Το «Αναλύοντας την Οθόνη» στοχεύει στην ανάδειξη του κινηματογράφου ως εργαλείου ψυχικής και συναισθηματικής φροντίδας και τον προσεγγίζει ως ένα ισχυρό μέσο κατανόησης του κόσμου και έτσι, αυτογνωσίας.

Κατά τη διάρκεια της δράσης θα πραγματοποιηθούν 10 προβολές ταινιών οι οποίες θα συνοδεύονται από συζητήσεις με το κοινό που θα επιμελούνται και θα συντονίζουν ακαδημαϊκοί κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών.

Ας δούμε το πρόγραμμα των προβολών του 2025:

Κυριακή 26/01 στις 14:30
Τρία Χρώματα: Η Κόκκινη Ταινία (1994), του Κριστόφ Κισλόφσκι

Συζητά ο Δημήτρης Καρύδας

Ο Δημήτρης Καρύδας είναι Αναπληρωτής Καθηγητής στο τμήμα Κοινωνιολογίας του ΕΚΠΑ. Σπούδασε Φιλοσοφία, Φυσική και Μαθηματικά στο Columbia Univ. (B.A. 1978) και στο Oxford Univ. (Dr. Phil., 1983), Φιλοσοφία και Σημειολογία στο Technische Univ. Berlin (Dipl., 1995) και Φιλοσοφία στο Freie Univ. Berlin. Διδάσκει ως αναπληρωτής Λέκτορας στο Humboldt Univ. Berlin Ιστορία της Φιλοσοφίας, όπως και ελληνική Ιστορία και Θεωρία του Πολιτισμού στο Τμήμα Ελληνικών Σπουδών του Freie Univ. Berlin.

Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα και οι αντίστοιχες δημοσιεύσεις πολλών άρθρων, μονογραφιών κλπ, επικεντρώνονται στην κλασσική γερμανική φιλοσοφία (Hegel, Feuerbach), την κριτική θεωρία του 20ου αιώνα (Benjamin, Adorno), την κριτική της κουλτούρας καθώς και τις πολιτισμικές και θεωρητικές μεταφορές από το γερμανικό στον ελληνικό χώρο το δέκατο έννατο και εικοστό αιώνα.

Κυριακή 09/02 στις 14:30
Γυναίκες στα πρόθυρα νευρικής κρίσης (1988), του Πέδρο Αλμοδοβάρ

Συζητά ο Ορέστης Κωνσταντάς

Ο Ορέστης Κωνσταντάς σπούδασε αρχιτεκτονική στη Θεσσαλονίκη και τη Βαρκελώνη (ΑΠΘ, Dipl. Arch. 2003), Cultural Studies & κριτική στο Λονδίνο (Birkbeck College, MA 2004) και κοινωνιολογία & πολιτική επιστήμη στην Αθήνα (ΕΚΠΑ, 2009).

Κυριακή 23/02 στις 14:30
Όσλο, 31 Αυγούστου (2011), του Γιόακιμ Τρίερ

Συζητά η Αλίκη Κοσυφολόγου

Η Αλίκη Κοσυφολόγου είναι διδάκτωρ Πολιτικής Επιστήμης και Κοινωνιολογίας (Τομέας Κοινωνικής Θεωρίας, ΕΚΠΑ) και εργάζεται ως ερευνήτρια. Είναι συγγραφέας του βιβλίου «Άπιαστη μητρότητα: Σύγχρονες όψεις της μητρότητας σε συνθήκες κρίσης», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πλήθος. Είναι ιδρυτικό μέλος της φεμινιστικής ομάδας Κιουρί-ατ και υπεύθυνη έκδοσης του ομώνυμου περιοδικού.

Ακόμα θα προβληθούν και θα συζητηθούν οι ταινίες :

02/03 στις 14:30 — Frank (2014) του Lenny Abrahamson TBA
16/03 στις 14:30 — Ραγισμένα Όνειρα (2012), του Φέλιξ Βαν Γκρόνινγκεν ΤΒΑ
23/03 στις 14:30 — 8½ (1963), του Φεντερίκο Φελλίνι TBA

Αναλύοντας την Οθόνη:
Κινηματογραφικές Συνταγές για Ψυχική Ευεξία
Γενική είσοδος: 6 ευρώ
Κινηματογράφος Άστορ
Σταδίου 28 (είσοδος από στοά Κοραή)
Email: info@astorcinema.gr
Τηλέφωνο: 210 3211950

Μικρά πράγματα σαν κι αυτά

Κωμόπολη Ρος της νοτιοανατολικής Ιρλανδίας, 1985. Ο Μπιλ Φέρλονγκ είναι ο τοπικός έμπορος κάρβουνων και πατέρας πέντε κοριτσιών, ο οποίος προμηθεύει και το τοπικό μοναστήρι. Ένα βράδυ θα βρει στην αποθήκη του μια έγκυο νεαρή κοπέλα να ξεπαγιάζει, κάτι το οποίο θα τον φέρει αντιμέτωπο με μια σειρά από καλά κρυμμένα, επώδυνα μυστικά.

Σκηνοθεσία: Τιμ Μιέλαντς
Με τους: Έιλιν Γουόλς, Κίλιαν Μέρφι, Έμιλι Γουάτσον

Ο σπόρος της ιερής συκιάς

Ο Ιμάν είναι ένας ανακριτής της κρατικής ιρανικής ασφάλειας, ο οποίος κρατάει μυστικό το επάγγελμά του για τον φόβο αντιποίνων από τους αντικαθεστωτικούς. Οι δυο του κόρες, όμως, έχουν διαφορετικές πολιτικές απόψεις και θα συγκρουστούν μετωπικά μαζί του όταν εκείνος τις υποψιαστεί για το χαμένο υπηρεσιακό όπλο του.

Σκηνοθεσία: Μοχάμαντ Ρασούλοφ
Με τους: Μάχσα Ροστάμι, Μισάγκ Ζαρέχ, Σεταρέχ Μαλέκι

Νοσφεράτου

Φιλόδοξος υπάλληλος σε μεσιτικό γραφείο, ο Τόμας Χάτερ ταξιδεύει από το Βίσμποργκ στην Τρανσυλβανία για να συναντήσει τον μυστηριώδη κόμη Όρλοκ. Ένα απέθαντο βαμπίρ, το οποίο στοιχειώνει τα όνειρα της γυναίκας του Τόμας, Έλεν.

Σκηνοθεσία: Ρόμπερτ Έγκερς
Με τους: Μπιλ Σκάρσγκαρντ, Λίλι – Ρόουζ Ντεπ, Γουίλεμ Νταφόε, Άαρον Τέιλορ – Τζόνσον, Νίκολας Χουλτ

Babygirl

Υψηλό στέλεχος πολυεθνικής, η Ρόμι έχει έναν ευτυχισμένο γάμο και είναι μητέρα δύο παιδιών. Θα διακινδυνεύσει όμως τα πάντα δημιουργώντας μια παθιασμένη ερωτική σχέση με έναν πολύ νεότερό της υπάλληλο.

Σκηνοθεσία: Χαλίνα Ρέιν
Με τους: Χάρις Ντίκινσον, Αντόνιο Μπαντέρας, Νικόλ Κίντμαν, Σόφι Γουάιλντ

«Ο μπαμπάς μου είδε ταινίες εκεί όταν ήταν νεαρός πριν από μένα, και έχουμε παρακολουθήσει πολλές ταινίες στο The Phoenix με τα δικά μας παιδιά. Αναγνωρίζουμε τι σημαίνει ο κινηματογράφος για τον Dingle».

Το Phoenix χτίστηκε από τους αδελφούς Jimmy και Johnny Houlihan και άνοιξε το 1919. Μετά από πυρκαγιές το 1921 και το 1938, ανακατασκευάστηκε δύο φορές, κατά την οποία προστέθηκαν η πρόσοψη art deco, το μωσαϊκό του δαπέδου του phoenix και το όνομα.

Στη δεκαετία του 1950, οι Houlihans πούλησαν τον χώρο στον John Moore και συνέχισε να είναι κινηματογράφος, χώρος συναυλιών και αίθουσα χορού. Στη συνέχεια αγοράστηκε από τον Michael O’Sullivan το 1978, ο οποίος το διαχειριζόταν μέχρι την πανδημία Covid-19 όταν έκλεισε κατά τη διάρκεια του lockdown της Ιρλανδίας.

Ο Murphy παρακολούθησε το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Dingle όταν πραγματοποιήθηκε στο Phoenix, το οποίο έχει φιλοξενήσει επίσης ανεξάρτητες και ξενόγλωσσες ταινίες, καθώς και ένα βραδινό κινηματογραφικό κλαμπ της Τρίτης. Η McGuinness είπε: «Θέλουμε να ανοίξουμε ξανά τις πόρτες, να επεκτείνουμε το δημιουργικό δυναμικό του χώρου, αποκαθιστώντας τη θέση του στον πολιτιστικό ιστό αυτής της μοναδικής πόλης».

Ο Murphy είναι ένας από τους πιο επιτυχημένους και σεβαστούς ηθοποιούς της Ιρλανδίας, και μόνο φέτος κέρδισε Χρυσή Σφαίρα, Μπάφτα, Όσκαρ και βραβείο του Σωματείου Ηθοποιών για την ερμηνεία του στην ταινία Oppenheimer του Christopher Nolan. Είναι επίσης γνωστός για τον ρόλο του ως γκάνγκστερ του Μπέρμιγχαμ Τόμι Σέλμπι στο δράμα του BBC Peaky Blinders, το οποίο έκανε το ντεμπούτο του το 2013 και ολοκληρώθηκε ως σειρά το 2022.

Ο Murphy θα επαναλάβει τον ρόλο του σε μια ταινία για το Netflix, με πρωταγωνιστή τον Ιρλανδό ηθοποιό Barry Coeghan και Stephen Graham του Line of Duty.

Πηγή: The Independent / Κεντρική φωτογραφία: Instagram

ΤΑΙΝΙΕΣ ΠΟΥ ΘΑ ΗΘΕΛΑ ΝΑ ΔΩ ΜΑΖΙ ΜΕ ΑΛΛΟΥΣ

Σινεφίλ ομοιοπαθητική ΙII με τον Φοίβο Δεληβοριά

21 Τετάρτες στο Baumstrasse/Δρόμος με Δέντρα

O Φοίβος Δεληβοριάς, ως γνωστόν, δεν είναι άνθρωπος του σινεμά. Δεν είναι θεράπων του, ούτε ως δημιουργός, ούτε ως κριτικός. Δηλώνει όμως θεραπευμένος από αυτό. Και – στα πλαίσια των ερευνητικών καλλιτεχνικών εργαστηρίων του Baumstrasse – μοιράζεται με άλλους «ασθενείς» την θεραπεία του.

Για 21 Τετάρτες, λοιπόν, στο ατμοσφαιρικό Baumstrasse, ο τραγουδοποιός για 3η χρονιά θα δημιουργήσει μιαν άτυπη κινηματογραφική λέσχη, όπου διαλέγοντας 21 από τις σημαντικότερες ταινίες του παγκόσμιου κινηματογράφου – χωρισμένες σε μικρά αφιερώματα των 3 ταινιών – θα ταξιδέψει στην ιστορία του, όχι πια μόνος, ως εμμονικός χομπίστας, αλλά με μια παρέα συνταξιδιωτών που ανυπομονεί να γνωρίσει. Κάποιοι, έτσι κι αλλιώς, είναι ήδη γνωστοί από τις προηγούμενες χρονιές, οι παρέες όμως είναι για να μεγαλώνουν.

Τι θα είναι λοιπόν η καθεμιά από τις 21 αυτές Τετάρτες; Χρονομηχανή; Μάθημα; Συνεδρία; Εκκλησίασμα στο σκοτάδι; Βραδιά κουβέντας για όσα αγαπήσαμε και νιώσαμε με αφορμή τις ταινίες; Αγωνιώδης αγρυπνία της κινηματογραφικής τέχνης; Αναπαράσταση παλιάς, μαγεμένης αίθουσας; Σύσταση συμμορίας; Βραδιά παιχνιδιών σε φιλικό σπίτι;

Αν είμαστε τυχεροί, θα είναι όλα αυτά μαζί. Η μουσική που θα προηγείται, η μάζωξη, οι συστάσεις, ο προσωπικός πρόλογος του Φοίβου, οι – ιδανικές, με όλες μας τις δυνάμεις – συνθήκες προβολής και οι συζητήσεις που θα ακολουθούν – με τσάϊ φτιαγμένο από τα χεράκια της οικοδέσποινας Μάρθας Φριντζήλα – είναι απλώς οι προϋποθέσεις.

Το τι θα ακολουθήσει άγνωστο – και ευτυχώς.

Κάλεσμα λοιπόν του Φοίβου Δεληβοριά στην κινηματογραφική του λέσχη. Γραφτείτε εγκαίρως.

Το ταξίδι ξεκινάει την Τετάρτη 20 Νοεμβρίου 2024, ώρα 21.00

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ – ΕΓΓΡΑΦΕΣ: info@dentra.gr

Μια Μεξικανή δικηγόρος δέχεται την πρόταση να βοηθήσει έναν αδίστακτο έμπορο ναρκωτικών να αλλάξει ταυτότητα χωρίς να το μάθει κανείς και να γίνει η γυναίκα που πάντα ονειρευόταν να είναι. Αυτή είναι η βασική ιστορία της ταινίας. Όμως τα κορίτσια της ταινίας, κι εκείνο που από αγόρι έγινε κορίτσι, δε σταματούν να αναρωτιούνται για την ταυτότητά τους, δε σταματούν να προσπαθούν να βρουν έναν δρόμο να τους ταιριάζει, δε σταματούν να αλλάζουν δρόμους μέχρι να αισθανθούν δυνατές, δε σταματούν να εκφράζονται και να αλληλουποστηρίζονται και να ελπίζουν πως στο τέλος υπάρχει κάπου εκεί έξω η περηφάνια της ικανοποίησης για όλες τους.

Η ταινία κάνει σχόλια για το φύλο, το δίκαιο και το άδικο, τον έρωτα, την αλληλεγγύη και όλες εκείνες τις ταυτότητες που κουβαλάμε μαζί μας, γιατί πάνω από όλα είμαστε ψυχές πληθωρικές. Σε μία χώρα που καταρρέει και χάνει τους ανθρώπους της κάθε μέρα, το να προσπαθείς να είσαι κάποια, κάποια που τιμά τη συνείδηση, γίνεται ακόμα πιο επιτακτική ανάγκη.

Μιλάμε λοιπόν για μια πολυδιάστατη ταινία, που καταφέρνει να σε δεσμεύσει στον προβληματισμό μέχρι και το τελευταίο της λεπτό. Ο έρωτας και τα πάθη είναι πάντα εκεί και συν-ταξιδεύουν μαζί με τις πρωταγωνίστριες που πάντα θα νιώθουν μια έλλειψη, μια έλλειψη όμως που θα τις πεισμώνει κάθε φορά περισσότερο.

Κάπου διάβασα πως είναι η καλύτερη του σκηνοθέτη. Κάπου διάβασα πως είναι αλμοδοβαρική – κάτι που μεταφράζω ως ποιοτική. Κάπου διάβασα πως η Selena Gomez δείχνει ένα βάθος ακλόνητο και πως κάθε της συναίσθημα διαγραφόταν στο πρόσωπό της σαν σημάδι. Τα ασπάζομαι όλα αυτά που διάβασα και δηλώνω πως θα ξαναδώ αυτή την ταινία και πως θα τη δω ακόμα μία φορά σε κινηματογραφική αίθουσα, γιατί εκεί είναι που θα ακούσω καλύτερα τους στίχους των τραγουδιών και τις φωνές των σειρήνων.

Emilia Pérez, 2024

Διάρκεια: 132‘

Σκηνοθεσία: Ζακ Οντιάρ

Με τις: Έντγκαρ Ραμίρεζ, Κάρλα Σοφία Γκασκόν, Ζόι Σαλντάνα, Σελένα Γκόμεζ

Δείτε αναλυτικά σε ποιες αίθουσες παίζεται, εδώ.

Κι είναι όλα αυτά και άλλα τόσα που κάνουν τα σινεμά – τα αγαπημένα σου, αλλά κι εκείνα που έχεις πάει μία και μοναδική φορά – συνώνυμα της νοσταλγίας. Μιας νοσταλγίας που κάνει τις αίθουσες σπίτια ιδανικά για να ζήσεις ιστορίες βγαλμένες από ταινίες και σελίδες βιβλίων που στο μυαλό σου είναι κλασικά.

Έχω φίλους και φίλες, ευτυχώς, κολλητούς των κινηματογράφων, νοσταλγούς των κλειστών αιθουσών και των συγκινήσεων μέσα σε αυτές, που κάθε Πέμπτη μελετάνε το Αθηνόραμα για να διαλέξουν το επόμενο ραντεβού τους με την αίθουσα που τους κάνει να χαμογελάνε και να ξεχνάνε το προσωπικό τους χάος.

Με τη Σ. βγήκαμε το πρώτο μας ραντεβού στο Άστυ, στη δυστοπική περίοδο του κορωνοϊού. Θυμάμαι να πηγαίνουμε σε μια προβολή των 6, για να δούμε μία ταινία που ήταν τόσο βαριά, όσο και οπτική απόλαυση (Ταξίδι στην Κριμαία, 2019). Στις 6 παρά ένα λεπτό ήμασταν ακόμα οι δυο μας, με τη μάσκα φορεμένη ευλαβικά. Για 96 λεπτά, νιώσαμε εκείνο που μοιάζει με ελευθερία μετά από τον καιρό της καταπίεσης και ανταλλάζαμε απόψεις φωναχτά σα να είμαστε στον καναπέ του σπιτιού μας κάτω από μία φλις κουβέρτα. Από τότε, διαλέγουμε μαζί το Άστυ σα να μην έχουμε άλλη επιλογή και σα να συμβιβαζόμαστε με αυτή την έλλειψη χωρίς παράπονο.

Ο Γ. απολαμβάνει κι αυτός με τη σειρά του το Άστυ και τα αφιερώματά του. Ψάχνει μετά από κάθε προβολή την επόμενη κινηματογραφική αφίσα που θα φιλοξενήσει σπίτι του. Μα του αρέσει να φεύγει από το κέντρο για να δει παλιές και κλασικές ταινίες στο Studio New Art Cinema. Θυμάται να περιμένει έξω από το κλειστό σινεμά κάποια ώρα, για να δει «Το χρώμα του ροδιού» και να μοιράζεται την εμπειρία της αναμονής – που δεν πείραξε κανέναν – με τους λιγοστούς συν-θεατές. Θυμάται μάλιστα να απολαμβάνει αυτή την αναμονή, μέχρι κάποιος να του βγάλει εισιτήριο, μέχρι ο ίδιος κάποιος να του κόψει το εισιτήριο, να του δώσει την μπύρα του και να βάλει τελικά αυτό το αριστούργημα να παίξει. Σε κάτι τέτοια σινεμά, η καλή ταινία ενισχύεται και από την αίσθηση ότι ζεις για λίγο σε μια δεκαετία που δεν έχεις ζήσει, που έχεις μόνο διαβάσει, που έχεις μόνο δει σε ταινίες του Βέντερς ή του Καουρισμάκι.

Η Α. έχει μια ιστορία να πει για το ΠΑΛΛΑΣ. Τη λέει με μια ήπια θλίψη στη φωνή αλλά και με μια ικανοποίηση που μπορεί και τη διηγείται. Η ιστορία μιλάει για τον κύριο Ματθαίο, που έμεινε πιστός στο σινεμά του και την ιστορία του μέχρι το 2021. Τα έκανε όλα μόνος, όπως εκείνοι οι άνθρωποι που βλέπουν τη δουλειά τους σαν την ψυχή ενός παιδιού που φροντίζουν και χαϊδεύουν αγαπώντας τη. Ακόμα κι αν δεν τον έβρισκες στο κυλικείο, σε έψαχνε πάντα ο ίδιος ρωτώντας με εκείνη τη χαρακτηριστική ευγένεια που σε πιάνει από το χέρι, και σου πρόσφερε ζεστό κακάο ή ζεστή τυρόπιτα. Σε μια προβολή της ταινίας Lucky (2017), παρακολουθούσε κι ο ίδιος, καθισμένος στα δεξιά, και δεν μπορούσες παρά να νιώσεις πως ο κινηματογράφος καμιά φορά μοιάζει με τη ζωή σαν δίδυμός της. (σημείωση: Η ταινία Lucky ήταν ο τελευταίος ρόλος του Χάρι Ντιν Στάντον, ταινία της οποίας την κυκλοφορία στις αίθουσες δεν πρόλαβε για λίγες μόνο μέρες, καθώς πέθανε τον Σεπτέμβριο του 2019. Κι είναι αυτά τα τελευταία που ντύνουν με συγκίνηση ότι τα αφορά)

Όμως, η Α. μου μιλάει κι αυτή για το Άστυ και τη μυρωδιά του και την αίγλη του παλιού στα εκδοτήριά του, το κυλικείο του και τις κολώνες του και μου αρέσει πολύ που μου λέει πως νιώθει σα να βλέπει την ταινία κάτω από το τραπεζάκι του σαλονιού της και πως αισθάνεται ότι αφού κατεβεί τα σκαλιά του, κάνει μια κάθοδο σε κάτι μεγαλύτερο από την ίδια την ταινία που θα δει.

Η Μ. θέλει επίσης να μου πει για το Άστυ. Το αγαπάει λέει επειδή κάθεται πάντα στην ίδια θέση, αποκοιμιέται καμιά φορά σ’ αυτή γιατί νιώθει σαν στο σπίτι της και καλύτερα κι ακόμα κι αν έχει κόσμο, νιώθει την άνεση μιας μοναξιάς που μόνο μοναξιά δεν είναι.

Η Μ. νούμερο 2, έχει ανακαλύψει το Ελιζέ που άνοιξε αρχές του ’22 και που καθισμένη στις καρέκλες του δεν έχει δει μισή κακή ταινία. Φτάνει με τα πόδια, βολεύεται στις αναπαυτικές θέσεις του και μπορεί και νιώθει γεμάτη στον δρόμο για το σπίτι.

Ο Κ. ανεβαίνει στην Αθήνα από τον νότο για να κάνει καλλιτεχνικό τουρισμό. Έτσι, επισκέπτεται πάντα τον κινηματογράφο Μικρόκοσμο για τη ζεστασιά του και τους ανθρώπους του. Νιώθει πως αυτό το σινεμά είναι κάτι παραπάνω από επιχείρηση, πως είναι ακόμα ένα συναίσθημα που σώζει και χαίρεται που βλέπει πάντα στο μπαρ του σκηνοθέτες παρέα με το ποτό τους και τις σκέψεις τους.

Η Σ. νούμερο δύο, νοσταλγεί το Ιντεάλ με τη μεγαλύτερη οθόνη στην Ελλάδα και τα πιο άνετα συννεφένια καθίσματα, ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας του κέντρου, όπως λέει. Διαλέγει να ξεπεράσει την απώλεια αυτή στο Άστορ και το Cinobo Opera. Κάποιο δύσκολο βράδυ Σαββάτου, τα βήματά της την έβγαλαν στο Άστορ, χωρίς να ξέρει τι παίζει. Ρώτησε στα εκδοτήρια ποια ταινία έπαιζε για να τη διαβεβαιώσουν ότι η ταινία ήταν καλή. Θυμάται ακόμα την πρώτη φορά που μπήκε στην τιρκουάζ αμφιθεατρική αίθουσα με το χρώμα που θυμίζει για πάντα καλοκαίρι και τον απαραίτητο αέρα, ορκίζεται ότι όλες οι ταινίες αποκτούν άλλη αίσθηση.

Το Cinobo Opera, είναι το προσωπικό της διαστημόπλοιο-χρονοκάψουλα. Κι αυτό γιατί τη γυρίζει πίσω στις εποχές που ήταν ακόμα Odeon Opera κι αυτή ήταν ακόμα φοιτήτρια. Νέα, ξέγνοιαστη και ενθουσιώδης στη μεγαλούπολη. Τώρα, κάθε φορά που μπαίνει μέσα σε αυτό το απέραντο μπλε, νιώθει ότι ταξιδεύει πίσω στο χρόνο ή μπροστά – ο χρόνος δεν είναι γραμμικός έτσι κι αλλιώς – και βυθίζεται μέσα στο κινηματογραφικό άπειρο.

Ο Χ. , επισκέπτης κι αυτός, θυμάται πως η πρώτη ταινία που είδε στο Αλεξάνδρα της Πατησίων ήταν φεμινιστική. Και θυμάται να διασχίζει τη λεωφόρο έχοντας πλάτη την Ακρόπολη, συζητώντας για ταινίες που δεν φτάνουν στη λύτρωση. Τώρα μαθαίνει πως το Αλεξάνδρα σώθηκε και άλλαξε όνομα μα όχι ταυτότητα. Στο Cinobo Πατησίων θέλει να δει Μιγιαζάκι και ταινίες κλασικές. Θέλει να αντέξει να πάει σε μια μεταμεσονύκτια προβολή του Midnight Express, όποια κι αν είναι αυτή και θέλει πάντα να συζητάει για ταινίες και συναισθήματα έχοντας πλάτη την Ακρόπολη.

Σκέφτομαι πως η νοσταλγία πάει πλάι πλάι με την απώλεια. Μα σκέφτομαι πως οι κινηματογραφικές και οι λογοτεχνικές στιγμές των ζωών μας δε θα ήταν τόσο καλλιτεχνικές αν δεν λαχταρούσαμε αυτό που λείπει. Τα σινεμά μας χρειάζονται. Κι εμείς χρειαζόμαστε τα σινεμά περισσότερο από όσο νομίζουμε, γιατί πάντα θα μας λείπει κάτι και ακόμα πιο πάντα θα καταφέρνουμε να το γεμίζουμε σε μία σκοτεινή αίθουσα.

Ραντεβού λοιπόν σε όσα έμειναν και ακόμα μας χρειάζονται και τα χρειαζόμαστε: το Άστυ, το Άστορ, το Cinobo Opera, το Cinobo Πατησίων, το Ελιζέ, τον Μικρόκοσμο και το Studio New Art Cinema.

Φωτογραφίες: Προσωπική συλλογή / Facebook Cinobo Opera

Στην Πατησίων, στην αγαπημένη μου ευθεία, σκεφτόμουν τι ελπίδες μου δίνει ένα γεμάτο σινεμά, τι ελπίδες μου δίνει το ότι συναντιέται το κεφάλι μου με άλλα, άγνωστα κεφάλια στον πλανήτη της ταινίας – αγκαλιάς γάτας. Χ διαφορετικοί σε όλα μας άνθρωποι (όπου χ τα άτομα που χωράνε στο θερινό Ριβιέρα) συναντηθήκαμε διπλή ταυτόχρονη φορά, μία στο σινεμά του κέντρου της Αθήνας και μία στο σημείο εκείνο του εγκεφάλου που απολαμβάνει την αγκαλιά γάτας.

Στο Chungking Express, που είναι η αγαπημένη μου ταινία και δεν είναι ταυτόχρονα, το γουργουρητό, αν δεχτείς σα δεδομένο ότι η ταινία είναι η γάτα σου, είναι το California Dreamin’. Και λίγο τα άλλα μουσικά κομμάτια. Και λίγο η βροχή. Και λίγο τα τακούνια στους διαδρόμους της πρώτης ιστορίας. Κάθε φορά που τη βλέπω στο σινεμά – στο σπίτι δε μετράει πάντα – το γουργουρητό είναι κι άλλα κι η ταινία – γάτα γουργουρίζει επίμονα και ανησυχώ μήπως χάσει την ανάσα της.

Έχω πολλές τέτοιες ταινίες, με ατελείωτα γουργουρητά. Κι έχω πολλά βραδιά σε καρέκλες που τρίζουν, σε καρέκλες άβολες, σε καρέκλες κόκκινες, σε καρέκλες σκηνοθέτη, σε καρέκλες παλιές που δεν αλλάχτηκαν ποτέ. Βράδια που γεμίζω ελπίδες να τις πάρω μαζί μου μέχρι την επομένη Κυριακή ή μέχρι να μη φτάνουν.

Κι όσο συνεχίζω να βολεύομαι σε τέτοιες καρέκλες και βολεύονται κοντά μου κι εκείνοι που προτιμούν να κάθονται στην πρώτη σειρά, εκείνοι που αν δεν κάτσουν στο κέντρο μουτρώνουν αλλά στην πρώτη γουλιά μπύρας το έχουν ξεχάσει, εκείνοι που στο θερινό απολαμβάνουν το τραπεζάκι, εκείνοι που στο πλάι καταφέρνουν να βλέπουν καλύτερα κι όλοι εκείνοι οι μόνοι τους που μοιράζονται μία από τις μοναξιές που υποφέρεται, τα σινεμά θα γεμίζουν κι ίσως δεν κλείσουν ποτέ. Κι ίσως εκείνα που θα έκλειναν θα σώζονται. Κι ίσως κάποιος από αυτούς που ξαναείδαν το Chungking Express εχθές, ανοίξει μια μέρα ένα δικό του σινεμά, για να προβάλλει τις αγαπημένες του ταινίες όσες φορές θέλει. Κι ίσως οι ελπίδες οι δικές μου προστεθούν με των άλλων. Κι ίσως γίνουν τόσες πολλές που θα σκάσουμε. Αλλά δεν πειράζει καθόλου να σκάσουμε από ελπίδα, από σινεμά, από ταινίες που βλέπουμε για χ φορά στη ζωή μας, από γουργουρητά γατών, από καρέκλες που τρίζουν, από εκείνους που βλέπουν ταινίες μόνοι.

*Μικρή ωδή στο Ιντεάλ που θα λείψει – θα μου λείψει – από τις φετινές Νύχτες Πρεμιέρας που έρχονται τον Οκτώβριο και στην ανάγκη να μας ταΐζουν ελπίδες τα σινεμά.

*Στη φωτογραφία, ένα κλειστό σινεμά που γίνεται αστυνομικό τμήμα, σκηνή της κινεζικής ταινίας Only the river flows που προβλήθηκε στις Νύχτες Πρεμιέρας 2023 στο Ιντεάλ.

Ήταν παραγωγή του Σουηδικού Ινστιτούτου Κινηματογράφου, φωτογραφήθηκε από τον Sven Nykvist, διευθυντή φωτογραφίας του Μπέργκμαν, και πρωταγωνίστησε ο Erland Josephson, ο οποίος είχε παίξει σε πολλές ταινίες του Μπέργκμαν. Γι’ αυτούς τους λόγους, αλλά και για την αγάπη του Ταρκόφσκι για τον Μπέργκμαν θεωρείται από πολλούς ότι η ταινία αυτή αποτελεί φόρο τιμής προς αυτόν.

Σύνοψη της ταινίας

Τα γενέθλια του Αλεξάντερ, ενός δημοσιογράφου, συγγραφέα και κριτικού θεάτρου και λογοτεχνίας που ζει με την οικογένειά του σ’ ένα σπίτι στη μέση του πουθενά σημαδεύονται από την είδηση πως επίκειται πυρηνικός πόλεμος. Εκείνος κυριευμένος από τον φόβο προσεύχεται για πρώτη φορά στη ζωή του και υπόσχεται στον Θεό ότι θα θυσιάσει ό,τι είναι πολύτιμο γι’ αυτόν προκειμένου να σωθεί η ανθρωπότητα από την ολοκληρωτική αυτή καταστροφή. Όταν ξυπνάει την επόμενη μέρα, συνειδητοποιεί ότι όλα είναι όπως πριν. Ο Θεός έχει δεχτεί την προσφορά του και εκείνος τηρώντας την υπόσχεσή του πραγματοποιεί τη θυσία του. Καίει το σπίτι του, εγκαταλείπει την οικογένειά του, στερείται το παιδί του και βυθίζεται στη σιωπή και την τρέλα.

Είπαν για την ταινία

«Το κύκνειο άσμα του Αντρέι Ταρκόφσκι, ένας φόρος τιμής στον Ingmar Μπέργκμαν και ίσως η πιο συνταρακτική ταινία που γυρίστηκε ποτέ για το τέλος του κόσμου». – Μανώλης Κρανάκης

«Ένα επικό όραμα… Πνευματική δεξιοτεχνία… Το έργο μιας ιδιοφυΐας» – David Robinson – The Times (UK)

«Περιμένετε μέχρι το τέλος και θα βρεθείτε πιο συγκινημένοι από ποτέ». – Andrew Sarris – The Village Voice

«Ο Ταρκόφσκι προφανώς έχει ξεφύγει από κάθε σκέψη να διασκεδάσει το κοινό και έχει αποφασίσει, στην τελευταία του διαθήκη, να πει ακριβώς αυτό που θέλει, με το ύφος που θέλει». – Roger Ebert

«Mια απεικόνιση της δύναμης της πίστης και της αυτοθυσίας. Μια μελέτη της τρέλας και της αυταπάτης της ανθρωπότητας». – Peter Bradshaw – The Guardian

«O Ταρκόφσκι για μένα είναι o μεγαλύτερος από όλους μας, αυτός που επινόησε μια νέα γλώσσα, πιστή στη φύση του κινηματογράφου, καθώς συλλαμβάνει τη ζωή ως αντανάκλαση, τη ζωή ως ένα όνειρο». – Ιngmar Bergman

«Ο άκαμπτος φορμαλισμός και η ασυμβίβαστη αποστασιοποίηση μπορεί να επιβαρύνουν, αλλά ο Ταρκόφσκι πίστευε ακράδαντα ότι η ταινία δεν χρειαζόταν να είναι ευχάριστη για να είναι πολύτιμη». – David Parkinson – Empire

«Η πνευματική κληρονομιά του Αντρέι Ταρκόφσκι στην ανθρωπότητα, όχι μόνο στην παγκόσμια κοινότητα του κινηματογράφου. Ο Tarkovsky αποκαθιστά –πάλι κινηματογραφικά- την χαμένη ενότητα μεταξύ των ανθρώπων. Προσπαθεί να τους επανεντάξει σε ένα αρμονικό σύνολο.» – Γιώργος Παυλίδης

Σκηνοθεσία: Αντρέι Ταρκόφσκι

Σενάριο: Αντρέι Ταρκόφσκι

Μουσική: Johann Sebastian Bach

Φωτογραφία: Sven Nykvist

Μοντάζ: Michal Leszczylowski, Andrei Tarkovsky

Σκηνικά: Anna Asp

Κουστουμιά: Inger Pehrsson

Παίζουν: Erland Josephson, Susan Fleetwood, Valerie Mairesse, Allan Edwall, Gudrun Gisladottir, Sven Wollter, Filippa Franzen, Tommy Kjellqvist κ.α.

Χώρα: Γαλλία, Σουηδία, 1986

Ήχος: 5.1, Dolby Digital

Γλώσσα: Σουηδικά

Υπότιτλοι: Ελληνικοί

Διάρκεια: 145΄έγχρωμη

Worldwide theatrical rights: Swedish Film Institute

Διανομή για Ελλάδα: New Star

Δείτε το τρέιλερ.

Ένας παππούς, λίγο παππούς-πολύ χορευτής, στέκεται κοντά μου. Είμαστε στη Φωκίωνος Νέγρη. Η ηρεμία μας είναι κοινή και μοιράζεται κοινό ύψος και βάρος. Ευτυχώς μου μιλάει για να μου πει για ένα σινεμά με γυναικείο όνομα στην αγαπημένη του πλατεία, που αν και δεν ήταν θερινό, εκείνος με διαβεβαιώνει πως είχε δει ουρανό αθηναϊκό και καθαρό, στην προβολή που γνώρισε εκείνη. Δε θα ρωτήσω ποια ταινία έβλεπαν για να ελπίζω για πάντα πως αυτή η ιστορία θα τελειώσει μια άλλη στιγμή. Σκέφτομαι πως μου δανείζει έμπνευση. Σκέφτομαι καλύτερα όχι γιατί θα είναι αγύριστη. Σταματάει να μιλάει. Θέλει να ακούσουμε τις δύο νότες που του θυμίζουν πιο πολύ ελευθερία. Αν ήξερα μουσική, θα ήξερα να τις πω με το όνομα τους, αλλά ακόμα κι αν ήξερα, θα ήταν διαφορετικές από δω και πέρα.

«Τι μπορείς να ζήσεις μέσα σ’ ένα Σούπερ Μάρκετ;», με ρωτάει. «Aν θες να ζήσεις, ζεις και στο απέναντι σκαλί», απαντάει ολομόναχος σα να μην είμαι εκεί, σα να είναι σίγουρος πως δεν υπάρχει απάντηση να τον ικανοποιήσει.

Δε χρειάζεται να μου μιλήσει άλλο γι’ αυτό και μου δείχνει έναν δίσκο των Beatles, που μου λέει πως τον αγόρασε τρεις φορές, για να φτάσει η μέρα να τον χαρίσει σε όσους του το επέτρεψαν. Θα τον έπαιρνε και τέταρτη, αλλά τον πρόλαβε το Youtube.

Αυτός o παππούς, που δε θέλει να μου πει πως τον λένε, γιατί δεν έχει νόημα να χάσουμε στιγμές εκφέροντας συνηθισμένους διαλόγους, στέκεται μπροστά μου τώρα και είναι πιο κοντός από εμένα. Η μάσκα του κινείται πιο γρήγορα από ότι μιλάει, του είναι φαρδιά. Ακούμε μαζί κάτι μουσικούς, άλλοτε των σκηνών, τώρα των δρόμων. Θα κλείσουμε ραντεβού να τους ξαναδούμε στην Αιόλου, γιατί η ιστορία για το σινεμά και την αγαπημένη του πλατεία δε γίνεται να τελειώνει εδώ.

Θα γυρίσω σπίτι και θα σκεφτώ πως στην Κυψέλη, μιλάς πιο εύκολα μ’ αυτούς που στέκονται κάπου κοντά. Στην Κυψέλη μπορείς να ζήσεις στο απέναντι σκαλί, να μοιραστείς μια ηρεμία με κοινά χαρακτηριστικά, να μάθεις καινούργιες νότες. Στην Κυψέλη, έχει κόσμο πολύ διαφορετικό και πολύ ίδιο και είναι σα να είστε όλοι μαζί και χώρια και ξανά μαζί.

Υ.Γ. Η ιστορία είναι για τον κινηματογράφο Roxy στην πλατεία Κυψέλης, που έκλεισε το 2020 και έγινε Σούπερ Μάρκετ.