ψυχική υγεία – fortuno.gr

30άρηδες… έφηβοι: Νέα έρευνα αναδεικνύει τα 4 στάδια ωρίμανσης του εγκεφάλου

Ελένη Δασκαλάκη — Tue, 09 Dec 2025 14:06:00 +0000

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος περνά από πέντε διακριτικές φάσεις ανάπτυξης στη διάρκεια της ζωής μας – με καίρια «σημεία καμπής» στα 9, 32, 66 και 83 έτη.

Εάν στη δουλειά, στην οικογένεια ή γενικά γύρω σας βλέπετε 30άρηδες που φέρονται σαν έφηβοι, δεν κάνετε λάθος. Ούτε κι εκείνοι, πιθανότατα, αφού νέα έρευνα εξετάζει τη διαδικασία ωρίμανσης του εγκεφάλου και καταλήγει σε ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Ας το δούμε όμως από την αρχή.
Ο εγκέφαλος δεν ωριμάζει σταθερά από τη γέννηση μέχρι τα βαθιά μας γεράματα. Αντίθετα, αλλάζει περνώντας σημαντικά μεταβατικά στάδια. Αυτά είναι τα συμπεράσματα μιας μεγάλης μελέτης στην οποία συμμετείχαν περίπου 4.000 άνθρωποι μέχρι την ηλικία των 90 ετών, οι οποίοι υποβλήθηκαν σε απεικονιστικές εξετάσεις με σκοπό να καταγραφούν οι συνδέσεις μεταξύ των εγκεφαλικών κυττάρων.

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Cambridge που διεξήγαγαν τη συγκεκριμένη έρευνα διαπίστωσαν ότι ο εγκέφαλος παραμένει στην «εφηβική φάση» έως τις αρχές της τρίτης δεκαετίας της ζωής μας, περίοδο που χαρακτηρίζεται ως «κορύφωση». Τα ευρήματα εκτιμάται ότι μπορούν να βοηθήσουν στην κατανόηση του γιατί ο κίνδυνος εμφάνισης ψυχικών διαταραχών και άνοιας μεταβάλλεται σημαντικά κατά τη διάρκεια της ζωής.

Οι πέντε φάσεις του εγκεφάλου

Η μελέτη κατέδειξε ότι η εξέλιξη του εγκεφάλου δεν ακολουθεί μια ευθεία και ομοιόμορφη πορεία. Αντίθετα, διαμορφώνονται πέντεδιακριτές φάσεις:

• Παιδική ηλικία – από τη γέννηση έως τα 9 έτη
• Εφηβεία – από τα 9 έως τα 32
• Ενήλικη ζωή – από τα 32 έως τα 66
• Πρώιμη γήρανση – από τα 66 έως τα 83
• Ύστερη γήρανση – από τα 83 και μετά

Όπως δήλωσε στο BBC η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Δρ Alexa Mousley, «ο εγκέφαλος αναδιοργανώνει διαρκώς τις συνδέσεις του σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας. Ενισχύει και αποδυναμώνει συνδέσεις και αυτό δεν γίνεται με σταθερό ρυθμό – υπάρχουν διακυμάνσεις και φάσεις επανασυνδεσιμότητας».

Οι ηλικίες που αναφέρονται παραπάνω δεν ισχύουν για όλους. Κάποιοι φτάνουν τα στάδια αυτά νωρίτερα και άλλοι αργότερα. Ωστόσο, οι ερευνητές τόνισαν ότι ήταν εντυπωσιακό το πόσο καθαρά αναδείχθηκαν αυτά τα ορόσημα στα δεδομένα που συνέλεξαν. Τα συμπεράσματα κατέστησαν δυνατά χάρη στον τεράστιο αριθμό εγκεφαλικών απεικονίσεων που ήταν διαθέσιμες για ανάλυση, όπως αναφέρεται στη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications.

Οι 4 φάσεις ανάπτυξης του εγκεφάλου

Παιδική ηλικία
Το πρώτο στάδιο χαρακτηρίζεται από ραγδαία αύξηση του μεγέθους του εγκεφάλου. Παράλληλα όμως ξεκινά σταδιακή «μείωση» των υπερβολικών συνάψεων που δημιουργήθηκαν κατά την έναρξη της ζωής.Ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν λειτουργεί τόσο αποδοτικά σε αυτή τη φάση. Οι ειδικοί τον παρομοιάζουν με ένα παιδί που περπατά σε ένα πάρκο χωρίς προορισμό, πηγαίνοντας από σημείο σε σημείο χωρίς συγκεκριμένη πορεία και προορισμό.

Εφηβεία
Από την ηλικία των 9 ετών συμβαίνει μια απότομη μετάβαση στον εγκέφαλο. Οι συνδέσεις του εγκεφάλου περνούν σε περίοδο έντονης αποδοτικότητας – μια «ριζική αλλαγή», όπως την περιγράφει η Δρ Mousley. Είναι επίσης το στάδιο όπου παρατηρείται ο μεγαλύτερος κίνδυνος εμφάνισης ψυχικών διαταραχών.Η εφηβεία ξεκινά με την ορμονική αλλαγή της ήβης, αλλά ολοκληρώνεται πολύ αργότερα απ’ όσο πιστεύαμε. Για χρόνια θεωρούσαμε ότι τελειώνει στα τέλη της εφηβικής ηλικίας, στη συνέχεια πιστεύαμε ότι φτάνει μέχρι τη δεκαετία των 20, και τώρα τα δεδομένα δείχνουν ότι ολοκληρώνεται στις αρχές των 30.

Είναι η μοναδική φάση στη ζωή όπου ο εγκέφαλος γίνεται πιο αποδοτικός. Σύμφωνα με τη Δρ Mousley, αυτό ενισχύει στοιχεία που δείχνουν ότι η λειτουργία του εγκεφάλου «κορυφώνεται» γύρω στην ηλικία των 32 ετών.

Ενήλικη ζωή
Ακολουθεί το μεγαλύτερο και σταθερότερο στάδιο λειτουργίας του εγκεφάλου, διάρκειας περίπου 30 ετών. Οι αλλαγές γίνονται πολύ πιο αργά, ενώ η αποδοτικότητα σταδιακά αντιστρέφεται. Η Δρ Mousley εξηγεί ότι η εικόνα αυτή «ευθυγραμμίζεται με την αίσθηση σταθερότητας στην ευφυΐα και στην προσωπικότητα» που οι περισσότεροι παρατηρούμε στον εαυτό μας και τους γύρω μας.

Πρώιμη γήρανση
Ξεκινά γύρω στα 66. Δεν πρόκειται για απότομη πτώση των εγκεφαλικών λειτουργιών, αλλά για σταδιακή αναδιάρθρωση. Ο εγκέφαλος σταματά να λειτουργεί ως ενιαίο σύνολο και αρχίζει να «σπάει» σε ομάδες περιοχών που δουλεύουν πιο στενά μεταξύ τους, σαν μέλη συγκροτήματος που ξεκινούν soloκαριέρα! Αν και η μελέτη εξέτασε υγιείς εγκεφάλους, αυτή είναι η ηλικία όπου αρχίζουν να αυξάνονται τα ποσοστά άνοιας και υπέρτασης – δύο παράγοντες που επηρεάζουν σημαντικά τη λειτουργία του εγκεφάλου.

Ύστερη γήρανση
Από την ηλικία των 83 ετών και μετά η λειτουργία του εγκεφάλου μπαίνει σε ένα τελικό στάδιο.Τα διαθέσιμα δεδομένα είναι λιγότερα, καθώς ήταν πιο δύσκολο να βρεθούν ηλικιωμένοι με υγιή εγκεφαλική λειτουργία για απεικόνιση. Ωστόσο, οι αλλαγές μοιάζουν με αυτές της πρώιμης γήρανσης, αλλά είναι ακόμα εντονότερες.

Η Δρ Mousley ανέφερε ότι αυτό που την εξέπληξε περισσότερο ήταν το πόσο «ακριβώς τα στάδια αυτά ταιριάζουν με σημαντικά ορόσημα της ζωής», όπως η ήβη, οι μεγάλες κοινωνικές αλλαγές των αρχών της τρίτης δεκαετίας ή τα προβλήματα υγείας της ώριμης ηλικίας.

Ένας νέος χάρτης για την επιστήμη του εγκεφάλου

Η μελέτη δεν εξέτασε διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών, όμως αναμένονται νέα ερωτήματα, όπως για τον αντίκτυπο της εμμηνόπαυσης στη λειτουργία του εγκεφάλου στις γυναίκες. Ο καθηγητής Duncan Astle, συνυπεύθυνος της έρευνας, σημείωσε κάποιες παρατηρήσεις. «Πολλές νευροαναπτυξιακές, ψυχιατρικές και νευρολογικές καταστάσεις συνδέονται με τον τρόπο που είναι συνδεδεμένος ο εγκέφαλος. Οι διαφορές στη νευρωνική συνδεσιμότητα προβλέπουν δυσκολίες στην προσοχή, τη γλώσσα, τη μνήμη και σε μια σειρά συμπεριφορών». Η καθηγήτρια Tara Spires-Jones από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, που δεν συμμετείχε στην έρευνα, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα «εξαιρετικά ενδιαφέροντα» και «απόλυτα εναρμονισμένα με όσα γνωρίζουμε για τη γήρανση του εγκεφάλου», υπογραμμίζοντας όμως ότι δεν βιώνουν όλοι τις αλλαγές στην ίδια ηλικία.

Πώς αλλάζει ο εγκέφαλος του άνδρα όταν γίνεται πατέρας

Ο Πρέσλι Γκέρμπερ μιλά ανοιχτά για τη μάχη του με την ψυχική υγεία

fortuno team — Fri, 05 Dec 2025 13:20:13 +0000

Ο Πρέσλι Γκέρμπερ, γιος της Σίντι Κρόφορντ και του επιχειρηματία Ράντε Γκέρμπερ, αισθανόταν παρεξηγημένος σε όλη του τη ζωή. Το είχε εκφράσει δημόσια το 2020, όταν εξήγησε γιατί είχε κάνει τατουάζ τη λέξη “misunderstood” (παρεξηγημένος) στο ζυγωματικό του, ακριβώς κάτω από το μάτι — τατουάζ που στη συνέχεια αφαίρεσε.

Τα χρόνια που παλεύει με την κατάθλιψη και το άγχος δεν έχουν τελειώσει. Πρόσφατα, ο Πρέσλι μοιράστηκε ένα νέο βίντεο στον λογαριασμό του στο Instagram, όπου έχει 138.000 ακόλουθους, μιλώντας ανοιχτά για την τρέχουσα κατάσταση της ψυχικής του υγείας. «Με φοβίζουν τα φάρμακα που χρειάζομαι. Υπάρχει ένα φάσμα για το πόσο έντονα μπορεί να είναι τα συμπτώματα στέρησης ορισμένων φαρμάκων. Θα ήθελα οι γιατροί να μου λένε: “Πάρε αυτό τρεις φορές τη μέρα”… αλλά κάθε ψυχίατρος που είχα — και είχα 15 — μου λέει: “Έχεις 20 φάρμακα, πάρε αυτό αν νιώθεις έτσι…” κι εγώ είμαι σαν: “Όχι, μην μου δίνετε τόση ελευθερία”. Χρειάζομαι καθοδήγηση», εξηγεί ο ίδιος.

Ο Γκέρμπερ, αδερφός της επίσης σούπερ μόντελ Κάια Γκέρμπερ, ξεκινά το βίντεο μέσα από μια σάουνα. Το συγκεκριμένο βίντεο είναι μέρος μιας σειράς δημοσιεύσεων με τίτλο Mental Health Mondays, όπου μιλάει για το πώς νιώθει και επιδιώκει να ευαισθητοποιήσει το κοινό γύρω από τις ψυχικές διαταραχές. «Οκ παιδιά, θα σας κάνω μια ενημέρωση, νιώθω πως η ειλικρίνεια είναι ο καλύτερος κανόνας. Εν συντομία, θα σας πω πού βρίσκομαι τώρα…», λέει στην αρχή.

Στη συνέχεια αποκαλύπτει ότι λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή και αναφέρει συγκεκριμένα τη βουπρενορφίνη, το Xanax (αλπραζολάμη) και το Valium (διαζεπάμη). Πρόκειται για ουσίες με ηρεμιστικές, αντικαταθλιπτικές και αγχολυτικές ιδιότητες για την αντιμετώπιση του άγχους του.

Η καθημερινότητα με τα φάρμακα και τις απώλειες

«Οι βενζοδιαζεπίνες ανεβοκατεβαίνουν ανάλογα με το τι συμβαίνει στη ζωή μου. Δυστυχώς, έχω βιώσει πολλές απώλειες με διάφορους τρόπους τελευταία — αυτό δεν αποτελεί δικαιολογία, αλλά είναι ο λόγος που βρίσκομαι εδώ τώρα», εξηγεί ο Πρέσλι. Αναφέρει ότι παίρνει Xanax μόνο όταν έχει πολύ έντονες κρίσεις πανικού και λίγο Valium τα πρωινά: «Δεν ξέρω αν είναι λίγο ή πολύ, ποιος ξέρει πλέον. Οι γιατροί μου έχουν πει πολλά διαφορετικά πράγματα, γι’ αυτό φοβάμαι. Ελπίζω όμως με τις πληροφορίες τους και τις δικές μου, και με τη βοήθεια του Θεού, να τα καταφέρω».

Η αγωγή που ακολουθεί είναι αποτέλεσμα συνδυασμού πολλών ειδικών αλλά και δικής του έρευνας, κάτι που τον κάνει να νιώθει ότι δεν έχει όση καθοδήγηση θα ήθελε.

Άλλοι τρόποι αντιμετώπισης και στήριξη από την οικογένεια

Ο Γκέρμπερ μοιράζεται επίσης άλλους τρόπους που τον βοηθούν να βελτιώσει την ψυχική του υγεία: η άσκηση, η αποχή από το αλκοόλ και η επιλογή των κατάλληλων ανθρώπων γύρω του. «Μεγάλωσα στο Χόλιγουντ κι έχω πολλούς ανθρώπους δίπλα μου που αγαπώ πολύ, αλλά αυτή την περίοδο προσπαθώ να μην είμαι κοντά τους», προσθέτει.

Στο τελευταίο του βίντεο, η μητέρα του Cindy Crawford σχολίασε: «Πρέσλι, σε αγαπάμε και δεν είσαι μόνος». Η προτεραιότητα της πρώην top model ήταν πάντα τα παιδιά της, ο Πρέσλι και η Κάια Γκέρμπερ. Η οικογένεια φαίνεται ιδιαίτερα δεμένη στα social media και έχουν συνεργαστεί επαγγελματικά σε καμπάνιες γνωστών brands μόδας.

Ο Πρέσλι Γκέρμπερ κάνει αυτές τις ενημερώσεις με στόχο να φτάσουν σε ανθρώπους που ίσως βιώνουν κάτι παρόμοιο. «Δεν είσαι μόνος — γιατί έτσι νιώθω κι εγώ τις περισσότερες φορές — κι έχω την αίσθηση πως αν μοιραστώ όλα αυτά, ίσως πολλοί καταλάβουν ότι υπάρχει κι άλλος που περνάει το ίδιο», λέει στο βίντεο. «Και δεύτερον, ελπίζω να βρω εδώ ανθρώπους πρόθυμους να βοηθήσουν ή να γνωρίζουν κάποιον που μπορεί να βοηθήσει».

Ύπνος και Ψυχική Υγεία: 5 επιστημονικές αλήθειες που δείχνουν πόσο στενά συνδέονται

Γιατί «κόβουμε» σχέσεις με τους γονείς μας μεγαλώνοντας;

Ελένη Δασκαλάκη — Fri, 05 Dec 2025 12:26:18 +0000

Έρευνα δείχνει ότι οι περισσότεροι, μεγαλώνοντας μειώνουν την επαφή με τον πατέρα τους. Γιατί συμβαίνει αυτό;

Είναι πολύ πιθανό να έχουμε όλοι στην παρέα μας κάποιον που έχει αποξενωθεί από τους γονείς του – από τον έναν ή και από τους δύο. Και όχι, δεν είναι ένα καινούργιο trend που μπορεί να συνδέεται με την… εγγύτητα και την κλεισούρα που ζήσαμε στην πανδημία. Η αποξένωση αυτή είναι πιο συνηθισμένη απ’ όσο θα πίστευε κανείς. Ωστόσο, όταν εξετάζουμε πιο προσεκτικά ποιος γονέας αποκόπτεται συχνότερα, παρατηρούνται ξεκάθαρα μοτίβα. Έρευνα του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Οχάιο στις ΗΠΑ δείχνει ότι τα ενήλικα παιδιά έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να είναι αποξενωμένα από τον πατέρα παρά από τη μητέρα, με ορισμένες μελέτες να αναφέρουν ότι θύματα κακοποίησης είναι έως και τέσσερις φορές πιθανότερο να διακόψουν επαφή με τον πατέρα.

Δυσλειτουργία της οικογένειας: οι έμφυλοι ρόλοι και πώς την επηρεάζουν

Σε περιπτώσεις κακοποιητικής συμπεριφοράς ή εξουσιαστικού ελέγχου, η πατρική φιγούρα συχνά εμφανίζεται ως η πηγή κατάχρησης εξουσίας, ιδιαίτερα σε πατριαρχικά ή αυταρχικά οικογενειακά περιβάλλοντα.Αυτό δεν σημαίνει ότι οι μητέρες δεν μπορεί να είναι καταπιεστικές ή συναισθηματικά παραβιαστικές. Ωστόσο οι κοινωνικές νόρμες τείνουν να εξιδανικεύουν τις μητέρες ως φυσικές φροντίστριες και φορείς συναισθηματικής ασφάλειας, με αποτέλεσμα η επιβλαβής συμπεριφορά τους να εντοπίζεται λιγότερο εύκολα ή να συγχωρείται ευκολότερα. Πολλοί ενήλικες νιώθουν ενοχή ή υποχρέωση να διατηρήσουν σχέση με τη μητέρα τους ακόμη και όταν αυτή η σχέση είναι τοξική. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τις κόρες, που πολύ συχνά αναλαμβάνουν ρόλο «συναισθηματικού ρυθμιστή» και ειρηνοποιού μέσα στην οικογένεια. Παρ’ όλα αυτά, τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι ενήλικες απομακρύνονται από τις μητέρες τους.

Τα κοινωνικά στερεότυπα γύρω από τη συναισθηματική έκφραση των ανδρών

Πολλοί άνδρες μεγαλώνουν με την «οδηγία» να καταπιέζουν τα συναισθήματά τους και να μην δείχνουν συναισθηματικά ευάλωτοι. Αυτό είναι ένα μοτίβο που συχνά περνά από γενιά σε γενιά. Όταν οι πατέρες αδυνατούν ή αρνούνται να κάνουν βήματα προς τη συναισθηματική επανόρθωση, για πολλούς ενήλικες η διακοπή επαφής μοιάζει με τη μόνη επιλογή για να προστατέψουν τον εαυτό τους και την ψυχική τους υγεία.

Το κοινωνικό στίγμα και η ντροπή

Παρότι η κοινωνία πλέον μιλά πιο ανοιχτά για την αποξένωση, η διακοπή επαφής με τη μητέρα εξακολουθεί να συνοδεύεται από βαριά κοινωνική κριτική. Πολλοί διστάζουν να το κάνουν ή να το παραδεχτούν δημόσια. Αντίθετα, η αποξένωση από τον πατέρα, αν και επώδυνη, αντιμετωπίζεται συχνότερα ως κάτι «αναμενόμενο» ή δικαιολογημένο.

Υπάρχει όμως και ένα καλό νέο…

Η ίδια έρευνα δείχνει ότι, για την πλειονότητα των ενήλικων παιδιών, η αποξένωση δεν είναι μόνιμη. Το 81% των αποξενώσεων μητέρας–παιδιού και το 69% των αποξενώσεων πατέρα–παιδιού κάποια στιγμή τελειώνουν. Ωστόσο, αν κάποιος πήρε την απόφαση να διακόψει επαφή για λόγους ασφάλειας ή ψυχικής υγείας, αυτό δεν σημαίνει ότι η επιλογή ήταν λάθος. Ούτε σημαίνει ότι η επανασύνδεση είναι απαραίτητη ή υγιής σε κάθε περίπτωση.

Σε κάθε περίπτωση, η αποξένωση από την πατρική οικογένεια είναι κάτι που συμβαίνει. Όταν γνωρίζουμε ότι δεν είναι κάτι πρωτάκουστο, ότι είναι κάτι που συμβαίνει, είναι πιο εύκολο να το διαχειριστούμε. Εάν είμαστε από την πλευρά των ενήλικων παιδιών που αποξενώνονται η ανοιχτή επικοινωνία και η βοήθεια ψυχοθεραπείας, εάν χρειάζεται, μπορεί πιθανώς να γεφυρώσει το χάσμα. Εάν είμαστε από την πλευρά του γονιού που έχει αποξενωθεί από τα παιδιά του, και πάλι η συζήτηση, η αυτοκριτική και η βοήθεια ειδικού μπορεί να ανοίξουν έναν δρόμο επικοινωνίας και επανένωσης.

Πώς οι γονείς καλλιεργούν τη γνήσια ανθεκτικότητα στα παιδιά

Μόνοι μέσα στο πλήθος: Η αθέατη πανδημία της εποχής μας

fortuno team — Fri, 05 Dec 2025 10:37:45 +0000

Σε έναν γεμάτο δρόμο της πόλης, ανάμεσα σε ουρές στα καφέ και πρόσωπα που περνούν βιαστικά, ένας άνθρωπος νιώθει μόνος. Δεν είναι η έλλειψη ανθρώπων γύρω του που τον απομονώνει, αλλά η απουσία πραγματικής σύνδεσης, το αίσθημα πως κανείς δεν τον «αγγίζει» ουσιαστικά. Αυτή είναι η μοναξιά: όχι η απουσία παρουσιών, αλλά η έλλειψη σχέσεων που μας κάνουν να νιώθουμε ότι ανήκουμε. Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο να είσαι μόνος και στο να νιώθεις μόνος.

Η μοναχικότητα μπορεί να είναι επιλογή, μια δημιουργική παύση, χρόνος για τον εαυτό μας. Η μοναξιά όμως, εμφανίζεται όταν οι σχέσεις γύρω μας στερούνται οικειότητας. Είναι ένα βαθιά υποκειμενικό βίωμα που μπορεί να αγγίξει όλους τους ανθρώπους. Λεφτά, δόξα ή κοινωνικές δεξιότητες δεν λειτουργούν ως ασπίδα, γιατί η μοναξιά είναι ριζωμένη στη βιολογία μας. Έτσι, κάποιος μπορεί να ζει μόνος χωρίς να νιώθει μοναξιά, ενώ άλλος να περιβάλλεται από πλήθος και να αισθάνεται απόλυτα αποκομμένος.

Σε έναν κόσμο όπου η τεχνολογία υπόσχεται διαρκή επικοινωνία και οι πόλεις γίνονται πυκνότερες, το παράδοξο μεγαλώνει: όσο πληθαίνουν τα μέσα σύνδεσης, τόσο περισσότεροι νιώθουν μόνοι. Σε αυτό το άρθρο θα δούμε πώς φτάσαμε εδώ και τι μπορούμε να κάνουμε για να ανακτήσουμε την ουσιαστική ανθρώπινη επαφή.

Ένας αρχαίος φόβος σε έναν νέο κόσμο

Για χιλιάδες χρόνια, η μοναξιά ήταν μηχανισμός επιβίωσης. Στις πρώτες κοινωνίες, κανείς δεν μπορούσε να επιβιώσει μόνος: η τροφή, η προστασία και η φροντίδα απαιτούσαν ομάδα. Το να ανήκεις σήμαινε ασφάλεια, το να μείνεις μόνος σήμαινε κίνδυνο και απειλή για την επιβίωση. Για αυτό ο εγκέφαλος ανέπτυξε τον «κοινωνικό πόνο»: έναν βιολογικό συναγερμό που ενεργοποιείται όταν κινδυνεύουμε να αποκοπούμε. Η απόρριψη και η απομάκρυνση «πονούν» για να μας ωθήσουν πίσω στην ομάδα.

Αυτός ο μηχανισμός ήταν πολύτιμος σε μικρές, δεμένες κοινότητες. Όμως όσο οι πόλεις μεγάλωναν και ο τρόπος ζωής γινόταν πιο ατομικιστικός, ο συναγερμός άρχισε να χτυπά συχνότεραχωρίς πραγματικό κίνδυνο. Σήμερα γνωρίζουμε λιγότερους ανθρώπους από κοντά, περνάμε λιγότερο ποιοτικό χρόνο μαζί τους και οι κοινότητες έχουν συρρικνωθεί. Ο εγκέφαλός μας αντιδρά σε έναν κόσμο που δεν ταιριάζει στη βιολογία του, έτσι η μοναξιά εξαπλώνεται.

Όταν η πόλη μεγαλώνει πιο γρήγορα από τις σχέσεις

Παρότι είμαστε πιο «συνδεδεμένοι» από ποτέ, η μοναξιά αυξάνεται. Η τεχνολογία μάς έδωσε αμέτρητους τρόπους επικοινωνίας, αλλά όχι βάθος στις σχέσεις. Μετά το 1950, η αστικοποίηση διέλυσε τις παραδοσιακές γειτονιές και οικογένειες. Οι ζωές μας έγιναν πιο μετακινούμενες, πιο απαιτητικές, πιο ατομικές. Ζούμε σε έναν «κόσμο οθόνης», βγαίνουμε λιγότερο, συμμετέχουμε σε λιγότερες κοινότητες και οι δεσμοί μας γίνονται όλο και πιο ρευστοί.

Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν αυτή την τάση. Σύμφωνα με τη μελέτη Social Isolation in America (McPherson, Smith-Lovin&Brashears, 2006) ο μέσος αριθμός στενών φίλων έπεσε από 3 το 1985 σε 2 το 2004, ενώ ο αριθμός των ανθρώπων που δήλωναν ότι δεν έχουν κανέναν κοντινό φίλο σχεδόν τριπλασιάστηκαν. Επίσης, ο World Health Organization (2025) αναφέρει ότι 1 στους 6 ανθρώπους παγκοσμίως βιώνει συχνά μοναξιά ή κοινωνική απομόνωση.

Το παράδοξο είναι ξεκάθαρο: όσο μεγαλώνουν οι πόλεις και τα μέσα επικοινωνίας πληθαίνουν, τόσο συρρικνώνεται η ουσία της σχέσης. Ίσως τελικά δεν μας λείπουν τα μέσα επαφής αλλά οι άνθρωποι που μας αγγίζουν πραγματικά.

Όταν η μοναξιά γίνεται απειλή για την υγεία

Το στρες που προκαλεί η μοναξιά είναι ένα από τα πιο ανθυγιεινά φορτία που μπορούμε να κουβαλήσουμε. Επιταχύνει τη γήρανση των κυττάρων, αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό και επιδεινώνει σοβαρές ασθένειες. Η ψυχολόγος Julianne Holt-Lunstad έδειξε ότι η χρόνια μοναξιά είναι εξίσου επικίνδυνη με την παχυσαρκία και συγκρίσιμη με το κάπνισμα μισού πακέτου τσιγάρων την ημέρα. Επιπλέον, αυξάνει τον κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα, κατάθλιψη και άνοια. Γίνεται κατανοητό πως η μοναξιά δεν είναι απλά ένα συναίσθημα. Είναι μια βιολογική λειτουργία που μπορεί να διαβρώσει σώμα και νου όταν ο άνθρωπος ζει μόνιμα αποκομμένος.

Πώς ξαναβρίσκουμε τη θέση μας στους άλλους

Η αντιμετώπιση της μοναξιάς ξεκινά με την αποδοχή της. Είναι φυσιολογική, ανθρώπινη, κοινή και δεν εξαφανίζεται μαγικάαλλά σταδιακά όταν τη δούμε καθαρά και δουλέψουμε μαζί της. Όταν την παρατηρούμε χωρίς φόβο, κατανοούμε καλύτερα τις δικές μας αντιδράσεις: μήπως ερμηνεύουμε αρνητικά κάτι ουδέτερο; Μήπως πολλές φορές βάζουμε τις χειρότερες προθέσεις στους άλλους για να προστατευτούμε;

Παράλληλα, χρειάζεται έκθεση. Όχι απαραίτητα σε μεγάλες κοινωνικές σκηνές, αλλά στην απλή καθημερινότητα: ένα χαμόγελο, μια ερώτηση, μια μικρή προθυμία να ενδιαφερθούμε για τον άλλον. Η σύνδεση απαιτεί ρίσκο, να μοιραστούμε κομμάτια του εαυτού μας, να δείξουμε τι μας αρέσει, πώς σκεφτόμαστε.

Η ενσυναίσθηση επίσης, είναι ένα ισχυρό αντίδοτο. Αυτό που συχνά θέλουμε να κάνει κάποιος για εμάς, να μας ακούσει, να μας καταλάβειμπορούμε να το προσφέρουμε εμείς πρώτοι. Η προσφορά μάς συνδέει, μειώνει το άγχος και ενεργοποιεί τις περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την ασφάλεια.

Τέλος, χρειάζεται να βρούμε τη «φυλή» μας: ανθρώπους με κοινά ενδιαφέροντα και τρόπο σκέψης. Όταν κάνουμε δραστηριότητες που αγαπάμε, οι κατάλληλοι άνθρωποι εμφανίζονται φυσικά και οι σχέσεις χτίζονται χωρίς εξαναγκασμό.

Όταν η σύνδεση ξεκινά από μέσα μας

Η κοινωνία και οι πόλεις μας επηρεάζουν, αλλά δεν καθορίζουν τα πάντα. Ο καθένας από εμάς έχει τη δυνατότητα να αλλάξει τον μικρό του κόσμο: να καλλιεργήσει τις σχέσεις που τον θρέφουν, να αναζητήσει ανθρώπους που τον καταλαβαίνουν, να σταθεί με καλοσύνη δίπλα σε όσους συναντά. Ίσως η απάντηση να βρίσκεται σε κάτι απλό: στο θάρρος να είμαστε ο εαυτός μας και να επιτρέψουμε στους άλλους να μας δουν. Όταν το κάνουμε, ανοίγει ο δρόμος για συνδέσεις που πραγματικά μας αλλάζουν. Τότε η μοναξιά αρχίζει να υποχωρεί, όχι γιατί ο κόσμος έγινε ευκολότερος, αλλά γιατί εμείς γίναμε πιο ανοιχτοί σε αυτόν.

*Γιώργος Ρωσσώνης, Ψυχοθεραπευτής

Η μοναξιά δεν είναι απλώς δύσκολη – είναι επικίνδυνη

Παγκόσμια Ημέρα Καλοσύνης: Η δύναμη του αλτρουισμού στην ευτυχία και την υγεία

fortuno team — Thu, 13 Nov 2025 11:26:14 +0000

Αν θέλετε να αυξήσετε την ευτυχία και την ευημερία σας, ξοδέψτε τα χρήματά σας, τον χρόνο ή την ενέργειά σας προς όφελος κάποιου άλλου.

Η έρευνα διαπιστώνει σταθερά ότι οι πράξεις αλτρουισμού και αλληλεγγύης, όπως η δωρεά χρηματικών ποσών, ο εθελοντισμός ή η εθελοντική αιμοδοσία, ωφελούν τόσο τον δέκτη όσο και τον δωρητή – ακόμα και όταν ο δωρητής δεν περιμένει τίποτα σε αντάλλαγμα. «Το να βρίσκουμε χαρά στο να βοηθάμε τους άλλους είναι θεμελιώδες για το ποιοι είμαστε ως είδος», δήλωσε η Elizabeth Dunn, καθηγήτρια ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας.

Το να βοηθάμε τους άλλους μπορεί να δημιουργήσει έναν βρόχο θετικής ανατροφοδότησης: Επειδή το να κάνουμε καλό είναι καλό εξ ορισμού, ο αλτρουισμός μπορεί να γεννήσει περισσότερο αλτρουισμό και καλύτερη ευημερία. «Αν τα πράγματα είναι δύσκολα, συχνά δεν έχεις όρεξη να κάνεις τα πράγματα που θα βοηθήσουν τους άλλους ανθρώπους γύρω σου», είπε η Abigail Marsh, καθηγήτρια ψυχολογίας και του διεπιστημονικού προγράμματος νευροεπιστήμης στο Πανεπιστήμιο Georgetown. «Αλλά, στην πραγματικότητα, αυτό μπορεί να είναι στην πραγματικότητα ένα από τα καλύτερα πράγματα που μπορεί να κάνει κάποιος».

Το να βοηθάμε τους άλλους βοηθάει τη δική μας ευημερία

Σε μια σημαντική μελέτη του 2008, η Dunn και οι συνεργάτες της έδωσαν σε 46 συμμετέχοντες ένα μικρό χρηματικό ποσό (5$ ή 20$) και τους είπαν να τα ξοδέψουν είτε για τον εαυτό τους είτε για κάποιον άλλον. Οι άνθρωποι που ξόδεψαν τα χρήματα σε κάποιον άλλο ανέφεραν ότι ήταν πιο ευτυχισμένοι από εκείνους που τα ξόδεψαν για τον εαυτό τους, ανεξάρτητα από το ποσό των χρημάτων.

Η αρχική μελέτη ήταν μικρή, αλλά η μετέπειτα έρευνα επιβεβαίωσε τα οφέλη για την ευημερία των κοινωνικών δαπανών, συμπεριλαμβανομένης μιας μελέτης του 2020 με σχεδόν 8.000 συμμετέχοντες. Άλλοι τρόποι για να προσφέρουμε καλοσύνη, όπως ο εθελοντισμός και η αιμοδοσία, μπορούν επίσης να μας κάνουν να νιώθουμε καλά και να βελτιώσουν τη διάθεση και την ευεξία μας, σύμφωνα με έρευνα. Ο εθελοντισμός, συγκεκριμένα, μπορεί να δώσει «λίγη περισσότερη από αυτή τη ζεστή λάμψη που παίρνετε βλέποντας πώς οι ενέργειές σας έχουν ωφελήσει άλλους ανθρώπους», είπε η Marsh.

Η καλοσύνη μειώνει – κυριολεκτικά – τον πόνο

Το να δίνουμε στους άλλους φαίνεται επίσης ότι μειώνει κυριολεκτικά τον πόνο μας. Μια μελέτη του 2019 ανέφερε ότι οι άνθρωποι που έκαναν αλτρουιστικές πράξεις, όπως η δωρεά χρημάτων σε ορφανά παιδιά, αντιλήφθηκαν λιγότερο σωματικό πόνο όταν έπαθαν ηλεκτροπληξία ή το τσίμπημα ενός τουρνικέ σε σύγκριση με εκείνους που κέρδισαν τα χρήματα για τον εαυτό τους. Οι καρκινοπαθείς βίωσαν ακόμη και μια ανάπαυλα από τον χρόνιο πόνο τους.

Μετά από μια αλτρουιστική πράξη, η νευροαπεικόνιση fMRI έδειξε ότι η νευρική δραστηριότητα μειώθηκε στον πρόσθιο περιφερικό φλοιό και τη νησίδα, που είναι οι δύο περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τον πόνο. Ταυτόχρονα, η δραστηριότητα αυξήθηκε στον προμετωπιαίο φλοιό, κάτι που είναι σημαντικό για να εμποτίσει την αλτρουιστική πράξη με νόημα.

Ο αλτρουισμός ως μακροπρόθεσμο όφελος για την υγεία

Το να είσαι αλτρουιστής αποδίδει επίσης μακροπρόθεσμα οφέλη για την υγεία. Οι άνθρωποι που βοήθησαν άλλους ανέφεραν ότι ήταν πιο ικανοποιημένοι με τη ζωή και τη δουλειά τους και είχαν λιγότερα συμπτώματα κατάθλιψης έως και δύο μήνες αργότερα, ανέφερε μια μελέτη του 2018.

Ακόμη και μικρές πράξεις καλοσύνης μπορεί να είναι εκπληκτικά ευεργετικές για την ευημερία μας. «Αλλάζει το πώς σκέφτεσαι τον εαυτό σου ως άτομο. Ενισχύει την πίστη σου σε έναν κόσμο ανθρώπων που προσπαθούν να βοηθήσουν ο ένας τον άλλον», εξήγησε η Marsh.

Η χαρά στο να βοηθάς τους άλλους μπορεί να είναι θεμελιώδης

«Είμαστε τόσο κοινωνικό είδος που το να κάνουμε πράγματα που βοηθούν τους άλλους γύρω μας είναι πολύ βαθιά στον πυρήνα μας», είπε ο Marsh. «Είναι κάτι που οι περισσότεροι άνθρωποι είναι φτιαγμένοι να θέλουν να κάνουν».

Ο αλτρουισμός πιθανώς περιλαμβάνει περιοχές του εγκεφάλου που συνδέονται με την επεξεργασία ανταμοιβής καθώς και τον έσω προμετωπιαίο φλοιό, ο οποίος φαίνεται να είναι «πραγματικά σημαντικός για την κωδικοποίηση της αξίας της ευημερίας των άλλων ανθρώπων», δήλωσε ο Shawn Rhoads, μεταδιδακτορικός ερευνητής στην υπολογιστική ψυχιατρική στο Icahn School of Medicine Mount Sinai.

Ακόμη και τα παιδιά κάτω των δύο ετών φαίνεται να βρίσκουν χαρά δίνοντας τα υπάρχοντά τους, ανέφεραν η Dunn και οι συνεργάτες της σε μια μελέτη του 2012. Όταν ζητήθηκε από τα νήπια να δωρίσουν παιχνίδια τους – «που για ένα νήπιο ισοδυναμεί με χρυσό, βασικά» – φάνηκαν πιο χαρούμενα από ό,τι όταν έλαβαν τα ίδια τα κεράσματα, είπε η Dunn, ο οποίος είναι επίσης συν-συγγραφέας του «Happy Money: The Science of Happier Spending».

Μια άλλη απόδειξη ότι ο αλτρουισμός μπορεί να είναι εξελικτικά ριζωμένος είναι ότι τα οφέλη του φαίνονται σε διαφορετικούς πολιτισμούς σε όλο τον κόσμο. Οι μελέτες δείχνουν επίσης ότι η ευημερία και ο αλτρουισμός έχουν πιθανώς αμφίδρομη σχέση: Οι πιο ευτυχισμένοι άνθρωποι τείνουν να επιδίδονται σε περισσότερο αλτρουισμό και οι πιο αλτρουιστές αισθάνονται πιο ευτυχισμένοι. «Κάτι που είναι υπέροχο», είπε η Marsh. «Σημαίνει ότι αυτά τα δύο ευεργετικά αποτελέσματα μπορούν να αλληλοενισχύονται».

Το να βοηθάς άλλους όχι μόνο ωφελεί εσένα που προσφέρεις και το άτομο που λαμβάνει τη βοήθειά σου, αλλά και άλλους που απλώς παρατηρούν τις πράξεις αλτρουισμού. «Οι άνθρωποι που παρατηρούν πράξεις αλτρουισμού τείνουν επίσης να αισθάνονται καλύτερα και λιγότερο κυνικοί για τον κόσμο γενικά», είπε ο Rhoads, ο οποίος συνέγραψε ένα κεφάλαιο για τη σχέση μεταξύ αλτρουισμού και ευημερίας στην Έκθεση Παγκόσμιας Ευτυχίας του 2023 με τον Marsh. Είναι ένας «πολύ ενδιαφέρων βρόχος ανατροφοδότησης της προκοινωνικής συμπεριφοράς».

Πώς να ανταποδώσετε καλοσύνη στους άλλους

Οι ερευνητές εφαρμόζουν αυτό που μελετούν. Ο Rhoads τρέχει ένα καλοκαιρινό πρόγραμμα που διδάσκει σε μαθητές γυμνασίου την υπολογιστική ψυχιατρική, ενώ η Dunn φέρνει τους φίλους και τον γιο της στο Plenty of Plates στο Βανκούβερ για να φτιάξουν γεύματα για άτομα που έχουν ανάγκη. Η Marsh είναι εθελόντρια σε έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό που συνίδρυσε, βοηθώντας ανθρώπους και οικογένειες που αντιμετωπίζουν διαταραχές επιθετικότητας. Παίρνει επίσης μια επιπλέον τσάντα σκυλιών στο πάρκο για να μαζέψει τα σκουπίδια όταν περπατά στο πάρκο. Να τι συμβουλεύουν οι ειδικοί για όποιον από εμάς θέλει να προσφέρει καλοσύνη και δεν γνωρίζει από πού να αρχίσει.

Ξεκινήστε τώρα

Κάντε την έρευνά σας, αλλά μην αναβάλλετε να βοηθήσετε μόνο και μόνο επειδή περιμένετε την τέλεια ευκαιρία, είπε η Dunn. «Ακόμη και οι μικρές δωρεές κάνουν τη διαφορά, τόσο για φιλανθρωπικές οργανώσεις που τις λαμβάνουν όσο και για τα συναισθηματικά οφέλη που παρατηρούμε μεταξύ των δωρητών», πρόσθεσε.

Σκεφτείτε τον τόπο σας

Αν και οι άνθρωποι συχνά σκέφτονται να βοηθήσουν μεγάλες, διεθνείς φιλανθρωπικές οργανώσεις, η δωρεά ή η εθελοντική προσφορά σε κοντινούς σε εμάς οργανισμούς μπορεί να βοηθήσει να «πλέξουμε αυτόν τον ιστό της τοπικής κοινότητας», λέει η Marsh. Βοηθά επίσης να κάνουμε φίλους, να δούμε την επίδραση της προσφοράς μας από κοντά και να αλλάξουμε τους κανόνες του παιχνιδιού στο μέρος που ζούμε, πρόσθεσε.

Ρωτήστε τους ανθρώπους ποιες φιλανθρωπικές οργανώσεις υποστηρίζουν

Όχι μόνο μπορείτε να μάθετε για άλλες ευκαιρίες προσφοράς, αλλά μπορεί να δημιουργήσετε συνδέσεις μεταξύ εσάς και αυτών, είπε η Dunn.

Επιτρέψτε στον εαυτό σας να απολαύσει την ανταμοιβή

Μπορεί να αισθάνεστε ένοχοι που αισθάνεστε καλά όταν βοηθάτε άλλους. Αλλά «είναι εντάξει να νιώθεις καλά όταν δίνεις», είπε η Dunn. «Τι υπέροχος τρόπος να νιώθεις ευτυχισμένος».

Πηγή: Lifo.gr

Μήπως είσαι ένα βήμα πριν από το burnout; Πρόσεξε τα σημάδια που σε προειδοποιούν εγκαίρως

Ρούλα Σκουρογιάννη — Mon, 10 Nov 2025 08:51:21 +0000

Πώς εκδηλώνεται το burnout

Όσοι βιώνουν την επαγγελματική εξουθένωση (burnout) μπορεί να αντιδράσουν με διαφορετικό τρόπο: Κάποιοι εγκαταλείπουν μέρος ή όλες τις υποχρεώσεις τους, ενώ άλλοι περνούν περιόδους έντονης νευρικότητας και εκνευρισμού. Το σίγουρο είναι πως, αν μπορούσαμε να διαλέξουμε, θα προτιμούσαμε να αποφύγουμε εντελώς αυτή τη δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση.

Η πλήρης αποφυγή του burnout φαντάζει δύσκολη. Μπορούμε, τουλάχιστον, να είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι για αυτό; Ασφαλώς. Σε πρόσφατη συνέντευξή της, η Mollie West Duffy, συγγραφέας που έχει γίνει μπεστ σέλερ στη Wall Street Journal, εξήγησε πώς να διαχειριζόμαστε αποτελεσματικά τα αρνητικά μας συναισθήματα και, κυρίως, πώς να αναγνωρίζουμε το burnout πριν φτάσει στο χειρότερο σημείο.

«Τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια είναι, πραγματικά, το κλειδί για την αντιμετώπιση του burnout», τονίζει η Duffy. «Είναι πολύ δύσκολο να καταλάβουμε πώς εκδηλώνεται, μέχρι να φτάσουμε στο σημείο της πλήρους εξουθένωσης».

Αν γνωρίζουμε αυτά τα σημάδια, μπορούμε να διαχειριστούμε αυτή την εξουθένωση με περισσότερη ηρεμία και ευκολία.

Το πρώτο χαρακτηριστικό σημάδι: Σας ενοχλούν όλα και όλοι

Για να προλάβετε το burnout πριν φτάσει στην πλήρη εξάντληση και το συχνό αίσθημα ότι «δεν αντέχετε άλλο», πρέπει να δώσετε σημασία στα μικρά πράγματα που σας εκνευρίζουν. Συγκεκριμένα, η Duffy συμβουλεύει να προσέχετε πότε «όλα και όλοι σάς φαίνονται εκνευριστικοί».

Αν συνειδητοποιήσετε ότι δεν έχετε όρεξη για δραστηριότητες που παλιότερα απολαμβάνατε (ή έστω δεν σας ήταν δυσάρεστες), ίσως πλησιάζετε επικίνδυνα στο burnout.

Σας φαίνεται αγγαρεία ακόμα και το να πάτε στο σούπερ μάρκετ;
Σας εκνευρίζουν οι πιο στενοί σας φίλοι, χωρίς να μπορείτε να εξηγήσετε το γιατί;
Όταν προστίθεται μια ακόμα υποχρέωση στη λίστα σας, νιώθετε αυτόματα τεράστια πίεση;
Σύμφωνα με την Duffy, βρίσκεστε πολύ κοντά στην εξάντληση.

Πλησιάζοντας στο burnout, πολλοί άνθρωποι εύχονται μυστικά να αρρωστήσουν, ώστε να βρουν έναν «καλό λόγο» για να σταματήσουν τη δουλειά (δικαιολογημένα), αντί να πάρουν μόνοι τους τον χρόνο που χρειάζονται. «Θα ήθελα πραγματικά να κρυολογήσω αυτήν τη στιγμή για να αναγκαστώ να ξεκουραστώ», είναι μια φράση που ακούγεται συχνά. Σε αυτό το σημείο, το burnout έχει ήδη εμφανιστεί. «Αυτή δεν είναι καθόλου μια υγιής ψυχολογική κατάσταση», σχολιάζει η Duffy.

Τι να κάνετε όταν εντοπίσετε τα σημάδια;

Εάν αναγνωρίζετε τον εαυτό σας σε κάτι από τα παραπάνω, ίσως οδεύετε προς το burnout. Μόλις παρατηρήσετε αυτά τα σημάδια, είναι ώρα να κάνετε ένα βήμα πίσω, να πάρετε μία ή δύο μέρες άδεια για να ξεκουραστείτε (αν μπορείτε) και να δείτε τον τρόπο ζωής σας με άλλο μάτι.

«Τι πρέπει να αλλάξω στη ζωή μου για να έχω περισσότερο ελεύθερο χρόνο; Μήπως να ζητήσω βοήθεια;» είναι τα ερωτήματα που πρέπει να θέσετε στον εαυτό σας και να τα συζητήσετε με έναν στενό φίλο, ένα μέλος της οικογένειάς σας ή έναν ειδικό.

Μία ή δύο μέρες ξεκούρασης είναι παραγωγικές!

Το σημαντικό είναι να αναγνωρίσετε τα πρώτα σημάδια του burnout και να αλλάξετε ό,τι μπορείτε για να δώσετε στον εαυτό σας περισσότερη ξεκούραση και υποστήριξη, αποτρέποντας έτσι την πλήρη εξάντληση. Αξίζει τον κόπο να αφιερώσετε μία ή δύο μέρες στη σωματική και ψυχική σας υγεία. Θυμηθείτε: Μία ή δύο μέρες ξεκούρασης είναι παραγωγικές!

Το κλειδί βρίσκεται στην αντίδρασή μας

Το burnout είναι ένα δύσκολο ζήτημα, αλλά αν αναγνωρίσουμε κάποια από τα πρώτα σημάδια, μπορούμε να αντιμετωπίσουμε αυτά τα συναισθήματα πριν φτάσουμε σε σημείο χωρίς επιστροφή.

Εάν παρατηρήσετε ότι είστε πιο ευερέθιστοι, αντιδράτε έντονα ή νιώθετε ότι σας πλακώνει εύκολα η καθημερινότητα, τότε ίσως βρίσκεστε κοντά στην εξουθένωση. Δώστε προτεραιότητα στην ξεκούραση και εντάξτε περισσότερο προσωπικό χρόνο στο καθημερινό σας πρόγραμμα.

Burnout: Όταν η εξουθένωση γίνεται καθημερινότητα

Ύπνος και Ψυχική Υγεία: 5 επιστημονικές αλήθειες που δείχνουν πόσο στενά συνδέονται

Ρούλα Σκουρογιάννη — Tue, 04 Nov 2025 12:16:00 +0000

Ο ύπνος δεν είναι απλώς μια περίοδος ξεκούρασης. Είναι μια θεμελιώδης λειτουργία του εγκεφάλου που επηρεάζει τη διάθεση, τη μνήμη και την ψυχολογική ισορροπία. Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι η ποιότητα του ύπνου αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την ψυχική ευεξία, ενώ οι διαταραχές του ύπνου συνδέονται άμεσα με ψυχικές νόσους, όπως το άγχος και η κατάθλιψη. Από τα στάδια του REM μέχρι την επίδραση της θεραπείας με φως, οι παρακάτω πέντε επιστημονικά τεκμηριωμένες παρατηρήσεις δείχνουν γιατί ο ύπνος είναι ο πιο φυσικός σύμμαχος της ψυχικής μας υγείας.

Ο ύπνος REM «ξυπνά» τη δημιουργικότητα και ενισχύει την ψυχική ανθεκτικότητα

Κατά τη διάρκεια του REM ύπνου (της φάσης όπου βλέπουμε όνειρα), ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τις εμπειρίες της ημέρας και δημιουργεί συνδέσεις ανάμεσα σε ιδέες και συναισθήματα. Αυτό το στάδιο θεωρείται «εργαστήριο δημιουργικότητας», καθώς ευνοεί τη φαντασία, τη συναισθηματική ισορροπία και την αυτογνωσία. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η επαρκής φάση REM συμβάλλει στην καλύτερη ψυχολογική προσαρμογή και την ενίσχυση της θετικής σκέψης.

Η έλλειψη ύπνου «τροφοδοτεί» το άγχος και την κατάθλιψη

Η χρόνια στέρηση ύπνου έχει αποδειχθεί ότι διαταράσσει τη χημεία του εγκεφάλου και αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης ή επιδείνωσης ψυχικών παθήσεων, όπως η κατάθλιψη, οι αγχώδεις διαταραχές και η διπολική διαταραχή. Ακόμη και λίγες ημέρες ανεπαρκούς ύπνου μπορούν να μειώσουν την ικανότητα συγκέντρωσης, να εντείνουν την ευερεθιστότητα και να αυξήσουν την ευαισθησία στο στρες. Η σωστή υγιεινή ύπνου —σταθερό ωράριο, περιορισμός οθονών και καφεΐνης πριν τον ύπνο— λειτουργεί ως βασική προληπτική «θεραπεία» για την ψυχική ισορροπία.

Η υπνική άπνοια: ο «σιωπηλός εχθρός» της ψυχικής και σωματικής υγείας

Η αποφρακτική υπνική άπνοια, μια πάθηση όπου η αναπνοή διακόπτεται επανειλημμένα κατά τη διάρκεια του ύπνου, έχει βρεθεί ότι είναι πιο συχνή σε άτομα με ψυχικές διαταραχές. Η μείωση των επιπέδων οξυγόνου προκαλεί κόπωση, πονοκεφάλους, ευερεθιστότητα και αυξημένο άγχος, ενώ μακροπρόθεσμα αυξάνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών προβλημάτων. Η διάγνωση και θεραπεία της υπνικής άπνοιας —με ειδική μάσκα CPAP ή άλλες παρεμβάσεις— μπορεί να βελτιώσει εντυπωσιακά τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική ευεξία.

Τα βαριά σκεπάσματα βοηθούν τον εγκέφαλο να «ηρεμήσει»

Οι βαριές κουβέρτες (weighted blankets) χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο ως φυσική μέθοδος αντιμετώπισης του άγχους και βελτίωσης της ποιότητας του ύπνου. Η βαθιά, ήπια πίεση που ασκούν στο σώμα ενεργοποιεί το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα, οδηγώντας στην έκκριση ενδορφινών, ντοπαμίνης και σεροτονίνης, χημικών ουσιών που προκαλούν αίσθημα χαλάρωσης και ευφορίας. Το αποτέλεσμα είναι μείωση των καρδιακών παλμών, χαλάρωση των μυών και βαθύτερος, αναζωογονητικός ύπνος.

Θεραπείες που «εκπαιδεύουν» τον εγκέφαλο να κοιμάται καλύτερα

Επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι παρεμβάσεις όπως η Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία για την αϋπνία (CBT-I) και η φωτοθεραπεία (light therapy) μπορούν να βελτιώσουν τη μνήμη, τη συγκέντρωση και τη γνωστική λειτουργία. Μάλιστα, στους ηλικιωμένους φαίνεται ότι αυτές οι μέθοδοι επιβραδύνουν τη γνωστική έκπτωση που σχετίζεται με τη γήρανση, ενισχύοντας παράλληλα τη διάθεση και το αίσθημα ευεξίας. Οι φυσικές αυτές προσεγγίσεις προσφέρουν μια εναλλακτική λύση χωρίς φάρμακα για όσους παλεύουν με τη χρόνια αϋπνία.

Ο ύπνος είναι πολλά περισσότερα από μια βιολογική ανάγκη: Είναι ο καθρέφτης της ψυχικής μας υγείας. Όταν κοιμόμαστε καλά, ο εγκέφαλος ανανεώνεται, τα συναισθήματα ισορροπούν και το σώμα επανακτά τη φυσική του ενέργεια. Η καλλιέργεια υγιών συνηθειών ύπνου, η έγκαιρη αντιμετώπιση των διαταραχών και η φροντίδα της ψυχικής ευεξίας αποτελούν αλληλένδετα βήματα για μια πιο ήρεμη και ποιοτική ζωή.

Γιατί ο ύπνος πριν τα μεσάνυχτα είναι το απόλυτο life hack

Hiking high: Να γιατί επιλέγουμε να πάρουμε τα βουνά

Ελένη Δασκαλάκη — Fri, 24 Oct 2025 10:59:14 +0000

Όταν όλα μάς φαίνονται βουνό, υπάρχει μια λύση: να πάρουμε στ’ αλήθεια τα βουνά. Όπως διαπιστώνουν όσοι ασχολούνται με αυτό το άθλημα, η πεζοπορία ένας τρόπος να ξαναβρούμε τον εαυτό μας, να δυναμώσουμε το σώμα μας και να γεμίσουμε το μυαλό μας με εικόνες.

Γιατί αξίζει να το δοκιμάσουμε

Κλείσε τα μάτια και δες το: ένα μονοπάτι στρωμένο με πορτοκαλί και χρυσαφένια φύλλα, η μυρωδιά της νοτισμένης γης, το φως που τρυπώνει μέσα από τα κλαδιά. Κι αν για εμάς αυτή τη στιγμή είναι φαντασίωση, για πολλούς είναι μία εμπειρία πραγματική. Και μπορεί να γίνει και για εμάς, αρκεί να αφήσουμε την πόλη για λίγες ώρες ή για ένα Σαββατοκύριακο και να ακολουθήσουμε ένα ορεινό μονοπάτι.

Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, το hiking είναι πολλά παραπάνω από φυσική δραστηριότητα. Είναι αποσύνδεση από την τεχνολογία, είναι επαφή με ένα περιβάλλον εντελώς διαφορετικό από την καθημερινότητά μας, είναι ένα είδος «θεραπείας» που οι επιστήμονες αναγνωρίζουν ως ωφέλιμο όχι μόνο για το σώμα, αλλά και για την ψυχή. Μελέτη στο International Journal of Sports Medicine έδειξε ότι βοηθά ανθρώπους που αναρρώνουν από σοβαρές ασθένειες και ψυχικά τραύματα. Κι εμείς, ακόμα κι αν δεν έχουμε περάσει δύσκολες στιγμές, μπορούμε να απολαύσουμε τα δικά του δώρα: ευεξία, καθαρό μυαλό και μια ελευθερία που γίνεται εθιστική.

Τι κερδίζουμε ως hikers

• Δημιουργικότητα: Όσοι πεζοπορούν σκέφτονται πιο καθαρά και δημιουργικά. Έρευνα του Stanford έδειξε ότι η επαφή με τη φύση αυξάνει έως και 50% τη δημιουργική σκέψη και την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων. Ο φρέσκος αέρας και οι εικόνες του βουνού επιδρούν στο μυαλό μας όπως η γυμναστική στο σώμα.

• Φυσική κατάσταση: Σε μία ώρα πεζοπορίας στο βουνό μπορούμε να κάψουμε γύρω στις 500 θερμίδες, ανάλογα με την κλίση του εδάφους και το βάρος του σακιδίου. Το καλύτερο; Η πεζοπορία είναι ήπια για τις αρθρώσεις μας, σε αντίθεση με το τρέξιμο στην άσφαλτο. Το χώμα είναι πιο μαλακό και απορροφά τους κραδασμούς, γι’ αυτό και δύσκολα θα νιώσουμε τα πόδια βαριά την επόμενη μέρα.

• Υγεία: Όσοι περπατούν τακτικά στα βουνά έχουν χαμηλότερη αρτηριακή πίεση και χοληστερίνη. Η πεζοπορία σε κατηφορικά μονοπάτια βοηθά και στη ρύθμιση του σακχάρου και στη βελτίωση της αντοχής στη γλυκόζη – με λίγα λόγια, είναι μια ασπίδα ενάντια στον διαβήτη.

• Διάθεση: Η φύση είναι το πιο απλό και αποτελεσματικό αντικαταθλιπτικό. Δεν είναι τυχαίο ότι σε πολλές χώρες οι γιατροί συστήνουν την πεζοπορία ως συμπληρωματική θεραπεία για την κατάθλιψη.

Αν ξεκινάμε τώρα

• Δεν το παρακάνουμε: Ξεκινάμε με 2-3 χιλιόμετρα, πάντα με τον νου ότι θα χρειαστεί να επιστρέψουμε. Ένα μονοπάτι μέτριας δυσκολίας είναι αρκετό για αρχή, ειδικά με σακίδιο που όσο γεμίζει, τόσο βαραίνει. Για να έχουμε μέτρο: οι έμπειροι hikers καλύπτουν άνετα 10-15 χιλιόμετρα σε μία βόλτα.

• Μετράμε τον χρόνο: Στο βουνό η ταχύτητα είναι πιο αργή. Υπολογίζουμε προσεκτικά, για να μην μας πιάσει το σκοτάδι.

• Παίρνουμε τα απαραίτητα: Ένα μικρό kit πρώτων βοηθειών (αντισηπτικό, γάζες, επίδεσμο, αντιισταμινικό), νερό, σνακ όπως ξηρούς καρπούς ή παστέλι, αντηλιακό, εντομοαπωθητικό και ένα ζευγάρι στεγνές κάλτσες. Μπορεί να μη χρειαστούν ποτέ, αλλά θα νιώθουμε πιο ασφαλείς.

• Ντυνόμαστε με τη μέθοδο «κρεμμύδι»!: Στο βουνό κάνει πάντα πιο κρύο, αλλά με το περπάτημα θα ζεσταθούμε. Ένα ισοθερμικό, μια δεύτερη μπλούζα, μια ζακέτα και ένα αντιανεμικό είναι ο ιδανικός συνδυασμός για να μπορούμε να αφαιρούμε ή να προσθέτουμε ρούχα ανάλογα με τις ανάγκες.

• Δεν πάμε ποτέ μόνοι: Η παρέα είναι απαραίτητη – και για τη διασκέδαση και για την ασφάλεια. Ακόμα κι αν οι φίλοι μας δεν ακολουθούν, υπάρχουν πεζοπορικοί σύλλογοι που οργανώνουν εξορμήσεις. Σε κάθε περίπτωση, πάντα κάποιος πρέπει να ξέρει με ακρίβεια τη διαδρομή μας.

Διάλεξε το βουνό που σου ταιριάζει

Δεν χρειάζεται να ταξιδέψουμε μακριά. Η Πάρνηθα, ο Υμηττός και τα Γεράνια είναι δίπλα στην Αθήνα, γεμάτα μονοπάτια για κάθε επίπεδο. Στην Πάρνηθα, τα καταφύγια οργανώνουν και νυχτερινές πεζοπορίες στο φως του φεγγαριού, μια εμπειρία που αξίζει να ζήσουμε. Κι αν θέλουμε να απομακρυνθούμε λίγο περισσότερο, η Ελλάδα μάς χαρίζει απίστευτα τοπία: το φαράγγι της Σαμαριάς στην Κρήτη, τα μονοπάτια της Άνδρου και της Τήνου, η κοιλάδα του Βοϊδομάτη στην Ήπειρο, η καλντέρα της Σαντορίνης. Κάθε περιοχή έχει τον δικό της ορειβατικό σύλλογο, κι εκεί θα βρούμε εύκολα παρέα και καθοδήγηση.

Nordic walking: το επόμενο βήμα

Για όσους θέλουμε κάτι διαφορετικό, υπάρχει και το Nordic walking. Ξεκίνησε από τους Σκανδιναβούς σκιέρ του cross-country που χρησιμοποιούσαν τα μπαστούνια τους και εκτός χιονιού. Σήμερα, με δύο ειδικά sticks μπορούμε να κατανέμουμε καλύτερα το βάρος μας, να μειώσουμε την κούραση και να γυμνάσουμε ακόμα και μικρές μυϊκές ομάδες που συνήθως μένουν αδρανείς στο περπάτημα. Είναι ιδανικό αν αναρρώνουμε από τραυματισμούς ή πόνους και θέλουμε μια δραστήρια αποκατάσταση.

Τι θα χρειαστούμε για αρχή

Δεν χρειάζεται να επενδύσουμε πολλά χρήματα από την πρώτη μέρα. Ένα καλό ζευγάρι μποτάκια ή αθλητικά παπούτσια για hiking και οι σωστές κάλτσες είναι αρκετά. Όλα τα υπόλοιπα μπορούμε να τα αποκτήσουμε αργότερα, αν διαπιστώσουμε ότι η πεζοπορία μπαίνει για τα καλά στη ζωή μας.

Top 10 ελληνικοί προορισμοίγια πεζοπορία

• Πάρνηθα
• Κοιλάδα Λούσιου ποταμού (Αρκαδία)
• Κοιλάδα Βοϊδομάτη (Ήπειρος)
• Αρχαίο μονοπάτι Δελφών
• Μετέωρα (Θεσσαλία)
• Δάσος Ζαρούχλας (Πελοπόννησος)
• Σαντορίνη – μονοπάτι στην καλντέρα
• Δρακόσπιτα Εύβοιας
• Φαράγγι Σαμαριάς (Κρήτη)
• Μονοπάτια Άνδρου και Τήνου

Πού τελειώνουν τα βουνά; Δεν τελειώνουν, δε θα τελειώσουν ποτέ

Τοξικά vibes; Πώς να εντοπίσεις τους ανθρώπους που σε εξαντλούν

fortuno team — Tue, 21 Oct 2025 08:11:28 +0000

Στις περισσότερες ταινίες τρόμου υπάρχουν πάντα σαφείς, αν και παράξενοι, τρόποι για να εντοπίσεις ένα βαμπίρ. Δεν έχει αντανάκλαση, μισεί το σκόρδο, φοβάται το φως του ήλιου, κοιμάται σε φέρετρα. Πώς όμως εντοπίζετε τον τύπο βρικόλακα που τρέφεται όχι με αίμα, αλλά με ενέργεια; Τη δική σας;

Τα emotional vampires μπορούν να είναι οπουδήποτε και οποιοσδήποτε. Είναι οι άνθρωποι που μετά τη συνάντησή μεταξύ σας νιώθετε εξαντλημένοι. Μπορεί να είναι ο σύζυγός σας ή ο καλύτερός σας φίλος. Μπορεί να είναι ο συνεργάτης σας στο γραφείο ή ο γείτονάς σας.

Το να μάθετε πώς να αναγνωρίζετε και να αντιδράτε σε αυτή την τοξική συμπεριφορά ίσως βοηθήσει να διατηρήσετε την ενέργειά σας και να προστατευτείτε από μεγάλη συναισθηματική – και σωματική – δυσφορία.

Όλοι έχουμε συναντήσει τέτοιου είδους συναισθηματικούς βρικόλακες στη ζωή μας. Είναι ο συνάδελφος που δεν μπορεί να σταματήσει να μιλάει για τον εαυτό του, ο γνωστός που ακόμα και έπειτα από μια σύντομη κουβέντα σας κάνει να νιώθετε κούραση, ή εκείνος ο τύπος στο διπλανό γραφείο που συνεχώς γκρινιάζει για κάθε τι που συμβαίνει στο γραφείο, ακόμα και αν δεν είναι άξιο αναφοράς. Και εσείς μένετε έχοντας χάσει πολύτιμο χρόνο (και ενέργεια) που θα μπορούσατε να διαθέσετε σε κάτι που σας ευχαριστεί.

Πώς θα καταλάβετε ότι είχατε μόλις μία συνάντηση με ένα συναισθηματικό βαμπίρ;

Σύμφωνα με την ψυχίατρο και συγγραφέα, Judith Orloff, θα νιώθετε κάτι από τα εξής (ή και όλα μαζί):

Τα βλέφαρά σας βαριά
Η διάθεσή σας θα έχει πέσει
Θα θέλετε να ενδώσετε στη λιγούρα για ανθυγιεινά σνακ
Θα νιώθετε άγχος, στρες, λύπη και άρνηση
Η μελαγχολία θα σας καταβάλλει.

Τα 5 βήματα για να μην σας επηρεάζουν τα emotional vampires

Επιλέξτε την ενσυναίσθηση

Η πρώτη σας παρόρμηση όταν συναντάτε ένα συναισθηματικό βαμπίρ μπορεί να είναι να γυρίσετε τα μάτια σας και να φύγετε.

Αυτό μπορεί να λειτουργήσει αν το άτομο είναι κάποιος που δεν χρειάζεται να ξαναδείτε ποτέ, αλλά αν πρόκειται για συνάδελφο στη δουλειά, οι ειδικοί έχουν μια άλλη πρόταση: Δοκιμάστε την ενσυναίσθηση. Σίγουρα, η υπερβολική δραματοποίηση και η εγωκεντρικότητά τους είναι ενοχλητικές, αλλά αυτές οι συμπεριφορές συχνά είναι απλώς αντιδράσεις στο άγχος και τις ανασφάλειες με το οποίο όλοι παλεύουμε. Το να το αναγνωρίσετε αυτό είναι πιο πιθανό να σας δώσει τη διορατικότητα (και την αντοχή) που χρειάζεστε για να διαπραγματευτείτε τις προβληματικές σχέσεις μακροπρόθεσμα.

Επικύρωση και ανακατεύθυνση

Όλοι παραπονιόμαστε μερικές φορές. Ο υγιής τρόπος για να το κάνουμε περιλαμβάνει την έκθεση του προβλήματος και την ειλικρινή αναζήτηση λύσεων. Ο τρόπος του συναισθηματικού βρικόλακα για να το κάνει είναι να γκρινιάζει διαρκώς και να ψάχνει για όλο και περισσότερη επιβεβαίωση. Γι’ αυτό και ο θεραπευτής Daryl Appleton προτείνει ότι το καλύτερο που έχετε να κάνετε όταν έρχεστε αντιμέτωποι με τις ατελείωτες γκρίνιες ενός συναισθηματικού βαμπίρ είναι να τον καθοδηγήσετε με ευγένεια πίσω σε έναν καλύτερο τρόπο σκέψης και έκφρασης των παραπόνων του.

Αν ο συνάδελφός σας παραπονιέται για έναν συγκεκριμένο εργασιακό πρόβλημα που έχει με κάποιο άλλο άτομο στη δουλειά, για παράδειγμα, ο Δρ Appleton προτείνει να πείτε κάτι σαν: «Αυτό ακούγεται πολύ δύσκολο. Έχεις σκεφτεί τι θα κάνεις;». Ή ίσως, «Έχεις μιλήσει απευθείας με [το άτομο για το οποίο παραπονιέται] γι’ αυτό; Είχε ο προϊστάμενός σας κάποια συμβουλή;». Αυτό μπορεί να τους υπενθυμίσει ότι έχουν τη δυνατότητα να αναλάβουν δράση για να αλλάξουν την κατάστασή τους.

Μην ταΐζετε το θηρίο

Μπορεί να σκεφτείτε ότι το να συμφωνείτε με ένα συναισθηματικό βαμπίρ μπορεί να του δώσει αυτό που θέλει, ώστε να φύγει. Δεν είναι έτσι. Όπως τα βαμπίρ των ταινιών που ρουφούν αίμα, έτσι και τα συναισθηματικά βαμπίρ έχουν μια ατελείωτη δίψα, μόνο που η δική τους είναι για δράμα και την ενέργεια των άλλων.

Όσο περισσότερα τους δίνετε, τόσο περισσότερο θα απαιτούν. Βάλτε τα δυνατά σας για να παραμείνετε συναισθηματικά αμέτοχοι όταν αλληλεπιδράτε μαζί τους. Αυτό δεν είναι αγένεια, αλλά ένας τρόπος για να δείξετε ότι θα μείνετε συναισθηματικά αμέτοχοι.

Θέστε συνεπή όρια

Αν και η ενσυναίσθηση μπορεί να σας δώσει την αντοχή να αντιμετωπίσετε τους αναπόφευκτους συναισθηματικούς βρικόλακες, αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να ανέχεστε συμπεριφορές που σας αφήνουν εξαντλημένους. Θέστε όρια και τηρήστε, για παράδειγμα πείτε στην αρχή μιας συζήτησης, «Έχω μόνο Χ λεπτά για να μιλήσω», και εμμείνετε στην αρχική σας δήλωση.

Επικεντρωθείτε στην αυτοφροντίδα

Ο στόχος όλης αυτής της διαδικασίας είναι να διατηρήσετε τον εαυτό σας υγιή (και το πρόγραμμά σας άθικτο). Είναι απολύτως εντάξει να πείτε ευθέως σε ένα συναισθηματικό βαμπίρ πώς νιώθετε, αρκεί να το αυτό να γίνει με ευγένεια. Πείτε στους drama queen συναδέλφους σας ότι έχετε μείνει πίσω και ότι πρέπει να συγκεντρωθείτε για λίγο. Εκτός του ότι είναι αλήθεια, τους ενθαρρύνει επίσης να βρουν πιο εποικοδομητικούς τρόπους να αντιμετωπίσουν τα θέματά τους.

Στόχος δεν είναι να τους προσβάλλετε, αλλά να δείξετε πως το διαρκές δράμα δεν είναι η καλύτερη αντιμετώπιση της ζωής.

Πηγή: Marie Claire

Γιατί κάποιοι άνθρωποι παγιδεύονται σε τοξικές σχέσεις

Το κοινό μυστικό όλων των αισιόδοξων ανθρώπων

fortuno team — Thu, 16 Oct 2025 10:32:00 +0000

Ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα που διακρίνονται για την αισιοδοξία τους και έχουν θετική στάση, εμφανίζουν παρόμοια πρότυπα εγκεφαλικής δραστηριότητας όταν σκέφτονται το μέλλον και κάνουν σχέδια.

«Οι αισιόδοξοι φαίνεται να χρησιμοποιούν ένα κοινό νευρωνικό πλαίσιο για την οργάνωση των σκέψεων για το μέλλον, το οποίο πιθανότατα αντανακλά ένα παρόμοιο στυλ νοητικής επεξεργασίας και όχι πανομοιότυπες ιδέες», δήλωσε ο Kuniaki Yanagisawa, πρώτος συγγραφέας της έρευνας από το Πανεπιστήμιο Kobe στην Ιαπωνία.

Είπε ότι τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να ρίξουν φως σε προηγούμενα ευρήματα που έδειξαν ότι οι αισιόδοξοι τείνουν να είναι πιο κοινωνικά επιτυχημένοι.

«Αυτό που μας λέει αυτή [νέα μελέτη] είναι ότι το θεμέλιο της κοινωνικής τους επιτυχίας μπορεί να είναι αυτή η κοινή πραγματικότητα», πρόσθεσε. «Δεν πρόκειται μόνο για μια θετική στάση. Είναι ότι οι εγκέφαλοί τους βρίσκονται κυριολεκτικά στο ίδιο μήκος κύματος, κάτι που μπορεί να επιτρέψει ένα βαθύτερο, πιο διαισθητικό είδος σύνδεσης».

Οι ερευνητές ανέφεραν ότι ζήτησαν από 87 συμμετέχοντες να συμπληρώσουν ένα ερωτηματολόγιο για να αποκαλύψουν πόσο αισιόδοξοι ήταν.

Κάθε συμμετέχων υποβλήθηκε επίσης, σε μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου, κατά την οποία του ζητήθηκε να φανταστεί διάφορα πιθανά μελλοντικά γεγονότα ζωής, μερικά από τα οποία ήταν θετικά όπως ένα «επικό ταξίδι σε όλο τον κόσμο»- ενώ άλλα ήταν ουδέτερα ή αρνητικά, όπως η απόλυση. Ένα υποσύνολο των συμμετεχόντων κλήθηκε να φανταστεί σενάρια που σχετίζονται με τον θάνατο.

Η ομάδα διαπίστωσε ότι οι συμμετέχοντες που ήταν πιο αισιόδοξοι, έδειξαν μεγαλύτερες ομοιότητες στα πρότυπα της εγκεφαλικής τους δραστηριότητας σε μια περιοχή που εμπλέκεται στη σκέψη με προσανατολισμό στο μέλλον, που ονομάζεται έσω προμετωπιαίος φλοιός (MPFC).

Ο Yanagisawa τόνισε πως μια πιθανή εξήγηση ήταν ότι η πιο ποικιλόμορφη εγκεφαλική δραστηριότητα μεταξύ των απαισιόδοξων αντανακλούσε ένα πιο ποικίλο σύνολο ανησυχιών όταν σκέφτονταν αρνητικά σενάρια.

Ωστόσο, είπε ότι μια άλλη πιθανή εξήγηση ήταν πως οι αισιόδοξοι έβλεπαν το μέλλον τους μέσα σε ένα κοινό πλαίσιο κοινωνικά αποδεκτών στόχων από τους οποίους οι απαισιόδοξοι μπορεί να αισθάνονται αποκομμένοι για προσωπικούς λόγους, πράγμα που σημαίνει ότι ο καθένας είχε διαφορετικό τρόπο σκέψης για το μέλλον.

Οι ερευνητές δήλωσαν ότι τα αποτελέσματα είχαν παραλληλισμούς με την πρώτη γραμμή του μυθιστορήματος «Άννα Καρένινα» του Λέοντα Τολστόι: «Οι ευτυχισμένες οικογένειες είναι όλες ίδιες. κάθε δυστυχισμένη οικογένεια είναι δυστυχισμένη με τον δικό της τρόπο».

«Με βάση αυτήν την αρχή, προτείνουμε ότι τα αισιόδοξα άτομα είναι όλα όμοια, αλλά κάθε λιγότερο αισιόδοξο άτομο φαντάζεται το μέλλον με τον δικό του τρόπο», έγραψε η ομάδα.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι τα πρότυπα εγκεφαλικής δραστηριότητας στο MPFC έδειξαν σαφέστερες διαφορές για θετικά και αρνητικά μελλοντικά γεγονότα στους αισιόδοξους.

«Αυτό υποδηλώνει ότι οι αισιόδοξοι όχι μόνο σκέφτονται παρόμοια με δομική έννοια, αλλά επεξεργάζονται επίσης συναισθηματικές πληροφορίες για το μέλλον διαφορετικά με μεγαλύτερη ικανότητα να διαχωρίζουν τι είναι καλό από τι κακό, κάτι που μπορεί να τους βοηθήσει να παραμείνουν ανθεκτικοί», δήλωσε ο Yanagisawa, προσθέτοντας ότι προηγούμενη εργασία είχε συνδέσει αυτό το είδος σαφέστερου διαχωρισμού με έναν πιο αφηρημένο, ψυχολογικά απόμακρο τρόπο σκέψης για τα αρνητικά γεγονότα.

«Δεν λέμε ότι οι αισιόδοξοι έχουν πανομοιότυπες σκέψεις για το μέλλον ή ότι φαντάζονται τα ίδια ακριβώς σενάρια», δήλωσε ο Yanadisawa. «Αντίθετα, αυτό που διαπιστώσαμε είναι ότι οι εγκέφαλοί τους αναπαριστούν μελλοντικά γεγονότα με παρόμοιο τρόπο, ειδικά στον τρόπο που διακρίνουν μεταξύ θετικών και αρνητικών πιθανοτήτων. Έτσι, ενώ δεν θα λέγαμε ότι έχουν τις ίδιες σκέψεις, μπορούμε να πούμε ότι φαίνεται να σκέφτονται με τον ίδιο τρόπο, δομικά».

Η καθηγήτρια Λίζα Μπορτολότι του Πανεπιστημίου του Μπέρμιγχαμ, στο Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία δεν συμμετείχε στην εργασία, δήλωσε ότι η μελέτη υποδηλώνει ότι οι αισιόδοξοι απεικόνιζαν μελλοντικά αρνητικά γεγονότα με λιγότερο ζωντανή και συγκεκριμένη λεπτομέρεια από τα θετικά, πράγμα που σημαίνει ότι τέτοια πιθανά σενάρια τους επηρέαζαν λιγότερο.

«Αυτά τα ευρήματα μπορεί να υποδηλώνουν ότι η αισιοδοξία δεν ισοδυναμεί με μια μορφή παραλογισμού ή παραμόρφωσης της πραγματικότητας, επειδή δεν αλλάζει τον τρόπο που βλέπουμε τα πράγματα εκεί έξω, αλλά τον τρόπο που αυτά τα πράγματα μας επηρεάζουν», πρόσθεσε.

Η Μπορτολότι είπε πως η υπόθεση ότι τα πράγματα δεν θα πάνε στραβά δεν έφερε οφέλη αν μας άφηνε απροετοίμαστους για προκλήσεις, αλλά σημείωσε ότι η αισιοδοξία λειτούργησε όταν μας παρακίνησε να επιδιώξουμε στόχους. «Το να φανταστούμε ένα θετικό αποτέλεσμα λεπτομερώς ως εφικτό και επιθυμητό μας κάνει να το εκτιμούμε και να εργαζόμαστε γι’ αυτό, καθιστώντας τελικά πιο πιθανό να το επιτύχουμε», σχολίασε.

Πηγή: Lifo.gr

Έρευνα: Ο αλτρουισμός βελτιώνει την ευτυχία μας και μειώνει τον πόνο