Το 1990, όταν η Τζούλια Ρόμπερτς (Ατλάντα, 58 ετών) υποδύθηκε την Βίβιαν Γουόρντ, μια πόρνη που ζει έναν απίθανο έρωτα με έναν γοητευτικό επιχειρηματία (Ρίτσαρντ Γκιρ), το κοινό αντιμετώπισε το Pretty Woman όπως κάθε άλλη ρομαντική κομεντί. Αν όμως η ταινία κυκλοφορούσε σήμερα, η συζήτηση θα ήταν τελείως διαφορετική και το θέμα θα προκαλούσε έντονες αντιδράσεις.

Ακόμα και η ίδια η πρωταγωνίστρια το αναγνωρίζει, όπως δήλωσε σε συνέντευξή της στο περιοδικό Deadline, που δημοσιεύτηκε στις 6 Ιανουαρίου: «Οι εποχές αλλάζουν, οι άνθρωποι αλλάζουν», απάντησε όταν ρωτήθηκε αν θα αποδεχόταν ξανά έναν τέτοιο ρόλο. Ενώ ο ρόλος της «διασωθείσας» πόρνης από τον ώριμο και γοητευτικό άνδρα —ο Γκιρ ήταν ήδη τότε— της χάρισε παγκόσμια φήμη και υποψηφιότητα για Όσκαρ πριν από 36 χρόνια, τώρα δηλώνει πως δεν θα μπορούσε να τον επαναλάβει: «Αδύνατον. Κουβαλάω τόσα χρόνια το βάρος του κόσμου που δεν θα κατάφερνα να “πετάξω” σε μια τέτοια ταινία», τόνισε κατηγορηματικά.

Διευκρινίζει, ωστόσο: «Δεν εννοώ το βάρος του κόσμου αρνητικά, αλλά όλα όσα μαθαίνουμε και συσσωρεύουμε στη ζωή μας». Για τη Ρόμπερτς, σήμερα «θα ήταν αδύνατο να παίξω κάποιον πραγματικά αθώο», παραδέχεται για τον χαρακτήρα που την ακολουθεί ως σήμερα και τον οποίο προσπάθησε να υπερασπιστεί: «Είναι περίεργο να το λέω για μια πόρνη, αλλά πιστεύω πως υπήρχε μια αθωότητα μέσα της», πρόσθεσε, πριν αναλογιστεί: «Μάλλον επειδή ήταν νέα».

Η διαχρονική αλλαγή στα πολιτιστικά πρότυπα

Σχετικά με το παραμύθι που σήμερα ίσως να μην φαινόταν πια τόσο αθώο, η επίσης πρωταγωνίστρια του Notting Hill θυμήθηκε άλλες ταινίες που έχουν γεράσει με παρόμοιο τρόπο, αναφερόμενη στις «πολιτισμικές αλλαγές» που έρχονται με τον χρόνο: «Σκέψου όλες τις ταινίες και τα θεατρικά των δεκαετιών του ’20, ’30 και ’40· αν τις έβλεπες τώρα, θα απορούσες και θα έλεγες “Πώς είναι δυνατόν να λέγονταν και να γίνονταν αυτά;”», σχολίασε στη συνέντευξή της.

Για να καταστήσει σαφή τη θέση της, τόλμησε να αναφέρει ένα ακόμα παράδειγμα που πολλοί σήμερα θα έβλεπαν με κριτική διάθεση: την ταινία του 1939 Όσα παίρνει ο άνεμος, η οποία έχει επανεκτιμηθεί για τις ρατσιστικές στάσεις που αντικατοπτρίζει —αν και ήταν εμφανείς ήδη από τότε. «Νομίζω ότι αυτές είναι οι επιλογές που κάνουμε ως καλλιτέχνες, ως λάτρεις της τέχνης και ως άνθρωποι που αγαπούν τα βιβλία και το θέατρο», σχολίασε η Ρόμπερτς.

Το αρχικό σενάριο της Pretty Woman και η εμπορική επιτυχία

Το 2019, λίγο πριν τη συμπλήρωση 30 ετών από την κυκλοφορία του Pretty Woman, η γνωστή ως «η αγαπημένη της Αμερικής» αποκάλυψε ένα διασκεδαστικό περιστατικό στη Variety: «Πριν πολλά χρόνια είχα κάνει οντισιόν για μια ταινία που λεγόταν 3.000 — αν κάποιος δεν το ξέρει, αυτός ήταν ο αρχικός τίτλος του σεναρίου της Pretty Woman», είπε. Στη συνέχεια αποκάλυψε ότι εκείνη η εκδοχή είχε πολύ πιο σκληρό τέλος: ο χαρακτήρας του Γκιρ την πέταγε έξω από το αυτοκίνητο και της πετούσε ένα μάτσο χρήματα για τις υπηρεσίες της, αφήνοντάς τη σε ένα σκοτεινό σοκάκι. «Δεν ήθελα καθόλου να συμμετέχω σε μια τέτοια ταινία», δήλωσε τότε.

Ευτυχώς, όπως είπε, το στούντιο που επρόκειτο να την παράγει χρεοκόπησε. Η ταινία που τελικά πρωταγωνίστησε έγινε τεράστια εμπορική επιτυχία: μόνο στις ΗΠΑ έφτασε τα 178 εκατομμύρια δολάρια, ενώ διεθνώς τα έσοδα άγγιξαν τα 463 εκατομμύρια. Για όσους θέλουν να τη δουν ξανά, πιθανόν αρκεί να περιμένουν μέχρι την επόμενη Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου, όταν κάποιος τηλεοπτικός σταθμός θα την προβάλλει.

Οι ιατρικές ανακαλύψεις που αλλάζουν το πρόσωπο της ιατρικής

Μη ορμονική θεραπεία για την εμμηνόπαυση
Η εμμηνόπαυση συνοδεύεται συχνά από εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις, συμπτώματα που επηρεάζουν πάνω από οκτώ στις δέκα γυναίκες και υποβαθμίζουν την ποιότητα ζωής τους. Αν και η ορμονική αγωγή παραμένει η πιο αποτελεσματική λύση, δεν είναι πάντα κατάλληλη, ειδικά όταν υπάρχει ιστορικό καρκίνου μαστού ή θρομβώσεων. Το 2025 ήρθαν δύο νέα μη ορμονικά φάρμακα για μέτριες έως σοβαρές εξάψεις, τα οποία δρουν στο επίπεδο του υποθαλάμου ρυθμίζοντας νευρώνες που εμπλέκονται στη θερμορύθμιση και έτσι προσφέρουν ανακούφιση χωρίς την ανάγκη ορμονών. Πρόκειται για σημαντική εξέλιξη, ειδικά για τις γυναίκες που δεν είχαν άλλες επιλογές.

Ρινικό σπρέι επινεφρίνης για αλλεργίες στα παιδιά
Το 2025, μας έφερε το πρώτο ρινικό σπρέι με επινεφρίνη εγκεκριμένο για επείγοντα περιστατικά αλλεργιών σε παιδιά άνω των τεσσάρων ετών. Μέχρι σήμερα η αντιμετώπιση βασιζόταν αποκλειστικά σε αυτόματους εγχυτές, τους γνωστούς EpiPen, όμως σε αρκετές περιπτώσεις οι γονείς διστάζουν λόγω φόβου της ένεσης. Η νέα μορφή, μέσω καινοτόμου τεχνολογίας που επιτρέπει ταχεία απορρόφηση από τον ρινικό βλεννογόνο, δίνει τη δυνατότητα γρήγορης χορήγησης ακόμη και από μη εξοικειωμένους χρήστες. Μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια, αφού οι τροφικές αλλεργίες αφορούν περίπου ένα παιδί στα δεκατρία και η άμεση αγωγή μειώνει τον κίνδυνο αναφυλαξίας.

Η αναγεννητική ιατρική κάνει άλμα μπροστά
Η ιδέα της αναγέννησης οργάνων βρίσκεται χρόνια στο επίκεντρο της επιστήμης. Το 2025, οι ερευνητές κάνοντας παρατήρηση στους μηχανισμούς με τους οποίους οι σαλαμάνδρες αναπτύσσουν ξανά άκρα, εντόπισαν ένζυμο που ρυθμίζει το ρετινοϊκό οξύ, ουσία κλειδί για την αναγέννηση ιστών. Παράλληλα εντοπίστηκε γονίδιο που καθορίζει το μέγεθος και τη μορφή του αναπτυσσόμενου άκρου. Αυτά τα στοιχεία δίνουν θεωρητικό υπόβαθρο για μελλοντική αναγέννηση ανθρώπινων άκρων μετά από ατυχήματα. Σε πειράματα με πιθήκους δημιουργήθηκε εμφυτεύσιμο επίθεμα από βλαστοκύτταρα που ενισχύει το μυοκάρδιο. Ακόμη, για πρώτη φορά παρασκευάστηκε λειτουργικός ιστός ουρητήρα από βλαστοκύτταρα, ένα σημαντικό βήμα προς την αναγέννηση ουροποιητικού συστήματος.

Έλεγχοι ΣΜΝ από το σπίτι
Περισσότεροι από δύο εκατομμύρια άνθρωποι στις ΗΠΑ διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο με σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, ενώ πολλοί παραμένουν αδιάγνωστοι. Το 2025 παρουσιάστηκαν δύο νέες λύσεις για κατ’ οίκον έλεγχο, ένα τεστ που επιτρέπει στις γυναίκες να συλλέξουν δείγμα για HPV στο σπίτι, το αποστέλλουν σε εργαστήριο και να λάβουν αποτέλεσμα χωρίς επίσκεψη σε ιατρό και ένα δεύτερο που ελέγχει γονόρροια, χλαμύδια και τριχομονάδες με αποτέλεσμα σε περίπου μισή ώρα. Η αυτοεξέταση μπορεί να αυξήσει σημαντικά τα ποσοστά έγκαιρης διάγνωσης και πρόληψης.

CRISPR αποκλειστικά για ένα παιδί
Η τεχνολογία CRISPRCas9, βραβευμένη με Νόμπελ, χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά σε εξατομικευμένο επίπεδο. Γιατροί στην Φιλαδέλφεια δημιούργησαν γονιδιακή διόρθωση αποκλειστικά για έναν βρέφος με σπάνια μεταβολική διαταραχή που οδηγεί σε τοξική συσσώρευση αμμωνίας. Με νανοσωματίδια λιπιδίων μετέφεραν το διορθωτικό μόριο στο ήπαρ και τα αποτελέσματα έδειξαν εντυπωσιακή βελτίωση. Η μέθοδος μπορεί να ανοίξει δρόμο για θεραπείες που στο μέλλον θα σχεδιάζονται για κάθε ασθενή ξεχωριστά.

Νέα προφύλαξη HIV με δύο ενέσεις τον χρόνο
Ο HIV παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα υγειονομικά προβλήματα παγκοσμίως. Το 2025 εγκρίθηκε νέα μορφή προφύλαξης PrEP με ένεση δύο φορές τον χρόνο και σύμφωνα με μελέτες προλαμβάνει σχεδόν όλες τις μεταδόσεις. Η πρακτική χορήγηση μειώνει τα εμπόδια πρόσβασης, την ανάγκη για συχνές επισκέψεις και το κοινωνικό στίγμα που συχνά συνοδεύει τις καθημερινές θεραπείες.

Εμβόλια με οφέλη πέρα από τις λοιμώξεις
Ερευνητικά δεδομένα έδειξαν ότι το εμβόλιο έρπητα ζωστήρα μειώνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού κατά 16% και εμφράγματος κατά 18%. Ακόμη, φαίνεται να μειώνει την πιθανότητα άνοιας μέχρι και κατά ένα τρίτο στα επόμενα χρόνια. Σε ασθενείς με καρκίνο πνεύμονα και δέρματος, ο εμβολιασμός για COVID 19 πριν την έναρξη ανοσοθεραπείας αύξησε την ανταπόκριση στη θεραπεία. Η σχέση μεταξύ ανοσοποιητικού και χρόνιων νοσημάτων παραμένει ερευνητικό πεδίο με μεγάλες προοπτικές.

Αναχαίτιση του καρκίνου παγκρέατος πριν δημιουργηθεί
Ο καρκίνος παγκρέατος διαγιγνώσκεται συχνά αργά και έχει από τα χαμηλότερα ποσοστά επιβίωσης. Φέτος, επιστήμονες έδειξαν ότι η αναστολή της πρωτεΐνης FGFR2 εμποδίζει καρκινικά κύτταρα να εξελιχθούν. Καθώς ήδη υπάρχουν φάρμακα που στοχεύουν αυτή την πρωτεΐνη, η μέθοδος μπορεί σύντομα να δοκιμαστεί σε άτομα υψηλού κινδύνου.

Ο πρώτος πλήρης άτλας του ανθρώπινου σώματος
Η UKBiobank ολοκλήρωσε πάνω από ένα δισεκατομμύριο απεικονίσεις από 100.000 συμμετέχοντες. MRI εγκεφάλου, καρδιάς, αγγείων, αναλύσεις αίματος και γονιδίων δημιουργούν την πιο πλήρη βάση δεδομένων ανθρώπινης βιολογίας. Η συνέχεια προβλέπει νέα σάρωση των ίδιων ατόμων μέσα στα επόμενα επτά χρόνια ώστε να καταγραφούν οι αλλαγές του σώματος διαχρονικά. Ήδη από τα δεδομένα προέκυψε ότι καρδιακές αλλοιώσεις συνδέονται με αλλαγές στον εγκέφαλο, γεγονός που δείχνει ισχυρή σχέση καρδιαγγειακής και γνωσιακής υγείας.

Σημείωση: Οι πληροφορίες του άρθρου βασίζονται σε διεθνείς επιστημονικές ανακοινώσεις και ερευνητικές δημοσιεύσεις του 2025. Ορισμένες εφαρμογές βρίσκονται σε ερευνητικό ή πρώιμο κλινικό στάδιο και ενδέχεται να απαιτούν επιπλέον εγκρίσεις πριν χρησιμοποιηθούν ευρέως στον πληθυσμό. Σε κάθε περίπτωση, η εφαρμογή θεραπευτικών πρωτοκόλλων γίνεται αποκλειστικά από επαγγελματίες υγείας.

Η συγκεκριμένη τεχνολογία βασίζεται στη χρήση αγγελιαφόρου RNA (mRNA) για να κατευθύνει τα κύτταρα του σώματος να παράγουν συγκεκριμένες πρωτεΐνες, οι οποίες στη συνέχεια, κινητοποιούν το ανοσοποιητικό σύστημα. Για την ιστορία, η επαναστατική αλλαγή στη θεραπευτική του καρκίνου ξεκίνησε το 2010, με την εφαρμογή της ανοσοθεραπείας στην αντιμετώπιση των συμπαγών όγκων, με εξαιρετικά μέχρι σήμερα αποτελέσματα, αυξάνοντας το ποσοστό των ασθενών που είναι ελεύθερα υποτροπής ή/και ίασης.

Η πλατφόρμα m-RNA

«Αξιοποιώντας την πλατφόρμα m-RNA, που χρησιμοποιήθηκε στα εμβόλια κατά της COVID-19 στην πανδημία, αναπτύχθηκε και δημιουργήθηκε για πρώτη φορά το m-RNA εμβόλιο κατά του καρκίνου, που αφορούσε στο μελάνωμα δέρματος», αναφέρει ο Ογκολόγος-Παθολόγος, Δημήτριος Μπαφαλούκος, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου, Διευθυντής Α’ Ογκολογικής Κλινικής Metropolitan Hospital.

Το πρώτο εμβόλιο στην Ελλάδα σε ασθενή με μελάνωμα έγινε στις 17 Ιανουαρίου 2024 στην Α’ Ογκολογική Κλινική του Metropolitan Hospital, στο Νέο Φάληρο, με κύριο ερευνητή τον κ. Μπαφαλούκο. Από τότε, έχει χορηγηθεί σε πολλούς ασθενείς σε όλο τον κόσμο, αλλά και στην Ελλάδα σε τέσσερα κέντρα στα πλαίσια κλινικής δοκιμής φάσης ΙΙΙ.

m-RNA εμβόλιο για τον καρκίνο του πνεύμονα

Τώρα δοκιμάζεται το m-RNA εμβόλιο στον μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα. Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι η κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο. Το 2020, υπήρξαν 1,8 εκατομμύρια θάνατοι παγκοσμίως, αντιπροσωπεύοντας, το 18% όλων των θανάτων από καρκίνο. Στην Ευρώπη, ο καρκίνος του πνεύμονα αποτελεί την κύρια αιτία απώλειας ζωής από καρκίνο, με 384.000 θανάτους ετησίως.

Η κλινική δοκιμή φάσης Ι, που είναι η πρώτη μελέτη που έχει αναπτυχθεί από τη Biontech και ονομάζεται BNT 116, ξεκίνησε από την Αγγλία και διεξάγεται σε 34 ερευνητικά κέντρα σε επτά χώρες: ΗΠΑ, Αγγλία, Γερμανία, Ουγγαρία, Πολωνία, Ισπανία και Τουρκία. Συνολικά, θα λάβουν το εμβόλιο 130 ασθενείς: ή στο πρώιμο στάδιο της νόσου ή πριν τη χειρουργική επέμβαση ή ακτινοθεραπεία, ή σε προχωρημένο στάδιο της νόσου ή και στον υποτροπιάζοντα καρκίνο του πνεύμονα.

Τώρα, διενεργείται και στη χώρα μας μελέτη φάσης ΙΙΙ στον μη μικροκυτταρικό καρκίνο του Πνεύμονα σταδίου ΙΙ-ΙΙΙΒ (Ν2) με το m-RNA εμβόλιο που έχει αναπτυχθεί από την MSD και τη MODERNA και ονομάζεται V940 (m-RNA-4157). Οι ασθενείς, μετά το χειρουργείο και τη συμπληρωματική θεραπεία, θα τυχαιοποιούνται να λάβουν το εμβόλιο V940 με ή χωρίς ανοσοθεραπεία. Θα συμπεριληφθούν περίπου 900 ασθενείς παγκοσμίως (μελέτη Interpath-002).

«Το εμβόλιο χρησιμοποιεί αγγελιοφόρο RNA (m-RNA) παρόμοιο με τα εμβόλια κατά της COVID-19, που δίνει οδηγίες για την παραγωγή και σύνθεση συγκεκριμένων πρωτεϊνών, που είναι απαραίτητες και ουσιαστικά εκπαιδεύει το ανοσοποιητικό σύστημα να καταπολεμήσει τα καρκινικά κύτταρα που εκφράζουν ειδικά αντιγόνα του όγκου. Σημειώνεται ότι αφήνει άθικτα τα υγιή κύτταρα και έτσι δεν έχει τις παρενέργειες της χημειοθεραπείας», εξηγεί ο καθηγητής.

Η νέα εποχή

Μπαίνουμε, λοιπόν, σε μια πολύ συναρπαστική νέα εποχή κλινικών δοκιμών ανοσοθεραπείας με την ενίσχυση των εμβολίων m-RNA, η οποία θα εφαρμοστεί και σε άλλους συμπαγείς όγκους, όπως ο καρκίνος του παγκρέατος, του ουροθηλίου, του προστάτη και σε άλλους καρκίνους. Φαίνεται ότι σύντομα η ιατρική κοινότητα θα προχωρήσει στον καρκίνο του πνεύμονα σε μελέτες φάσης ΙΙ και ΙΙΙ και θα οριστικοποιήσει τα θετικά αποτελέσματα με ή χωρίς το συνδυασμό με την ανοσοθεραπεία, που χρησιμοποιείται σήμερα, όπως ήδη γίνεται στο δερματικό μελάνωμα, όπου υπάρχουν δημοσιευμένα πολύ ενθαρρυντικά αποτελέσματα της μελέτης φάσης ΙΙΒ, όπου μειώθηκε η πιθανότητα θανάτου κατά 62%. Σε εκατοντάδες εθελοντές ασθενείς με χειρουργηθέν μελάνωμα που θα συμπληρώσουν τη μελέτη φάσης ΙΙΙ (1200 ασθενείς) αναμένονται τα τελικά αποτελέσματα.

Συνολικά, τα mRNA εμβόλια προσφέρουν ένα νέο και καινοτόμο εργαλείο στην καταπολέμηση του καρκίνου, με πολλά υποσχόμενα κλινικά αποτελέσματα σε αρχικά στάδια μελέτης. «Η νέα εποχή για τη θεραπεία του Καρκίνου έχει ήδη ξεκινήσει συναρπαστικά και γεννά βάσιμες ελπίδες σε εκατομμύρια ανθρώπους», καταλήγει ο κ. Μπαφαλούκος.