Κάθε χρόνο στις 8 Μαρτίου, ο δημόσιος διάλογος επικεντρώνεται δικαίως στα δικαιώματα της γυναίκας, την ισότητα στην εργασία και την καταπολέμηση των πατριαρχικών δομών. Ωστόσο, πίσω από τα ευχολόγια και τις στατιστικές, υπάρχει μια θεμελιώδης πτυχή της γυναικείας χειραφέτησης που συχνά παραμελείται: η γνώση και η φροντίδα του ίδιου του σώματος.

Η ουσιαστική αυτοδιάθεση ξεκινά από την κατανόηση της φυσιολογίας μας. Οι εξειδικευμένες φυσικοθεραπεύτριες Μιμή Μαρσέλλου και Φωτεινή Λάγαρη επισημαίνουν ότι η συνολική υγεία της γυναίκας έχει ως αφετηρία την πύελο. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, απαντούν σε καίρια ερωτήματα για το πυελικό έδαφος, έναν «σιωπηλό» αλλά καθοριστικό σύμμαχο της ποιότητας ζωής μας.

Τι είναι το πυελικό έδαφος και γιατί θεωρείται η «αιώρα» του σώματος;

Το πυελικό έδαφος είναι ένα σύνθετο σύστημα μυών και συνδέσμων που λειτουργεί σαν μια στιβαρή αιώρα στη βάση της λεκάνης. Ο ρόλος του είναι ζωτικός, καθώς στηρίζει τρία βασικά όργανα: την ουροδόχο κύστη, τη μήτρα και το έντερο.

Αυτή η μυϊκή «πλέξη» διαθέτει τρεις οπές για τη δίοδο της ουρήθρας, του κόλπου και του πρωκτού. Όταν οι μύες λειτουργούν σωστά, ανοιγοκλείνουν αυτές τις οπές ελεγχόμενα. Όταν όμως ο μυϊκός τόνος διαταράσσεται —είτε λόγω υπερβολικής χαλάρωσης είτε λόγω υπερτονίας (σφιξίματος)— το αποτέλεσμα είναι η δυσλειτουργία του πυελικού εδάφους.

Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσετε

Η δυσλειτουργία αυτή δεν είναι απλώς ένα ανατομικό ζήτημα, αλλά μια κατάσταση που επηρεάζει την καθημερινότητα με συμπτώματα όπως:

· Ακράτεια ούρων ή κοπράνων.

· Πρόπτωση των πυελικών οργάνων.

· Σεξουαλική δυσλειτουργία και πόνος (δυσπαρευνία).

· Χρόνιος πυελικός πόνος.

Από την εγκυμοσύνη στην εμμηνόπαυση: Οι σταθμοί της επικινδυνότητας

Πολλές γυναίκες θεωρούν ότι προβλήματα όπως η ακράτεια είναι «φυσιολογικό επακόλουθο» της ηλικίας ή της γέννας. Δεν είναι. 1. Εγκυμοσύνη & Τοκετός: Κατά τους 9 μήνες, το πυελικό έδαφος δέχεται συνεχές βάρος. Ο τοκετός (φυσιολογικός ή και καισαρική) μπορεί να επιφέρει τραυματισμούς ή ακραία χαλάρωση, οδηγώντας σε «αόρατα» προβλήματα που εμφανίζονται αργότερα. 2. Εμμηνόπαυση: Η μείωση των οιστρογόνων προκαλεί αλλαγές στους ιστούς. Ωστόσο, η μακρά περίοδος της κλιμακτηρίου προσφέρει το περιθώριο για προληπτική «εκγύμναση» της περιοχής. 3. Ογκολογικές θεραπείες: Η θεραπεία για τον καρκίνο του μαστού ή των γεννητικών οργάνων συχνά οδηγεί σε ουρογεννητικό σύνδρομο (τεχνητή εμμηνόπαυση). Η κολπική ξηρότητα, οι επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις και ο πόνος επιβαρύνουν τη γυναίκα σε μια ήδη δύσκολη φάση, καθιστώντας την ενημέρωση για αποκατάσταση απαραίτητη.

Το κενό στην ενημέρωση και ο ρόλος της επιστημονικής ομάδας

Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια είναι η έλλειψη ενημέρωσης, όχι μόνο από τις γυναίκες αλλά μερικές φορές και από τους ίδιους τους επαγγελματίες υγείας. Συχνά, η εστίαση στην αντιμετώπιση μιας ασθένειας (π.χ. ενός καρκίνου) αφήνει σε δεύτερη μοίρα την ποιότητα της μετέπειτα ζωής.

«Η ερώτηση “εμένα γιατί δεν μου το είπε κανείς;” είναι η συνηθέστερη που ακούμε», αναφέρουν οι ειδικοί.

Είναι κρίσιμο οι Γυναικολόγοι, οι Μαίες και οι Ογκολόγοι να συνεργάζονται με εξειδικευμένους φυσικοθεραπεύτριες, ώστε η γυναίκα να λαμβάνει ένα πλήρες πλάνο αποκατάστασης.

Πρόληψη και θεραπεία: Υπάρχει λύση;

Η σύγχρονη φυσικοθεραπεία προσφέρει μια ολιστική και εξατομικευμένη προσέγγιση. Η αποκατάσταση δεν περιλαμβάνει μόνο τις γνωστές «ασκήσεις Kegel», αλλά ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα που μπορεί να περιλαμβάνει:

· Βιοανάδραση (Biofeedback): Για την επανεκπαίδευση των μυών.

· Διόρθωση στάσης σώματος και τεχνικές αναπνοής.

· Εξειδικευμένες τεχνικές χαλάρωσης για περιπτώσεις υπερτονίας.

Το μήνυμα της ημέρας: Η φροντίδα του πυελικού εδάφους δεν είναι πολυτέλεια: Είναι δικαίωμα στην υγεία και την αξιοπρέπεια. Κάθε γυναίκα αξίζει να ζει χωρίς τον περιορισμό του πόνου ή της ακράτειας.

Αύγουστος – Μήνας αφιερωμένος στην ευαισθητοποίηση για την υγεία της πυέλου

Κάθε Αύγουστο, η Διεθνής Ουρογυναικολογική Εταιρεία (IUGA) μας υπενθυμίζει πόσο απαραίτητο είναι να ενημερωθούμε, να κατανοήσουμε και –τελικά– να φροντίσουμε την υγεία της πυέλου μας.

Πού ακριβώς βρίσκεται και τι κάνει το πυελικό έδαφος;

Το πυελικό έδαφος απλώνεται σαν μια αιωρούμενη αιώρα μεταξύ του ηβικού οστού και του κόκκυγα, από τη μία άκρη της λεκάνης στην άλλη. Στις γυναίκες, στηρίζει τη μήτρα, τον κόλπο, την ουροδόχο κύστη και το ορθό, ενώ στους άνδρες την ουροδόχο κύστη και το έντερο. Όταν οι μύες του είναι αδύναμοι ή σφιγμένοι, εμφανίζονται διαταραχές –άλλοτε ήπιες κι άλλοτε έντονες– που μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ποιότητα ζωής.

Γιατί το πυελικό έδαφος… υποφέρει;

Η φυσικοθεραπεύτρια Μιμή Μαρσέλλου, PhD(c), εξηγεί πως, όπως κάθε άλλος μυς, έτσι και οι μύες της πυέλου χρειάζονται τακτική άσκηση για να παραμένουν δυνατοί και λειτουργικοί. Ελλιπής άσκηση, εγκυμοσύνη, τοκετός, χρόνια δυσκοιλιότητα, βήχας ή παχυσαρκία μπορούν να οδηγήσουν σε χαλάρωση και τραυματισμούς.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν και οι υπερτονικοί μύες, δηλαδή εκείνοι που δεν μπορούν να χαλαρώσουν. Οι αιτίες; Από στρες και χρόνιο «κράτημα» της κοιλιάς μέχρι τραύμα, σεξουαλική κακοποίηση ή ακόμη και λανθασμένες συνήθειες στην τουαλέτα. Κοινό στοιχείο όλων: η άγνοια.

5 πρακτικά βήματα για να φροντίσεις την πυελική σου υγεία

Μάθε να αναγνωρίζεις τα σημάδια

Η ενημέρωση είναι το πρώτο βήμα. Τα κυριότερα συμπτώματα μιας δυσλειτουργίας του πυελικού εδάφους είναι:

· Ακράτεια ούρων ή κοπράνων

· Πόνος στη λεκάνη

· Επώδυνη σεξουαλική επαφή

· Αίσθημα πίεσης ή «βάρους» στην περιοχή της πυέλου

Αν αναγνωρίζεις κάτι από τα παραπάνω, μη διστάσεις να αναζητήσεις βοήθεια. Η διάγνωση είναι το κλειδί για την κατάλληλη θεραπεία.

Κάνε ασκήσεις Kegel – σωστά!

Οι ασκήσεις Kegel ενδυναμώνουν στοχευμένα τους μυς της πυέλου. Η φυσικοθεραπεύτρια, Φωτεινή Λάγαρη συμβουλεύει: «Ξεκινήστε με 8-12 συσπάσεις, τρεις φορές την ημέρα, για τουλάχιστον έξι μήνες. Θυμηθείτε: η συνέπεια είναι το παν». Για καλύτερα αποτελέσματα, ζητήστε καθοδήγηση από εξειδικευμένο φυσικοθεραπευτή.

Φρόντισε τη διατροφή και τη σωματική σου δραστηριότητα

Ένα υγιές βάρος βοηθά όχι μόνο στη γενική ευεξία, αλλά και στη σωστή λειτουργία της πυέλου. Η κα Λάγαρη τονίζει ότι η άσκηση και η διατροφή με φυτικές ίνες είναι «σύμμαχοι» του πυελικού μας εδάφους.

Πες «αντίο» στη δυσκοιλιότητα

Πολλές γυναίκες δεν γνωρίζουν ότι η χρόνια πίεση κατά την αφόδευση αποδυναμώνει το πυελικό έδαφος. Πίνε άφθονο νερό, κατανάλωνε φυτικές ίνες και μην … πιέζεις άλλο τον οργανισμό σου.

Μίλα για ό,τι σε απασχολεί

«Μη ντρέπεσαι. Δεν είσαι μόνη σου», λέει η κα Μαρσέλλου. Η δυσλειτουργία του πυελικού εδάφους δεν είναι ταμπού. Όσο περισσότερο μιλάμε για το πρόβλημα, τόσο πιο εύκολο είναι να βρούμε λύσεις. Η κατάλληλη φροντίδα είναι εκεί, αρκεί να την αναζητήσουμε.

Αυτόν τον Αύγουστο, φρόντισε το σώμα σου… από τη βάση του

Αφιέρωσε λίγα λεπτά από την καθημερινότητά σου για να μάθεις, να κινητοποιηθείς και –γιατί όχι;– να εντάξεις μια νέα υγιεινή ρουτίνα. Το πυελικό μας έδαφος μπορεί να μη φαίνεται, όμως επηρεάζει κάθε πτυχή της καθημερινότητάς μας – από την αυτοπεποίθηση, την ερωτική μας ζωή, την εγκυμοσύνη και τη μητρότητα, μέχρι την αίσθηση ελέγχου στο σώμα μας.

Αυτόν τον Αύγουστο, ας του δώσουμε τη φωνή που του αξίζει. Ας σταματήσουμε να ντρεπόμαστε, να αγνοούμε ή να «αντέχουμε» σιωπηλά. Η φροντίδα του πυελικού μας εδάφους είναι φροντίδα για εμάς τις ίδιες. Γιατί το σώμα μας μάς στηρίζει κάθε μέρα – είναι καιρός να το στηρίξουμε κι εμείς. Από τη βάση του.