Πότε οι πέτρες στα νεφρά γίνονται επικίνδυνες;

Αν και κάποιες πέτρες ενδέχεται να παραμείνουν ασυμπτωματικές, οι περισσότερες εξελίσσονται, προκαλώντας επώδυνα επεισόδια και, συχνά, επιπλοκές όπως ουρολοιμώξεις, απόφραξη της αποχέτευσης των ούρων ή ακόμα και νεφρική ανεπάρκεια. Όπως εξηγούν οι ειδικοί, το πρόβλημα τείνει να υποτροπιάζει: Όταν κάποιος παρουσιάσει ένα επεισόδιο λιθίασης, έχει πιθανότητα 10% να εμφανίσει και ένα δεύτερο μέσα σε ένα χρόνο, ενώ η πιθανότητα υποτροπής στα επόμενα 10 χρόνια είναι έως και 70%.

Μια νέα εποχή στη χειρουργική της λιθίασης

Για τις πιο πολύπλοκες περιπτώσεις, όπως μεγάλες ή δύσκολα προσβάσιμες πέτρες, η σύγχρονη ιατρική τεχνολογία προσφέρει πλέον μια ασφαλή, στοχευμένη και ελάχιστα επεμβατική λύση: τη διαδερμική λιθοτριψία (PCNL).

«Πρόκειται για ελάχιστα επεμβατική χειρουργική επέμβαση που πραγματοποιείται μέσω μικροσκοπικής τομής – εντομής στο δέρμα, μέσω της οποίας, υπό ακτινοσκοπικό έλεγχο, δημιουργείται ένα στενό κανάλι κατευθείαν στην αποχετευτική μοίρα του νεφρού και στο σημείο το οποίο βρίσκεται ο λίθος. Η μέθοδος αποτελεί σημαντική πρόοδο που παρακάμπτει την ανοικτή χειρουργική με τις συχνές και σοβαρές επιπλοκές, ενώ οι ασθενείς έχουν ταχύτατη ανάρρωση και απαλλάσσονται γρήγορα από το πρόβλημα τους», δηλώνει ο Χειρουργός Ουρολόγος – Ανδρολόγος, Δρ. Στυλιανός Κοντός, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής, μέλος Βασιλικού Κολλεγίου Χειρουργών Ουρολόγων Ηνωμένου Βασιλείου.

Καινοτομία στη θέση του ασθενούς και συνδυασμένες τεχνικές

Η σύγχρονη εκδοχή της διαδερμικής λιθοτριψίας έχει σημαντικές βελτιώσεις σε σχέση με το παρελθόν. Ο ασθενής δε χρειάζεται πλέον να παραμένει για ώρες σε δύσκολη θέση κατά τη διάρκεια της επέμβασης.

«Ένα σημαντικό πλεονέκτημα της μεθόδου είναι ότι μπορεί να συνδυαστεί με την ανιούσα ενδοσκοπική λιθοτριψία, με τον ασθενή σε ύπτια θέση, ώστε να μην επιβαρύνεται καρδιοαναπνευστικά, όπως συνέβαινε με την παλαιά τεχνική της διαδερμικής νεφρολιθοτριψίας, κατά την οποία ο ασθενής παρέμενε για τουλάχιστον τρεις ώρες σε θέση πρηνή – ιδιαίτερα άβολη για το ανθρώπινο σώμα – κατά τη διάρκεια του χειρουργείου».

Ο «χρυσός» συνδυασμός για τη σύνθετη λιθίαση

Η εφαρμογή της διαδερμικής μεθόδου σε συνδυασμό με την ανιούσα ενδοσκοπική λιθοτριψία (RIRS) θεωρείται σήμερα η κορυφαία στρατηγική για τη ριζική αντιμετώπιση της σύνθετης νεφρολιθίασης.

«Ο συνδυασμός, της ανιούσας ενδοσκοπικής (RIRS) και της διαδερμικής λιθοτριψίας (PCNL), καλείται Συνδυασμένη Ανιούσα Ενδονεφρική και Διαδερμική Λιθοτριψία και είναι ό,τι καλύτερο έχει να προσφέρει η Ενδοουρολογία στην αντιμετώπιση της σύνθετης λιθίασης. Εφαρμόζεται από εξαιρετικά εξειδικευμένους χειρουργούς ουρολόγους και απαιτεί κατάλληλο τεχνολογικό εξοπλισμό και τεχνογνωσία. Η νοσοκομειακή διαμονή είναι μια ημέρα -χωρίς παραμονή παροχέτευσης στην περιοχή της επέμβασης- με αποτέλεσμα την ταχύτερη επιστροφή του ασθενούς στην εργασία του».

Γιατί να προτιμηθεί η διαδερμική λιθοτριψία

Η μέθοδος αυτή συγκεντρώνει πολλαπλά πλεονεκτήματα σε σχέση με τις παραδοσιακές χειρουργικές τεχνικές ή την εξωσωματική λιθοτριψία:

· Σχεδόν 100% πιθανότητα πλήρους αφαίρεσης των λίθων

· Ταχεία και μονοθεραπευτική προσέγγιση

· Λιγότερες συνεδρίες, άρα και χαμηλότερο συνολικό κόστος

· Εφαρμόσιμη ακόμη και σε ασθενείς με επιβαρυμένο ιατρικό ιστορικό

Μύθοι και αλήθειες για τις ασυμπτωματικές πέτρες

Παλιότερα επικρατούσε η άποψη ότι μια ασυμπτωματική πέτρα μπορεί να μείνει χωρίς θεραπεία. Αυτός ο μύθος καταρρίπτεται πλέον από τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα.

«Στην εποχή μας ο ισχυρισμός ότι μια πέτρα νεφρού που δεν ενοχλεί πρέπει να αφήνεται στην μοίρα της καταρρίπτεται. Μια πέτρα στα νεφρά, αργά ή γρήγορα, θα προκαλέσει βλάβη, ενώ με τη σύγχρονη αυτή μέθοδο καμία πέτρα δεν είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί», καταλήγει ο Δρ. Κοντός.

Ο σκοπός αυτής της προϊστορικής δομής στη νότια Αγγλία ήταν από καιρό ένα αίνιγμα, αν και οι επιστήμονες μπόρεσαν τα τελευταία χρόνια να προσδιορίσουν από πού προέρχονται οι περισσότερες από τις πέτρες της: Οι όρθιες πέτρες sarsen έχουν εντοπιστεί στην κοντινή περιοχή Marlborough Downs στην Αγγλία, ενώ οι μικρότερες γαλαζόπετρες έχουν τις ρίζες τους στη Νοτιοδυτική Ουαλία.

«Το Altar Stone ήταν το τελευταίο που δεν κολλούσε», λέει ο Anthony Clarke, Ph.D. φοιτητής στο Πανεπιστήμιο Curtin της Αυστραλίας και κύριος συγγραφέας μιας νέας μελέτης σχετικά με την προέλευση της πέτρας που δημοσιεύτηκε αυτή την εβδομάδα στο περιοδικό Nature. Ο Clarke, ο οποίος σπουδάζει γεωχρονολογία (η επιστήμη της χρονολόγησης της εποχής των βράχων), ήταν πάντα γοητευμένος από το Stonehenge ιδιαίτερα – μεγάλωσε σε ένα αγρόκτημα στη νοτιοδυτική Ουαλία, από όπου προέρχονται μερικές από τις πέτρες του.

Η ίδια η πέτρα του Altar Stone των έξι τόνων – η οποία σήμερα βρίσκεται σπασμένη στο έδαφος, μερικώς καλυμμένη από δύο άλλες πέτρες που πιστεύεται ότι έχουν καταρρεύσει πάνω της – πιστεύεται ότι προέρχεται από τη Νότια Ουαλία, αλλά έρευνα που δημοσιεύτηκε πέρυσι ουσιαστικά απέκλεισε όποια δυνατότητα.

Ο Clarke, ο οποίος σπουδάζει γεωχρονολογία (η επιστήμη της χρονολόγησης της εποχής των βράχων), ήταν πάντα γοητευμένος από το Stonehenge ιδιαίτερα — μεγάλωσε σε ένα αγρόκτημα στη νοτιοδυτική Ουαλία, από όπου προέρχονται μερικές από τις πέτρες του.

Η ίδια η πέτρα του Altar Stone των έξι τόνων – η οποία σήμερα βρίσκεται σπασμένη στο έδαφος, μερικώς καλυμμένη από δύο άλλες πέτρες που πιστεύεται ότι έχουν καταρρεύσει πάνω της – πιστεύεται ότι προέρχεται από τη Νότια Ουαλία, αλλά έρευνα που δημοσιεύτηκε πέρυσι ουσιαστικά απέκλεισε την πιθανότητα.

Ο Clarke συνδέθηκε μέσω email με τον Nick Pearce, έναν από τους ερευνητές του Πανεπιστημίου Aberystwyth που είχε εργαστεί σε αυτή τη μελέτη, και δέχθηκε την προσφορά του να του στείλει μερικά δείγματα της πέτρας του Altar για ανάλυση.

Αυτό περιλάμβανε την εξέταση της ηλικίας και των χημικών χαρακτηριστικών καθενός από τους κόκκους ορυκτών που ενώθηκαν για να σχηματίσουν τον ψαμμίτη, εξηγεί ο Clarke.

«Όταν παίρνεις αυτό το προφίλ – αυτό το δακτυλικό αποτύπωμα, κατά κάποιον τρόπο – του βράχου, μπορούμε να το συγκρίνουμε ιατροδικαστικά με πιθανές περιοχές πηγής σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο», λέει. «Και όταν το κάναμε αυτό… ήταν εντυπωσιακά παρόμοιο με τα ιζηματογενή πετρώματα της λεκάνης της Ορκαδίας (Orcadian Basin)».

Αυτό ήταν εκπληκτικό, σε μεγάλο βαθμό επειδή το Orcadian Basin βρίσκεται στη βορειοανατολική Σκωτία – πάνω από 450 μίλια μακριά από την τοποθεσία του Stonehenge. Όταν λάβαμε για πρώτη φορά το πρώτο είδος δέσμης δεδομένων, το κοίταξα και είπα: «Δεν υπάρχει περίπτωση να είναι τόσο ευδιάκριτα σκωτσέζικο», προσθέτει ο Clarke. «Έτσι, κάναμε περισσότερη ανάλυση… ξανά και ξανά, δεν ήταν τόσο ξεκάθαρο ότι δεν προερχόταν από τη νότια Βρετανία, και έδειχνε μια σχέση με αυτή τη λεκάνη της Ορκαδίας. Είναι απλά αξιοσημείωτο».

Το ταξίδι της πέτρινης εποχής θα μπορούσε να είναι απόδειξη υψηλού επιπέδου κοινωνικής οργάνωσης

Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι ο βράχος των περίπου 5443 κιλών και μήκους 5 μέτρων ταξίδεψε με κάποιο τρόπο εκατοντάδες μίλια από τη Σκωτία στην Αγγλία, πολύ πριν από την εφεύρεση του τροχού. (Οι αρχαιολόγοι υποπτεύονται ότι εγκαταστάθηκε στο Stonehenge κάπου γύρω στο 2620 π.Χ. έως το 2480 π.Χ.)

Όπως το θέτει ο Clarke, μόνο η οδήγηση από τη Βόρεια Σκωτία στην Αγγλία είναι ένα σχετικά επίπονο ταξίδι ακόμα και αυτές τις μέρες. «Κάντε μια σκέψη για τους νεολιθικούς προγόνους μας, με το τοπίο με πυκνά δάση, ποτάμια, βάλτους και βουνά – θα ήταν τρομερό, αν όχι αδύνατο», προσθέτει.

Δεν είναι σαφές γιατί η πέτρα απομακρύνθηκε τόσο μακριά ή πόσο καιρό κράτησε η διαδικασία. Αλλά υπάρχουν μερικές θεωρίες για το πώς έκανε το ταξίδι. Η μία είναι ότι τεράστια τείχη παγετώνων έφεραν την πέτρα προς τα νότια, αλλά ο Clarke λέει ότι οι ανακατασκευές του φύλλου πάγου δείχνουν ότι θα το είχαν μετακινήσει πραγματικά προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Αυτός και οι άλλοι ερευνητές πιστεύουν ότι η πιο πιθανή εξήγηση είναι ότι μεταφέρθηκε στην Αγγλία με βάρκα, ειδικά επειδή υπάρχουν ήδη στοιχεία για ένα νεολιθικό θαλάσσιο εμπορικό δίκτυο ειδών όπως εργαλεία και βοοειδή. Εάν ναι, λέει ότι θα υποδείκνυε μια «μάλλον προηγμένη και εξειδικευμένη κοινωνία».

«Τέτοια δρομολόγηση καταδεικνύει υψηλό επίπεδο κοινωνικής οργάνωσης με ενδοβρετανικές μεταφορές κατά τη νεολιθική περίοδο», αναφέρει η μελέτη της ομάδας.

Οι έξι ερευνητές, με έδρα την Αυστραλία, την Ουαλία και την Αγγλία, πέρασαν χρόνια δουλεύοντας μαζί ουσιαστικά στη μελέτη. Συναντήθηκαν μόνο από κοντά για πρώτη φορά αυτή την εβδομάδα — στο Stonehenge, φυσικά.

Πηγή: NPR