Ακολούθησε συζήτηση με τη συμμετοχή ειδικών, την οποία συντόνισε ο Σταμάτης Ευσταθίου, Ειδικός Παθολόγος, Διευθυντής, Κέντρο Πρόληψης Καρδιαγγειακών Νόσων, ΤΥΠΕΤ. Η εκδήλωση έγινε στο πλαίσιο των ενημερωτικών δράσεων για επαγγελματίες υγείας με συμμετοχή διακεκριμένων επιστημόνων, που διοργανώνει το Επιστημονικό Τμήμα, PMI Science (Philip Morris International), της Παπαστράτος.

Στην εισαγωγή του, ο κ. Ευσταθίου αναφέρθηκε στο μοναδικό για τη δημόσια υγεία παράδειγμα της Σουηδίας όσον αφορά στη μείωση βλάβης από το κάπνισμα και την εμπειρία της σκανδιναβικής αυτής χώρας με το snus, ενός προϊόντος καπνού για χρήση από του στόματος. Αυτό το «σουηδικό μοντέλο» έχει αποτελέσει παράδειγμα για την ανάπτυξη νέων προϊόντων, όπως τα pouches ή σακουλάκια νικοτίνης, που δεν περιέχουν φύλλα καπνού, αλλά νικοτίνη που απορροφάται μέσω του στοματικού βλεννογόνου. Τα pouches νικοτίνης έχουν σημαντικά μειωμένο τοξικολογικό φορτίο σε σχέση με το τσιγάρο, όμως η μακροχρόνια ασφάλεια και η επίδρασή τους στη δημόσια υγεία παραμένουν υπό διερεύνηση.

Συνολικά, η εμπειρία από την κυκλοφορία του snus σε κάποιες σκανδιναβικές χώρες (Σουηδία και Νορβηγία) καταδεικνύει ότι η μετάβαση σε προϊόντα χωρίς καύση μπορεί να μειώσει σημαντικά τις βλάβες από το κάπνισμα σε ενήλικους καπνιστές, με τα pouches νικοτίνης να αποτελούν την πιο πρόσφατη εξέλιξη αυτής της προσέγγισης με ενθαρρυντικά επιστημονικά δεδομένα ως προς τη δυνατότητα μείωσης της βλάβης.

Τέλος, ο κ. Ευσταθίου επισήμανε ότι η χρήση προϊόντων καπνού και νικοτίνης από ανηλίκους, αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για τη δημόσια υγεία, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για προγράμματα αποτροπής της πρόσβασής τους σε αυτά.

Στην ομιλία του, ο François Hirt, Director External Affairs Oral Smokeless Category, PMI, Ελβετία, επικεντρώθηκε στο θέμα «Επιστημονική Τεκμηρίωση και Δημόσια Υγεία: Ο ρόλος των pouches νικοτίνης στη Μείωση της Βλάβης». Τόνισε πως τα pouches νικοτίνης προσφέρουν μια σημαντικά καλύτερη εναλλακτική σε σχέση με τη συνέχιση του καπνίσματος τσιγάρου για τους ενήλικους χρήστες. Αναφέρθηκε σε δεδομένα μελετών που τεκμηριώνουν αυτή την άποψη, και ειδικότερα σε τυχαιοποιημένες μελέτες που καταδεικνύουν ότι τα pouches νικοτίνης δεν προκαλούν σοβαρές βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία των ενήλικων καπνιστών, ενώ οι ανεπιθύμητες ενέργειες είναι παρόμοιες με αυτές της θεραπείας υποκατάστασης νικοτίνης (ΝRTs).

Ως αποτέλεσμα των παραπάνω, ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) τον Ιανουάριο του 2025 (;) ενέκρινε την κυκλοφορία στην αγορά 20 προϊόντων pouches νικοτίνης με την εμπορική ονομασία ZYN. Με βάση την προσέγγιση της Σουηδίας, ο κ. Hirt παρατήρησε ότι με αυστηρά επιστημονικά πρότυπα και υπό το κατάλληλο νομοθετικό πλαίσιο, όπως αυτό που πρόσφατα ψηφίστηκε στην Ελλάδα που προβλέπει αυστηρά μέτρα αποτροπής πρόσβασης των ανηλίκων και ρύθμιση της κυκλοφορίας αυτών των προϊόντων, τα pouches νικοτίνης μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη διεθνή προσπάθεια για τη μείωση της βλάβης από το κάπνισμα σε όσους καπνιστές δεν διακόπτουν το κάπνισμα.

Ο Γιάννης Μαστροκώστας, Senior Manager Corporate Affairs, PMI, Κύπρος, παρουσίασε το γενικό πλαίσιο της πρωτοβουλίας της Παπαστράτος υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας και του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης για την αποτροπή της πρόσβασης των ανηλίκων σε προϊόντα καπνού και νικοτίνης με τίτλο «Είναι στο χέρι μας να μην είναι στο χέρι τους». Η πρωτοβουλία βασίζεται σε τρεις πυλώνες: την εκπαίδευση των λιανοπωλητών, την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας στο σύνολό της και τη χρήση ψηφιακών εργαλείων για τον ασφαλή έλεγχο της ενηλικότητας με στόχο την αλλαγή κουλτούρας σε όλα τα επίπεδα και τα κανάλια πώλησης, φυσικά και ψηφιακά.

Στη συζήτηση που ακολούθησε, μαζί με τους ομιλητές, παρεμβάσεις έκαναν οι Ευάγγελος Φραγκούλης, MD, MHA, Γενικός Οικογενειακός Ιατρός, Γεν. Γραμματέας της Ελληνικής Ακαδημίας Γενικής Οικογενειακής Ιατρικής & ΠΦΥ, και Κωνσταντίνος Λιακατσίδας, Καρδιολόγος – Αρρυθμιολόγος, τ. Επιμελητής Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Sahlgrenska, Gothenburg, Σουηδία, οι οποίοι παρουσίασαν στοιχεία από την εμπειρία τους ως γιατροί στην Ελλάδα και τη Σουηδία αντίστοιχα.

Ο κ. Φραγκούλης αναφέρθηκε στις δράσεις της νικοτίνης, ένα από τα συστατικά του καπνού που δρα ως διεγερτικό του ΚΝΣ (Κεντρικό Νευρικό Σύστημα) και σχετίζεται με το σύστημα ανταμοιβής, τη βελτίωση της προσοχής και της μνήμης, αλλά και με την ανάπτυξη εξάρτησης. Αυτό σημαίνει ότι η νικοτίνη είναι μια εθιστική ουσία και δεν είναι ακίνδυνη. Ωστόσο, δεν αποτελεί την κύρια αιτία των σοβαρών ασθενειών που σχετίζονται με το κάπνισμα καθώς αυτές προκαλούνται κυρίως από τις τοξικές και καρκινογόνες ουσίες που παράγονται κατά την καύση του καπνού.

Όσον αφορά στην επιστημονική προσέγγιση της μείωσης της βλάβης από το κάπνισμα που εστιάζει στη νικοτίνη, κ. Φραγκούλης πρότεινε δύο οδούς: τη μείωση της εθιστικότητας των τσιγάρων με μείωση της περιεκτικότητάς τους σε νικοτίνη, και την ανάπτυξη εναλλακτικών προϊόντων που αποδίδουν νικοτίνη χωρίς καύση, όπως τα προϊόντα θερμαινόμενου καπνού, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα από του στόματος προϊόντα νικοτίνης (pouches ή σακουλάκια νικοτίνης).

Υπογράμμισε την επίδραση της νικοτίνης στο καρδιαγγειακό σύστημα, αλλά τόνισε πως είναι σημαντικό να γίνεται η διάκριση μεταξύ της επίδρασης της νικοτίνης από αυτή του συμβατικού τσιγάρου στην υγεία του καπνιστή. Η επιστημονικά τεκμηριωμένη ενημέρωση είναι κλειδί για τη μείωση της βλάβης από το κάπνισμα και τη βελτίωση της δημόσιας υγείας.

Ο κ. Λιακατσίδας αναφέρθηκε σε μελέτες στο πεδίο της καρδιολογίας στη Σουηδία, που δείχνουν ότι το snus δεν σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος του μυοκαρδίου, αθηροσκλήρωσης ή περιφερικής αρτηριακής νόσου, ενώ ο κίνδυνος για καρδιαγγειακά νοσήματα είναι σημαντικά χαμηλότερος σε σχέση με το κάπνισμα τσιγάρου. Επιπλέον, η χρήση snus δεν φαίνεται να επηρεάζει αρνητικά το λιπιδαιμικό προφίλ, καθώς οι χρήστες του έχουν υψηλότερη HDL χοληστερόλη και χαμηλότερα τριγλυκερίδια σε σχέση με τους καπνιστές.

Όλοι οι ομιλητές επισήμαναν στις παρεμβάσεις τους ότι η καλύτερη επιλογή για την υγεία είναι η πλήρης διακοπή του καπνίσματος και της χρήσης κάθε μορφής νικοτίνης. Είναι σημαντικό, όμως, να διαχωρίζεται η επίδραση της νικοτίνης από την επίδραση του συμβατικού τσιγάρου στην υγεία του καπνιστή καθώς και ότι η σύγκριση των εναλλακτικών προϊόντων πρέπει να γίνεται σε σχέση με τη συνέχιση του καπνίσματος. Τέλος, ο ρόλος της ιατρικής κοινότητας είναι πολύ σημαντικός για την ενημέρωση και την παροχή συμβουλών προς τους ασθενείς.

Σχετικά με την ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ

H Παπαστράτος, θυγατρική εταιρεία της Philip Morris International (PMI), κατέχει ηγετική θέση στην παραγωγή και εμπορία μη καιόμενων προϊόντων και τσιγάρων στην Ελλάδα εδώ και εννέα δεκαετίες. Η εταιρική πορεία της Παπαστράτος είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την εξέλιξη της βιομηχανίας, την οικονομική ανάπτυξη της χώρας, αλλά και την προσφορά στην κοινωνία. Το 2017, η εταιρεία γύρισε σελίδα στην ιστορία της και, με μια σημαντική επένδυση ύψους 300 εκατ. ευρώ, μετέτρεψε το εργοστάσιό της στον Ασπρόπυργο σε μονάδα αποκλειστικής παραγωγής θερμαινόμενων ράβδων καπνού για το IQOS, το πρώτο καινοτόμο προϊόν της PMI δυνητικά μειωμένου κινδύνου σε σχέση με το τσιγάρο. 

Τον Ιούλιο του 2020, ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) αδειοδότησε το IQOS ως προϊόν διαφοροποιημένου κινδύνου, κατάλληλο για την προαγωγή της δημόσιας υγείας. Η νέα αυτή τεχνολογία είναι διαθέσιμη σε 100 χώρες, την έχουν επιλέξει περίπου 36,5 εκατ. ενήλικοι καπνιστές σε όλο τον κόσμο και περισσότεροι από 750.000 στην Ελλάδα. Τον Ιούνιο του 2021, στην επέτειο των 90 χρόνων λειτουργίας της Παπαστράτος, η εταιρεία ανακοίνωσε τη στρατηγική της για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη για την επόμενη πενταετία. Ταυτόχρονα, ανακοίνωσε και νέα μεγάλη επένδυση στο εργοστάσιό της στον Ασπρόπυργο, η οποία ξεπέρασε τα 200 εκατ. ευρώ.

Τον Φεβρουάριο του 2023, η Παπαστράτος ανακοίνωσε νέα, μεγάλη επένδυση ύψους 200 εκατ. ευρώ, η οποία οδήγησε στη δημιουργία 300 νέων θέσεων εργασίας και ενίσχυσε το εξαγωγικό έργο της εταιρείας, φτάνοντας σε ετήσια αξία εξαγωγών 300 εκατ. ευρώ. Με επενδύσεις που από το 2017 έχουν ξεπεράσει τα 700 εκατ. ευρώ, η Παπαστράτος δημιουργεί αξία, τόσο για την εταιρεία, τους ανθρώπους της όσο και για το περιβάλλον και την κοινωνία. Το εκτεταμένο πρόγραμμα Κοινωνικής Ευθύνης, οι επανειλημμένες βραβεύσεις ως TopEmployer και ο Πιο Ελκυστικός Εργοδότης στην Ελλάδα και η πιστοποίησή της ως η πρώτη εταιρεία στην Ελλάδα με EqualPayOpportunities αποδεικνύουν ότι η στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης βρίσκεται στο επίκεντρο της επιχειρηματικής δράσης της Παπαστράτος. Περισσότερες πληροφορίες για τις δράσεις της εταιρείας μπορείτε να δείτε εδώ.

Η Σουηδία είναι παγκοσμίως γνωστή για την προώθηση της ισότητας των φύλων, με πολιτικές που στηρίζουν την επαγγελματική εξέλιξη και των δύο μελών κάθε νοικοκυριού. Ωστόσο, μια νέα τάση στα social media ανατρέπει τα δεδομένα, καθώς νεαρές γυναίκες επιλέγουν να αποχωρήσουν από τον επαγγελματικό στίβο για να υιοθετήσουν έναν πιο «χαλαρό» τρόπο ζωής, ο οποίος περιγράφεται με τον όρο «soft girl».

Η Ιστορία της Vilma Larsson

Η 25χρονη Vilma Larsson αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της τάσης. Στο παρελθόν, έχει εργαστεί σε παντοπωλείο, στον τομέα της φροντίδας ηλικιωμένων και σε ένα εργοστάσιο. Πριν από έναν χρόνο, όμως, αποφάσισε να σταματήσει να δουλεύει και να γίνει νοικοκυρά. «Η ζωή μου είναι πιο χαλαρή. Δεν βασανίζομαι. Δεν είμαι πολύ αγχωμένη», δηλώνει.

Ο σύντροφός της, που εργάζεται εξ αποστάσεως στον χρηματοοικονομικό τομέα, της παρέχει έναν «μισθό» κάθε μήνα, με τον οποίο καλύπτει τα έξοδά της. Ενώ εκείνος δουλεύει στο laptop, η Vilma αφιερώνει χρόνο στο γυμναστήριο, σε καφέ με φίλους ή στη μαγειρική. Το ζευγάρι, που μεγάλωσε σε μικρές πόλεις της κεντρικής Σουηδίας, πλέον ταξιδεύει συχνά, ενώ περνούν τον χειμώνα στην Κύπρο.

Μια ζωή που γίνεται viral

Η Vilma μοιράζεται τον τρόπο ζωής της στα Instagram, YouTube και TikTok, όπου έχει συγκεντρώσει 11.000  ακολούθους. Παρόλο που δεν έχει εισόδημα από το contentπου δημιουργεί, ο λογαριασμός της έχει δεχτεί σχεδόν 400.000 likes σε ορισμένα posts. Χρησιμοποιεί hashtags όπως #hemmaflickvän και #hemmafru (στα ελληνικά θα τα αποδίδαμε ως «γυναίκα που μένει στο σπίτι και νοικοκυρά»), ενώ περιγράφει τον εαυτό της ως “soft girl” – έναν όρο που προβάλλει την επιλογή ενός πιο θηλυκού, χαλαρού τρόπου ζωής, μακριά από την πίεση της καριέρας.

Η άνοδος του “Soft Girl” στη Σουηδία

Η τάση του soft girl εμφανίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 2010 σε διάφορες χώρες, αλλά η υιοθέτησή της στη Σουηδία – μια χώρα με μακρά παράδοση στην υποστήριξη της εργασιακής ισότητας – έχει προκαλέσει έκπληξη. Σύμφωνα με την ετήσια έρευνα Ungdomsbarometern, τη μεγαλύτερη έρευνα στη Σουηδία σε νέους ανθρώπους, η τάση αναδείχτηκε πριν από έναν χρόνο, όταν οι νεαροί ηλικίας 15-24 ετών το ανέφεραν ως βασικό trend για το 2024. Φέτος, μάλιστα, το 14% των κοριτσιών ηλικίας 7-14 ετών δήλωσαν ότι ταυτίζονται με τον όρο softgirl. “Αυτή η τάση απομακρύνεται από το πρότυπο της ‘girl boss’, όπου οι γυναίκες πιέζονται να πετύχουν σε κάθε τομέα της ζωής,” εξηγεί η Johanna Göransson, ερευνήτρια του Ungdomsbarometern.

Άλλη μελέτη, που επίσης πραγματοποιήθηκε από το Ungdomsbaromatern τονΑύγουστο, υποδεικνύει ότι το trend αποτελεί έμπνευση για κάποιες μαθήτριες με το 14% των κοριτσιών 7-14 ετών να αυτοπροσδιορίζονται ως soft girls.

Οι αντιδράσεις

Η τάση των soft girls έχει πυροδοτήσει έντονες συζητήσεις στη Σουηδία, από άρθρα γνώμης μέχρι τηλεοπτικά πάνελ. Για τη φεμινίστρια Gudrun Schyman, πρώην επικεφαλής του κόμματος Feministiskt Initiativ, αυτή η στροφή είναι «ένα βήμα πίσω» για την ισότητα. «Οι νέες γυναίκες σήμερα δεν γνωρίζουν τον αγώνα που δόθηκε για την οικονομική ανεξαρτησία και τα δικαιώματά τους», τονίζει.

Από την άλλη πλευρά, το εθνικιστικό κόμμα των Σουηδών Δημοκρατών υποστηρίζει την τάση. «Οι άνθρωποι πρέπει να αποφασίζουν για τη ζωή τους», δηλώνει η Denice Westerberg, εκπρόσωπος της νεολαίας του κόμματος. «Εάν υπάρχει οικονομική δυνατότητα, γιατί όχι»;

Ένας κόσμος με περισσότερο άγχος

Παρά τις διαφορές απόψεων, η τάση των soft girls αντανακλά ευρύτερες κοινωνικές αλλαγές. Παρόλο που η Σουηδία φημίζεται για την ισορροπία εργασίας-ζωής, με έξι εβδομάδες διακοπών ετησίως, οι νέοι αντιμετωπίζουν αυξημένα επίπεδα άγχους. Η τάση μπορεί να θεωρηθεί ως επέκταση φαινομένων όπως το “quiet quitting” – η άρνηση υπερβολικής εργασιακής πίεσης. Η γενιά Ζ (γεννημένοι 1997-2012) δημιουργεί και επηρεάζεται από περιεχόμενο στα social media που προβάλλει την απόλαυση της ζωής και του ελεύθερου χρόνου, αντί για την επαγγελματική επιτυχία.

Ένα πιθανό συμπέρασμα

Η τάση του soft girl δεν αφορά μόνο στον τρόπο ζωής, αλλά και την στάση απέναντι στις κοινωνικές προσδοκίες. Ενώ κάποιοι τη βλέπουν ως μια επικίνδυνη οπισθοδρόμηση, άλλοι την αναγνωρίζουν ως μια συνειδητή επιλογή που επαναπροσδιορίζει τη σημασία της ευτυχίας. Όπως και να ‘χει, το φαινόμενο αυτό αποτελεί έναν καθρέφτη των αλλαγών που συντελούνται στις σύγχρονες κοινωνίες – και στις ζωές των γυναικών σε όλο τον κόσμο.

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε σχέδια για την αντικατάσταση ενός υποχρεωτικού προσχολικού έτους για εξάχρονα, γνωστό ως förskoleklass, με ένα επιπλέον έτος στο grundskola (δημοτικό σχολείο). Η κεντροδεξιά κυβέρνηση συνασπισμού, με επικεφαλής τους Μετριοπαθείς και υποστηριζόμενη από τους ακροδεξιούς Σουηδούς Δημοκρατικούς, ανακοίνωσε το σχέδιο πριν από την παρουσίαση του προϋπολογισμού του 2025, που αναμένεται σήμερα, ημέρα Πέμπτη. Το σχέδιο χρονολογείται από την προηγούμενη κυβέρνηση και υποστηρίζεται επίσης από τους αριστερούς Σοσιαλδημοκράτες.

Ο υπουργός Παιδείας, Johan Pehrson, είπε ότι «το σχολείο πρέπει να επιστρέψει στα βασικά» και πρόσθεσε ότι θα δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην πρώιμη εκμάθηση ανάγνωσης και γραφής, καθώς και στα μαθηματικά. «Αυτό θα πρέπει να οδηγήσει τους μαθητές να έχουν καλύτερες ευκαιρίες να αναπτύξουν βασικές δεξιότητες όπως η ανάγνωση, η γραφή και το μέτρημα και να επιτύχουν τους στόχους στο σχολείο», είπε. Οι επικριτές λένε ότι το σχέδιο έρχεται σε αντίθεση με έρευνα που δείχνει ότι η ανάπτυξη των παιδιών υποστηρίζεται καλύτερα από περιβάλλοντα μάθησης βασισμένα στο παιχνίδι, ενθαρρύνοντάς τα να εξερευνήσουν, να δημιουργήσουν και να αναπτυχθούν μέσω του παιχνιδιού, της περιέργειας και της καθοδηγούμενης ανακάλυψης. Οι ηγέτες των συνδικάτων φοβούνται ότι η κίνηση αυτή θα μπορούσε να βάλει εκτός εργασίας πολλούς εξειδικευμένους δασκάλους προσχολικής ηλικίας.

Ο Christian Eidevald, επισκέπτης καθηγητής της προσχολικής εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο Södertörn, είπε: «Προωθώντας τα εξάχρονα παιδιά σε ένα πιο επίσημο σχολικό περιβάλλον, κινδυνεύουμε να χάσουμε τις βασικές μεθόδους που βασίζονται στο παιχνίδι και που έχουν αποδειχθεί ότι ενθαρρύνουν την ανάπτυξη των παιδιών. Αυτό δεν είναι απλώς μια παιδαγωγική προτίμηση: οι μελέτες επιβεβαιώνουν ότι το παιχνίδι είναι θεμελιώδες για την πρώιμη μάθηση και την ανάπτυξη κρίσιμων δεξιοτήτων όπως η γλώσσα και η επίλυση προβλημάτων».

Ο Eidevald είναι μεταξύ μιας ομάδας ακαδημαϊκών που μελετούν παιδιά και παιδαγωγικές μεθόδους, συμπεριλαμβανομένης της Ingrid Pramling Samuelsson, ανώτερης καθηγήτριας παιδαγωγικής στο Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ, οι οποίοι έχουν γράψει ένα άρθρο αμφισβητώντας το σκεπτικό της κυβέρνησης. «Ενσωματώνοντας τα εξάχρονα στο δημοτικό σχολείο χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαίτερες αναπτυξιακές τους ανάγκες και χωρίς να εκμεταλλευόμαστε τη μοναδική ικανότητα των εκπαιδευτικών προσχολικής ηλικίας είναι ένα βήμα προς τη λάθος κατεύθυνση και δεν θα οδηγήσει σε αυξημένη ισότητα», έγραψαν. «Αντί να εφαρμόζονται διαρθρωτικές αλλαγές, θα πρέπει να επενδυθούν πόροι για την ανύψωση της ποιότητας στην εκπαίδευση με ικανούς εκπαιδευτικούς».

Η Åsa Westlund, εκπρόσωπος για την εκπαίδευση των Σοσιαλδημοκρατών, είπε ότι η υποστήριξη του κόμματός της για το σχέδιο εξαρτάται από τη διατήρηση ενός μείγματος μάθησης και παιχνιδιού σε αυτό που είπε ότι πρέπει να λειτουργεί ως «γέφυρα μεταξύ προσχολικής ηλικίας και σχολείου».

Ορισμένοι ειδικοί ήταν θετικοί για το σχέδιο. Ο Johannes Westberg, καθηγητής εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο του Groningen στην Ολλανδία, είπε ότι η κίνηση ήταν λογική και θα φέρει τη σουηδική σχολή περισσότερο σε ευθυγράμμιση με την υπόλοιπη Ευρώπη. «Πιθανότατα θα συνεπάγεται μια μετάβαση προς κάτι πιο σχολικό, επομένως θα παρέχεται ήδη πιο παραδοσιακή σχολική παιδαγωγική για αυτά τα εξάχρονα, αλλά δεν θα επηρεάσει απαραίτητα ολόκληρο το γενικό σχολείο ως τέτοιο», είπε.

Άλλα εκπαιδευτικά μέτρα που θα παρουσιαστούν στον προϋπολογισμό περιλαμβάνουν επένδυση σε «σχολεία έκτακτης ανάγκης» για την προσωρινή μετεγκατάσταση παιδιών όταν υπάρχουν προβλήματα στο σχολείο, μεγαλύτερη επένδυση σε σχολικά βιβλία για την υποστήριξη περιβαλλόντων χωρίς οθόνη και χρηματοδότηση για εκπαίδευση δασκάλων και νηπιαγωγών.

Πηγή: The Guardian

Περιέχουν snus, δηλαδή σακουλάκια γεμάτα νικοτίνη, που μοιάζουν με μικροσκοπικά φακελάκια τσαγιού, τα οποία οι χρήστες βάζουν πίσω από το άνω χείλος τους. Το παραδοσιακό snus παρασκευάζεται με βρεγμένο καπνό που έχει παστεριωθεί και αρωματιστεί, ενώ η δεκαετής μετατροπή του, που στην καθομιλουμένη ονομάζεται white snus, χρησιμοποιεί φυτικές ίνες αντί για καπνό και το προϊόν, και στις δύο εκδοχές του, είναι ο λόγος για τον οποίο η Σουηδία έχει κόψει σχεδόν εξ’ ολοκλήρου το κάπνισμα, όπως σχολιάζει το Bloomberg σε ανάλυσή του.

Από το 2022 μόνο το 5,6% των Σουηδών εξακολουθεί να προτιμά τα παραδοσιακά τσιγάρα. Αυτό είναι το χαμηλότερο ποσοστό σε ολόκληρη την Ευρώπη κι αν η καθοδική πορεία συνεχιστεί με τον ίδιο ρυθμό, η χώρα θα πέσει κάτω από το 5% κάποια στιγμή μέσα στο 2024 – όριο που αν ξεπεραστεί, χρίζει και τυπικά μια χώρα “smoke free”. Καθώς οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο προσπαθούν να περιορίσουν το κάπνισμα, η Σουηδία είναι προφανώς το απόλυτο παράδειγμα.

Αξιωματούχοι δημόσιας υγείας και φανατικοί αντικαπνιστές αποδίδουν την επιτυχία της χώρας στην αποτελεσματική χάραξη στρατηγικής αλλά αρκετοί πολιτικοί, η Big Tobacco (φυσικά) και ορισμένοι ειδικοί σε θέματα δημόσιας υγείας επιμένουν ότι τα πραγματικά εύσημα πρέπει να αποδοθούν στο snus.

Τα στατιστικά της Στοκχόλμης έχουν τώρα πυροδοτήσει μια γενικότερη συζήτηση σχετικά με το αν οι καπνιστές τσιγάρων πρέπει να ωθούνται προς εναλλακτικές λύσεις, όπως τα σακουλάκια νικοτίνης, οι ατμιστές και οι συσκευές θέρμανσης καπνού, ή αν τα προϊόντα αυτά απλώς εξομαλύνουν μία ιδιαίτερα εθιστική -αν και λιγότερο επιβλαβή σε αυτό το επίπεδο- συμπεριφορά. Παρότι δεν είναι καρκινογόνος ουσία, η νικοτίνη μπορεί να αυξήσει την αρτηριακή πίεση, να συμβάλει σε καρδιαγγειακές παθήσεις και να επιδεινώσει καρδιακά ζητήματα κι άλλα προβλήματα υγείας.

Εν τω μεταξύ, οι καπνοβιομηχανίες παρακολουθούν (και συνεπηρεάζουν) τις εξελίξεις στηνΣουηδία για να διαπιστώσουν αν μπορούν να συνεχίσουν να αποκομίζουν μεγάλα κέρδη, την ώρα που ο αριθμός των καπνιστών παγκοσμίως μειώνεται σταθερά. Πέρυσι ο κολοσσός του καπνού Philip Morris International Inc. κατέβαλε 16 δισεκατομμύρια δολάρια για να εξαγοράσει τη Swedish Match AB, τον μεγαλύτερο προμηθευτή snus στη χώρα και κατασκευαστή των δημοφιλών Zyn, με τις πωλήσεις να αυξάνονται κατά 17% μέσα σε τέσσερις εβδομάδες, έως τις 31 Δεκεμβρίου, σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα.

Το προϊόν εισήλθε στην κουλτούρα της Σουηδίας πριν από 200 χρόνια, όταν το «χαλαρό» snus, μια μορφή παστεριωμένου καπνού, έγινε εναλλακτική μόδα στους αγρότες, όπου ήθελαν να απολαμβάνουν νικοτίνη χωρίς να απασχολούν τα χέρια τους. Η συνήθεια εξασθένησε, όταν η δημοφιλία των τσιγάρων απογειώθηκε τις δεκαετίες του 1950 και του 1960, αλλά το snus άρχισε να επιστρέφει την επόμενη δεκαετία, καθώς οι θανατηφόροι κίνδυνοι του καπνίσματος έγιναν ευρύτερα γνωστοί.

Το snus είναι τόσο συνηθισμένο στη Σουηδία που, το 1994, ενόψει του εθνικού δημοψηφίσματος για την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι αρχές των Βρυξελλών εξαίρεσαν τη χώρα από την απαγόρευση του snus σε όλο το μπλοκ, η οποία εξακολουθεί να ισχύει, ελπίζοντας να συγκεντρώσουν περισσότερες ψήφους.

Σήμερα, περίπου το 14% του πληθυσμού κάνει τακτικά snus, σύμφωνα με τη Σουηδική Υπηρεσία Δημόσιας Υγείας. Και καθώς η χρήση του snus έχει αυξηθεί, τα ποσοστά του καπνίσματος βαίνουν προς την αντίθετη κατεύθυνση. Το 2004, περίπου το 14% των ανδρών και το 19% των γυναικών κάπνιζαν καθημερινά. Μέχρι το 2022, τα ποσοστά αυτά είχαν μειωθεί κατά περίπου δύο τρίτα, εξαιτίας (και) της αύξησης στη φορολογία των τσιγάρων και την απαγόρευση του καπνίσματος σε δημόσιους χώρους.

Η διάδοση της κατανάλωσης του snus έχει προκαλέσει συναγερμό στους αξιωματούχους υγείας και ενθουσιασμό σε όσους έχουν συμφέρον να δουν τα «άκαπνα» προϊόντα να διαμορφώνουν μια μεγάλη παγκόσμια αγορά. Ο διευθύνων σύμβουλος της British American Tobacco Plc, Tadeu Marroco, δήλωσε πρόσφατα ότι περίπου 100 εκατομμύρια άνθρωποι -περίπου το 10% των καπνιστών στον κόσμο- χρησιμοποιούν ήδη προϊόντα νικοτίνης χωρίς καύση. Η εταιρεία ερευνών InsightAce Analytic Pvt Ltd. εκτιμά ότι η αγορά αυτή αξίζει σήμερα περισσότερα από 27 δισεκατομμύρια δολάρια, σε σύγκριση με την παγκόσμια αγορά τσιγάρων των 900 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Όμως, με τους κανονισμούς γύρω από αυτά τα προϊόντα να περιορίζουν την εμβέλειά τους, το μέλλον τους μπορεί να εξαρτηθεί από το αν θα επικρατήσει η σχολή του «περιορισμού της ζημιάς», της πολιτικής δηλαδή που προωθεί ενεργά ασφαλέστερες εναλλακτικές λύσεις απέναντι στο κάπνισμα. Ενώ οργανισμοί όπως η Εθνική Υπηρεσία Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν ενστερνιστεί αυτή τη νοοτροπία – φτάνοντας το σημείο να προσφέρουν ακόμα δωρεάν σετ ατμιστών στους καπνιστές – άλλοι φορείς, όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ανησυχούν ότι τα προϊόντα αυτά γίνονται πολύ γρήγορα, πολύ δημοφιλή, ενώ ακόμα δεν έχουν διαπιστωθεί οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις τους.

Πηγή: Ο.Ε.