Ο καθηγητής Johannes Georg Wechsler, γαστρεντερολόγος και ειδικός στην εσωτερική ιατρική, είναι κατηγορηματικός πως η ανησυχία είναι υπερβολική. Αν και οι τανίνες που περιέχει ο καφές πράγματι μειώνουν την απορρόφηση του σιδήρου, η επίδραση αυτή δεν είναι κλινικά σημαντική για τους περισσότερους ανθρώπους. Όπως εξηγεί, όταν καταναλώσετε ένα γεύμα πλούσιο σε σίδηρο, για παράδειγμα μια μοσχαρίσια μπριζόλα, και πιείτε έναν καφέ αμέσως μετά, η απορρόφηση μπορεί να μειωθεί κατά περίπου 20%. Ωστόσο, αυτό δεν αποτελεί απειλή για την υγεία. Αντίστοιχα, ο ντεκαφεϊνέ επηρεάζει την απορρόφηση κατά περίπου 10%.

Εξαίρεση αποτελεί η περίπτωση ατόμων με διαγνωσμένη ανεπάρκεια σιδήρου που λαμβάνουν σκευάσματα. Σε αυτή την περίπτωση, ο καφές μπορεί να μειώσει σημαντικά την απορρόφηση, σε ποσοστό έως και 70%, εάν καταναλωθεί ταυτόχρονα με τα δισκία. Ο ειδικός συνιστά τα σκευάσματα σιδήρου να λαμβάνονται κατά προτίμηση το βράδυ και πάντως ποτέ με καφέ ή άλλο αναστολέα απορρόφησης. Παρότι κάποιες ομάδες κινδύνου, όπως οι γυναίκες με έντονη εμμηνορρυσία, οι έγκυες, οι χορτοφάγοι και όσοι πάσχουν από χρόνιες φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου, διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο έλλειψης σιδήρου, δεν είναι απαραίτητο να αποφεύγουν τον καφέ γύρω από τα γεύματα. Αντίθετα, αυτό που προέχει είναι η τακτική παρακολούθηση των επιπέδων σιδήρου και η γενικότερη ισορροπία στη διατροφή.

Η απορρόφηση σιδήρου επηρεάζεται επίσης από άλλα τρόφιμα και ποτά όπως το μαύρο και πράσινο τσάι, το κόκκινο κρασί, τα αναψυκτικά τύπου κόλα, τα γαλακτοκομικά, τα προϊόντα ολικής άλεσης, το κακάο και το σπανάκι. Όμως, όπως υπογραμμίζει ο Wechsler, η συνολική σημασία αυτών των παραγόντων μειώνεται όταν η διατροφή είναι ποικίλη και ισορροπημένη.

Πηγή: Cibum

Το NHS ενημερώνει ότι η αποβολή 50 έως 100 τουφών μαλλιού ημερησίως είναι φυσιολογική, αλλά αν ανησυχείτε για την πτώση των μαλλιών, η συμβουλή ενός γενικού ιατρού θα πρέπει να είναι η πρώτη σας επαφή. Στην αέναη προσπάθεια για υγιή μαλλιά, η διατροφή παίζει επίσης ρόλο. Πριν φτάσετε στα συμπληρώματα ή τα μαγικά φίλτρα, μια ειδικός του NHS προτείνει να κάνετε μια εξέταση αίματος για να ελέγξετε τα επίπεδα φερριτίνης που επηρεάζουν την ανάπτυξη των μαλλιών.

Σε ένα viral βίντεο που αναρτήθηκε στο TikTok, η Dr. Shireen εξήγησε ότι υπάρχει ένα υγιές εύρος που τα επίπεδα φερριτίνης θα πρέπει να βρίσκονται για την ανάπτυξη των μαλλιών, και αν τα δικά σας είναι πολύ χαμηλά, μπορείτε να αλλάξετε τη διατροφή σας για να τα αυξήσετε. Η γιατρός ανέφερε ότι πολλά από τα πράγματα που της είπαν ήταν καινούργια για εκείνη, καθώς δεν διδάσκονταν στην ιατρική σχολή και ακόμη και η εξέταση αίματος την εξέπληξε.

Η ίδια είπε: «Το πρώτο πράγμα που μου είπε να κάνω, το οποίο γνώριζα, ήταν μια εξέταση αίματος για να ελέγξει συγκεκριμένα πράγματα στο αίμα μου που μπορούν να επηρεάσουν τα μαλλιά. Το πιο σημαντικό στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας είναι το επίπεδο της φερριτίνης σας. Αλλά αυτό που δεν ήξερα για τη φερριτίνη είναι ότι ως γενικός ιατρός, οπουδήποτε μεταξύ 13 και 150 θεωρείται φυσιολογικό, αλλά για την ανάπτυξη των μαλλιών, θέλετε το επίπεδο αυτό να είναι μεταξύ 60-80. Έτσι, αν χάνετε μαλλιά ή τα μαλλιά σας είναι λεπτά και έχετε κάνει μια «φυσιολογική» εξέταση αίματος φερριτίνης, αξίζει πάντα να το ελέγχετε αυτό με τον παθολόγο σας».

Για να αυξήσετε τα επίπεδα φερριτίνης, τα οποία είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη των μαλλιών, η ενσωμάτωση τροφίμων πλούσιων σε σίδηρο στη διατροφή σας μπορεί να είναι ευεργετική. Για όσους καταναλώνουν κρέας και ζωικά προϊόντα, το άπαχο κόκκινο κρέας, τα στρείδια και τα αυγά αποτελούν εξαιρετικές επιλογές.

Ένας απλός τρόπος για να αυξήσετε τα επίπεδα φερριτίνης είναι να στραφείτε σε εμπλουτισμένα με βιταμίνες και σίδηρο δημητριακά πρωινού. Επιπλέον, τα σκούρα φυλλώδη λαχανικά, όπως το σπανάκι, το λάχανο και το μπρόκολο, καθώς και οι φακές, τα φασόλια, το τόφου και οι σταφίδες, είναι καλές πηγές σιδήρου.

Ωστόσο, πριν από τη λήψη συμπληρωμάτων σιδήρου, είναι απαραίτητο να συμβουλευτείτε έναν γιατρό. Η Dr Shireen μοιράστηκε μερικές συμβουλές για όσους αγωνίζονται με την ανάπτυξη των μαλλιών, παρά το γεγονός ότι έχουν υγιή επίπεδα φερριτίνης.

Αποκάλυψε τη συμβουλή του δερματολόγου της, προσθέτοντας: «Συνήθιζα να αφήνω τα μαλλιά μου να στεγνώνουν στον αέρα, πιστεύοντας ότι δεν χρησιμοποιούσα θερμότητα, οπότε δεν τα κατέστρεφα, αλλά αυτή η υγρασία στο τριχωτό της κεφαλής γίνεται έδαφος αναπαραγωγής για μύκητες, οι οποίοι μπορούν να προκαλέσουν φολιδωτό και ερεθισμένο τριχωτό της κεφαλής».

Επιπλέον, της συνέστησαν να πλένει τις μπούκλες της «τουλάχιστον κάθε δεύτερη μέρα» – ένα βήμα παραπάνω από την προηγούμενη ρουτίνα της, που ήταν μία ή δύο φορές την εβδομάδα. Η Dr. Shireen εξήγησε την αλλαγή: «Πρέπει να καθαρίζετε όλα τα υπολείμματα και τα προϊόντα και όλα όσα συσσωρεύονται στα μαλλιά σας κάθε δεύτερη μέρα τουλάχιστον. Έτσι, όσο τρελή κι αν φαίνεται αυτή η ανάπτυξη των μαλλιών, είμαι πολύ ευγνώμων γιατί αυτές οι μικρές, εύκολες αλλαγές στη ρουτίνα των μαλλιών μου σημαίνουν ότι τα μαλλιά μου έχουν γίνει πολύ πιο πυκνά».

Πηγή: Cibum

Η Ομάδα Εργασίας για την Πρόληψη των ΗΠΑ (USPSTF) εξέτασε τα στοιχεία σχετικά με τα οφέλη και τους κινδύνους του ελέγχου και της αποκατάστασης σιδήρου σε ασυμπτωματικές εγκύους, με ή χωρίς αναιμία, για να επικαιροποιήσει τις προηγούμενες συστάσεις της, που δημοσιεύθηκαν πριν από σχεδόν μια δεκαετία. Οι συστάσεις αυτές δημοσιεύθηκαν, πρόσφατα, στο έγκριτο περιοδικό Journal of the American Medical Association (JAMA).

Ελλείψεις των επιστημονικών δεδομένων

Συνοψίζοντας και σχολιάζοντας τα δεδομένα, ο Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας στο ΕΚΠΑ και Διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα), Θάνος Δημόπουλος, και η ιατρός Αιματολόγος, Δρ. Δέσποινα Φωτίου, εξηγούν πως μετά από ανασκόπηση της βιβλιογραφίας και των διαθέσιμων δεδομένων, δεν βρέθηκαν επαρκή στοιχεία που να υποστηρίζουν ότι ο προληπτικός έλεγχος και η αποκατάσταση σιδήρου στις ασυμπτωματικές (χωρίς αναιμία) γυναίκες κατά την εγκυμοσύνη βελτιώνει την υγεία της μητέρας και του νεογνού. Επιπλέον, διαπίστωσαν ανεπαρκή στοιχεία για να καθορίσουν την ισορροπία των οφελών και των κινδύνων της τακτικής αποκατάστασης σιδήρου, όσον αφορά στην πρόληψη ανεπιθύμητων επιπλοκών στην υγεία της μητέρας και του νεογνού.

Προκύπτει έτσι ένα σημαντικό κενό στα δεδομένα που είναι διαθέσιμα, καθώς η USPSTF, δεν κατάφερε να βρει επαρκείς μελέτες για να απαντήσει σε 4 από τα 5 βασικά ερωτήματα που είχε θέσει, αναδεικνύοντας ένα σημαντικό κενό στη γνώση. Η απουσία των στοιχείων δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως αρνητική συσχέτιση, αλλά υπογραμμίζει την ανάγκη για περαιτέρω μελέτες.

Ένας από τους λόγους που προκύπτει η έλλειψη των δεδομένων είναι η απουσία συμφωνίας στην επιστημονική κοινότητα όσον αφορά στην εφαρμογή του προσυμπτωματικού ελέγχου. Επίσης, αν και γνωρίζουμε ότι η φερριτίνη ορού, ένας δείκτης των αποθεμάτων σιδήρου στο σώμα, έχει την υψηλότερη ευαισθησία και ειδικότητα για τη διάγνωση της ανεπάρκειας σιδήρου στην εγκυμοσύνη, δεν έχουν καθοριστεί σταθερά διαγνωστικά όρια που να αποτελούν ένδειξη για τη χορήγηση αποκατάστασης σιδήρου. Προκύπτει, λοιπόν, ότι τα δεδομένα για τη διαχείριση της ανεπάρκειας σιδήρου στην εγκυμοσύνη είναι επειγόντως απαραίτητα και η έλλειψή τους μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση των ανισοτήτων στην υγεία λόγω έλλειψης σύστασης για έλεγχο ή αποκατάστασης σιδήρου, σε περίπτωση ανεπαρκών στοιχείων.

Τέλος, τα σκευάσματα σιδήρου από το στόμα είναι μια καλά εδραιωμένη ασφαλής και αποτελεσματική θεραπεία για την ανεπάρκεια σιδήρου και τη σιδηροπενική αναιμία. Είναι πιθανό, όμως, ότι οι δόσεις που χορηγήθηκαν στις περισσότερες από τις διαθέσιμες μελέτες να ήταν ανεπαρκείς για επαρκή πλήρωση των αποθηκών σιδήρου και τελικά να έχουν οδηγήσει στην έλλειψη οφέλους που παρατηρήθηκε.

Μελλοντικές μελέτες θα πρέπει να αξιολογήσουν τα αποτελέσματα της αποκατάστασης σιδήρου σε τρεις διακριτές ομάδες:

· συμμετέχοντες που έχουν επαρκή επίπεδα σιδήρου,

· συμμετέχοντες με ανεπάρκεια σιδήρου χωρίς αναιμία και

· συμμετέχοντες με σιδηροπενική αναιμία

Καθώς τα ποσοστά ανεπάρκειας σιδήρου κατά την εγκυμοσύνη αυξάνονται, ενδέχεται να αυξηθεί και η νοσηρότητα κατά την εγκυμοσύνη. Λόγω των σημαντικών επιπτώσεων στην δημόσια υγεία, είναι, επίσης, κρίσιμο να διεξαχθούν επιπλέον μελέτες για την εξέταση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων του ελέγχου και της θεραπείας της υποκλινικής ανεπάρκειας σιδήρου.