Η ανάλυση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) επιβεβαιώνει ότι η Ευρώπη οδεύει να διατηρήσει τον τίτλο της μεγαλύτερης καταναλώτριας καπνού στον κόσμο έως το 2030, ενώ αναδεικνύει «ιδιαίτερα ανησυχητικές» τάσεις χρήσης καπνού μεταξύ γυναικών και νεαρών ατόμων.

Τέσσερις στις δέκα ενήλικες γυναίκες που καπνίζουν παγκοσμίως – δηλαδή περίπου 62 εκατομμύρια γυναίκες – ζουν στην Ευρώπη, ενώ 4 εκατομμύρια έφηβοι ηλικίας 13 έως 15 ετών στην ήπειρο κάνουν χρήση προϊόντων καπνού.

Σε ό,τι αφορά τα ατμιστικά προϊόντα, η Ευρώπη έχει το υψηλότερο ποσοστό τακτικών χρηστών στην εφηβική ηλικία, με 14,3% των παιδιών 13-15 ετών να χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά τσιγάρα. Μεταξύ των ενηλίκων, η ήπειρος εμφανίζει τη δεύτερη υψηλότερη συχνότητα χρήσης ηλεκτρονικών τσιγάρων μετά την Ασία.

Σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία

Η χρήση καπνού ευθύνεται για περίπου 1,1 εκατομμύριο θανάτους κάθε χρόνο στην Ευρώπη.

Ο δρ Hans Kluge, περιφερειακός διευθυντής του ΠΟΥ για την Ευρώπη, προειδοποιεί ότι χωρίς «επιτάχυνση των δράσεων» η περιοχή θα παραμείνει η χειρότερη παγκοσμίως μέχρι το 2030. Τονίζει πως τα υψηλά ποσοστά χρήσης ηλεκτρονικών τσιγάρων από παιδιά οφείλονται σε στοχευμένες πρακτικές της βιομηχανίας που απευθύνονται στους νέους.

«Έχουμε ευθύνη να αλλάξουμε πορεία τώρα: να προστατεύσουμε τους νέους από τον εθισμό στη νικοτίνη, να αποτρέψουμε την παρέμβαση της βιομηχανίας στην υγειονομική πολιτική και να εφαρμόσουμε αυστηρούς κανονισμούς που θα προλάβουν μια ζωή γεμάτη αποτρέψιμες βλάβες», σημειώνει ο Kluge.

«Οι Ευρωπαίες ηλικίας 13 έως 15 ετών έχουν πλέον τα υψηλότερα ποσοστά χρήσης καπνού στον κόσμο για την ηλικιακή τους ομάδα. Αυτό δεν είναι τυχαίο· είναι αποτέλεσμα στρατηγικής της βιομηχανίας που στοχεύει τους νέους με αρωματισμένα προϊόντα και εξελιγμένο μάρκετινγκ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.»

Πολιτικές προστασίας και παραδείγματα χωρών

Χώρες όπως το Βέλγιο, η Δανία και η Ολλανδία δείχνουν ότι είναι δυνατό να ανακοπεί αυτή η τάση μέσω ρύθμισης των νέων προϊόντων, απαγόρευσης αρωμάτων και περιορισμού της διαφήμισης. Ο Kluge καλεί κάθε χώρα της περιοχής να ακολουθήσει αντίστοιχα μέτρα για την προστασία των επόμενων γενεών.

Το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται σε καλό δρόμο για να πετύχει μείωση κατά 30% στη συχνότητα χρήσης καπνού μεταξύ ατόμων άνω των 15 ετών. Με ποσοστό μόλις 13%, διαθέτει το τρίτο χαμηλότερο ποσοστό χρήσης καπνού στην Ευρώπη, μετά το Τουρκμενιστάν και την Ισλανδία.

Η ανάλυση έδειξε πως μόνο το ένα τρίτο των ευρωπαϊκών χωρών διαθέτει νόμους που καθιστούν όλους τους δημόσιους χώρους άκαπνους, ενώ μόλις το ένα τέταρτο έχει επιβάλει απαγόρευση διαφήμισης προϊόντων καπνού.

Η Kristina Mauer-Stender, σύμβουλος ελέγχου του καπνού στον ΠΟΥ Ευρώπης, επισημαίνει: «Δεκαετίες προόδου διακυβεύονται εάν οι πολιτικές δεν συμβαδίσουν με το συνεχώς μεταβαλλόμενο τοπίο της νικοτίνης. Η εφαρμογή των ίδιων αυστηρών μέτρων ελέγχου τόσο στα παραδοσιακά όσο και στα νέα προϊόντα είναι απαραίτητη για την προστασία των νέων και τη διατήρηση των επιτευγμάτων στη δημόσια υγεία.»

«Ένας άνθρωπος στους έξι παγκοσμίως θα αντιμετωπίσει υπογονιμότητα στη διάρκεια της ζωής του. Το πρόβλημα επηρεάζει άτομα και ζευγάρια σε όλες τις περιοχές και ανεξαρτήτως επιπέδου εισοδημάτων και παρά ταύτα η πρόσβαση σε ασφαλή και οικονομικά προσιτή θεραπεία παραμένει εξαιρετικά άνιση», δήλωσε στους δημοσιογράφους η δρ Πασκάλ Αλοτέι διευθύντρια του τμήματος Σεξουαλικής και Αναπαραγωγικής Υγείας στον ΠΟΥ.

Το ζήτημα της «υπογονιμότητας έχει παραμεληθεί για πάρα πολύ καιρό. Οι χώρες, οι γιατροί και οι ενώσεις ασθενών ζητούν σαφείς οδηγίες. Αυτός ο οδηγός προσφέρει, επομένως, ένα ενιαίο, βασισμένο σε τεκμηριωμένα στοιχεία πλαίσιο για να διασφαλιστεί ότι η φροντίδα γονιμότητας είναι ασφαλής, αποτελεσματική και προσβάσιμη σε όλους όσοι τη χρειάζονται», πρόσθεσε η ίδια.

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, η υπογονιμότητα είναι μια πάθηση του ανδρικού ή του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος, που ορίζεται ως η αδυναμία επίτευξης εγκυμοσύνης μετά από 12 ή περισσότερους μήνες τακτικής, χωρίς προφυλάξεις σεξουαλικής επαφής. Αυτή η κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική δυσφορία, στιγματισμό από την κοινωνία και οικονομικές δυσκολίες.

Σε πολλές χώρες οι εξετάσεις και η θεραπεία της υπογονιμότητας βαρύνουν σε μεγάλο βαθμό τους ασθενείς, με αποτέλεσμα συχνά «καταστροφικές» οικονομικές δαπάνες: «Σε ορισμένες περιπτώσεις, ένας μόνο κύκλος εξωσωματικής γονιμοποίησης (IVF) μπορεί να έχει διπλάσιο κόστος από το μέσο ετήσιο εισόδημα ενός νοικοκυριού», εξήγησε ο ΠΟΥ.

Για τον λόγο αυτόν ο ΠΟΥ έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα 40 συστάσεις που υποστηρίζουν την ένταξη των θεραπειών για την υπογονιμότητα στις εθνικές στρατηγικές υγείας, με στόχο να γίνουν πιο ασφαλείς, πιο δίκαιες και περισσότερο οικονομικά προσιτές. Επίσης, σκιαγραφεί κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τα βήματα για την αποτελεσματική κλινική διαχείριση της υπογονιμότητας, τόσο όσον αφορά στη διάγνωση όσο και τη θεραπεία.

Συνιστά επίσης να αυξηθούν οι επενδύσεις στην πρόληψη και παράλληλα η αντιμετώπιση των κύριων παραγόντων κινδύνου για την υπογονιμότητα, κυρίως οι σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες για τις οποίες δεν έχει γίνει θεραπεία και το κάπνισμα.

Πηγή: Cibum

«Εκατομμύρια άνθρωποι σταματούν ή δεν ξεκινούν τη χρήση καπνού χάρη στις προσπάθειες των χωρών για τον έλεγχο του καπνού», δήλωσε ο Δρ. Τεντρός Αντάνομ Γκεμπρεγιέσους, Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ. «Ως αντίδραση σε αυτή την ισχυρή πρόοδο, η βιομηχανία καπνού αντεπιτίθεται με νέα προϊόντα νικοτίνης, στοχεύοντας επιθετικά τους νέους. Οι κυβερνήσεις πρέπει να δράσουν ταχύτερα και πιο αποφασιστικά στην εφαρμογή αποδεδειγμένων πολιτικών ελέγχου του καπνού».

Το άλμα του vaping: πάνω από 100 εκατομμύρια χρήστες ηλεκτρονικών τσιγάρων

Για πρώτη φορά, ο ΠΟΥ εκτιμά τη χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων σε παγκόσμιο επίπεδο, με τα στοιχεία να είναι ανησυχητικά: πλέον περισσότεροι από 100 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως κάνουν χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων (vaping). Σε αυτό το σύνολο περιλαμβάνονται:

· Ενήλικες: τουλάχιστον 86 εκατομμύρια χρήστες, κυρίως σε χώρες υψηλού εισοδήματος.

· Έφηβοι: τουλάχιστον 15 εκατομμύρια παιδιά ηλικίας 13–15 ετών ήδη χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά τσιγάρα. Στις χώρες με διαθέσιμα δεδομένα, τα παιδιά έχουν κατά μέσο όρο εννέα φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να κάνουν χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων σε σχέση με τους ενήλικες.

Η βιομηχανία του καπνού λανσάρει αδιάκοπα μια σειρά νέων προϊόντων και τεχνολογιών με στόχο να εμπορευματοποιήσει την εξάρτηση από τη νικοτίνη —όχι μόνο με τα τσιγάρα, αλλά και με τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα σακουλάκια νικοτίνης (nicotine pouches), τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού και άλλα— όλα με επιπτώσεις στην υγεία, και ιδιαίτερα επικίνδυνα για τις νέες γενιές.

«Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα τροφοδοτούν ένα νέο κύμα εξάρτησης από τη νικοτίνη», προειδοποίησε ο Ετιέν Κρουγκ, Διευθυντής του Τμήματος Προσδιοριστών Υγείας, Προώθησης και Πρόληψης του ΠΟΥ. «Προωθούνται ως μέτρο μείωσης της βλάβης, αλλά στην πραγματικότητα εθίζουν τα παιδιά στη νικοτίνη νωρίτερα και κινδυνεύουν να υπονομεύσουν δεκαετίες προόδου».

Οι γυναίκες διακόπτουν το κάπνισμα πιο γρήγορα από ότι οι άνδρες

Καταγράφεται σταθερή μείωση της χρήσης καπνού σε άνδρες και γυναίκες σε όλες τις ηλικιακές ομάδες την περίοδο 2000–2024. Ωστόσο, οι γυναίκες προπορεύονται στην προσπάθεια αυτή: πέτυχαν τον παγκόσμιο στόχο μείωσης μέχρι το 2025 πέντε χρόνια νωρίτερα, φθάνοντας το ορόσημο του 30% ήδη το 2020. Η επικράτηση της χρήσης καπνού μεταξύ των γυναικών μειώθηκε από 11% το 2010 σε 6,6% το 2024, ενώ ο αριθμός των γυναικών χρηστών καπνού μειώθηκε από 277 εκατομμύρια το 2010 σε 206 εκατομμύρια το 2024.

Αντιθέτως, για τους άνδρες η επίτευξη του στόχου προβλέπεται το 2031. Σήμερα, πλέον των τεσσάρων στους πέντε χρήστες καπνού παγκοσμίως είναι άνδρες, με σχεδόν 1 δισεκατομμύριο άνδρες να συνεχίζουν τη χρήση προϊόντων καπνού. Η επικράτηση μεταξύ των ανδρών έπεσε από 41,4% το 2010 σε 32,5% το 2024, αλλά ο ρυθμός της μείωσης κρίνεται ανεπαρκής.

Μεγάλες διαφορές στις καπνιστικές συνήθειες ανά περιοχή

· Νοτιοανατολική Ασία: Παλαιότερα αποτελούσε το επίκεντρο του προβλήματος, το κάπνισμα στους άνδρες σχεδόν έχει μειωθεί στο μισό: από 70% το 2000 σε 37% το 2024. Στην περιοχή αυτή, σημειώθηκε πάνω από το μισό της παγκόσμιας μείωσης.

· Αφρική: Η επικράτηση είναι η χαμηλότερη ανάμεσα σε όλες τις περιφέρειες, στο 9,5% το 2024, και η περιοχή είναι σε τροχιά να πετύχει τον στόχο μείωσης 30%. Ωστόσο, λόγω της αύξησης του πληθυσμού, ο απόλυτος αριθμός χρηστών συνεχίζει να αυξάνεται.

· Αμερική: Η περιφέρεια έχει επιτύχει 36% σχετική μείωση, με την επικράτηση να φθάνει στο 14% το 2024, αν και σε ορισμένες χώρες εξακολουθούν να λείπουν επαρκή δεδομένα.

· Ευρώπη: Πλέον αποτελεί την περιοχή με τη μεγαλύτερη επικράτηση σε παγκόσμιο επίπεδο, με 24,1% των ενηλίκων να χρησιμοποιούν προϊόντα καπνού το 2024. Επιπλέον, οι γυναίκες στην Ευρώπη έχουν την υψηλότερη παγκόσμια επικράτηση, στο 17,4%.

· Ανατολική Μεσόγειος: Η επικράτηση της καπνιστικής συνήθειας φτάνει το 18%, με τη χρήση καπνού να συνεχίζει να αυξάνεται σε ορισμένες χώρες.

· Δυτικός Ειρηνικός: Το ποσοστό των ενηλίκων που χρησιμοποιούν καπνό είναι 22,9% το 2024, από 25,8% το 2010 — η πρόοδος σε αυτή την περιοχή είναι η βραδύτερη. Οι γυναίκες εμφανίζουν χαμηλή επικράτηση (2,5%), ενώ οι άνδρες έχουν την υψηλότερη επικράτηση από όλες τις περιοχές, στο 43,3%.

Τι πρέπει να γίνει — έκκληση ΠΟΥ προς τις κυβερνήσεις

Ο ΠΟΥ καλεί τις κυβερνήσεις να εντείνουν τον έλεγχο του καπνού: να εφαρμόσουν και να επιβάλουν πλήρως το πακέτο MPOWER (ένα σύνολο αποδεδειγμένων μέτρων ελέγχου του καπνού) και τη Σύμβαση-Πλαίσιο του ΠΟΥ για τον Έλεγχο του Καπνού, να κλείσουν νομικά κενά που επιτρέπουν στη βιομηχανία καπνού και νικοτίνης να στοχεύει τα παιδιά, και να ρυθμίσουν τα νέα προϊόντα νικοτίνης, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα. Επιπλέον, προτείνεται η αύξηση των φόρων στον καπνό, η απαγόρευση της διαφήμισης και η διεύρυνση των υπηρεσιών υποστήριξης για τη διακοπή, ώστε εκατομμύρια περισσότεροι να μπορέσουν να κόψουν το κάπνισμα.

«Σχεδόν το 20% των ενηλίκων εξακολουθεί να χρησιμοποιεί προϊόντα καπνού και νικοτίνης. Δεν μπορούμε να εφησυχάσουμε τώρα», τόνισε ο Τζέρεμι Φάραρ, Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ για την Προώθηση της Υγείας και την Πρόληψη Νοσημάτων και Φροντίδα. «Ο κόσμος έχει σημειώσει πρόοδο, αλλά μόνο ισχυρότερη και ταχύτερη δράση μπορεί να νικήσει την επιδημία του καπνίσματος».

Αξίζει να σημειώσουμε, τέλος, πως τα ευρήματα της νέας έκθεσης με τίτλο «Παγκόσμια έκθεση του ΠΟΥ για τις τάσεις στην επικράτηση της χρήσης καπνού 2000–2024 και προβλέψεις 2025–2030» βασίζονται σε 2.034εθνικές έρευνες, οι οποίες καλύπτουν το 97% του παγκόσμιου πληθυσμού. Τα δεδομένα υποστηρίζουν την παγκόσμια αναφορά για τον Στόχο Βιώσιμης Ανάπτυξης και το Παγκόσμιο Σχέδιο Δράσης του ΠΟΥ για τις Μη Μεταδοτικές Ασθένειες (ΜΜΑ), το οποίο στόχευε σε σχετική μείωση της χρήσης καπνού κατά 30% έως το 2025. Έως τώρα, η μείωση έχει επιτευχθεί σε ποσοστό 27%, υπολείπεται κατά 50 εκατομμύρια χρήστες.

Η Επιτροπή για την Κοινωνική Σύνδεση του ΠΟΥ (WHO’s Commission on Social Connection) διερεύνησε σε βάθος ποιες ομάδες κινδυνεύουν περισσότερο από κοινωνική απομόνωση και τι σημαίνει αυτό για την υγεία και την ευημερία τους. Σύμφωνα με την έκθεση, οι νέοι άνθρωποι επηρεάζονται περισσότερο: το 20,9% των εφήβων και το 17,4% των ενηλίκων κάτω των 30 ετών δηλώνουν ότι αισθάνονται μόνοι. Το ποσοστό αυτό μειώνεται στο 11,8% για τα άτομα άνω των 60 ετών.

Παρότι τα γενικά ποσοστά είναι παρόμοια μεταξύ ανδρών και γυναικών, τα κορίτσια στην εφηβεία αναδεικνύονται ως η πιο ευάλωτη ομάδα, με 24,3% να δηλώνουν ότι βιώνουν μοναξιά.

«Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που τροφοδοτούν τη μοναξιά και την απομόνωση», δήλωσε ο Dr Vivek Murthy, πρώην γενικός χειρουργός στις ΗΠΑ και συν-πρόεδρος της επιτροπής του ΠΟΥ. Ανάμεσα σε αυτούς ανέφερε τη σωματική και ψυχική υγεία, που μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω απομόνωση, τη κοινωνική περιθωριοποίηση, αλλά και τη χρήση των ψηφιακών μέσων με επιβλαβή ή υπερβολικό τρόπο. Ο ΠΟΥ διαχωρίζει τη μοναξιά από την κοινωνική απομόνωση: κάποιος θεωρείται κοινωνικά απομονωμένος όταν του λείπουν επαρκείς κοινωνικές συνδέσεις, ενώ μοναξιά είναι το επώδυνο συναίσθημα που προκύπτει όταν δεν υπάρχουν οι σχέσεις που επιθυμεί.

Τα δεδομένα για την κοινωνική απομόνωση είναι πιο περιορισμένα, ωστόσο η Επιτροπή εκτιμά ότι επηρεάζει έως και έναν στους τρεις ηλικιωμένους και έναν στους τέσσερις νέους. Η μοναξιά και η απομόνωση έχουν σοβαρές συνέπειες για την υγεία: συνδέονται με περίπου 871.000 θανάτους ετησίως και αυξημένο κίνδυνο για εγκεφαλικά επεισόδια, καρδιοπάθειες, διαβήτη, γνωστική έκπτωση και ψυχικές ασθένειες.

Η ύπαρξη ισχυρών κοινωνικών σχέσεων, από την άλλη, μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την υγεία και ακόμη και να αυξήσει τη διάρκεια ζωής. Οι ειδικοί του ΠΟΥ καλούν τις εθνικές κυβερνήσεις να θέσουν τη μοναξιά ως πολιτική προτεραιότητα, προτείνοντας περισσότερη έρευνα και στρατηγικές που ενισχύουν την κοινωνική συνοχή.

«Για πολύ καιρό δεν αναγνωρίζαμε τη σημασία της κοινωνικής υγείας», δήλωσε ο Dr Vivek Murthy. «Αυτό πρέπει να αλλάξει». Μερικές χώρες έχουν ήδη αναλάβει δράση. Η Σουηδία, για παράδειγμα, ξεκίνησε φέτος ένα πρόγραμμα 30 εκατομμυρίων ευρώ για την αντιμετώπιση της μοναξιάς, με πρωτοβουλίες όπως η ενεργή προσέγγιση ηλικιωμένων που μπορεί να είναι απομονωμένοι.

Σύμφωνα με τον Jakob Forssmed, υπουργό Κοινωνικών Υποθέσεων και Δημόσιας Υγείας της Σουηδίας, στους επόμενους μήνες θα δοθούν σε νέους ηλικίας 16 έως 18 ετών «κάρτες δραστηριοτήτων», με οικονομική ενίσχυση για συμμετοχή σε αθλητικές, πολιτιστικές και άλλες κοινωνικές δράσεις – υπό την προϋπόθεση ότι θα αφορούν ομαδικές δραστηριότητες.

Ο στόχος, όπως λέει, είναι να ενισχυθούν οι κοινωνικές δεξιότητες των νέων και να ενδυναμωθούν οι δεσμοί ανάμεσα στις γενιές. «Αυτό δεν είναι πρόβλημα μόνο για όσους είναι μόνοι ή απομονωμένοι», σημειώνει ο Jakob Forssmed. «Είναι πρόβλημα για ολόκληρη την κοινωνία».

Πηγή: Marieclaire

Η Ευρώπη -και η Ελλάδα- γηράσκει, με τις γεννήσεις να μειώνονται σε ανησυχητικό βαθμό. Γι’ αυτό και το φετινό μήνυμα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τη σημερινή ημέρα ακούγεται αισιόδοξο: η υγεία των μητέρων και των βρεφών αποτελεί το θεμέλιο υγιών οικογενειών και κοινοτήτων, συμβάλλοντας στην εξασφάλιση ελπιδοφόρου μέλλοντος για όλους μας.

Σύμφωνα με τους εκπροσώπου τους ΠΟΥ, η Παγκόσμια Ημέρα Υγείας, που γιορτάζεται στις 7 Απριλίου 2025, δίνει το έναυσμα για μια εκστρατεία διάρκειας ενός έτους για την υγεία των μητέρων και των νεογνών. Η εκστρατεία, με τίτλο «Υγιείς απαρχές, ελπιδοφόρα μέλλοντα», θα παροτρύνει τις κυβερνήσεις και την υγειονομική κοινότητα να εντείνουν τις προσπάθειες για τον τερματισμό των θανάτων μητέρων και νεογνών που μπορούν να προληφθούν και να δώσουν προτεραιότητα στη μακροπρόθεσμη υγεία και ευημερία των γυναικών.

Βοηθώντας κάθε γυναίκα και κάθε μωρό να επιβιώσουν και να ευημερήσουν

Το έργο αυτό είναι ζωτικής σημασίας, καθώς όπως επισημαίνεται από τον ΠΟΥ, με βάση τις τρέχουσες δημοσιευμένες εκτιμήσεις, σχεδόν 300.000 γυναίκες χάνουν τη ζωή τους λόγω εγκυμοσύνης ή τοκετού κάθε χρόνο, ενώ πάνω από 2 εκατομμύρια μωρά πεθαίνουν τον πρώτο μήνα της ζωής τους και περίπου 2 εκατομμύρια άλλα γεννιούνται νεκρά. Αυτό σημαίνει περίπου 1 θάνατο που θα μπορούσε να αποφευχθεί κάθε 7 δευτερόλεπτα.

Επιπλέον, με βάση τις τρέχουσες τάσεις, 4 στις 5 χώρες βρίσκονται εκτός τροχιάς για την επίτευξη των στόχων βελτίωσης της μητρικής επιβίωσης έως το 2030. Μία στις 3 χώρες, θα αποτύχει να επιτύχει τους στόχους για τη μείωση των θανάτων των νεογέννητων.

Ακούγοντας τις γυναίκες και υποστηρίζοντας τις οικογένειες

Οι γυναίκες και οι οικογένειες παντού χρειάζονται υψηλής ποιότητας φροντίδα που να τις υποστηρίζει σωματικά και συναισθηματικά, πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον τοκετό.Τα συστήματα υγείας πρέπει να εξελίσσονται για να διαχειρίζονται τα πολλά ζητήματα υγείας που επηρεάζουν την υγεία των μητέρων και των νεογνών. Σε αυτά δεν περιλαμβάνονται μόνο οι άμεσες μαιευτικές επιπλοκές, αλλά και οι καταστάσεις ψυχικής υγείας, οι μη μεταδοτικές ασθένειες και ο οικογενειακός προγραμματισμός.

Επιπλέον, οι γυναίκες και οι οικογένειες πρέπει να υποστηρίζονται από νόμους και πολιτικές που διασφαλίζουν την υγεία και τα δικαιώματά τους.

Πέρα από τις δράσεις για τη διάσωση ζωών, η εκστρατεία θα παροτρύνει να δοθεί μεγαλύτερη παγκόσμια προσοχή στη μακροπρόθεσμη υγεία και ευημερία των γυναικών. Αυτό περιλαμβάνει την υποστήριξη νόμων και πολιτικών που διασφαλίζουν την υγεία και τα δικαιώματά τους, όπως η άδεια μητρότητας επί πληρωμή και άλλες κρίσιμες εργασιακές προστασίες, καθώς και η πρόσβαση σε ζωτικής σημασίας υπηρεσίες οικογενειακού προγραμματισμού.«Δεν αρκεί οι γυναίκες να επιβιώνουν από τον τοκετό, πρέπει επίσης να μπορούν να απολαμβάνουν τη ζωή τους με καλή υγεία», δήλωσε η Δρ Pascale Allotey, Διευθύντρια για τη Σεξουαλική και Αναπαραγωγική Υγεία και Έρευνα στον ΠΟΥ. «Οι γυναίκες και τα κορίτσια παντού χρειάζονται πρόσβαση σε παρόχους υγείας που ακούνε τις ανησυχίες τους και ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους, εξασφαλίζοντας παράλληλα ότι μπορούν να προγραμματίσουν τη γονιμότητά τους, να αναλάβουν την ευθύνη για το μέλλον τους και να προστατεύσουν την υγεία τους».

Απαιτούνται επίσης προσπάθειες για την αντιμετώπιση των ιδιαίτερων κινδύνων της κλιματικής αλλαγής για τις εγκύους και τα νεογέννητα, καθώς τα στοιχεία δείχνουν συσχέτιση μεταξύ υψηλότερων θερμοκρασιών και πρόωρων γεννήσεων, θνησιγένειας, υπέρτασης και διαβήτη κύησης, καθώς και βρεφικής θνησιμότητας.

Σίγουρα τα μηνύματα του ΠΟΥ είναι ουσιώδη και ελπίζουμε ότι θα τραβήξουν την προσοχή των αρμοδίων στα θέματα αυτά που έχουν τεράστια σημασία. Εστιάζοντας όμως τη ματιά μας στο δικό μας περίγυρο, είναι απαραίτητο και στην Ελλάδα να υπάρξει πραγματική και χειροπιαστή στήριξη στη μητρότητα αλλά και φροντίδα για την αντιστροφή της υπογεννητικότητας και του δημογραφικού μας προβλήματος. Αν δεν γίνουν έργα και δεν ληφθούν γενναίες αποφάσεις, τότε το μέλλον δεν διαγράφεται τόσο ελπιδοφόρο όσο θα θέλαμε – και εμείς και ο ΠΟΥ…

Οι αρμόδιοι υπάλληλοι του ΠΟΥ, με το ξημέρωμα της νέας χρονιάς, την 1η Ιανουαρίου 2020, ενεργοποίησαν τα συστήματα έκτακτης ανάγκης και ενημέρωσαν τον κόσμο στις 4 Ιανουαρίου 2020. Μεταξύ 9 και 12 Ιανουαρίου 2020, ο ΠΟΥ είχε δημοσιεύσει την πρώτη δέσμη ολοκληρωμένων οδηγιών για τις χώρες και στις 13 Ιανουαρίου συγκέντρωσε τους εταίρους για να δημοσιεύσουν το σχέδιο του πρώτου εργαστηριακού τεστ για τον SARS-CoV-2.

Κατά τη διάρκεια των πρώτων σημαντικών μηνών διαχείρισης της πανδημίας της COVID-19, αλλά και στα χρόνια που ακολούθησαν, οι αρμόδιοι του ΠΟΥ συγκαλούσαν ειδικούς και υπουργεία υγείας από όλο τον κόσμο, συνέλεγαν και ανέλυαν δεδομένα και μοιράζονταν ό,τι νέο καταγραφόταν, όποια πληροφορία έβγαινε στο φως, εξηγώντας ποιες θα ήταν οι επιπτώσεις για τους ανθρώπους.

«Καθώς σηματοδοτούμε αυτό το ορόσημο, ας αφιερώσουμε λίγο χρόνο για να τιμήσουμε τις ζωές που άλλαξαν και που χάθηκαν, ας αναλογιστούμε όσους υποφέρουν από COVID-19 και long COVID, ας εκφράσουμε ευγνωμοσύνη στους εργαζόμενους στον τομέα της Υγείας που θυσίασαν τόσα πολλά για να φροντίσουν για εμάς και ας δεσμευτούμε ότι από την εμπειρία της πανδημίας της COVID-19 θα οικοδομήσουμε ένα πιο υγιές αύριο», αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.

Ο Οργανισμός αποκαλύπτει ότι, 5 χρόνια μετά, συνεχίζει να καλεί την Κίνα να μοιραστεί δεδομένα ώστε ο ΠΟΥ να έχει πρόσβαση στην απαιτούμενη πληροφορία, για να κατανοήσουν οι ειδικοί την προέλευση της COVID-19. «Αυτή είναι μια ηθική και επιστημονική επιταγή. Χωρίς διαφάνεια, κοινή χρήση και συνεργασία μεταξύ των χωρών, ο κόσμος δεν μπορεί να αποτρέψει και να προετοιμαστεί επαρκώς για μελλοντικές επιδημίες και πανδημίες», τονίζει ο ΠΟΥ.

Πριν λίγες εβδομάδες, ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, ρωτήθηκε σε συνέντευξη Τύπου αν ο κόσμος είναι καλύτερα προετοιμασμένος σήμερα για μια πιθανή μελλοντική πανδημία, συγκριτικά με το ξέσπασμα της COVID-19, στα τέλη του 2019. «Η απάντηση είναι: και ναι και όχι. Αν η επόμενη πανδημία συνέβαινε σήμερα, ο κόσμος θα βρισκόταν αντιμέτωπος με τις ίδιες αδυναμίες που επέτρεψαν στην Covid-19 να εδραιωθεί και να εξαπλωθεί, πριν από πέντε χρόνια», είπε ο Dr. Tedros. «Αλλά ο κόσμος πήρε και πολλά οδυνηρά μαθήματα από την πανδημία και έλαβε σημαντικά μέτρα για να ενισχύσει τις άμυνές του απέναντι σε μελλοντικές πανδημίες», πρόσθεσε.

Θα υπάρξει συμφωνία στις διεθνείς διαβουλεύσεις;

Όπως και στις διαβουλεύσεις για το κλίμα, έτσι και για την Υγεία, η συμφωνία υπάρχει μόνο στα χαρτιά, αλλά το να αλλάξει η διάθεση πόρων ή οι λανθασμένες πρακτικές δύσκολα επιτυγχάνεται.

Τον Δεκέμβριο του 2021 ξεκίνησαν διεθνείς διαβουλεύσεις ώστε να συμφωνηθούν μέτρα για την πρόληψη, την προετοιμασία και τις παρεμβάσεις σε περίπτωση μιας νέας πανδημίας. Οι 194 χώρες μέλη του ΠΟΥ, οι οποίες συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις αποδέχονται το περιεχόμενο της συμφωνίας αλλά όχι και τις πρακτικές πλευρές της. Η διορία για τον τερματισμό των διαπραγματεύσεων λήγει τον Μάιο του 2025.