«Αν δεν μπορείς να ψηφίσεις, δεν μπορείς να εκπροσωπήσεις τους ανθρώπους που σε εξέλεξαν»

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ήδη προβλέπει εξάμηνη άδεια μητρότητας για τις νέες μητέρες ευρωβουλευτές, από δύο μήνες πριν από τον τοκετό έως τέσσερις μήνες μετά. Μέχρι σήμερα όμως, κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, δεν υπήρχε δυνατότητα άσκησης του δικαιώματος ψήφου.
Η αλλαγή επιχειρεί να αντιμετωπίσει ακριβώς αυτό το κενό, ώστε οι γυναίκες που αποκτούν παιδί να μη χρειάζεται να επιλέξουν ανάμεσα στη μητρότητα και την κοινοβουλευτική τους παρουσία.

Η Γαλλίδα σοσιαλίστρια ευρωβουλευτής Chloé Ridel, η οποία είναι μητέρα ενός βρέφους τριών μηνών, περιέγραψε στο Euronews την πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν πολλές νέες μητέρες στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή. «Πέρασα τρεις μήνες άδειας μητρότητας χωρίς να μπορώ να ψηφίσω. Όταν έχεις ένα τόσο μικρό μωρό, δεν μπορείς να έρθεις στο Στρασβούργο χωρίς εκείνο. Αν δεν μπορείς να ψηφίσεις, δεν μπορείς να εκπροσωπήσεις τους ανθρώπους που σε εξέλεξαν».

Η ίδια ανέφερε ακόμη ότι εξακολουθεί να χάνει μέρος των εργασιών της Ολομέλειας προκειμένου να βρίσκεται κοντά στο παιδί της, το οποίο μένει στις Βρυξέλλες όταν εκείνη μεταβαίνει στο Στρασβούργο.
«Χάνω τις ψηφοφορίες της Δευτέρας το βράδυ. Η συμμετοχή στις ψηφοφορίες σημαίνει ότι μένω μακριά από το μωρό μου τρεις ημέρες και τρεις νύχτες, κάτι που ήδη μου φαίνεται πολύ δύσκολο», είπε χαρακτηριστικά. Η πρόταση εγκρίθηκε με ευρεία πλειοψηφία, συγκεντρώνοντας 616 ψήφους υπέρ, 24 κατά και 8 αποχές. Για να τεθεί επίσημα σε εφαρμογή, θα πρέπει πλέον να επικυρωθεί από τα εθνικά κοινοβούλια των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X, η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Roberta Metsola μίλησε για ένα ισχυρό μήνυμα: «Σήμερα στέλνουμε ένα ισχυρό και ξεκάθαρο μήνυμα στις γυναίκες που θέλουν να διεκδικήσουν πολιτικό αξίωμα στην Ευρώπη. Τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έδωσαν μόλις την τελική έγκρισή τους στους νέους κανόνες που επιτρέπουν την ψήφο μέσω εκπροσώπησης στις συνεδριάσεις της Ολομέλειας για τις ευρωβουλεύτριες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και μετά τη γέννηση παιδιού. Πρόκειται για ένα μεγάλο βήμα προς τα εμπρός, καθώς πλέον αναμένουμε οι νέοι κανόνες να εγκριθούν και από τα εθνικά κοινοβούλια των κρατών-μελών. Αυτή είναι πρόοδος. Αυτή είναι ουσιαστική εκπροσώπηση. Αυτό είναι ένα σύγχρονο Κοινοβούλιο».

Το μεγαλύτερο θέμα συζήτησης τις τελευταίες μέρες δεν ήταν ποια ταινία θα κερδίσει τη Χρυσή Άρκτο, αλλά μια δήλωση του προέδρου της κριτικής επιτροπής, του Γερμανού σκηνοθέτη Βιμ Βέντερς. Όταν ρωτήθηκε για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη Γάζα, απάντησε: «Πρέπει να μείνουμε έξω από την πολιτική», χαρακτηρίζοντας τους δημιουργούς «αντίβαρο στην πολιτική».

Καθ’ όλη τη διάρκεια του φεστιβάλ, αρκετές ταινίες αποσύρθηκαν από το πρόγραμμα σε ένδειξη αλληλεγγύης προς την Παλαιστίνη. Η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι αποχώρησε λόγω «απαράδεκτων δηλώσεων» μελών της επιτροπής. Η σκηνοθέτις Καουτέρ Μπεν Χανιά, υποψήφια για Όσκαρ με το The Voice of Hind Rajab, αρνήθηκε να παραλάβει βραβείο σε εκδήλωση του Cinema for Peace Foundation.

Αντιδράσεις καλλιτεχνών και απάντηση της διοργάνωσης

Η διευθύντρια του φεστιβάλ, Τρίσα Τάτλ, εξέδωσε μακροσκελή ανακοίνωση με τίτλο «Για τον Λόγο, τον Κινηματογράφο και την Πολιτική». Τόνισε ότι «κανένας σκηνοθέτης που συμμετέχει δεν είναι αδιάφορος για όσα συμβαίνουν στον κόσμο – στη Γάζα, τη Δυτική Όχθη, τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, το Σουδάν, το Ιράν, την Ουκρανία, στη Μινεάπολη και σε τόσα άλλα μέρη». Υπογράμμισε πως «οι καλλιτέχνες είναι ελεύθεροι να ασκήσουν το δικαίωμα έκφρασης όπως επιθυμούν».

Πάνω από 100 καλλιτέχνες, ανάμεσά τους οι Tilda Swinton, Javier Bardem και Adam McKay, υπέγραψαν ανοιχτή επιστολή στο Variety καταγγέλλοντας τη Μπερλινάλε για «λογοκρισία καλλιτεχνών που αντιτίθενται στη συνεχιζόμενη γενοκτονία των Παλαιστινίων στη Γάζα και στον ρόλο του γερμανικού κράτους στην υποστήριξή της». (Η γερμανική κυβέρνηση χρηματοδοτεί σημαντικά το φεστιβάλ.)

Σε συνέντευξή της στο The Hollywood Reporter, η Τάτλ δήλωσε ότι κατανοεί τον «πόνο, τον θυμό και την αίσθηση επείγοντος» πίσω από την επιστολή, αλλά απέρριψε κάθε κατηγορία περί λογοκρισίας. Τόνισε: «Δεν φιμώνουμε τους δημιουργούς. Δεν εκφοβίζουμε κανέναν. Αντίθετα συμβαίνει».

Η πολιτική ταυτότητα της Μπερλινάλε

Σε αντίθεση με το ηλιόλουστο Cannes ή τη γραφική Locarno, η Μπερλινάλε πραγματοποιείται μέσα στον χειμώνα στην Potsdamer Platz του Βερολίνου, λίγο μετά το Sundance Film Festival. Από την ίδρυσή της το 1951 εν μέσω Ψυχρού Πολέμου, έχει αποκτήσει φήμη ως το πιο πολιτικοποιημένο από τα μεγάλα φεστιβάλ – όχι μόνο λόγω προγραμματισμού αλλά και λόγω ιστορίας ενεργής συμμετοχής σε παγκόσμιες κρίσεις. Το 2023 είχε καταδικάσει τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και είχε εκφράσει αλληλεγγύη στους διαδηλωτές στο Ιράν.

Οι επικριτές σημειώνουν πως παρά τις παρεμβάσεις σε άλλα ζητήματα, η Μπερλινάλε δεν έχει τοποθετηθεί δημόσια για τη Γάζα. Παρά τις εντάσεις όμως, οι ίδιες οι ταινίες μίλησαν δυνατά.

Ξεχωριστές ταινίες της φετινής διοργάνωσης

Το φετινό πρόγραμμα συνδύασε προσωπικές και πολιτικές ιστορίες – από την πολύβουη Lagos, την Αυστραλία του 1930 έως παραδόσεις οικογενειών στη Γουινέα-Μπισσάου.

Rose: Η καλύτερη ταινία που παρακολούθησα στο διαγωνιστικό ήταν αυτή που δεν περίμενα. Το ασπρόμαυρο δράμα εποχής των Markus Schleinzer και Alexander Brom είναι σοβαρό και γερμανικό αλλά εκπληκτικά χιουμοριστικό. Στη Γερμανία του 17ου αιώνα, η Sandra Hüller (γνωστή από τα Anatomy of a Fall και The Zone of Interest) υποδύεται μια μυστηριώδη στρατιώτισσα που εμφανίζεται σε ένα απομονωμένο προτεσταντικό χωριό ως κληρονόμος μιας εγκαταλελειμμένης φάρμας. Για να χτίσει νέα ζωή και να ενταχθεί στην κοινότητα, μεταμφιέζεται σε άνδρα. Αναδεικνύεται γρήγορα σε ηγετική φυσιογνωμία αλλά ζει με τον φόβο αποκάλυψης. Η ερμηνεία της Hüller είναι εντυπωσιακή – μια ιστορία για το φύλο, τα προνόμια και την ανάγκη να ανήκεις.

Lady: Το ντεμπούτο της Olive Nwosu ξεχειλίζει ενέργεια – τόσο μέσα από τον παλμό της Lagos όσο κι από το θάρρος των γυναικών της. Επικεντρώνεται στη Lady, μία από τις λίγες γυναίκες οδηγούς ταξί στην πόλη, που ονειρεύεται να φύγει. Όταν η παιδική της φίλη Pinky (πλέον εργαζόμενη στο σεξ) της προτείνει να μεταφέρει εκείνη κι άλλες γυναίκες στις νυχτερινές τους δουλειές έναντι καλής αμοιβής, η Lady διστάζει αλλά δέχεται. Η εμπειρία ξυπνά παλιές πληγές κι όσο μπλέκεται περισσότερο στη ζωή τους, αναγκάζεται να αντιμετωπίσει το βάρος του κοινού παρελθόντος. Το πορτρέτο της Lagos είναι γεμάτο φροντίδα και λεπτότητα – μια ματιά στις πολύπλοκες αλληλεγγύες που δένουν τους ανθρώπους.

Wolfram: Το νέο έργο του Warwick Thornton είναι μια τρυφερή ιστορία λύτρωσης με φόντο την καυτή αυστραλιανή έρημο. Το γουέστερν αυτό – συνέχεια του Sweet Country (2017) – επικεντρώνεται σε δύο Αβορίγινες παιδιά που δραπετεύουν από καταναγκαστικά έργα στα ορυχεία των λευκών αφεντικών τους στην αποικιακή Αυστραλία του 1930. Καταδιώκονται από δύο κακοποιούς που θέλουν να τα σκοτώσουν. Ο Thornton όμως ενδιαφέρεται λιγότερο για τα θύματα κι περισσότερο για τους επιζώντες – η δύναμη της αγάπης και της ανθεκτικότητας τα ενώνει.

Dao: Μόλις στα μισά περίπου της ταινίας συνειδητοποιεί κανείς πως δεν πρόκειται για ντοκιμαντέρ! Ο Alain Gomis συνδυάζει επαγγελματίες ηθοποιούς με ερασιτέχνες ως μέλη μιας εκτεταμένης οικογένειας. Σε σχεδόν τρεις ώρες και δύο τελετές – έναν γάμο στη Γαλλία και ένα έθιμο στη Γουινέα-Μπισσάου – η ταινία θολώνει τα όρια πραγματικότητας-μυθοπλασίας προσφέροντας στοχασμό πάνω στην κυκλικότητα ζωής και παραδόσεων. Το αν είναι όντως ντοκιμαντέρ είναι μέρος του σχεδιασμού: ο Gomis μας καλεί να μείνουμε στην αβεβαιότητα αυτή – όταν οι κατηγορίες χάνονται κάθε νόημα.

Two Mountains Weighing Down My Chest: Τι σημαίνει να ψάχνεις τον εαυτό σου; Στο γοητευτικό ντεμπούτο της Viv Li, το ερώτημα γίνεται προσωπικό καθώς καταγράφει τη δική της ενηλικίωση ανάμεσα στο Βερολίνο και την Κίνα μετά την πανδημία. Ταλαντεύεται μεταξύ νέων μορφών ελευθερίας κι παλιών προσδοκιών. Ρωτά αν η αναζήτηση τελειώνει ποτέ πραγματικά. Με ευαισθησία κι χιούμορ κινηματογραφεί στιγμές με φίλους στο queer Βερολίνο ή συζητήσεις με συγγενείς στην Κίνα κατά το δείπνο. Τελικά υποστηρίζει ότι ίσως αξίζει περισσότερο να παραμένουμε περίεργοι παρά να βρούμε οριστικές απαντήσεις.

Chronicles From the Siege: Ακόμη κι όταν μια πόλη πολιορκείται, η επιβίωση σημαίνει περισσότερα από το να μείνεις ζωντανός – αφορά την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Από τις εμπειρίες του στην πολιορκία του παλαιστινιακού προσφυγικού καταυλισμού Yarmouk στη Συρία αντλεί ο Abdallah Al-Khatib για το ντεμπούτο του: πέντε διασταυρούμενες ιστορίες μιας πόλης υπό πυρά. Δύο εραστές διακινδυνεύουν τα πάντα για λίγες στιγμές μαζί· ένας πρώην ιδιοκτήτης βίντεο κλαμπ παλεύει απλά για επιβίωση. Ο Al-Khatib κοιτά πέρα από τον πόλεμο ή τους τίτλους ειδήσεων· αρνείται να μειώσει τις ζωές σε πολιτικές αφηγήσεις.

Mouse: Οι Kelly O’Sullivan & Alex Thompson (γνωστοί από Saint Frances & Ghostlight) ειδικεύονται στο να κάνουν την καθημερινότητα πολύτιμη μέσα από ιστορίες μεγαλύτερες απ’ όσα φαίνονται αρχικά. Η νέα τους δουλειά έγινε αγαπημένη των φεστιβαλιστών: Δύο κολλητές φίλες στο τελευταίο έτος λυκείου στο North Little Rock του Αρκάνσας βλέπουν τη σχέση τους να δοκιμάζεται κι η Minnie καλείται να ανακαλύψει ποια είναι πραγματικά. Ευαίσθητη αλλά συγκλονιστική ματιά στην ενηλικίωση: ο αληθινός πόνος δεν χρειάζεται δραματικούς τόνους· το πένθος δεν είναι ποτέ μικρό ή μοναχικό – πάντα μοναδικό.

Όταν καλείται να ξεχωρίσει μία μόνο από τις περίπου είκοσι ταινίες του, ο Γαβράς επιλέγει το “Hanna K”, μια ταινία του παρελθόντος με επίκεντρο τη σχέση Εβραίων και Παλαιστινίων. Όπως λέει, «θα μπορούσε να βοηθήσει να κατανοήσουμε λίγο καλύτερα το παρόν».

Αντιστάθηκε πάντα στην ανάγκη να πάρει ξεκάθαρη θέση στις ταινίες του. Παρότι ο ίδιος θέλει να παρουσιάζει τον κόσμο μέσα από τον κινηματογράφο, αποφεύγει τη δημιουργία έργων «κομματικών ή δογματικών». Όπως σημειώνει: «Οι ταινίες μου είναι τέχνη, όχι διανοητικός ή πολιτικός λόγος».

Η απογοήτευση από την πολιτική αριστερά

Παραδέχεται ότι η καρδιά του «παραμένει λίγο στραμμένη προς τα αριστερά», αλλά δηλώνει απογοητευμένος. «Στη Γαλλία, όπου έχω περάσει σχεδόν όλη μου τη ζωή, η πολιτική αριστερά έχει οδηγηθεί σε μια γελοία πορεία».

Η ανησυχία του για την κοινωνία είναι έντονη: «Ζούμε σε ένα προαποκαλυπτικό σκηνικό. Η απληστία μας καταστρέφει τον πλανήτη και η ανικανότητά μας για διάλογο διαλύει τη δημοκρατία».

Ο Τραμπ ως σύμβολο της εποχής και το πάθος για το σινεμά

Δεν διστάζει να σχολιάσει αιχμηρά τον Ντόναλντ Τραμπ: «Είναι η προσωπικότητα που ορίζει καλύτερα την εποχή μας, επειδή απέδειξε ότι δεν χρειάζεται να συζητήσει με κανέναν, να συμβιβαστεί με κανέναν ή να σεβαστεί κανέναν κανόνα για να αποκτήσει όλη την εξουσία».

Η ανάγκη του για δημιουργία παραμένει αμείωτη. «Γιατί να το σταματήσω; Ο κινηματογράφος δεν είναι επάγγελμα για μένα, αλλά πάθος — επομένως δεν βλέπω λόγο να το εγκαταλείψω», δηλώνει. Αποκαλύπτει μάλιστα ότι αυτή την περίοδο γράφει για τους μήνες που καθόρισαν τη μοίρα της Ελλάδας στο τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Μιλώντας στην εκπομπή ITV1 The Assembly, ο Tennant παρατήρησε: «Η JK Rowling είναι μια θαυμάσια συγγραφέας που έχει δημιουργήσει λαμπρές ιστορίες και της εύχομαι να μην έχει κακή διάθεση, αλλά ελπίζω ότι μπορούμε όλοι, ως κοινωνία, να αφήσουμε τους ανθρώπους να είναι όπως θέλουν. Απλώς μην μπαίνετε στον δρόμο των ανθρώπων».

Η JK Rowling δέχθηκε πρόσφατες αντιδράσεις από μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου πανηγύριζε με αυτάρεσκα την είδηση ​​ότι το Ανώτατο Δικαστήριο θεωρεί ότι το κοινωνικό φύλο και το βιολογικό φύλο δεν διακρίνονται μεταξύ τους. Αυτό διαψεύδει την ταυτότητα φύλου και τη βιωμένη εμπειρία των τρανς ατόμων. Στη δημοσίευση, φαίνεται να κρατά ένα ποτό και να καπνίζει ένα πούρο μπροστά σε ένα ήσυχο περιβάλλον στον ωκεανό. «Μου αρέσει όταν πετυχαίνει ένα σχέδιο», έγραψε στη λεζάντα της φωτογραφίας.

Στην εκπομπή, ο Tennant παρομοίασε τη μεταχείριση των τρανσέξουαλ με την εισαγωγή του άρθρου 28 από την κυβέρνηση της Μάργκαρετ Θάτσερ. Αυτός ήταν ένας νόμος του 1988 που απαγόρευε στις τοπικές αρχές να προωθούν ή να συζητούν την ομοφυλοφιλία. Θυμήθηκε στην εκπομπή: «Όταν ήμουν έφηβος, υπήρχε αυτό το πράγμα που εισήγαγε η κυβέρνηση της Θάτσερ, το τμήμα 28, το οποίο αφορούσε τη διακοπή της προώθησης της ομοφυλοφιλίας στο σχολείο, που ήταν ένας περίεργος όρος ομπρέλα, που βασικά έλεγε ότι ήταν παράνομο να μιλάς για γκέι στο σχολείο ή να προτείνεις ότι αυτός μπορεί να είναι ένας φυσιολογικός τρόπος».

Συνέχισε σε αυτό το πνεύμα: «Το βλέπουμε τώρα αυτό ως ένα μεσαιωνικό, παράλογο πράγμα, όμως νομίζω ότι ο τρόπος με τον οποίο δαιμονοποιείται και αλλοιώνεται η τρανς κοινότητα είναι ακριβώς ο ίδιος. Έχει γίνει αυτό το είδος πολιτικού ποδοσφαίρου».

Ο Tennant εμφανίστηκε στο «Ο Χάρι Πότερ και το Κύπελλο της Φωτιάς» του 2005, επομένως έχει μια μακροχρόνια σχέση με τη συγγραφέα. Ωστόσο, η Rowling είχε προηγουμένως έρθει ξανά σε ρήξη με τον Tennant επειδή ο ηθοποιός είπε ότι η ηγέτης του Συντηρητικού κόμματος Kemi Badenoch θα πρέπει να «σιωπήσει» αφού μίλησε για αποκλεισμό των τρανς γυναικών από χώρους όπου επιτρέπονται μόνο γυναίκες.

Ο Tennant δεν είναι ο μόνος ηθοποιός που έρχεται αντιμέτωπος με τη Rowling. Πρόσφατα, ο ηθοποιός του The Last of Us, Pedro Pascal, κατηγόρησε τη συγγραφέα ως «ειδεχθή χαμένη» επειδή γιόρτασε την πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου για το φύλο.

Άλλες διασημότητες έχουν επίσης δείξει την αλληλεγγύη τους στην τρανς κοινότητα ως αντίδραση στη βιολογικά ντετερμινιστική απόφαση του φύλου. Οι Scissor Sisters, Rachel Chinouriri, Aimee Lou Wood, Lambrini Girls, Garbage, Shame, Billy Bragg, Jade, Mae Muller και Cat Burns είναι μεταξύ εκείνων που αντιτάχθηκαν στη νέα νομοθεσία.

Πηγή: Far Out / Κεντρική φωτογραφία: Broadchurch

Σε μια ποιητική ομιλία, η βραβευμένη με Όσκαρ επαίνεσε το φεστιβάλ ως «ένα βασίλειο χωρίς σύνορα χωρίς πολιτική αποκλεισμού, δίωξης ή απέλασης». Το «μεγάλο ανεξάρτητο κράτος του κινηματογράφου», πρόσθεσε, «είναι εγγενώς περιεκτικό – απρόσβλητο σε προσπάθειες κατοχής, αποικισμού, εξαγοράς, ιδιοκτησίας ή ανάπτυξης περιουσίας της Ριβιέρας». «Αυτά είναι γεγονότα. Πρέπει να αντιμετωπιστούν», συνέχισε η Swinton.

«Λοιπόν, για λόγους σαφήνειας, ας το ονομάσουμε. Απάνθρωπα διαπράττονται στην εποχή μας. Είμαι εδώ για να το ονομάσω χωρίς δισταγμό ή αμφιβολία στο μυαλό μου και να εκφράσω την αταλάντευτη αλληλεγγύη μου σε όλους εκείνους που αναγνωρίζουν τον απαράδεκτο εφησυχασμό των εθισμένων στην απληστία κυβερνήσεών μας που τα πηγαίνουν καλά με τους πλανητορήκτες και τους εγκληματίες πολέμου, από όπου κι αν προέρχονται».

Η φετινή Berlinale έρχεται εν μέσω πολιτικής αναταραχής στη Γερμανία, που λαμβάνει χώρα ενόψει των κρίσιμων γενικών εκλογών στις 23 Φεβρουαρίου. Οι εκλογές έχουν ήδη στιγματιστεί από την άνοδο του δεξιού κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), το οποίο έχει προκαλέσει διαμάχη με τη στάση του κατά της μετανάστευσης.

Κατά τα άλλα, στις ΗΠΑ μόλις ανέλαβε επίσης μια δεύτερη προεδρία ο Donald Trump, και παρόλο που ζητήθηκε εκεχειρία στον πόλεμο Ισραήλ-Χαμάς, η σύγκρουση στη Γάζα παραμένει εύθραυστη. Την περασμένη εβδομάδα, ο Trump πρότεινε ένα σχέδιο για την απομάκρυνση των Παλαιστινίων από το έδαφος και τη μετατροπή του σε «ριβιέρα της Μέσης Ανατολής».

Μέχρι στιγμής, το φεστιβάλ δεν έχει ξεφύγει από την πολιτικη, με τον πρόεδρο της κριτικής επιτροπής Todd Hanes να μιλάει εναντίον του Trump κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου νωρίτερα την Πέμπτη. «Βρισκόμαστε σε μια κατάσταση ιδιαίτερης κρίσης αυτή τη στιγμή στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και παγκοσμίως», είπε, προσθέτοντας ότι το πώς η επιστροφή του Trump «θα επηρεάσει τα γυρίσματα είναι ένα πραγματικό ερώτημα που αφορά όλους τους Αμερικανούς κινηματογραφιστές».

Η Swinton είχε στενούς δεσμούς με τη Berlinale για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες, πρωταγωνιστώντας σε 26 ταινίες στην επιλογή του φεστιβάλ, συμπεριλαμβανομένου του “Caravaggio”, που κέρδισε την Αργυρή Άρκτο το 1986, των “The Beach” (2000); “Derek” (2008); “Julia” (2008); “The Garden” (1991); και “Last and First Men” (2020). Προήδρευσε επίσης της κύριας κριτικής επιτροπής της Berlinale το 2009.

Το βραβείο απονεμήθηκε στη Swinton από τον σκηνοθέτη του “Conclave” Edward Berger, ο οποίος την σκηνοθετεί στην επερχόμενη ταινία “The Ballad of a Small Player”. «Η Tilda Swinton είναι τόσο καλή που πολλοί σκηνοθέτες την επέλεξαν δύο φορές – εκτός από τον Todd Haynes, κάτι που νομίζω ότι θα πρέπει να γίνει στο μέλλον», είπε ο Berger, δείχνοντας τον Hanes στο πλήθος, ο οποίος συνεργάστηκε με την Swinton στην ταινία για τον Bob Dylan “I’m Not There”.

Ο Berger, ο οποίος έκανε μια «εμπειρική ανάλυση» των ταινιών της Swinton για την περίσταση, είπε ότι κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «για εσάς, ο σκηνοθέτης έρχεται πρώτος. Για εσάς, οι καλές ταινίες προέρχονται από τις σχέσεις με τον δημιουργό. Οι ερμηνείες σας είναι πύλες που μπορούν να μας ταξιδέψουν σε πολλούς κόσμους».

Καθώς η Swinton άρχισε να κλαίει, ο Berger πρόσθεσε: «Λατρεύω τη θεατρικότητά σου όταν επιλέγεις να το κάνεις. Γιατί για σένα είναι καλύτερο να αποτύχεις παρά να είσαι ασφαλής. Έχουμε τόσα πολλά να μάθουμε από σένα, Τίλντα».

Η Swinton εμφανίστηκε πιο πρόσφατα στο “The Room Next Door”, τη δεύτερη συνεργασία της με τον Pedro Almodóvar και στο “The End” του Joshua Oppenheimer. Είναι επίσης γνωστή για τις συνεργασίες της με τον Wes Anderson, συμπεριλαμβανομένων των “Moonrise Kingdom”, “The French Dispatch” και “Asteroid City”. Έλαβε Όσκαρ Β’ Γυναικείου Ρόλου για την ερμηνεία της στο “Michael Clayton” του 2007.

Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου θα διαρκέσει έως τις 23 Φεβρουαρίου.

Πηγή: Variety / Κεντρική φωτογραφία: Flickr

Μάλιστα μία από αυτές κατέληγε με τη φράση «ναζί είναι, όχι τρελός». Έτσι κατέρρευσε ο μύθος ότι μια χώρα έπεσε τυχαία στα χέρια ενός σχιζοφρενή, ο οποίος, με όχημα την τρέλα του, βύθισε τον κόσμο στο αίμα για έξι χρόνια. Αν θεωρήσουμε ότι το χαρακτηριστικό που διασφαλίζει την ειρήνη και την ευημερία είναι ο καλός χαρακτήρας και η πνευματική ισορροπία ενός ατόμου, τότε θα έπρεπε ήδη να είχαμε βρει τα «καλά παιδιά», που θα έπαιρναν την τύχη αυτού του ταλαίπωρου κόσμου στα χέρια τους.

Στις δεκαετίες που «τρεντάρει» ως πολιτικό σύστημα η αστική δημοκρατία και ο περήφανος λαός έχει το δικαίωμα να εκλέγει τα πρόσωπα που θα τον κυβερνήσουν, έχουμε δει στο τιμόνι χωρών διάφορες φιγούρες, που μας έκαναν να αναρωτηθούμε: «μα καλά πώς βρέθηκε αυτός/ή εκεί; Δεν είναι επικίνδυνο να έχει εξουσία στα χέρια;». Άτομα που δεν μπήκαν καν στον κόπο να επιδείξουν μια στοιχειώδη σοβαρότητα– έστω και για τα μάτια του κόσμου –ενώ παράλληλα υιοθέτησαν μια ακραία, μισαλλόδοξη ρητορική. Ο ένας βάφει τα μαλλιά του πορτοκαλί και απειλεί να απελάσει όλους αυτούς που θεωρεί «παράνομους» μετανάστες, ο άλλος παλεύει με αρκούδες και κάνει πόλεμο κάθε δύο χρόνια, κάποιος άλλος με φαβορίτες σαν του Κόκοτα παίρνει ένα αλυσοπρίονο για να μας δείξει πόσο αποφασισμένος είναι να κάνει περικοπές στο κοινωνικό κράτος κι ένας τελευταίος που περιφέρεται άβολος, μη χάνοντας ποτέ την ευκαιρία να δείξει στην κάμερα τη ρώγα του, έχει την κακιά συνήθεια να υποκλέπτει τηλεφωνικές συνομιλίες.

Η κριτική που ασκείται εξαντλείται κυρίως στην εικόνα και βασίζεται στην αισθητικοποίηση της πολιτικής. Μακάρι να σταματούσαν εκεί τα προβλήματά μας. Από την άλλη, έχουν υπάρξει και «σοβαρά» άτομα που έχουν προκαλέσει μεγάλο κακό μέσω της άσκησης εξουσίας. Η ουσία όμως, όπως και να τα δούμε τα πράγματα, βρίσκεται στον πυρήνα της πολιτικής. Η εικόνα – για παράδειγμα – του προέδρου της Αργεντινής, Χαβιέρ Μιλέι (ο φαβοριτάκιας με το πριόνι), είναι ενός γραφικού τύπου που δίνει σόου σκίζοντας χαρτάκια με τις επιγραφές «άχρηστων» – κατά τη γνώμη του – υπουργείων, όπως της παιδείας και του πολιτισμού. Η ουσία της πολιτικής του, ωστόσο, είναι ότι με τις περικοπές στον κρατικό προϋπολογισμό που εφάρμοσε τον πρώτο χρόνο της διακυβέρνησής του, ένας στους δύο κατοίκους της Αργεντινής βρέθηκε κάτω από το όριο της φτώχειας. Εδώ πέσαμε στην περίπτωση που έχει όλο το πακέτο:και τη γραφικότητα και την καταστροφική πολιτική.

Οι καρικατούρες στην ηγεσία της πολιτικής, δεν «κλωτσάνε» στα μάτια της κυρίαρχης αισθητικής, όταν κάνουν καλά τη δουλειά αυτών των οποίων τα συμφέροντα εξυπηρετούν. Έτσι μια περσόνα φαίνεται να είναι έξω από τις καθιερωμένες νόρμες, επειδή μιλάει χυδαία, προσβλητικά, με μίσος και ρατσιστικά. Φαντάζει στο μυαλό κάποιων ανθρώπων ως μία αντισυστημική προσωπικότητα, μια «φωνή λογικής», που έσπασε τον καθωσπρεπισμό και τα λέει έξω απ’ τα δόντια, ακόμα και όταν λέει ανοησίες, αναπαράγει fake news, πουλάει επιστολές του Ιησού Χριστού, κάνει τον αστυνόμο της εικόνας και πουλάει νανο-γιλέκα.

Οι φτωχοί, όμως, δεν έχουν τίποτα να κερδίσουν αν έχουν από πάνω τους έναν πάμπλουτο τύπο που τους έχει πείσει ότι θα αγοράζουν τα αυγά φθηνότερα αν εξαφανιστεί η woke κουλτούρα. Είναι η γνώριμη, πανάρχαια παγίδα που πέφτουν μέσα, όταν με εργαλείο το φόβο, τους υποδεικνύουν «αόρατους εχθρούς», όπως τα gay άτομα, τους μετανάστες, τους εβραίους, τους κομμουνιστές κ.α. Νιώθουν προδομένοι–και δικαίως – από το παραδοσιακό πολιτικό προσωπικό και συσπειρώνονται γύρω από έναν ακραίο συντηρητικό πυρήνα, που όχι μόνο δε θα τους λύσει τα προβλήματα, αλλά στο τέλος δε θα τους χωρέσει κιόλας.

Η ακροδεξιά και ο ναζισμός πάντα ασκούσε γοητεία σε επιφανείς επιχειρηματίες, ακόμα κι αν δεν έχουν τα κότσια να παραδεχτούν ότι σηκώνουν το χέρι, όπως ο Χίμλερ στα «Τάγματα Θανάτου» σε παγκόσμια ζωντανή αναμετάδοση. Δεν έχουν κανέναν ηθικό φραγμό να συνεχίσουν το business as usual με εγκληματίες και να πλουτίσουν παραπάνω πληρώνοντας χαμηλούς φόρους, μισθούς πείνας και έχοντας παράλληλα ένα φοβισμένο και πειθαρχημένο εργατικό δυναμικό. Έτσι έκαναν κι έτσι θα κάνουν πάντα. Όχι επειδή είναι σνομπ, κακοί χαρακτήρες ή αυτιστικοί, αλλά επειδή είναι «κουρδισμένοι» να κυνηγούν συνέχεια το κέρδος με κάθε τίμημα.

Το επιτελείο της Χάρις το «εκμεταλλεύτηκε» αμέσως κι άλλαξε το λογαριασμό της στα κοινωνικά δίκτυα, χρησιμοποιώντας φλούο πράσινα γραφιστικά, αντίστοιχα με το Brat εξώφυλλο του δίσκου της Charli XCX. H υποψήφια των Δημοκρατικών μετονόμασε το προφίλ της σε Kamala ΗQ, ενώ αναφέρθηκε στον λογαριασμό της στο συγκεκριμένο άλμπουμ.

Σε ένα viral βίντεο, η τραγουδίστρια περιγράφει την αισθητική της brat ως trushy: «Ένα πακέτο τσιγάρα, ένας αναπτήρας bic κι ένα λευκό top χωρίς σουτιέν». Σε συνέντευξή της, μάλιστα, στην «Intipendent» είπε ότι «στο 6ο της άλμπουμ, το δικό της brat είναι ένα κορίτσι ακατάστατο, που συχνάζει στα πάρτι και πού και πού λέει και καμιά ανοησία. Είναι ειλικρινής, ντόμπρα κι ευέξαπτη».
Αυτό το κορίτσι, λοιπόν, κάνει την διαφορά. Είναι αφτιασίδωτη, απροσποίητη, δεν αγαπάει την τέλεια εικόνα και δεν εκφράζει την τάξη και την ηρεμία, που αντιπροσωπεύει το ροζ χρώμα και η Barbie. Το «brat» είναι, κατά μία έννοια, το αντίθετο του «clean girl».

Το άλπουμ «Brat» περιέχει χορευτικά κι up tempo τραγούδια, που έχουν ήδη ξεχωρίσει κι έχουν πολύ καλή πορεία στις streaming πλατφόρμες και τα charts. Ανάμεσά τους, τα «Club Classic», «Guess» και «Girl, So Confusing». Η κυκλοφορία του εκτινάχθηκε κι όλοι συζητούν για ένα ποπ φαινόμενο, που σαρώνει τα πάντα. Το CNN κάλεσε ειδικούς επιστήμονες να συζητήσουν το πόσο μπορεί να επηρεαστούν οι αμερικανικές προεδρικές εκλογές, ενώ εκείνοι στάθηκαν αμήχανοι απέναντι σε κάτι τόσο πρωτόγνωρο, που κανείς δεν ξέρει πού θα φτάσει.

Και οι νεότεροι ψηφοφόροι θα μπορούσαν να αποδειχθούν καθοριστικοί για το αποτέλεσμα των εκλογών του 2024. Ο David Hogg, ένας 24χρονος ακτιβιστής και συνιδρυτής του κινήματος March for Our Lives, που δημιουργήθηκε μετά από μια μαζική επίθεση με πυροβολισμούς, όταν ήταν μαθητής στο Λύκειο Marjory Stoneman Douglas στο Parkland της Φλόριντα, μοιράστηκε την ανάρτηση της Charli XCX, επισημαίνοντας ότι: «η επιρροή που μπορεί να είχε αυτό το ένα tweet για την νεανική ψήφο δεν είναι αμελητέα».

Τι σημαίνει όμως ετυμολογικά η λέξη “brat”; Στην σύγχρονη γλώσσα των Αμερικανών, “brat” είναι ένα κακομαθημένο, γκρινιάρικο παιδί. Στα αγγλικά, όμως, της Οξφόρδης σημαίνει ένα «τραχύ παλτό».
Η φετινή έξαρση χρήσης της λέξης και φυσικά της έννοιας δεν αναφέρεται στην κακότροπη συμπεριφορά, αλλά στην δύναμη πρωτοπόρων γυναικών, που έχουν χαράξει τον δικό τους δρόμο.

Το “National Geographic” αναζητά brats σε γυναίκες, που αμφισβητήθηκαν στην εποχή τους, γιατί δεν ακολούθησαν την πεπατημένη κι έσπασαν τους κανόνες, που όριζε το ανδρικό κατεστημένο της εποχής. Η Λουκρητία Βοργία, η Κλεοπάτρα, αλλά και η Γεωργία Σάνδη είναι ανάμεσα σ’ αυτές.