Οι 200 της Καισαριανής ήταν Έλληνες πολιτικοί κρατούμενοι που εκτελέστηκαν την Πρωτομαγιά του 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής από τις ναζιστικές δυνάμεις Κατοχής, ως αντίποινα για τη δράση της αντιστασιακής οργάνωσης του ΕΛΑΣ. Οι περισσότεροι από τους εκτελεσθέντες παραδόθηκαν στις δυνάμεις Κατοχής από το προηγούμενο φασιστικό καθεστώς της 4ης Αυγούστου, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία των 200 ήταν μέλη του ΚΚΕ και του ΕΑΜ.

Ο αναγνωρισμένος από τους κριτικούς ηθοποιός διάβασε το ποίημα με τίτλο «Σκέψου τους άλλους», το οποίο κάνει αναφορές στον εκτοπισμό, την καταπίεση και τα βάσανα του παλαιστινιακού λαού στα χέρια του Ισραήλ κατά τη διάρκεια των δεκαετιών. Απόσπασμα του ποιήματος λέει: «Καθώς ετοιμάζετε το πρωινό σας, σκεφτείτε τους άλλους (μην ξεχνάτε το φαγητό του περιστεριού). Καθώς διεξάγετε τους πολέμους σας, σκέφτεστε τους άλλους (μην ξεχνάτε αυτούς που αναζητούν ειρήνη). Καθώς πληρώνετε τον λογαριασμό του νερού σας, σκεφτείτε τους άλλους (αυτούς που τα θηλάζουν τα σύννεφα). Καθώς επιστρέφετε στο σπίτι σας, στο δικό σας σπίτι, σκεφτείτε τους άλλους (μην ξεχνάτε τους ανθρώπους των στρατοπέδων). Καθώς κοιμάστε και μετράτε τα αστέρια, σκεφτείτε τους άλλους (αυτούς που δεν έχουν πού να κοιμηθούν).»

Ο Mahmoud Darwish είναι ευρέως σεβαστός στον αραβικό κόσμο και είναι ο εθνικός ποιητής της Παλαιστίνης. Η πεζογραφία και η ποίηση του Darwish μιλούν σε μεγάλο βαθμό για την παλαιστινιακή ταυτότητα και την πατριδολατρεία κατά τη διάρκεια των δεκαετιών, ενώ καλύπτουν θέματα όπως η έννοια της πατρίδας, της εξορίας και του ανήκειν.

Ο Gere αποκάλυψε ότι είχε γνωρίσει τον Darwish πριν από πολλά χρόνια. Η απαγγελία του Gere για το «Σκέψου τους Άλλους» έρχεται καθώς το Ισραήλ συνεχίζει να σκοτώνει και να εκτοπίζει βίαια Παλαιστίνιους από τη Λωρίδα της Γάζας που έχει χτυπηθεί από τον πόλεμο, εν μέσω νέων επιθέσεων που συνεχίζονται από τις 18 Μαρτίου, μετά την κατάρρευση της εκεχειρίας που τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο.

Η ανανεωμένη επίθεση του Ισραήλ έχει σκοτώσει πάνω από 1.900 έκτοτε, ενώ ο συνολικός αριθμός των νεκρών στη Λωρίδα της Γάζας ανέρχεται σε 51.305 ως αποτέλεσμα του πολέμου του Ισραήλ που συνεχίζεται από τις 7 Οκτωβρίου 2023.

Η απαγγελία της ποίησης του Darwish από τον Gere κοινοποιήθηκε από την πλατφόρμα Artists4Ceasefire την Τρίτη, μια ομάδα ηθοποιών, μουσικών και άλλων γνωστών προσωπικοτήτων που προτρέπουν για μόνιμη κατάπαυση του πυρός στη Γάζα, την παράδοση σωτήριας βοήθειας στον πολιορκημένο από τον πόλεμο θύλακα καθώς και την επιστροφή των αιχμαλώτων.

Η ομάδα είπε ότι η ανάγνωση του ποιήματος από τον Gere έρχεται «προς τιμήν όλων εκείνων που εργάζονται για να τερματίσουν τα βάσανα και την καταπίεση των άλλων – στην Παλαιστίνη, το Ισραήλ και σε όλο τον κόσμο, καθώς επίσης αποτελεί και μια πρόσκληση σε όσους δεν έχουν μιλήσει ακόμη γι’ αυτό».

Η ομάδα είπε ότι το ποίημα απαγγέλθηκε ακόμα ως μια ωδή στον Πάπα Φραγκίσκο που πέθανε τη Δευτέρα μετά από εγκεφαλικό και καρδιακή ανεπάρκεια, προκαλώντας θλίψη στην παγκόσμια καθολική κοινότητα καθώς και σε άλλους παγκόσμιους και θρησκευτικούς ηγέτες. Ο Πάπας Φραγκίσκος είχε μιλήσει αρκετές φορές κατά του πολέμου στη Γάζα, προκαλώντας την οργή της ισραηλινής κυβέρνησης. Οι Artists4Ceasefire είπαν ότι ο ποντίφικας «ενσάρκωσε το ποίημα του Darwish αφιερώνοντας τη ζωή του στη βαθιά ενσυναίσθηση και τη συμπονετική δράση για όλους όσους υποφέρουν».

Ο Gere είχε προηγουμένως συναντηθεί με οικογένειες Ισραηλινών αιχμαλώτων που κρατούνταν στη Γάζα. Τον Δεκέμβριο του περασμένου έτους, συναντήθηκε με συγγενείς των αιχμαλώτων Keith Siegel, Naama Levy και Karina Ariev. Οι αιχμάλωτοι αφέθηκαν έκτοτε ελεύθεροι, μετά από μια συμφωνία ανταλλαγής ομήρων-κρατουμένων, η οποία οδήγησε επίσης στην απελευθέρωση εκατοντάδων Παλαιστινίων κρατουμένων, κατά την πρώτη φάση της εκεχειρίας νωρίτερα φέτος.

Ο ηθοποιός έχει υπάρξει επικριτικός για ορισμένες ισραηλινές πολιτικές. Το 2017, επέκρινε τους ισραηλινούς οικισμούς ως «παράλογη πρόκληση και εντελώς παράνομη». «Σίγουρα δεν αποτελούν μέρος του προγράμματος κάποιου που θέλει μια γνήσια ειρηνευτική διαδικασία», είπε κατά την επίσκεψή του στη χώρα, όπου κατήγγειλε επίσης την κατοχή της Δυτικής Όχθης από το Ισραήλ.

Πηγή: The New Arab / Κεντρική φωτογραφία: Flickr

Κι η κατάνυξη, αυτό το σπρώξιμο των ποδιών μας πίσω από κάποιον Επιτάφιο στο χωριό, ανάμεσα σε μυρωδιές λουλουδιών και ανθρώπων, μοιάζει να είναι η ξεκούραση που προσδοκούσαμε μαζί με την πρώτη ζεστή ημέρα της άνοιξης. Κάθε τέτοια μέρα, κάθε Μεγάλη Παρασκευή, μοιραζόμαστε τις μοναξιές μας με τους μόνους αυτού του κόσμου και πιστεύουμε στα θαύματα γιατί θυμόμαστε πως πρέπει να ελπίζουμε.

Έξοδος

Η τελετή γινόταν στη μεγάλη σάλα, μόλις μ’ είχαν ξεκρεμάσει απ’ το ηλιοβασίλεμα, με τύλιξαν μ’ ένα σεντόνι, μα οι πληγές φάνηκαν στον τοίχο, το πλήθος συνωστίζονταν στις σκάλες, ζητούσε ν’ αναστηθώ, μα εγώ έπρεπε να μείνω αγνός από θαύματα, και κρυβόμουν πίσω απ’ τα παλτά των ξένων στο διάδρομο, τρώγοντας τα φύλλα από παλιά ημερολόγια, το ξημέρωμα ήταν ωχρό πίσω απ’ τις μπουκάλες, βγήκα στο δρόμο και γονάτισα στον πρώτο περαστικό, «γιατί το ‘κανες;» με ρωτούσε ο Θεός, «είναι ο καιρός της βασιλείας μου, Κύριε, πώς ν’ αρνηθώ;» και τότε ο Θεός μου ‘βαλε στο χέρι αυτό το κλειδί, έτσι μπορώ τώρα ν’ ακούω ήρεμος το ανελέητο βήμα πίσω απ’ τον τοίχο, αθέατος μέσα σε όποια θεία εικόνα.

Ήμουν τόσο μονάχος, που τα σκυλιά που με γάβγισαν στο δρόμο ανέβαιναν τώρα μαζί μου στον ουρανό.

Στην ποίησή του, ο Νικηφόρος Βρεττάκος αιωρείται στον αυγουστιάτικο άνεμο, είναι αστέρι που πέφτει, έχει μέσα του νερό αλμυρό, θέλει μια μέλισσα, έχει μια μέλισσα και μια απέραντη γαλήνη.

Άλλωστε είμαστε όλοι, όλες και όλα λουλούδια του σύμπαντος και ανθίζουμε, θα ανθίζουμε μάλιστα, σε πείσμα της πραγματικότητας.

Αυγουστιάτικος άνεμος

Είναι τόση η γαλήνη, που δεν ξέρω αν υπάρχουν καρδιές χωριστές – τόσα μάτια, όσα βλέπουν αυτή τη στιγμή: ζώα, ψάρια, φυτά και πουλιά κι αδερφοί το στερέωμα, πάμφωτο, διάφανο, ανάμεσα στην κάτασπρη γύρη του.

Νιώθω μέσα στο στήθος μου την καρδιά μου νερό που χορεύει και νιώθω σα να ‘μαι ένας διάττοντας που πέφτοντας στάθηκε για λίγο μετέωρος και γύρισε πάλι, φωτεινός και
χαρούμενος, προς τα πάνω.

Ψυχή μου! Τι σε θέλω, ψυχή μου; Τι
κάθεσαι και
δε γίνεσαι μέλισσα; Δυο γραμμούλες φωτός,
δυο αστεράκια οι κεραίες σου – πέταξε, πρόλαβε, τρέξε,
ένα γύρο, δυο γύρους, τρεις γύρους, να φέρεις
φωτιά στην κυψέλη σου.

Ψυχή μου, χαρά μου, τι κάθεσαι μέλισσα;
Άνοιξαν όλα τα λουλούδια του σύμπαντος.

Νικηφόρος Βρεττάκος, από τη συλλογή «ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ», Τόμος 2ος (Εκδόσεις Θεμέλιο)