανα γιατί αυτό με ενδιέφερε. Ήταν η ζωή μου, το οξυγόνο μου, τα πάντα», είπε σε πρόσφατη συνέντευξή της στο Runner Magazine και στον Βασίλη Παπαϊωάννου.

Αντί επιλόγου, αυτό και μόνο: «Να έχεις έναν στόχο για όλη σου τη ζωή, έναν στόχο για ένα μέρος της ζωής σου και έναν στόχο για κάθε χρόνο. Έναν στόχο για κάθε μήνα, έναν στόχο για κάθε εβδομάδα, έναν στόχο για κάθε μέρα, έναν στόχο για κάθε ώρα και κάθε λεπτό. Και να θυσιάζεις τον μικρότερο στόχο για τον μεγαλύτερο».

*Ο 41ος Αυθεντικός Μαραθώνιος θα διεξαχθεί το Σάββατο 9 και την Κυριακή 10 Νοεμβρίου 2024 με αγωνιστική δραστηριότητα, που θα βγάλει στους δρόμους περισσότερους από 70.000 δρομείς όλων των ηλικιών.