Αυτό το φαινόμενο, γνωστό ως «μνήμη παχυσαρκίας», αλλάζει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την απώλεια βάρους και τη μακροπρόθεσμη υγεία. Εξηγεί γιατί πολλοί δυσκολεύονται να διατηρήσουν τα κιλά που έχασαν και γιατί ορισμένοι κίνδυνοι υγείας παραμένουν, παρά τη φαινομενική βελτίωση.

Στο επίκεντρο αυτής της ανακάλυψης βρίσκονται τα ανοσοκύτταρα CD4 T. Αυτά τα κύτταρα συμβάλλουν στην άμυνα του οργανισμού απέναντι σε λοιμώξεις και στη διατήρηση της ισορροπίας. Στους ανθρώπους με παχυσαρκία, τα CD4 T υποβάλλονται σε λεπτές γενετικές αλλαγές.

Η μελέτη έδειξε ότι η παχυσαρκία μεταβάλλει αυτά τα κύτταρα μέσω μιας διαδικασίας που λέγεται μεθυλίωση του DNA. Αυτή αλλάζει τη συμπεριφορά ορισμένων γονιδίων χωρίς να τροποποιεί το ίδιο το DNA. Ακόμη και μετά την απώλεια βάρους, αυτές οι αλλαγές παραμένουν για μεγάλο διάστημα.

Η μακρόχρονη επίδραση της παχυσαρκίας στο ανοσοποιητικό

Αυτό σημαίνει ότι το ανοσοποιητικό σύστημα συνεχίζει να λειτουργεί σαν το σώμα να βρίσκεται ακόμα υπό πίεση λόγω παχυσαρκίας. Με απλά λόγια, ο οργανισμός «θυμάται» την προηγούμενη κατάσταση.

Τα ευρήματα αυτά συμφωνούν με ευρύτερες επιστημονικές έρευνες, όπως εκείνες του Ινδικού Συμβουλίου Ιατρικών Ερευνών (ICMR) και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO), που επισημαίνουν πως η παχυσαρκία προκαλεί μακροχρόνια φλεγμονή και ανισορροπία στο ανοσοποιητικό.

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα συμπεράσματα είναι πως η απώλεια βάρους δεν αποκαθιστά άμεσα το ανοσοποιητικό σύστημα. Η μελέτη υπολογίζει ότι μπορεί να χρειαστούν 5 έως 10 χρόνια σταθερής διατήρησης βάρους για πλήρη ανάκαμψη του οργανισμού.

Δύο βασικές διεργασίες εξηγούν αυτή τη δυσκολία: η αυτοφαγία (αυξημένη ή απορρυθμισμένη στον οργανισμό με παχυσαρκία) και η γήρανση των ανοσοκυττάρων (senescence), όπου τα κύτταρα χάνουν αποτελεσματικότητα και παράγουν φλεγμονώδη σήματα.

Διατροφή, κορεσμένα λιπαρά και ο ρόλος τους

Η έρευνα αναδεικνύει επίσης τον ρόλο συγκεκριμένων διατροφικών συστατικών, ιδιαίτερα των κορεσμένων λιπαρών όπως η παλμιτική. Αυτές οι ουσίες δεν προσθέτουν μόνο θερμίδες αλλά επηρεάζουν τη λειτουργία των κυττάρων.

Τα κορεσμένα λιπαρά μπορούν να τροποποιήσουν τη δομή των κυτταρικών μεμβρανών, να επηρεάσουν τη μεταφορά σημάτων στο εσωτερικό των κυττάρων και να προκαλέσουν αλλαγές που φθάνουν μέχρι τον πυρήνα τους, μεταβάλλοντας τη γονιδιακή δραστηριότητα.

Αυτή η αλληλουχία επηρεάζει τον μεταβολισμό, την ευαισθησία στην ινσουλίνη και την αποθήκευση λίπους. Η έρευνα εντόπισε σαφείς συνδέσεις μεταξύ των ανοσολογικών αυτών αλλαγών και της αντίστασης στην ινσουλίνη, χαρακτηριστικό του μεταβολικού συνδρόμου.

Επιβεβαιώνεται έτσι αυτό που πολλοί ειδικοί στη διατροφή υποστηρίζουν: η τροφή δεν είναι μόνο καύσιμο, αλλά «πληροφορία» για τον οργανισμό μας.

Η σημασία της πρόληψης και της μακροπρόθεσμης φροντίδας

Τα ευρήματα μετατοπίζουν τη συζήτηση από την απλή απώλεια βάρους στη μακροπρόθεσμη διαχείριση της υγείας. Η παχυσαρκία δεν αφορά μόνο την ποσότητα λίπους, αλλά τις βαθιές αλλαγές στα εσωτερικά συστήματα του σώματος.

Εξηγείται έτσι γιατί η επαναπρόσληψη βάρους είναι συχνή, γιατί χρόνιες ασθένειες επιμένουν ακόμη και μετά την απώλεια κιλών, αλλά και γιατί η πρόληψη είναι πιο αποτελεσματική από τις καθυστερημένες παρεμβάσεις.

Υπάρχει όμως και αισιόδοξο μήνυμα. Η στοχευμένη αντιμετώπιση διεργασιών όπως η φλεγμονή ή η κυτταρική γήρανση ίσως επιταχύνει την ανάκαμψη. Ορισμένα φάρμακα ή αλλαγές στον τρόπο ζωής φαίνεται πως βοηθούν προς αυτή την κατεύθυνση, αν και απαιτείται περαιτέρω έρευνα.

Η υγεία ως μακροχρόνια προσπάθεια

Το σώμα δεν ξεχνά εύκολα. Κάθε συνήθεια, κάθε περίοδος ζωής αφήνει αποτύπωμα. Η συγκεκριμένη έρευνα υπενθυμίζει πως η υγεία δεν αφορά γρήγορες λύσεις ή βραχυπρόθεσμους στόχους—αλλά συνέπεια σε βάθος χρόνου.

Η κίνηση, η ισορροπημένη διατροφή και η διατήρηση ενός υγιούς βάρους από νωρίς μπορούν να αποτρέψουν αυτές τις μακροχρόνιες αλλαγές πριν εγκατασταθούν στον οργανισμό.

Αυτοί οι βαθύτεροι μύες σταθεροποιούν τη σπονδυλική στήλη, προστατεύουν την πλάτη και δίνουν δύναμη σχεδόν σε κάθε σας κίνηση. Ωστόσο, η εκγύμναση μόνο με ασκήσεις όπως τα ροκανίσματα για να αποκτήσετε εμφανείς κοιλιακούς μπορεί να κάνει περισσότερο κακό παρά καλό, όπως εξηγεί ο Ben Yamuder, φυσιολόγος άσκησης στο Hospital for Special Surgery στη Νέα Υόρκη.

«Όταν προπονείστε με αυτόν τον τρόπο, απομονώνετε ένα πολύ μικρό ποσοστό των μυών του κορμού», λέει ο Yamuder. Συνολικά υπάρχουν 35 μύες στην κοιλιακή χώρα, ενώ ο rectus abdominis—ο γνωστός “six-pack”—είναι μόλις δύο από αυτούς.

Η κατανόηση της λειτουργίας των υπόλοιπων μυών και του τρόπου ενδυνάμωσής τους μπορεί να είναι το κλειδί για να διατηρήσετε τη δύναμη, την ισορροπία και την απουσία πόνου όσο μεγαλώνετε.

Η σημασία των μυών του κορμού

Για να αντιληφθείτε πόσο σημαντικός είναι ο κορμός, αξίζει να δείτε πώς λειτουργεί. «Ο κορμός είναι ένα σύνθετο σύστημα μυών που σταθεροποιεί και κινεί τόσο τη σπονδυλική στήλη όσο και τη λεκάνη», αναφέρει ο Tom Holland, CEO και ιδρυτής της TeamHolland LLC. «Αυτοί οι μύες συνεργάζονται για να στηρίξουν τη σπονδυλική στήλη, να διαχειριστούν την ενδοκοιλιακή πίεση και να δημιουργήσουν μια σταθερή βάση για την κίνηση».

Σύμφωνα με τον Yamuder, οι μύες του κορμού χωρίζονται σε έξι περιοχές. Μπροστά βρίσκεται ο rectus abdominis, δύο κάθετοι μύες που χωρίζονται από συνδετικό ιστό—αυτοί σχηματίζουν το γνωστό six-pack και ενεργοποιούνται σε κινήσεις όπως τα ροκανίσματα.

Κάτω από αυτούς, ο εγκάρσιος κοιλιακός (transverse abdominis) περιβάλλει τον κορμό σαν εσωτερικό κορσέ. Είναι ο κύριος μυς που στηρίζει τη σπονδυλική στήλη. Όταν τραβάτε τον αφαλό προς τα μέσα, ενεργοποιείτε αυτόν τον μυ.

Στη βάση βρίσκεται το πυελικό έδαφος, μια ομάδα μυών που υποστηρίζει τη φυσιολογική ουροποιητική λειτουργία και τη σεξουαλική υγεία. Πλάγια, οι εσωτερικοί και εξωτερικοί λοξοί (obliques) ελέγχουν τις περιστροφές και τις πλάγιες κάμψεις του κορμού.

Ακόμη και η αναπνοή εξαρτάται από τον κορμό. Το διάφραγμα—ένας θολωτός μυς κάτω από τους πνεύμονες—συμβάλλει στη σταθεροποίηση της σπονδυλικής στήλης με κάθε εισπνοή.

Στην πλάτη, οι εκτείνοντες της ράχης (erector spinae) διατρέχουν τη σπονδυλική στήλη βοηθώντας στη διατήρηση της στάσης του σώματος και στην κάμψη προς τα εμπρός χωρίς καταπόνηση. Όταν αυτοί οι μύες εξασθενούν, συχνά εμφανίζεται πόνος στη μέση.

Συνολικά, αυτό το δίκτυο μυών συνδέει την αναπνοή, τη στάση και τη δύναμη—αποτελώντας τη βάση για σχεδόν κάθε κίνηση του σώματος.

Η ενδυνάμωση του κορμού προάγει τη μακροζωία

Κάθε κίνησή σας—από το κουβάλημα των ψωνιών μέχρι το κράτημα ενός ανήσυχου σκύλου—ενεργοποιεί κάποιο μέρος του κορμού. «Τα παραδείγματα είναι αμέτρητα», λέει ο Yamuder. «Το μόνο κοινό σημείο είναι ότι ο κορμός σας δουλεύει συνεχώς για να σας προστατεύσει».

Εάν προπονείτε μόνο τους έξι κοιλιακούς ή δεν ασκείστε καθόλου, θα είστε απροετοίμαστοι για τις καθημερινές προκλήσεις καθώς μεγαλώνετε.

Η δύναμη του κορμού αποτελεί βασικό μέρος της συνολικής μυϊκής κατάστασης, που σύμφωνα με έρευνες συνδέεται με μεγαλύτερη διάρκεια και ποιότητα ζωής. Μια ανασκόπηση του 2015 στο European Journal of Internal Medicine έδειξε ότι όσο αυξάνεται η μυϊκή δύναμη, τόσο μειώνεται ο κίνδυνος θνησιμότητας.

Επιπλέον, ένας δυνατός κορμός προλαμβάνει τις πτώσεις, μειώνει τους χρόνιους πόνους στη μέση και βελτιώνει τη στάση του σώματος. Όπως σημειώνει ο Yamuder: «Όταν πονάτε στη μέση, αποφεύγετε τη δραστηριότητα—κάτι που μακροπρόθεσμα επηρεάζει την καρδιά και τον μεταβολισμό».

Η αδύναμη δομή του κορμού έχει συνδεθεί με αυξημένη συχνότητα πόνων στη μέση, μειωμένη κινητικότητα και χαμηλότερη ποιότητα ζωής στους ηλικιωμένους σύμφωνα με τον Holland.

Μια ανασκόπηση του 2021 στο Orthopedic Research Online Journal βρήκε ότι οι ηλικιωμένοι που έκαναν καθημερινές ασκήσεις ενδυνάμωσης του κορμού είχαν καλύτερη ισορροπία, μεγαλύτερη ανεξαρτησία και βελτιωμένη ποιότητα ζωής σε σχέση με όσους δεν ασκούνταν.

Αντίστοιχα, μια μελέτη του 2017 στο Journal of Orthopedic & Sports Physical Therapy διαπίστωσε ότι ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας με αδύναμους μύες του κορμού—ιδιαίτερα μικρότερους εκτείνοντες της ράχης με περισσότερο λίπος—είχαν αυξημένες πιθανότητες χρόνιου πόνου στη μέση. Η ατροφία των μυών και η αύξηση του λίπους στους μύες αποτελούν γνωστά φαινόμενα της γήρανσης.

Η στάση παίζει επίσης σημαντικό ρόλο: Μελέτη του 2013 στο Journal of Gerontology: Medical Sciences, συνέδεσε την κακή στάση της σπονδυλικής στήλης με μεγαλύτερο κίνδυνο απώλειας ανεξαρτησίας σε καθημερινές δραστηριότητες όπως το ντύσιμο ή το μπάνιο.

«Αξίζει να διατηρείτε έναν δυνατό κορμό ώστε να συνεχίζετε όσα σας χαρίζουν χαρά και υγεία», καταλήγει ο Yamuder.

Πώς θα χτίσετε δυνατό κορμό για μια ζωή

Η ενδυνάμωση του κορμού δεν απαιτεί ατέλειωτα ροκανίσματα ή ώρες στο γυμναστήριο. Οι ειδικοί συμφωνούν ότι ο κορμός λειτουργεί καλύτερα όταν γυμνάζεται μέσα από καθημερινές κινήσεις.

«Η ενεργοποίηση του κορμού κατά το περπάτημα, το σωστό κάθισμα ή ακόμα κι όταν βουρτσίζετε τα δόντια σας εκπαιδεύει το σύστημα ώστε να ενεργοποιείται αυτόματα», λέει ο Holland. «Το κουβάλημα άνισων φορτίων ενισχύει επίσης τον κορμό με πιο λειτουργικό τρόπο».

Μια απλή αρχή είναι η διαφραγματική αναπνοή ή αλλιώς βαθιά αναπνοή στην κοιλιά—μια τεχνική που ενισχύει τους βαθύτερους σταθεροποιητές της σπονδυλικής στήλης, όπως τον εγκάρσιο κοιλιακό και το διάφραγμα:

• Καθίστε ίσια ή ξαπλώστε με ελαφρώς λυγισμένα γόνατα.
• Τοποθετήστε το ένα χέρι στο στήθος και το άλλο στην κοιλιά.
• Εισπνεύστε βαθιά από τη μύτη προσπαθώντας να γεμίσετε αέρα από τους γοφούς ως τους ώμους ώστε η κοιλιά σας να φουσκώσει.
• Κρατήστε την αναπνοή για 5-7 δευτερόλεπτα.
• Εκπνεύστε από το στόμα σουφρώνοντας τα χείλη ώστε η κοιλιά να συρρικνωθεί.
• Επαναλάβετε για αρκετά λεπτά συγκεντρώνοντας την προσοχή στην αναπνοή και την κίνηση της κοιλιάς.

Σε αντίθεση με άλλες μεγάλες μυϊκές ομάδες που χρειάζονται ξεκούραση μεταξύ προπονήσεων, οι μύες του κορμού μπορούν να γυμνάζονται καθημερινά σε μικρές ποικίλες συνεδρίες σύμφωνα με τον Holland.

«Επειδή οι μύες αυτοί συμμετέχουν σχεδόν σε κάθε μας κίνηση, ανταποκρίνονται καλύτερα σε σύντομες αλλά συχνές συνεδρίες παρά σε πολύωρες προπονήσεις», τονίζει. «Μπορείτε να γυμνάσετε τον κορμό παντού κι οποιαδήποτε στιγμή χρησιμοποιώντας μόνο το βάρος του σώματός σας. Η συνέπεια είναι το κλειδί για μακροχρόνια δύναμη κι ευστάθεια».

Η απώλεια βάρους δεν εξαρτάται μόνο από τη διατροφή και την άσκηση – αν και αυτά είναι σημαντικά. «Ρόλο παίζουν επίσης η ηλικία, το φύλο και το αρχικό σας βάρος», εξηγεί ο Δρ. Matthew Weiner, διευθυντής βαριατρικής χειρουργικής στο Tucson Medical Center. Για νεαρούς ενήλικες, η απώλεια μπορεί να φτάσει ακόμη και το 20% του σωματικού βάρους με σωστή διατροφή και άσκηση, ενώ για γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση συνήθως κυμαίνεται στο 5-7%.

Επιπλέον, οι γυναίκες βλέπουν αποτελέσματα πιο αργά. «Οι άνδρες χάνουν βάρος πιο γρήγορα, αλλά συνολικά οι διαφορές δεν είναι τόσο μεγάλες όσο νομίζουμε», σημειώνει ο Δρ. Weiner. Για παράδειγμα, στους άνδρες μπορεί να χρειαστούν δύο με τρεις μήνες για να χάσουν το 10% του βάρους τους, ενώ στις γυναίκες πέντε με έξι μήνες – πάντα ανάλογα με πολλούς παράγοντες.

Παρόλα αυτά, η υγιής απώλεια βάρους για τις γυναίκες είναι εφικτή, με ρυθμό μισού έως δύο κιλών την εβδομάδα, σύμφωνα με την Brigitte Zeitlin, διατροφολόγο και ιδρύτρια της BZ Nutrition. Η απώλεια βάρους είναι εξαιρετικά εξατομικευμένη υπόθεση, υπενθυμίζει η ίδια.

Λόγοι που δυσκολεύουν την απώλεια βάρους

Υπάρχουν αρκετοί λόγοι που μπορεί να μην βλέπετε αποτέλεσμα στη ζυγαριά. Η Zeitlin επισημαίνει ότι συχνά υπερεκτιμούμε τις θερμίδες που καίμε κατά την άσκηση. Επίσης, πολλές δίαιτες εστιάζουν σε τι αφαιρούμε από το πιάτο μας, με αποτέλεσμα να μην προσλαμβάνουμε αρκετές θερμίδες ή θρεπτικά συστατικά – ειδικά πρωτεΐνη και λαχανικά.

Όταν το σώμα δεν λαμβάνει επαρκή τροφή, ενεργοποιείται ο «μηχανισμός επιβίωσης» και ο μεταβολισμός επιβραδύνεται ώστε να διατηρήσει ενέργεια. Αν δυσκολεύεστε να χάσετε κιλά, οι παρακάτω λόγοι ίσως σας βοηθήσουν να καταλάβετε τι συμβαίνει – και ευτυχώς υπάρχουν λύσεις για κάθε περίπτωση.

Οι ειδικοί που συμμετέχουν: Supriya Rao, γαστρεντερολόγος και παθολόγος με εξειδίκευση στην παχυσαρκία· Matthew Weiner, διευθυντής βαριατρικής χειρουργικής· Brigitte Zeitlin, διατροφολόγος· Keri Gans, συγγραφέας του “The Small Change Diet”· και Jessica Cording, συγγραφέας του “The Little Book of Game-Changers”.

Υποτιμάτε τα κέρδη σε μυϊκή μάζα

Αν τα ρούχα σας φαρδαίνουν αλλά η ζυγαριά μένει σταθερή ή ανεβαίνει ελαφρώς, ίσως αυξάνετε μυϊκή μάζα ενώ μειώνεται το λίπος σας (ανασύνθεση σώματος). Το σώμα αποτελείται από νερό, μυς και λίπος – όλα μαζί δίνουν το συνολικό βάρος. Οι μύες έχουν παρόμοια πυκνότητα με το νερό (ενώ το λίπος είναι λιγότερο πυκνό), οπότε η αλλαγή δεν φαίνεται πάντα στη ζυγαριά.

Σύμφωνα με τον Δρ. Weiner, κάποιοι υπερεκτιμούν πόσο μυϊκή μάζα κερδίζουν. Αν δεν επαναξιολογήσετε τη στρατηγική σας όταν δουλεύετε για αύξηση μυών, το ποσοστό λίπους μπορεί να παραμένει σταθερό. Η λύση; Συζητήστε με γιατρό ή γυμναστή για ανάλυση σύστασης σώματος ώστε να δείτε τη σχέση μεταξύ μυών και λίπους.

Τρώτε λιγότερο αλλά όχι πιο υγιεινά

Αν καταναλώνετε λιγότερες θερμίδες από όσες καίτε, μπορείτε να χάσετε περίπου 10% του βάρους μόνο μέσω διατροφής (ανάλογα με το αρχικό βάρος), λέει ο Δρ. Weiner. Όμως για μεγαλύτερη απώλεια πρέπει να αλλάξετε την ποιότητα των τροφών που τρώτε – όχι μόνο την ποσότητα.

Όπως εξηγεί η Keri Gans, τα τρόφιμα αφομοιώνονται διαφορετικά: Τα ζαχαρούχα χωνεύονται γρήγορα και πεινάμε ξανά σύντομα, ενώ οι φυτικές ίνες από φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης και όσπρια προσφέρουν κορεσμό και βοηθούν στην απώλεια βάρους.

Αφού βελτιώσετε την ποιότητα των θερμίδων σας – καταναλώνοντας πιο χορταστικές τροφές – θα τρώτε φυσικά λιγότερο, διευκολύνοντας την απώλεια βάρους. Η Jessica Cording προτείνει να προτιμάτε τροφές πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά (π.χ. ψωμί ολικής άλεσης αντί για λευκό).

Δεν καταγράφετε τι τρώτε

Είναι ανθρώπινο να θυμόμαστε περισσότερο τις καλές διατροφικές επιλογές μας και να αγνοούμε τις λιγότερο υγιεινές – σύμφωνα με τον Δρ. Weiner, αυτό οδηγεί σε υποεκτίμηση των θερμίδων που καταναλώνουμε.

Η λύση είναι η καταγραφή της ημερήσιας πρόσληψης θερμίδων σε ημερολόγιο ή εφαρμογή – έτσι θα έχετε αντικειμενική εικόνα της διατροφής σας και θα αποφύγετε τις αυταπάτες. Μελέτη του 2022 στο Journal of Medical Internet Research δείχνει ότι οι εφαρμογές αυτές βοηθούν στην έναρξη και διατήρηση της απώλειας βάρους για διάστημα 3-12 μηνών.

Δεν προσλαμβάνετε αρκετή πρωτεΐνη

Η πρωτεΐνη προσφέρει κορεσμό (άρα τρώμε λιγότερο) και συμβάλλει στην ανάπτυξη μυών και υγιών οστών. Όμως δεν είναι όλες οι πρωτεΐνες ίδιες: Ο Δρ. Weiner προειδοποιεί για υπερκατανάλωση ζωικής πρωτεΐνης λόγω των συνοδευτικών λιπαρών – κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση βάρους ή προβλήματα υγείας όπως ο διαβήτης.

Οι φυτικές πρωτεΐνες (όσπρια, τόφου, τέμπε) μπορούν να καταναλωθούν σε μεγαλύτερες ποσότητες χωρίς αρνητικές συνέπειες. Η Supriya Rao, ακολουθεί φυτική διατροφή και τη συστήνει στους ασθενείς της. Ωστόσο, άπαχα ζωικά προϊόντα όπως κοτόπουλο ή ψάρι μπορούν επίσης να ενταχθούν σε μια υγιεινή διατροφή πλούσια σε πρωτεΐνη.

Εστιάζετε μόνο στο άμεσο αποτέλεσμα

Αν προσπαθείτε εδώ και μήνες χωρίς το επιθυμητό αποτέλεσμα, πριν δοκιμάσετε μια νέα δίαιτα σκεφτείτε αν στόχος σας είναι η γρήγορη απώλεια ή μια μακροχρόνια αλλαγή για μόνιμο αποτέλεσμα.

«Συχνά βλέπουμε την απώλεια βάρους ως κάτι βραχυπρόθεσμο, ενώ πρόκειται για μακροχρόνιο ζήτημα», λέει ο Δρ. Weiner. Σκεφτείτε πώς έχει αλλάξει το βάρος σας τα τελευταία χρόνια – όχι μόνο τις καθημερινές αυξομειώσεις.

Δεν τρώτε ανεπεξέργαστες τροφές

Αν αποφεύγετε διατροφές βασισμένες σε φυσικές τροφές (όπως η μεσογειακή), ίσως χρειάζεται επανεξέταση των επιλογών σας. Οι ειδικοί γνωρίζουν ότι δίαιτες πλούσιες σε φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης και πρωτεΐνη σχετίζονται με καλύτερα αποτελέσματα συγκριτικά με εκείνες που περιλαμβάνουν πολλά επεξεργασμένα τρόφιμα.

Μελέτη του 2019 στο Cell Metabolism έδειξε ότι ακόμα κι όταν οι ομάδες κατανάλωναν παρόμοιες ποσότητες μακροθρεπτικών συστατικών (πρωτεΐνη-λίπος-ζάχαρη-ίνες), όσοι έτρωγαν επεξεργασμένα τρόφιμα κατανάλωναν περισσότερες θερμίδες συνολικά και πήραν βάρος συγκριτικά με όσους έτρωγαν ανεπεξέργαστα.

Καταναλώνετε υπερβολικά «υγιεινά» τρόφιμα

Ακόμα κι αν αντικαταστήσατε το παγωτό με γιαούρτι ή άλλα υγιεινά σνακ, η υπερκατανάλωση μπορεί να σαμποτάρει την προσπάθειά σας. Ο βασικός κανόνας «λιγότερες θερμίδες μέσα από όσες καίμε» ισχύει πάντα – ακόμα κι όταν πρόκειται για υγιεινά τρόφιμα.

Ο Δρ. Weiner τονίζει πως δεν μπορείτε πρακτικά να υπερκαταναλώσετε λαχανικά: όσο περισσότερα τρώτε τόσο καλύτερα! Αν γεμίζετε το πιάτο σας με λαχανικά μειώνεται η όρεξη για άλλες λιγότερο υγιεινές επιλογές.

Δεν δίνετε προτεραιότητα στην άσκηση

Η ποιότητα της άσκησης έχει σημασία: ο Δρ. Weiner προτρέπει να εστιάζετε στην ένταση παρά στη διάρκεια όταν προσπαθείτε να χάσετε βάρος μέσω γυμναστικής.

Η Δρ. Rao συμπληρώνει πως ακόμη και μέτριας έντασης δραστηριότητες όπως περπάτημα βοηθούν: βελτιώνουν τον μεταβολισμό, ενισχύουν τους μύες και μειώνουν το στρες – όλα συμβάλλουν στη διατήρηση υγιούς βάρους.

Οι επίσημες οδηγίες της American Heart Association: 150 λεπτά μέτριας αερόβιας δραστηριότητας (όπως περπάτημα) ή 75 λεπτά έντονης (όπως HIIT) εβδομαδιαίως· συν δύο ημέρες ενδυνάμωσης των μυών ανά εβδομάδα (πχ αντιστάσεις ή βάρη).

Η μελέτη, που παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο της European Association for the Study of Diabetes (EASD) τον Σεπτέμβριο του 2025, βασίστηκε σε δεδομένα από περισσότερα από 85.000 άτομα που παρακολουθήθηκαν για διάστημα πέντε ετών. Αντίθετα με ό,τι θα περίμενε κανείς, τα άτομα με Δείκτη Μάζας Σώματος (BMI) μεταξύ 25 και 35 –δηλαδή στην κατηγορία του υπέρβαρου ή της ήπιας παχυσαρκίας– δεν παρουσίασαν αυξημένο κίνδυνο θανάτου σε σύγκριση με εκείνους που βρίσκονταν στο ανώτερο άκρο του φυσιολογικού (23–24,9).

Αντίθετα, η ομάδα με BMI κάτω από 22,5 εμφάνισε σημαντικά υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας. Ακόμα πιο ανησυχητικά είναι τα στοιχεία για τα λιποβαρή άτομα (BMI <18,5), τα οποία διέτρεχαν σχεδόν τριπλάσιο κίνδυνο θανάτου σε σύγκριση με άτομα στο ανώτερο φυσιολογικό βάρος. Τα ευρήματα αυτά θέτουν σοβαρά ερωτήματα γύρω από τη χρησιμότητα του BMI ως αποκλειστικού δείκτη αξιολόγησης της υγείας.

Ο Δείκτης Μάζας Σώματος, αν και ευρέως χρησιμοποιούμενος, είναι ένας απλός μαθηματικός υπολογισμός που συσχετίζει το βάρος με το ύψος. Δεν λαμβάνει υπόψη του κρίσιμους παράγοντες όπως η κατανομή του λίπους, η μυϊκή μάζα, η ποιότητα διατροφής, οι ορμονικές ισορροπίες, ή οι μεταβολικοί δείκτες (όπως το σάκχαρο, η πίεση και η χοληστερίνη). Έτσι, ένα άτομο με υψηλό BMI αλλά καλή μεταβολική υγεία μπορεί να είναι σε πολύ καλύτερη κατάσταση από κάποιον λεπτότερο, αλλά με κακή θρέψη, χρόνιες φλεγμονές ή άλλες αδιάγνωστες παθήσεις.

Η έρευνα αυτή έρχεται να επιβεβαιώσει μια αυξανόμενη επιστημονική τάση που προτείνει μια πιο εξατομικευμένη, ολιστική προσέγγιση στη διαχείριση του βάρους και της υγείας. Το επίκεντρο μετατοπίζεται από τη ζυγαριά σε άλλους δείκτες όπως:

• η σωματική σύσταση (αναλογία μυών-λίπους),
• η ενεργειακή και λειτουργική κατάσταση του οργανισμού,
• η ποιότητα ζωής και η ψυχική ευεξία,
• καθώς και η αντοχή του σώματος στις καθημερινές απαιτήσεις.

Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι η παχυσαρκία είναι αθώα. Υπάρχουν αποδεδειγμένοι κίνδυνοι, ιδίως όταν συνοδεύεται από καθιστική ζωή, κακή διατροφή και μεταβολικό σύνδρομο. Όμως, η απλοϊκή εξίσωση «αδύνατος = υγιής» και «παχύτερος = άρρωστος» δεν αντικατοπτρίζει πλέον την επιστημονική πραγματικότητα.

Το πιο ισχυρό μήνυμα που προκύπτει από τη μελέτη είναι πως η υγεία δεν έχει πάντα το «ιδανικό» μέγεθος. Δεν μπορούμε –και δεν πρέπει– να αξιολογούμε την ευεξία κάποιου μόνο από την εξωτερική του εμφάνιση ή έναν αριθμό στον δείκτη βάρους. Η νέα αυτή γνώση μάς καλεί να απομακρυνθούμε από τα κοινωνικά στερεότυπα, να σταματήσουμε να τιμωρούμε τα σώματά μας και να στραφούμε προς μια περισσότερο συμπονετική, επιστημονικά τεκμηριωμένη και εξατομικευμένη φροντίδα της υγείας μας.

Πηγή: Marie Claire

Η παχυσαρκία και ο διαβήτης τύπου 2 αποτελούν επείγουσες παγκόσμιες προκλήσεις. Ενώ οι παραδοσιακές θεραπείες, όπως τα φάρμακα και η χειρουργική επέμβαση, ενέχουν κινδύνους και είναι συχνά δυσπρόσιτες, το μηλόξυδο προσφέρει μια ασφαλέστερη και πιο προσιτή εναλλακτική. Η ανάλυση έδειξε ότι οι συμμετέχοντες έχασαν κατά μέσο όρο περίπου 7,5 κιλά σε διάστημα 12 εβδομάδων. Παρατηρήθηκε επίσης μια εξαρτώμενη από τη δόση επίδραση, με τα πιο ισχυρά οφέλη να εμφανίζονται με 30 ml την ημέρα. Η μέση μείωση στην περιφέρεια της μέσης ήταν περίπου 3 εκατοστά, αν και αυτό το εύρημα ήταν πιο έντονο σε άτομα με διαβήτη.

Η έρευνα αυτή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μηλόξυδο μπορεί να μειώσει σημαντικά το σωματικό βάρος και τον ΔΜΣ, ενισχύοντας τον πιθανό του ρόλο στη διαχείριση της παχυσαρκίας και του διαβήτη τύπου 2. Φυσικά, η προσθήκη του στην καθημερινή ρουτίνα θα πρέπει να γίνεται με τη σύμφωνη γνώμη του γιατρού σας, ώστε να ενταχθεί σωστά στο συνολικό σας διατροφικό πλάνο.

Πηγή: Cibum

Η μελέτη αυτή αποτιμά την παγκόσμια αγορά ευεξίας στα 1,7 τρισεκατομμύρια ευρώ – σχεδόν όσο το ΑΕΠ της Ισπανίας – και επισημαίνει ότι η ίδια η έννοια του «ευ ζην» διευρύνεται συνεχώς. Οι καταναλωτές ενδιαφέρονται όλο και περισσότερο για ό,τι σχετίζεται με το wellness, ενώ οι μάρκες ανταποκρίνονται γρήγορα.

Το 60% των καταναλωτών που συμμετείχαν στην έρευνα δηλώνουν πως η υγιής γήρανση είναι γι’ αυτούς ύψιστη ή πολύ σημαντική προτεραιότητα. Δεν προσελκύει μόνο η ετικέτα της ευεξίας (ακόμα κι αν το προϊόν έχει περιορισμένη αξιοπιστία), αλλά η κατηγορία αποδεικνύεται ανθεκτική σε περιόδους αστάθειας και εκτιμάται ότι θα αυξάνεται κατά 5% ετησίως.

Ο λόγος; Η ευεξία έχει μετατραπεί σε προτεραιότητα για πολλούς που δεν σκοπεύουν να μειώσουν τις σχετικές δαπάνες, ακόμα κι αν επιδεινωθεί η οικονομική κατάσταση. Ιδιαίτερα οι νέοι, που αναφέρουν υψηλότερα επίπεδα εξάντλησης στις έρευνες και βρίσκονται περισσότερο εκτεθειμένοι στα περιεχόμενα των κοινωνικών δικτύων.

Η ευζωία ως καθημερινή ανάγκη

Μετά την κρίση του 2008, η ευεξία πέρασε σε δεύτερη μοίρα. Ωστόσο, μετά τον κορωνοϊό έγινε επίκεντρο της καθημερινότητας: πέρα από διατροφή, καλλυντικά ή άσκηση, πλέον πληθώρα βιβλίων, ταινιών, σειρών και πολιτιστικών περιεχομένων πραγματεύονται το θέμα.

Η ομορφιά ξεκινά από μέσα: Η νέα αντίληψη της ευζωίας στηρίζεται σε πολλούς πυλώνες – από την υγεία και υγιεινή μέχρι τη φυσική κατάσταση, την εμφάνιση και φυσικά τη διατροφή. Το ασταμάτητο ενδιαφέρον για βιταμίνες και nutricosmetics αποδεικνύεται από τις παγκόσμιες πωλήσεις που αναμένεται να αγγίξουν τα 120 δισ. ευρώ έως το 2025, σύμφωνα με την Euromonitor.

Σύμφωνα με τη McKinsey & Co., τα πιο δημοφιλή οφέλη περιλαμβάνουν αύξηση ενέργειας, βελτίωση της εντερικής υγείας και ανοσίας καθώς και ενίσχυση μυών, οστών και αρθρώσεων – μέσω συμπληρωμάτων, αλλά και διατροφής. Πλέον όμως οι καταναλωτές δεν αναζητούν απλώς τρόφιμα χωρίς γλουτένη ή ζάχαρη, αλλά εκείνα που εμπλουτίζονται με συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά όπως πρωτεΐνες.

Τεχνολογία στην υπηρεσία του wellness

Το δαχτυλίδι Oura που παρακολουθεί το στρες ή τον ύπνο, εφαρμογές για καθοδηγούμενο διαλογισμό, μετρητές γλυκόζης για μη διαβητικούς, μάσκες LED που φέρνουν θεραπείες αισθητικής στο σπίτι ή sex toys που εντάσσονται στη νέα κατηγορία «σεξουαλική ευεξία» – η τεχνολογία βρίσκεται παντού σε αυτή τη στροφή προς μεγαλύτερη αυτογνωσία.

Millennials και zetas έχουν διπλάσιες πιθανότητες από άλλες ομάδες να χρησιμοποιούν τέτοιες συσκευές. Όπως επισημαίνει η ετήσια έκθεση τάσεων The Future 100 2025 της VML, «ό,τι ξεκίνησε με apps οδηγεί πολλούς να θέλουν να παρακολουθούν όλο και περισσότερα δεδομένα υγείας». Στην Κίνα, για παράδειγμα, ήδη το 41% του πληθυσμού χρησιμοποιεί κάποια συσκευή για να ελέγχει τις βιομετρικές του ενδείξεις.

Ο ύπνος ως νέα «επένδυση» στην υγεία

Η μείωση της κορτιζόλης έχει γίνει μαγική λέξη στο διαδίκτυο για να προσελκύσει κλικ, ενώ οι συζητήσεις γύρω από τα συμπληρώματα μελατονίνης είναι πλέον συχνές στα γραφεία. Πολυτελείς κλινικές όπως η Sha Wellness ή η Buchinger Wilhelmi προσφέρουν ειδικά προγράμματα για διαταραχές ύπνου.

Ο ύπνος, απαραίτητος για μακροζωία και ψυχική υγεία, θεωρείται πλέον δραστηριότητα που μπορεί να βελτιστοποιηθεί. Ο κίνδυνος υπερβολικής παρακολούθησης είναι να οδηγήσει σε εμμονές αντί να βοηθήσει. Εάν δεν υπάρχει παθολογικό πρόβλημα αλλά απλώς ανάγκη χαλάρωσης, η «καλλυντική ρουτίνα μαξιλαριού» απογειώνει τη στιγμή: από το αρωματικό Eau de Lit της Guerlain μέχρι τη μάσκα Advanced Night Repair Overnight Treatment της Estée Lauder.

Η πίεση του τέλειου wellness φέρνει κόπωση

Η συγγραφέας Leslie Jamison, σε πρόσφατο άρθρο στο The New Yorker, ανέλυσε την επιδημία τελειομανίας στην οποία έχουμε βυθιστεί – κυρίως λόγω των αλγορίθμων των social media. «Η κρίση τροφοδοτείται κυρίως από τα κοινωνικά δίκτυα. Οι άνθρωποι βασανίζονται από το χάσμα μεταξύ της πραγματικής τους ζωής και της εξιδανικευμένης διαδικτυακής εικόνας τους – χωρίς να υπολογίσουμε τις βελτιωμένες εκδοχές των άλλων», σημειώνει.

Τα κεκτημένα της διαφορετικότητας (ιδιαίτερα όσον αφορά τα σώματα) έχουν σε μεγάλο βαθμό χαθεί μέσα στη νέα αισθητική πίεση που γίνεται ξανά πανταχού παρούσα. Καθώς ο κόσμος κινείται προς ένα αβέβαιο μέλλον και η αγορά εκμεταλλεύεται τη δυσαρέσκεια, παράλληλα εμφανίζονται φωνές που αναζητούν εναλλακτικές λύσεις.

Ο φιλόσοφος Juan Evaristo Valls Boix, στο βιβλίο του «El derecho a las cosas bellas», γράφει: «Οι καταθλίψεις μας δεν είναι ατομικές, αλλά πολιτικές: αποτέλεσμα των δομών που μας διαπερνούν – σύμπτωμα της κουλτούρας του στρες και προϋπόθεση για την υπάκουη ανησυχία που απαιτεί ο σύγχρονος εργασιακός βίος». Η λύση λοιπόν δεν βρίσκεται στα χάπια ή στη θεραπεία, αλλά στην κατάρρευση αυτών των δομών που γεννούν τη συλλογική δυσφορία ως σύμπτωμα της κουλτούρας εργασίας μας.

Πηγή: EL PAÍS

Η διαδικασία της γήρανσης επηρεάζει σταδιακά τις βιολογικές λειτουργίες του σώματος. Παρά το γεγονός ότι αφορά σε όλους, ο τρόπος ζωής μπορεί να μειώσει τις συνέπειες της. Η καλή διατροφή, η τακτική άσκηση και η διαχείριση του στρες αποτελούν βασικά εργαλεία. Το ερώτημα είναι πότε ακριβώς ξεκινά αυτή η φυσική φθορά.

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Rockefeller στη Νέα Υόρκη μελέτησαν την υγεία σχεδόν 1.000 ανθρώπων, εξετάζοντας 18 δείκτες υγείας που αφορούν διάφορα συστήματα του οργανισμού όπως τη χοληστερόλη, τη λειτουργία των πνευμόνων, την αρτηριακή πίεση, την αιμοσφαιρίνη, τα αντισώματα και τη σχέση μέσης προς ισχία.

Σε ποια ηλικία το σώμα αρχίζει να γερνά

Η μελέτη κάλυψε την περίοδο από τη γέννηση μέχρι την ηλικία των 38 ετών και κατέληξε στον υπολογισμό του μέσου ρυθμού γήρανσης, καθώς και στην ηλικία κατά την οποία το σώμα αρχίζει να γερνά. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η πτώση της πνευμονικής ικανότητας, η επιδείνωση της καρδιαγγειακής υγείας και η μείωση της αποτελεσματικότητας του ανοσοποιητικού συστήματος ξεκινούν περίπου στην ηλικία των 26 ετών. Παράλληλα, κάποιες μεταβολικές λειτουργίες όπως η διαχείριση του σακχάρου και οι νεφρικές λειτουργίες αρχίζουν επίσης να φθίνουν. Όλα αυτά αποτελούν σαφή σημάδια γήρανσης.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι αυτή η φυσιολογική παρακμή εμφανίζεται πολύ πριν γίνουν ορατά τα κλασικά σημάδια γήρανσης, όπως τα γκρίζα μαλλιά και οι ρυτίδες.

Η ηλικία των 26 ετών αποτελεί έναν μέσο όρο, καθώς ο ρυθμός γήρανσης διαφέρει σημαντικά από άτομο σε άτομο, αναφέρουν στην εργασία τους που δημοσιεύτηκε στα Proceedings of the National Academy of Sciences.

Αυτά τα ευρήματα προσφέρουν τη δυνατότητα να εντοπιστούν άτομα που κινδυνεύουν από επιταχυνόμενη γήρανση πριν εμφανιστούν σοβαρές ασθένειες. Με την αναγνώριση των πρώιμων σημείων γήρανσης, μπορούμε να παρέμβουμε έγκαιρα με αλλαγές στον τρόπο ζωής, θεραπείες ή εξειδικευμένη ιατρική παρακολούθηση, προλαμβάνοντας ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία, όπως ο διαβήτης και οι καρδιαγγειακές παθήσεις.

Πηγή: Bovary

Η βιολογία του κολλαγόνου: Τι πραγματικά συμβαίνει στο σώμα μας

Το κολλαγόνο είναι πράγματι μια θεμελιώδης πρωτεΐνη. Είναι αυτό που κρατά το δέρμα μας σφριγηλό, τα οστά μας δυνατά, τις αρθρώσεις μας ευέλικτες. Από τους περισσότερους από 20 τύπους κολλαγόνου που υπάρχουν στο σώμα μας, οι τύποι I, II και III είναι οι πιο σημαντικοί για την επιδερμίδα και τον συνδετικό ιστό. Με απλά λόγια, το κολλαγόνο είναι η «σκαλωσιά» που συγκρατεί το δέρμα μας και όσο περνούν τα χρόνια, αυτή η σκαλωσιά αρχίζει να… υποχωρεί.

Αυτό που δεν είναι τόσο απλό, όμως, είναι η υπόθεση ότι μπορούμε να αναπληρώσουμε το χαμένο κολλαγόνο με ένα χάπι.

Τα συμπληρώματα: θαυματουργά ή υπερεκτιμημένα;

Ο Καθηγητής Πλαστικής Χειρουργικής στο University College London, Dr. Afshin Mosahebi, βάζει τα πράγματα στη θέση τους και μάλιστα χωρίς περιστροφές. Όπως λέει, η επιστημονική τεκμηρίωση για την αποτελεσματικότητα των συμπληρωμάτων κολλαγόνου είναι, προς το παρόν, περιορισμένη και αμφισβητούμενη. Οι λίγες μελέτες που υπάρχουν δεν είναι επαρκείς ποσοτικά ή ποιοτικά, ώστε να οδηγήσουν σε ασφαλή συμπεράσματα.

«Δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι η λήψη κολλαγόνου από μόνη της κάνει κάτι παραπάνω από το να εξασφαλίζεις την επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης μέσω της διατροφής σου», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Από το στόμα… στο δέρμα; Όχι τόσο απλό

Ακόμα και αν καταναλώνεις καθημερινά σκόνες, σιρόπια ή χάπια κολλαγόνου, αυτό δεν σημαίνει ότι το σώμα σου θα τα χρησιμοποιήσει για να γεμίσει τις ρυτίδες σου. Όπως εξηγεί ο Dr. Mosahebi, το κολλαγόνο που τρως ή πίνεις δε μεταφέρεται αυτούσιο στο δέρμα. Αντίθετα, διασπάται σε αμινοξέα, όπως κάθε άλλη πρωτεΐνη που προσλαμβάνουμε από την τροφή μας. Και από εκεί και πέρα, ο οργανισμός αποφασίζει πού θα τα χρησιμοποιήσει και, συνήθως, δεν είναι το πρόσωπό σου η πρώτη του προτεραιότητα.

Όσο για τα καλλυντικά με κολλαγόνο; «Δεν διεισδύουν στο δέρμα επαρκώς ώστε να προσφέρουν μακροπρόθεσμα οφέλη. Είναι περισσότερο θέμα μάρκετινγκ παρά ουσίας», εξηγεί ο Dr. Mosahebi.

Τελικά, τι λειτουργεί;

Αντί να βασίζεσαι σε συμπληρώματα με αμφίβολη αποτελεσματικότητα, ίσως ήρθε η ώρα να επιστρέψεις στα βασικά. Ο τρόπος που γερνάμε είναι ένας συνδυασμός γενετικής και επιλογών ζωής. Ο Dr. Mosahebi προτείνει έναν πιο γειωμένο και επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο για να διατηρήσεις την επιδερμίδα σου υγιή και νεανική:

Πλούσια, ισορροπημένη διατροφή με έμφαση στις πρωτεΐνες
Αποφυγή έκθεσης στον ήλιο χωρίς προστασία
Όχι στο κάπνισμα (και τα vape δεν εξαιρούνται)
Καλή ενυδάτωση τόσο από μέσα όσο και με skincare
Χρήση συστατικών, όπως το υαλουρονικό οξύ, που πραγματικά ενισχύουν τη λειτουργία του δέρματος
Το bottom line

Δεν υπάρχει τίποτα κακό στο να προσθέσεις μια scoop κολλαγόνου στο νερό σου το πρωί, αρκεί να το κάνεις γνωρίζοντας πως δεν πρόκειται για μαγικό φίλτρο. Το δέρμα σου είναι ένας ζωντανός, σύνθετος ιστός, όχι ένας αποδέκτης καλλυντικών υποσχέσεων.

Η πραγματική επένδυση στη νεότητα δεν βρίσκεται σε ένα βάζο ή ένα κουτί συμπληρωμάτων, αλλά στις καθημερινές σου συνήθειες. Κι αν υπάρχει κάτι που αξίζει να πιστεύεις, είναι η δύναμη της συνέπειας, όχι μόνον των συμπληρωμάτων.

Ας ξεκινήσουμε με μία διευκρίνηση: Η ίδια η φλεγμονή μπορεί να είναι κάτι καλό για τον οργανισμό μας. «Η φλεγμονή είναι μια σημαντική διαδικασία που περνάει το σώμα μας για την επούλωση και την καθημερινή συντήρηση. Ως μέρος του ανοσοποιητικού μας συστήματος, η φλεγμονή μπορεί να είναι σωτήρια», εξηγεί η Τάμι Τσανγκ, Αμερικανίδα διατροφολόγος. Τα πράγματα πάνε στραβά, όταν η φλεγμονή γίνεται χρόνια – και δεν υποχωρεί φυσικά με τον τρόπο που προβλέπεται. «Η χρόνια φλεγμονή είναι μια κατάσταση όπου το σώμα μας βρίσκεται σε συνεχή κατάσταση συναγερμού», εξηγεί η Τσανγκ. «Μερικές φορές αποκαλείται «σιωπηλή φλεγμονή» επειδή βρίσκεται κάτω από το όριο του πόνου – πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να μην την αισθανόμαστε απαραίτητα καν. Αλλά αυτό που αναμφίβολα νιώθουμε είναι τα συμπτώματα που βιώνουμε, τα οποία μπορεί να κυμαίνονται από εξάντληση, χαμηλή ενέργεια και κακό ύπνο μέχρι προβλήματα στο έντερο, δερματικά προβλήματα, διαταραχές της διάθεσης και πολλά άλλα», προσθέτει.

Γιατί είναι σημαντική η μείωση της χρόνιας φλεγμονής;

Η χρόνια φλεγμονή μπορεί να εκδηλωθεί ως σωματική, διανοητική ή συναισθηματική δυσφορία και να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα της ζωής μας. Επιπλέον, οι έρευνες διαπιστώνουν συνεχώς ότι είναι ο ένοχος για ορισμένες από τις πιο σοβαρές ασθένειες, όπως το εγκεφαλικό επεισόδιο, οι χρόνιες αναπνευστικές παθήσεις, οι καρδιακές διαταραχές, ο καρκίνος, η παχυσαρκία και ο διαβήτης.«Όταν έχουμε συνήθειες που είναι φλεγμονώδεις, οι οποίες σχετίζονται με την τροφή που τρώμε, το μέγεθος του στρες που νιώθουμε ή τον τρόπο με τον οποίο κοιμόμαστε ή κινούμαστε, μπορούμε να επιδεινώσουμε ή να υποστηρίξουμε μια φλεγμονώδη κατάσταση στο σώμα», λέει η Τσανγκ.
Τα καλά νέα είναι ότι μπορούμε, υιοθετώντας ορισμένες καλές συνήθειες, να περιορίσουμε τη χρόνια φλεγμονή στον οργανισμό μας και να αλλάξουμε τον τρόπο που βιώνουμε την καθημερινότητα.

Κάποια από τα αποτελέσματα της μείωσης της φλεγμονής που μπορεί να μας εκπλήξουν:

• Μειώνονται πόνοι και ενοχλήσεις στην καθημερινότητα
• Ενισχύεται η πνευματική διαύγεια
• Βελτιώνεται η διάθεσή μας
• Μειώνεται ο κίνδυνος εμφάνισης σοβαρών χρόνιων νοσημάτων
• Βελτιώνεται η ποιότητα του ύπνου
• Βελτιώνεται η λειτουργία του εντέρου

Σύμφωνοι, να μειώσουμε τη φλεγμονή, αλλά πώς;

Οι ειδικοί έχουν απάντηση σε αυτό το λογικό ερώτημα! Και όπως θα δούμε, δεν είναι δύσκολο να υιοθετήσουμε τις προτάσεις τους και να τις κάνουμε μέρος της καθημερινότητάς μας.

Προσθέτουμε αντιφλεγμονώδεις τροφές στη διατροφή μας: Η διατροφή μας είναι η πρώτη γραμμή άμυνας. Αντί για επεξεργασμένα τρόφιμα και σάκχαρα, προτιμάμε μεσογειακά γεύματα με φρέσκα λαχανικά, φρούτα, ελαιόλαδο, δημητριακά ολικής άλεσης και λιπαρά ψάρια (όπως ο σολομός ή οι σαρδέλες) που περιέχουν πολύτιμα ωμέγα-3 λιπαρά που, εκτός των άλλων ιδιοτήτων τους, βοηθούν σημαντικά στη μείωση της φλεγμονής.

Βάζουμε τη φυσική δραστηριότητα στην καθημερινότητά μας: Ακόμα κι ένα απλό περπάτημα 30 λεπτών την ημέρα μπορεί να κάνει τη διαφορά. Η αερόβια άσκηση, όπως περπάτημα, ποδήλατο ή ακόμα και ο χορός, μειώνει τους δείκτες φλεγμονής στο σώμα μας.

Μειώνουμε το άγχος: Το άγχος μας επηρεάζει περισσότερο απ’ όσο φανταζόμαστε. Η χρόνια ένταση ενεργοποιεί μηχανισμούς φλεγμονής στο σώμα. Ας δοκιμάσουμε τεχνικές όπως η βαθιά αναπνοή, ο διαλογισμός ή η γιόγκα, για να βοηθήσουμε το σώμα μας να «ηρεμήσει» και να λειτουργήσει καλύτερα.
Προσπαθούμε να βελτιώσουμε τον ύπνο μας: Όταν κοιμόμαστε λιγότερο από 7 ώρες τη νύχτα, το σώμα μας παράγει περισσότερες φλεγμονώδεις ουσίες. Ας φροντίσουμε να έχουμε ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου, να αποφεύγουμε τις οθόνες πριν τον ύπνο και να δημιουργούμε ένα ήσυχο περιβάλλον για να ξεκουραστούμε ουσιαστικά.

Προσθέτουμε αντιφλεγμονώδη βότανα και μπαχαρικά στη μαγειρική μας: Το φαγητό μας μπορεί να γίνει «φάρμακο» με απλά υλικά. Το δεντρολίβανο, ο κουρκουμάς και το τζίντζερ είναι φυσικά αντιφλεγμονώδη. Για παράδειγμα, το δεντρολίβανο περιέχει ουσίες που βοηθούν στη μείωση του οξειδωτικού στρες και της φλεγμονής – και δίνει και υπέροχο άρωμα στα πιάτα μας!

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι πολύ ευαίσθητος στη θερμότητα, με τις υψηλότερες θερμοκρασίες να ανεβάζουν τον κεντρικό θερμοστάτη του σώματος και να ενεργοποιούν τα συστήματα στρες. Οι επιστήμονες διερευνούν ολοένα και περισσότερο μηχανισμούς που μπορούν να βοηθήσουν το σώμα να προσαρμοστεί στις αυξανόμενες θερμοκρασίες που επηρεάζουν τον ύπνο μας και οδηγούν σε επιπλοκές στην υγεία.

«Η άνοδος της θερμοκρασίας που προκαλείται από την κλιματική αλλαγή και την αστικοποίηση αποτελεί πλανητική απειλή για τον ύπνο του ανθρώπου και ως εκ τούτου την υγεία, τις επιδόσεις και την ευημερία», σύμφωνα με μια ανασκόπηση της επιστημονικής βιβλιογραφίας του 2024 που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Sleep Medicine. Οι άνθρωποι έχασαν κατά μέσο όρο 44 ώρες ύπνου το χρόνο κατά τις δύο πρώτες δεκαετίες του 21ου αιώνα σε σύγκριση με προηγούμενες περιόδους, σύμφωνα με μια μελέτη του 2022 που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “One Earth”, η οποία συνέδεσε τα δεδομένα με την αύξηση της θερμοκρασίας.

Η εντατικοποίηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη θα μπορούσε να οδηγήσει σε ετήσια απώλεια 50 έως 58 ωρών ύπνου ανά άτομο έως το 2099, σύμφωνα με έρευνα με επικεφαλής τον Kelton Minor, από το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, με βάση στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από περισσότερα από 47.000 άτομα σε 68 χώρες. «Πλέον χρειάζονται επειγόντως επεμβατικές μελέτες και πειράματα πεδίου για να προωθηθεί η προσαρμογή και να διαφυλαχθεί ο ουσιαστικός αποκαταστατικός ρόλος του ύπνου σε έναν πιο ζεστό κόσμο», ανέφεραν ο Minor και άλλοι συγγραφείς της εργασίας.

Οι νευρώνες που ρυθμίζουν τη θερμοκρασία και τον ύπνο στον εγκέφαλο είναι πολύ διασυνδεδεμένοι και η μείωση του εσωτερικού θερμοστάτη του σώματος είναι το κλειδί για τη βελτίωση της ποιότητας του ύπνου.

Η προσαρμογή στη θερμότητα έχει κόστος για το σώμα, σύμφωνα με τον Fabien Sauvet, ερευνητή στο Πανεπιστήμιο Paris Cite. «Ιδρώνουμε περισσότερο και γρηγορότερα, για παράδειγμα, αλλά αυτό απαιτεί επιπλέον ενυδάτωση. Και έχει όρια, επομένως κατά τη διάρκεια του καύσωνα, το πιο σημαντικό πράγμα είναι να προσαρμόσουμε τη συμπεριφορά μας, όπως δραστηριότητες, προγράμματα και ρούχα», είπε ο Sauvet.

Αλλά οι άνθρωποι μπορούν να «ανεχθούν υψηλότερες θερμοκρασίες από ό,τι συνήθως πιστεύαμε», πρόσθεσε, επισημαίνοντας αρκετές μελέτες που δείχνουν ότι η καλή ποιότητα ύπνου μπορεί να επιτευχθεί με θερμοκρασία δωματίου έως και 28 βαθμούς Κελσίου. Αμφισβητώντας «την ψευδή πεποίθηση ότι η κρεβατοκάμαρα πρέπει να είναι στους 18-20 βαθμούς Κελσίου», είπε ότι ο ύπνος με ελαφριά ρούχα όπως μπλουζάκι και σορτς και με απλό σεντόνι καθώς και καλό αερισμό, θα μπορούσε να βοηθήσει στην αντιμετώπιση μερικών βαθμών. «Αν κοιμόμαστε πάντα με κλιματισμό, δεν θα εγκλιματιστούμε ποτέ», είπε.

Πολεμήστε τους «εχθρούς του ύπνου»

Η Armelle Rancillac, νευροεπιστήμονας στο Κέντρο Διεπιστημονικής Έρευνας στη Βιολογία, είπε ότι οτιδήποτε πέρα ​​από τους 28 βαθμούς Κελσίου «γίνεται πολύ πιο περίπλοκο».

Είναι γνωστό ότι η υπερβολική έλλειψη ύπνου διαταράσσει την ανάκαμψη του σώματος. Βραχυπρόθεσμα, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υπνηλία, κόπωση και υψηλότερο κίνδυνο ατυχημάτων στο χώρο εργασίας ή στο δρόμο. Μακροπρόθεσμα, μπορεί να δημιουργήσει ένα επιβλαβές «χρέος» στον ύπνο, επηρεάζοντας τον μεταβολισμό μας και αυξάνοντας τον κίνδυνο αύξησης βάρους, διαβήτη, καρδιαγγειακών παθήσεων και ακόμη και νευροεκφυλιστικών ασθενειών όπως το Αλτσχάιμερ, είπε η Rancillac. Το έλλειμμα ύπνου μπορεί επίσης να μειώσει την αντίσταση στο στρες και να έχει αρνητικό αντίκτυπο στην ψυχική υγεία.

Για να κοιμάστε καλύτερα σε ένα πιο ζεστό περιβάλλον, η Rancillac τόνισε ότι υπάρχει ανάγκη «να εξαλείψουμε ή τουλάχιστον να δώσουμε προσοχή στους εχθρούς του ύπνου». Πριν από τον ύπνο, συνιστάται να κάνετε ένα δροσερό ντους –αλλά όχι παγωμένο– μειώνοντας τα διεγερτικά όπως ο καφές και να περιορίσετε το αλκοόλ, που διευκολύνει τον ύπνο, αλλά αυξάνει ελαφρώς την εσωτερική θερμοκρασία του σώματος. Αποφύγετε τα υδρομασάζ μετά από μια προπόνηση, προτιμώντας τις εξωτερικές θερμοκρασίες ή ένα κρύο μπάνιο, λέει λ Sauvet.

Ο μεσημεριανός ύπνος κατά τις πιο ζεστές ώρες της ημέρας έχει επίσης αποδειχθεί ότι μετριάζει τις επιπτώσεις ενός ελλείμματος ύπνου. Σύντομοι μεσημεριανοί ύπνοι – «30 έως 40 λεπτά και πριν τις 2 μ.μ.». – είναι ιδανικά, ώστε να μην παρεμποδίζουν τον καλό βραδινό ύπνο, σύμφωνα με τους ερευνητές.

Πηγή: Daily Sabah