«Η διάρκεια του εμμηνορροϊκού κύκλου μπορεί να μεταβάλλεται σε διαφορετικά στάδια της ζωής μιας γυναίκας και γι’ αυτό να ευθύνεται πλήθος παραγόντων» εξηγεί η μαιευτήρας – γυναικολόγος Dr. Stephanie Hack, MD, MPH, FACOG και ιδρύτρια του Lady Parts Doctor Podcast. Παρότι όμως οι αλλαγές στην περίοδο είναι φυσιολογικές, οι ακανόνιστες περίοδοι πρέπει να αξιολογούνται από τον γιατρό μας, καθώς είναι ο μόνος που μπορεί να μας διαβεβαιώσει ότι οι διακυμάνσεις που βιώνουμε είναι όντως στο πλαίσιο του «φυσιολογικού». Μία από τις πιο συχνές αλλαγές που παρατηρούνται είναι η μείωση της διάρκειας της περιόδου. Γιατί συμβαίνει αυτό; Είναι φυσιολογικό ή δείχνει κάποιο πρόβλημα;

Η έμμηνος ρύση κατά τη ζωή μιας γυναίκας

Η περίοδος της γυναίκας αλλάζει, φυσιολογικά, κατά τη διάρκεια της ζωής μας.

Εφηβεία (12–18 ετών): Ο κύκλος είναι συχνά ακανόνιστος, με περιόδους άλλοτε πιο σύντομες και άλλοτε πιο μακρές. Αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό καθώς το σώμα προσαρμόζεται στις νέες ορμονικές ισορροπίες.

Νεαρή ενήλικη ζωή (20–30): Ο κύκλος συνήθως σταθεροποιείται, με πιο προβλέψιμη διάρκεια. Ωστόσο, εγκυμοσύνη, θηλασμός ή έντονο στρες μπορούν να επιφέρουν αλλαγές.

Ώριμη ενήλικη ζωή (30–40): Ορμονικές διακυμάνσεις, εγκυμοσύνη ή και αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να κάνουν την περίοδο πιο μικρή ή πιο ελαφριά.

Περιεμμηνόπαυση (40–50): Η περίοδος τείνει να γίνεται πιο σύντομη ή ακανόνιστη. Είναι ένα από τα πρώτα σημάδια ότι το σώμα προετοιμάζεται για την εμμηνόπαυση.

Εμμηνόπαυση: Ο κύκλος σταματά. Αν παρατηρηθεί αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση, χρειάζεται άμεση ιατρική διερεύνηση.

Γιατί κρατάει λιγότερο η περίοδός μου; 12 πιθανοί λόγοι

Ηλικία
Καθώς πλησιάζει η εμμηνόπαυση, ο κύκλος μικραίνει και γίνεται πιο ακανόνιστος.

Ορμονική αντισύλληψη
Τα αντισυλληπτικά χάπια ή το σπιράλ με προγεστερόνη μειώνουν τη διάρκεια και την ποσότητα ροής της περιόδου.

Φάρμακα
Στεροειδή ή θεραπείες όπως η χημειοθεραπεία μπορεί να επηρεάσουν την περίοδο.

Στρες
Η υπερβολική παραγωγή κορτιζόλης από χρόνιο στρες διαταράσσει τις ορμόνες και μειώνει τη διάρκεια της περιόδου.

Έντονη άσκηση
Σκληρή και συστηματική προπόνηση μπορεί να συντομεύσει ή και να διακόψει την περίοδο, κάτι που συχνά συμβαίνει σε αθλήτριες που ασχολούνται με τον πρωταθλητισμό.

Σημαντικές μεταβολές βάρους
Γρήγορη απώλεια ή αύξηση βάρους διαταράσσει τα επίπεδα οιστρογόνων και επηρεάζει τον κύκλο.

Εγκυμοσύνη και λοχεία
Μετά τον τοκετό η περίοδος μπορεί να είναι πιο σύντομη μέχρι να ισορροπήσουν ξανά οι ορμόνες.

Θηλασμός
Κατά τον θηλασμό, η περίοδος συχνά είναι μικρότερη ή απουσιάζει για μήνες.

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS)
Μια από τις πιο συχνές ορμονικές διαταραχές (επηρεάζει περίπου το 8–13% των γυναικών) που προκαλεί ακανόνιστες, μικρές ή σπάνιες περιόδους.

Διαταραχές θυρεοειδούς
Υποθυρεοειδισμός, υπερθυρεοειδισμός ή αυτοάνοσες νόσοι του θυρεοειδούς μπορούν να συντομεύσουν την περίοδο.

Πρώιμη ωοθηκική ανεπάρκεια
Εμφανίζεται στο 1% των γυναικών και προκαλεί πρόωρη εμμηνόπαυση, ακανόνιστες ή μικρές περιόδους.

Ουλές στη μήτρα
Ιατρικές επεμβάσεις, ενδομητρίωση ή λοιμώξεις μπορεί να δημιουργήσουν ουλές, οι οποίες περιορίζουν τη ροή και μειώνουν τη διάρκεια της περιόδου.

Πότε να απευθυνθείτε σε γιατρό

Ενώ πολλές αλλαγές στη διάρκεια της περιόδου είναι φυσιολογικές, θα πρέπει να αναζητήσετε ιατρική συμβουλή αν:

• Οι περίοδοι μικρύνουν ξαφνικά χωρίς προφανή λόγο.
• Συνοδεύονται από πολύ έντονο πόνο ή αιμορραγία.
• Σταματήσουν για πάνω από τρεις μήνες (χωρίς εγκυμοσύνη ή θηλασμό).
• Εμφανιστεί αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση.

Είναι εντυπωσιακό, όπως σχολιάζουν οι ερευνητές, πόσο λίγο έχει μελετηθεί το αίμα της περιόδου από την Ιατρική, παρόλο που υπολογίζεται ότι πάνω από 1,8 δισεκατομμύριο γυναίκες στον κόσμο έχουν έμμηνο ρύση. «Αυτό αντικατοπτρίζει μια συστημική έλλειψη ενδιαφέροντος για τη γυναικεία υγεία» όπως δήλωσε ο Lucas Dosnon, επικεφαλής συγγραφέας και διδακτορικός φοιτητής στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης.

«Μέχρι σήμερα το αίμα περιόδου αντιμετωπιζόταν σαν κάτι άχρηστο. Δείχνουμε ότι αποτελεί πολύτιμη πηγή πληροφοριών» πρόσθεσε ο Dosnon. Ειδικότερα, περιέχει εκατοντάδες πρωτεΐνες, οι διακυμάνσεις των οποίων μπορεί να συνδέονται με ποικίλες ασθένειες, ακόμα και με την ενδομητρίωση ή τον καρκίνο των ωοθηκών.

Οι ερευνητές της Ελβετίας, συγκεκριμένα, με τη νέα τεχνολογία εστιάζουν στη C-αντιδρώσα πρωτεΐνη, που αποτελεί γενικό δείκτη φλεγμονής, τον καρκινικό δείκτη CEA, που είναι κατά κανόνα αυξημένο σε όλους τους τύπους καρκίνου και στην πρωτεΐνη CA-125, που ανεβαίνει σε περίπτωση ενδομητρίωσης και καρκίνου των ωοθηκών. Σε αυτή τη φάση, μελετώνται περισσότεροι βιοδείκτες βασισμένοι σε πρωτεΐνες που ενδεχομένως να προστεθούν στη λίστα της εξέτασης.

Μετά από μια πρώτη δοκιμή σε μικρό δείγμα εθελοντριών, οι επιστήμονες στοχεύουν τώρα να δοκιμάσουν τη MenstruAI σε πάνω από εκατό ακόμα άτομα και μάλιστα σε πραγματικές συνθήκες. Σε συνεργασία, επιπλέον, με σχεδιαστές, επιδιώκουν να βελτιστοποιήσουν την εμπειρία χρήσης.

Αν όλα πάνε καλά, θα εξελιχθεί σε ένα απλό και οικονομικό διαγνωστικό εργαλείο, που μπορεί ακόμα και να σώσει ζωές. Και μάλιστα αξιοποιώντας μια λειτουργία του σώματος που μέχρι σήμερα αποτελεί ταμπού: «Όταν μιλάμε για τη φροντίδα της υγείας μας, δεν μπορούμε, απλά, να αποκλείουμε το μισό της ανθρωπότητας» σημειώνει η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης Inge Herrmann, επισημαίνοντας ότι ακόμα και στους επιστημονικούς κύκλους η έμμηνος ρύσης αντιμετωπίζεται ακόμα σαν ταμπού, με τον Lucas Dosnon να προσθέτει: «Απαιτούνται γενναία προγράμματα για να σπάσουν υπάρχοντα μοτίβα συμπεριφοράς και να διασφαλίσουν ότι η γυναικεία υγεία επιτέλους θα αποκτήσει τη θέση που της αξίζει».

Πηγή: marieclaire

Τα κορίτσια συνήθως μπαίνουν στην εφηβεία μεταξύ 8 και 13 ετών και αποκτούν περίοδο περίπου δύο χρόνια, αφότου αρχίσουν να αναπτύσσονται τα στήθη τους. Ωστόσο, η έναρξη της εφηβείας και της έμμηνου ρύσεως σε μικρότερες ηλικίες, έχει συνδεθεί με κινδύνους για την υγεία αργότερα στη ζωή, όπως ο διαβήτης, η παχυσαρκία, οι καρδιαγγειακές παθήσεις και ο καρκίνος του μαστού. Η νέα μελέτη, αποκαλύπτει πώς η διατροφή μπορεί να επηρεάσει την ηλικία κατά την οποία τα κορίτσια αρχίζουν την έμμηνο ρύση, παρακολουθώντας τη διατροφή και το πότε ξεκίνησε η πρώτη περίοδος 7.500 παιδιών ηλικίας από 9 έως 14 ετών.Τα αποτελέσματα που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό «Human Reproduction», έδειξαν πως τα κορίτσια με πιο υγιεινή διατροφή, είχαν 16% λιγότερες πιθανότητες αδιαθετήσουν σε πρώιμη ηλικία, σε σύγκριση με εκείνα που είχαν τη λιγότερο υγιεινή διατροφή.

Αντίθετα, τα κορίτσια που κατανάλωναν τις πιο «επιβλαβείς» τροφές, είχαν 15% περισσότερες πιθανότητες να ξεκινήσει η περίοδός τους νωρίτερα. Τα αποτελέσματα παρέμειναν σταθερά ανεξάρτητα από το ύψος ή το σωματικό βάρος των κοριτσιών, «καταδεικνύοντας τη σημασία της υγιεινής διατροφής ανεξαρτήτως σωματικού μεγέθους», δήλωσε σε ανακοίνωσή της η Χόλι Χάρις, κύρια συγγραφέας της μελέτης και αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Κέντρο Καρκίνου Fred Hutchinson στις ΗΠΑ.

Τα κορίτσια με πιο υγιεινή διατροφή είχαν 16% λιγότερες πιθανότητες να έχουν περίοδο σε πρώιμη ηλικία

Ωστόσο, η δρ Ίμοτζεν Ρότζερ, ερευνήτρια από την Ιατρική Σχολή Brighton & Sussex – η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη – προειδοποίησε να μη βγουν βιαστικά συμπεράσματα από την έρευνα, δηλώνοντας στο Euronews Health ότι «υπάρχει το ενδεχόμενο αντιστροφής της αιτιότητας».

«Υπάρχουν ενδείξεις ότι η ποιότητα της διατροφής μειώνεται από την παιδική ηλικία προς την εφηβεία, επομένως είναι πιθανό η χρονική στιγμή της εφηβείας να προκαλεί τη “φλεγμονώδη” διατροφή, και όχι το αντίστροφο» σημείωσε, προσθέτοντας πως απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να κατανοηθεί γιατί η διατροφή και ο χρόνος έναρξης της έμμηνου ρύσεως, φαίνεται να σχετίζονται.

Τέλος, η Χόλι Χάρις σημείωσε ότι δεδομένων των γνωστών κινδύνων για την υγεία που σχετίζονται με την πρώιμη εμμηνόρροια, είναι ιδιαίτερα σημαντικό τα παιδιά να έχουν πρόσβαση σε υγιεινές τροφές κατά την έναρξη της εφηβείας.

Τα ευρήματα ανέφερε καταλήγοντας, ότι αναδεικνύουν «την ανάγκη όλα τα παιδιά και οι έφηβοι να έχουν πρόσβαση σε υγιεινές διατροφικές επιλογές και τη σημασία τα σχολικά γεύματα –πρωινά και μεσημεριανά– να βασίζονται σε κατευθυντήριες οδηγίες που στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα».

Πηγή: Lifo.gr

Οι ερευνητές πιστεύουν πλέον πως οι λιγούρες γύρω από την έμμηνο ρύση είναι πολιτισμικά καθοδηγούμενες και όχι ένα καθαρά βιολογικό φαινόμενο. Μια έρευνα του 2006 σε περισσότερες από 300 φοιτήτριες του Πανεπιστημίου Cornell στις ΗΠΑ διαπίστωσε ότι το 91% των φοιτητριών που συμμετείχαν στην έρευνα είχαν όρεξη για σοκολάτα – ωστόσο, σε άλλα μέρη του κόσμου, η επιθυμία αυτή είναι λιγότερο συχνή. Η μελέτη του 2006 διεξήγαγε επίσης έρευνα σε Ισπανίδες φοιτήτριες και διαπίστωσε ότι από τις περίπου 260 σπουδάστριες, το 28% υποστήριξαν ότι η επιθυμία για σοκολάτα σχετίζεται ειδικά με τον εμμηνορροϊκό τους κύκλο, σε σύγκριση με το 49% των Αμερικανίδων.

Επιπλέον, μια μελέτη του 2019 διαπίστωσε ότι το πιο λαχταριστό τρόφιμο μεταξύ των γυναικών στην Ιαπωνία ήταν το ρύζι, και μόνο περίπου το 19% των γυναικών επιθυμούν τη σοκολάτα γενικά.

Αύξηση της θερμιδικής πρόσληψης

Οι λιγούρες είναι γενικά πολύπλοκες – δεν σχετίζονται με το πόσο πεινασμένος είναι κάποιος και μπορούν να προκληθούν από πολλούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των συνηθειών που δημιουργούμε γύρω από το φαγητό. Πολλές γυναίκες αναφέρουν ότι η κατανάλωση σοκολάτας και άλλων γλυκών ή υδατανθράκων όταν βρίσκονται στον έμμηνο κύκλο τούς βοηθά στην τόνωση της διάθεσής τους. Πράγματι, η θερμιδική πρόσληψη των γυναικών αυξάνεται λίγο πριν από την έναρξη της περιόδου – ενώ ταυτόχρονα η αντίσταση στην ινσουλίνη μπορεί να μειώνεται – οπότε η ιδέα ότι οι διακυμάνσεις των ορμονών θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις λιγούρες είναι λογική.

Σοκολάτα και καλή διάθεση

Για χρόνια, είχε διατυπωθεί η υπόθεση ότι η πτώση της προγεστερόνης, η οποία συνήθως συμβαίνει λίγες ημέρες πριν από την έναρξη της περιόδου, είναι αυτή που προκαλεί την επιθυμία για σοκολάτα.
Ωστόσο, όταν οι επιστήμονες μέτρησαν τα επίπεδα των ορμονών και προσπάθησαν να τα συσχετίσουν με τις λιγούρες, δεν βρέθηκε τέτοια σύνδεση. Επιπλέον, μια άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι η θεραπεία με προγεστερόνη από το στόμα δεν ήταν αποτελεσματικότερη από ένα εικονικό φάρμακο placebo στη μείωση της επιθυμίας για σοκολάτα ή γλυκό μεταξύ των γυναικών που έχουν περίοδο. Εάν η επιθυμία για σοκολάτα ήταν πραγματικά συνδεδεμένη με τον εμμηνορροϊκό κύκλο, θα περίμενε κανείς ότι μετά την εμμηνόπαυση θα εξαφανιζόταν – ή τουλάχιστον θα μειωνόταν.

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση όντως λαχταρούσαν τη σοκολάτα λιγότερο από εκείνες που βρίσκονταν λίγο πριν τη συγκεκριμένη φάση, αλλά η διαφορά ήταν ελάχιστη και άρα δεν θα μπορούσε να αποδοθεί στην περίοδο. Μάλιστα, οι περισσότερες μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες – σε ποσοστό περίπου 77% – εξακολουθούσαν να επιθυμούν τη σοκολάτα και συχνά τη συνέδεαν με τη διάθεσή τους.

Επώδυνη ή ακανόνιστη περίοδος

Όλες αυτές οι μελέτες οδήγησαν ορισμένους επιστήμονες να σκεφτούν ότι η κατανάλωση σοκολάτας είναι μάλλον μια πολιτισμικά εξαρτημένη αντίδραση σε διάφορες μορφές στρες. Μια αμερικανική μελέτη του 2017 συνέκρινε την επιθυμία για σοκολάτα κατά την περίοδο μεταξύ γυναικών που έχουν γεννηθεί εκτός των Ηνωμένων Πολιτειών και εκείνων που έχουν γεννηθεί στη χώρα. Η μελέτη διαπίστωσε ότι οι γυναίκες που γεννήθηκαν εκτός των Ηνωμένων Πολιτειών είχαν σημαντικά λιγότερες πιθανότητες να ανατρέξουν στη σοκολάτα κατά την έμμηνο ρύση τους. Οι λιγούρες, ωστόσο, τείνουν να συμβαίνουν μεταξύ των ατόμων που υποφέρουν από σοβαρά συμπτώματα τα οποία σχετίζονται με την περίοδό τους.

Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο PLOS One το 2024 διαπίστωσε ότι οι γυναίκες που είχαν την τάση να επιθυμούν τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά και γλυκά ήταν πιο πιθανό να πάσχουν από προεμμηνορροϊκό σύνδρομο ή να έχουν ακανόνιστους ή επώδυνους κύκλους. Σε αυτή την περίπτωση, οι ειδικοί τονίζουν πως επιβάλλεται η γυναίκα να επισκέπτεται τον/τη γυναικολόγο της, αφού δεν είναι φυσιολογικό ούτε λογικό να «υποφέρει».

Πηγή: Washington Post / Pride.gr