Η έκθεση «Broken Plate 2025», που δημοσιεύθηκε σήμερα, εξέτασε τις τάσεις που επηρεάζουν το επισιτιστικό σύστημα του Ηνωμένου Βασιλείου και τις δράσεις που απαιτούνται από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής για να διασφαλιστεί ότι όλοι μπορούν να αγοράσουν υγιεινά και βιώσιμα τρόφιμα.

Τόνισε ότι πάρα πολλοί άνθρωποι στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν έχουν τα οικονομικά μέσα για να έχουν πρόσβαση σε αξιοπρεπή τρόφιμα, αποκαλύπτοντας ότι 1.000 θερμίδες υγιεινών τροφίμων (όπως φρέσκα φρούτα και λαχανικά) κοστίζουν σήμερα 8,80 λίρες, σε σύγκριση με μόλις 4,30 λίρες για τον ίδιο αριθμό θερμίδων επεξεργασμένων τροφίμων, συμπεριλαμβανομένων των έτοιμων γευμάτων και των επεξεργασμένων κρεάτων.

Το χάσμα μεταξύ υγιεινών και ανθυγιεινών επιλογών έχει διευρυνθεί δραματικά τα τελευταία δύο χρόνια, με τις τιμές των θρεπτικών τροφίμων να αυξάνονται κατά 21%, ενώ οι λιγότερο υγιεινές επιλογές αυξήθηκαν μόνο κατά 11%.

Ως αποτέλεσμα, εκατομμύρια νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα αναγκάζονται να κάνουν περικοπές σε είδη πρώτης ανάγκης. Το φιλανθρωπικό ίδρυμα Food Foundation προειδοποιεί ότι το 60% των οικογενειών με επισιτιστική ανασφάλεια έχουν μειώσει την κατανάλωση φρούτων, ενώ το 44% έχουν περικόψει τα λαχανικά λόγω της αύξησης του κόστους.

Οι ειδικοί λένε ότι το σύστημα διατροφής του Ηνωμένου Βασιλείου αποτυγχάνει να υποστηρίξει τη δημόσια υγεία. Η Άννα Τέιλορ, εκτελεστική διευθύντρια του Ιδρύματος Τροφίμων, περιγράφει την κατάσταση ως «τραγική ανισορροπία».

«Η έκθεσή μας Broken Plate δυστυχώς δείχνει ότι το διατροφικό μας σύστημα αποτυγχάνει να παρέχει σε μεγάλα τμήματα του πληθυσμού τη βασική διατροφή που απαιτείται για να παραμείνουν υγιείς και να ευδοκιμήσουν», δήλωσε η ίδια.

Για να μπορέσει να ανταποκριθεί στην υγιεινή διατροφή που συνιστά η κυβέρνηση, το πιο φτωχό πέμπτο του πληθυσμού θα πρέπει να ξοδεύει «το 45% του διαθέσιμου εισοδήματός του για τρόφιμα, το οποίο αυξάνεται στο 70% για τα νοικοκυριά με παιδιά», αναφέρει η έκθεση.

Αυτή η οικονομική πίεση έχει σοβαρές συνέπειες. Η έκθεση υπογραμμίζει επίσης ότι τα παιδιά όλων των εισοδηματικών ομάδων καταναλώνουν σημαντικά λιγότερα υγιεινά τρόφιμα – με τα παιδιά από τα φτωχότερα νοικοκυριά να καταναλώνουν 20% λιγότερα φρούτα και λαχανικά από τα πλουσιότερα παιδιά και να έχουν σχεδόν διπλάσιες πιθανότητες να είναι παχύσαρκα.

Επιτείνοντας την κρίση, οι κατασκευαστές τροφίμων και οι έμποροι λιανικής πώλησης συνεχίζουν να προωθούν ανθυγιεινές επιλογές. Η έκθεση διαπίστωσε ότι περισσότερο από το ένα τρίτο (36%) της διαφημιστικής δαπάνης για τρόφιμα και αναψυκτικά αφιερώνεται στα πρόχειρα τρόφιμα (ζαχαρωτά, σνακ, επιδόρπια και αναψυκτικά), σε σύγκριση με μόλις το 2% της διαφημιστικής δαπάνης για φρούτα και λαχανικά.

Η έρευνα έδειξε επίσης ότι το ένα τέταρτο των καταστημάτων τροφίμων στην Αγγλία είναι αλυσίδες γρήγορου φαγητού, που αυξάνονται στο ένα τρίτο στις φτωχότερες περιοχές.

Ενώ η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου έχει δεσμευτεί να εισαγάγει μια εθνική στρατηγική για τα τρόφιμα με στόχο την αντιμετώπιση της ανθυγιεινής διατροφής, οι ακτιβιστές υποστηρίζουν ότι απαιτείται επείγουσα δράση για να γίνουν τα θρεπτικά τρόφιμα πιο προσιτά και οικονομικά προσιτά για όλους. Και ότι, χωρίς παρέμβαση, το αυξανόμενο χάσμα τιμών μεταξύ υγιεινών και ανθυγιεινών τροφίμων κινδυνεύει να βαθύνει τις ανισότητες για τις επόμενες γενιές.

Πηγή: Cibum

Οι αντιδράσεις στηρίζονται στο γεγονός ότι στο Maxxi, που αποτελεί ίσως το σημαντικότερο ρωμαϊκό μουσείο υπό το Υπουργείο Πολιτισμού που φιλοξενεί διεθνείς εκθέσεις και εκδηλώσεις, φιλοξενεί τώρα πρωτοβουλίες που στοχεύουν στα παιδιά και έχουν σκοπό να προωθήσουν ένα βάζο που θα μπορούσε να θεωρηθεί σύμβολο του πρόχειρου φαγητού. Τα εργαστήρια για παιδιά 6 έως 11 ετών ξεπερνούν την πολιτιστική εκδήλωση. Πρόκειται για μια επιχείρηση μάρκετινγκ που απευθύνεται σε παιδιά δημοτικού σχολείου που πρέπει να κρατηθούν όσο το δυνατόν πιο μακριά από χορηγίες προϊόντων πρόχειρου φαγητού, λένε.

Είναι η Nutella θρεπτική;

Η Nutella περιέχει 20% φοινικέλαιο, που θεωρείται από τους διατροφολόγους ως ένα επιβαρυντικό για την υγεία φυτικό λίπος. Είναι ένα τροπικό έλαιο που κατηγορείται από την EFSA ότι περιέχει τρεις καρκινογόνες ουσίες που σχηματίζονται κατά τη διαδικασία εξευγενισμού. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι η Nutella είναι ίσως η μοναδική κρέμα φουντουκιού με φοινικέλαιο η οποία, σύμφωνα με τεστ του έγκριτου γερμανικού περιοδικού συγκριτικών δοκιμών Stiftung Warentest, δεν περιέχει καρκινογόνες ενώσεις. Αυτό το στοιχείο πιστώνει τη Ferrero, αλλά δεν αλλάζει τη διατροφική κατάσταση του βάζου, το οποίο σε συγκριτικά τεστ που δημοσιεύουν πολλά ιταλικά και ξένα περιοδικά συνήθως κατατάσσεται στη μέση του πίνακα για την ποιότητα των συστατικών και την περίσσεια ζάχαρης.

Σύμφωνα με την ετικέτα η Nutella περιέχει ζάχαρη, φοινικέλαιο, ΦΟΥΝΤΟΥΚΙΑ (13%), ΓΑΛΑ αποβουτυρωμένο σε σκόνη (8,7%), κακάο αποβουτυρωμένο (7,4%), γαλακτοματοποιητές: λεκιθίνες (ΣΟΓΙΑΣ) και, βανιλλίνη. Συνεπώς ένα ποσοστό άνω το 70% είναι ζάχαρη και φοινικέλαιο.
Σύμφωνα με το open Food Facts, στο διατροφικό σύστημα Nutriscore έχει την τελευταία βαθμολογία Ε (Bad nutritional quality) και στο NOVA, βαθμολογία 4 ως υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα. Μην ξεχνάμε επίσης τη σύσταση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας: η ημερήσια πρόσληψη ελεύθερων σακχάρων δεν πρέπει να υπερβαίνει το 10% των θερμίδων που λαμβάνουμε καθημερινά ενώ για τα παιδιά, η μέγιστη συνιστώμενη πρόσληψη ελεύθερης ζάχαρης – ανάλογα με την ηλικία και το φύλο – είναι χαμηλότερη.

Υπάρχει ένα άλλο στοιχείο που κάνει παράλογη την επιλογή των εργαστηρίων Nutella για παιδιά που υποστηρίζονται από τον Υπουργό Πολιτισμού Alessandro Giuli. Η Ferrero ξοδεύει πάνω από 100 εκατομμύρια κάθε χρόνο σε τηλεοπτικές διαφημίσεις και χορηγίες προϊόντων της όπως Kinder, Rocher, Tic Tac, Mon Cheri, Pocket coffee, Estatè, Duplo και, φυσικά, Nutella. Πρόκειται για μια υπέρογκη επένδυση που επιτρέπει στη Ferrero να κατευθύνει την κατανάλωση των παιδιών προς τα προϊόντα της.

Πηγή: Cibum

Η απαγόρευση, η οποία είχε αρχικά προταθεί από τη συντηρητική κυβέρνηση του Μπόρις Τζόνσον το 2021, πρόκειται να τεθεί σε ισχύ από τον Οκτώβριο του επόμενου έτους, περιορίζοντας τις τηλεοπτικές διαφημίσεις για πρόχειρο φαγητό στις ώρες μετά τις 9 το βράδυ.

Η απαγόρευση θα επεκταθεί και στις πληρωμένες διαδικτυακές διαφημίσεις για τέτοια προϊόντα, με στόχο τη μείωση της έκθεσης των παιδιών σε τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, ζάχαρη ή αλάτι, καθώς αναμένεται ότι η κίνηση αυτή θα εξαλείψει 7,2 δισεκατομμύρια θερμίδες ετησίως από τη διατροφή των παιδιών του Ηνωμένου Βασιλείου. Τα στοιχεία του NHS αποκαλύπτουν μια αυξανόμενη τάση στην παιδική παχυσαρκία, με σχεδόν ένα στα 10 παιδιά ηλικίας τεσσάρων – πέντε ετών (9,2%) να ζει σήμερα με παχυσαρκία και ένα στα πέντε μέχρι την ηλικία των πέντε ετών (23,7%) να υποφέρει από τερηδόνα λόγω υπερβολικής πρόσληψης ζάχαρης.

Ο Sir Stephen Powis, ιατρικός διευθυντής του NHS, δήλωσε: «Τα στοιχεία του NHS δείχνουν ότι ένα στα οκτώ νήπια και παιδιά του δημοτικού είναι παχύσαρκα και αυτό είναι σαφώς πρόβλημα, όχι μόνο επειδή γνωρίζουμε ότι μπορεί να οδηγήσει τους νέους σε προβλήματα υγείας αργότερα στη ζωή τους, αλλά επίσης αποθηκεύει προβλήματα για ένα μελλοντικό NHS που ήδη δαπανά δισεκατομμύρια για την αντιμετώπιση του ζητήματος.

«Πάντα λέγαμε ότι το NHS μπορεί να διαδραματίσει το ρόλο του στην υποστήριξη των παχύσαρκων ατόμων ώστε να φτάσουν σε ένα πιο υγιές βάρος, αλλά πρέπει να συνεργαστούμε με την υπόλοιπη κοινωνία για να αποτρέψουμε τους ανθρώπους να γίνουν υπέρβαροι εξαρχής. Έτσι, χαιρετίζουμε αυτή την προτεινόμενη νομοθεσία και ανυπομονούμε να συνεργαστούμε με την κυβέρνηση και τους εταίρους για να συμβάλουμε στην προστασία της καλής υγείας των μελλοντικών γενεών». Τα παιδιά με παχυσαρκία είναι πιο πιθανό να ζήσουν με την πάθηση αυτή ως ενήλικες και διατρέχουν σημαντικά μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών που περιορίζουν τη ζωή τους.

Η παχυσαρκία είναι η δεύτερη μεγαλύτερη αποτρέψιμη αιτία καρκίνου, σύμφωνα με τους ειδικούς σε θέματα υγείας, κοστίζει στην υπηρεσία υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου πάνω από 11 δισεκατομμύρια λίρες κάθε χρόνο και συμβάλλει σημαντικά στην κακή υγεία που εμποδίζει τους ανθρώπους να συμμετέχουν πλήρως στην εργασία.

Πηγή: Cibum