Η ιδέα της κατανάλωσης ζεστού νερού προέρχεται κυρίως από την κινεζική ιατρική και τον πολιτισμό της Κίνας. «Αν και είμαι γιατρός της δυτικής ιατρικής, εκτιμώ και σέβομαι τη σημασία του ζεστού νερού σε άλλους πολιτισμούς. Από εκεί ξεκινά αυτή η τάση», εξηγεί η Dr. Vanessa Buie, βαριατρική χειρουργός στο UChicago Medicine. Στην παραδοσιακή κινεζική και αγιουρβεδική ιατρική, η σχέση μεταξύ ζεστασιάς, πέψης και ενίσχυσης της ενέργειας (chi) έχει πολιτισμικές ρίζες που αξίζει να αναγνωρίζουμε.

Η κατανάλωση ζεστού νερού σχετίζεται επίσης με το τσάι, που αποτελεί βασικό στοιχείο πολλών πολιτισμών, όπως αναφέρει η Dr. Elizabeth Kazarian, γιατρός οικογενειακής ιατρικής. «Είναι ιδιαίτερα χαλαρωτικό, κάτι που έχει μεγάλη σημασία», επισημαίνει. Ηρεμεί το σώμα και το πνεύμα, κάτι που είναι ωφέλιμο για όλους μας.

Ενυδάτωση και λειτουργία του πεπτικού συστήματος

Αν το ζεστό νερό είναι μέρος της κουλτούρας ή της καθημερινότητάς σας, δεν υπάρχει λόγος να αλλάξετε συνήθειες. Όμως όσοι πίνουν ζεστό νερό αποκλειστικά για συγκεκριμένα οφέλη στην υγεία, ίσως απογοητευτούν. «Η κατανάλωση νερού σε οποιαδήποτε θερμοκρασία είναι ωφέλιμη», τονίζει η Buie. Το σημαντικότερο είναι να παραμένετε ενυδατωμένοι, είτε προτιμάτε ζεστό, χλιαρό, σε θερμοκρασία δωματίου ή κρύο νερό.

Η επαρκής ενυδάτωση βοηθά στη σωστή λειτουργία των οργάνων, των αρθρώσεων, των κυττάρων αλλά και στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος. Τα ζεστά υγρά κάθε είδους μπορούν να διευκολύνουν τη λειτουργία του γαστρεντερικού συστήματος και να βοηθήσουν στην αφόδευση.

«Κάθε είδος ζεστού υγρού μπορεί να επηρεάσει τους σφιγκτήρες του γαστρεντερικού σωλήνα», εξηγεί ο Dr. Isaiah Schuster, αναπληρωτής διευθυντής γαστρεντερολογίας στο St. Francis Hospital & Heart Center της Νέας Υόρκης. Αυτοί οι σφιγκτήρες ελέγχουν τη ροή από το στόμα μέχρι το έντερο. Τα ζεστά υγρά –είτε πρόκειται για νερό είτε για καφέ– χαλαρώνουν τους σφιγκτήρες και διευκολύνουν τη διέλευση των τροφών στον οισοφάγο.

Έρευνες δείχνουν πως τα ζεστά υγρά επηρεάζουν την κινητικότητα του οισοφάγου, ενώ σε ασθενείς με σχετικές παθήσεις συχνά συνιστώνται θερμά ροφήματα. Ωστόσο, δεν είναι σαφές πόσο σημαντική είναι αυτή η επίδραση στην καθημερινότητα.

Η κατανάλωση ζεστών υγρών μπορεί επίσης να ενεργοποιήσει το γαστροκολικό αντανακλαστικό και να διευκολύνει την αφόδευση ή να βελτιώσει τη δυσκοιλιότητα. Σύμφωνα με τη Buie, οποιοδήποτε πρωινό ρόφημα –καφές ή νερό– που διαστέλλει το στομάχι ενεργοποιεί αυτό το αντανακλαστικό και ενισχύει την κινητικότητα του εντέρου.

Ζεστό νερό, πέψη και απώλεια βάρους: τι ισχύει;

Όμως το ζεστό νερό δεν φαίνεται να βοηθά ειδικά στην πέψη. Όπως σημειώνει η Buie, μελέτες έχουν εξετάσει κατά πόσο η θερμοκρασία του νερού επηρεάζει την πέψη – είτε πρόκειται για κρύο είτε για ζεστό νερό. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τόσο τα κρύα όσο και τα ζεστά ροφήματα καθυστερούν την κένωση του στομάχου σε σχέση με τα ροφήματα σε θερμοκρασία σώματος (37°C). Οι ακραίες θερμοκρασίες μπορούν προσωρινά να διαταράξουν τη γαστρική κινητικότητα και τη διαδικασία της πέψης.

Η πέψη καθορίζεται κυρίως από ορμονικούς παράγοντες αλλά και από επίπεδα στρες ή ύπνου – πολύ περισσότερο από ό,τι από ένα φλιτζάνι χλιαρό νερό.

Παράλληλα, δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να δείχνουν ότι το ζεστό νερό συμβάλλει στην απώλεια βάρους. «Δεν υπάρχει καμία έρευνα που να μου επιτρέπει να πω σε έναν ασθενή ότι η κατανάλωση ζεστού νερού βοηθά στην απώλεια βάρους ή στη βελτίωση της πέψης», αναφέρει η Kazarian. Η αντικατάσταση των θερμιδικών ροφημάτων με σκέτο νερό μπορεί όντως να βοηθήσει στη διαχείριση του βάρους – ανεξαρτήτως της θερμοκρασίας του.

Μπορείτε να συνεχίσετε αν σας κάνει καλό

Το ζεστό νερό δεν αποτελεί πανάκεια ούτε απαραίτητη συνήθεια για όλους. Τα πραγματικά μετρήσιμα οφέλη παραμένουν ασαφή – κάποιοι ίσως νιώσουν καλύτερα λόγω placebo.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, αν απολαμβάνετε το ζεστό νερό και δεν προκαλεί προβλήματα στην υγεία σας, μπορείτε να συνεχίσετε τη συνήθεια χωρίς ανησυχία – αρκεί πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας όταν χρειάζεται.

Μην περιμένετε όμως σημαντικές αλλαγές στην υγεία σας: «Δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που να αποδεικνύουν ότι το ζεστό νερό αποτοξινώνει, βελτιώνει μοναδικά την πέψη, αυξάνει τον μεταβολισμό ή προκαλεί απώλεια βάρους», σημειώνει η Buie. Παρ’ όλα αυτά, αν ένα φλιτζάνι ζεστό νερό αποτελεί μέρος των πρωινών σας τελετουργιών ή σας βοηθά στη διάθεση και την καθημερινότητά σας, αυτό είναι αρκετό ως προσωπικό όφελος.

Το ζεστό νερό δρα καταλυτικά στη διαδικασία της πέψης, κυρίως επειδή διευκολύνει την κίνηση των τροφών μέσω του πεπτικού συστήματος. Η θερμότητα έχει μια χαλαρωτική επίδραση στους λείους μύες του γαστρεντερικού σωλήνα. Αυτή η χαλάρωση ενισχύει την περίσταλση, δηλαδή τις ρυθμικές, κυματοειδείς συσπάσεις του εντέρου, αποτρέποντας τη δυσκοιλιότητα. Η κατανάλωση χλιαρού νερού πριν ή κατά τη διάρκεια του γεύματος μπορεί επίσης να βοηθήσει στη διάσπαση των λιπαρών ουσιών, διευκολύνοντας την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών. Επιπλέον, ένα ποτήρι ζεστό νερό το πρωί ενυδατώνει άμεσα το παχύ έντερο, συμβάλλοντας στην ομαλότερη λειτουργία του εντέρου.

Ένα από τα σημαντικότερα οφέλη του ζεστού νερού είναι η αγγειοδιαστολή, δηλαδή η διεύρυνση των αιμοφόρων αγγείων. Όταν καταναλώνουμε ζεστό νερό, η ήπια αύξηση της εσωτερικής θερμοκρασίας προκαλεί αυτή την ανταπόκριση των αγγείων, με αποτέλεσμα τη βελτιωμένη ροή του αίματος σε όλο το σώμα. Η ενισχυμένη κυκλοφορία όχι μόνο βοηθά στη μεταφορά θρεπτικών ουσιών, αλλά και στην ταχύτερη απομάκρυνση των μεταβολικών αποβλήτων. Επιπλέον, η αγγειοδιαστολή έχει ως αποτέλεσμα τη χαλάρωση των μυών, προσφέροντας ανακούφιση από κράμπες, μυϊκούς σπασμούς και πόνο, ειδικά σε περιπτώσεις όπως οι κράμπες περιόδου.

Το ζεστό νερό λειτουργεί και ως φυσικό ηρεμιστικό. Η αίσθηση της θερμότητας στον λαιμό και τον οισοφάγο έχει ένα καταπραϋντικό αποτέλεσμα στο νευρικό σύστημα, συμβάλλοντας στη μείωση των επιπέδων στρες και άγχους. Αυτή η ηρεμία μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα του ύπνου εάν το ζεστό νερό καταναλωθεί πριν την κατάκλιση. Στο αναπνευστικό σύστημα, ο ατμός που αναδύεται από το ζεστό νερό δρα ως ένα ήπιο αποσυμφορητικό. Βοηθά στη ρευστοποίηση των εκκρίσεων στις ρινικές κοιλότητες και στο στήθος, διευκολύνοντας την αναπνοή σε περιπτώσεις κρυολογήματος ή ιγμορίτιδας.

Πηγή: Cibum

Η ταχύτητα και η ασυνέπεια στα γεύματα συχνά οδηγούν σε ελλιπή μάσηση, με αποτέλεσμα να καταπίνουμε μεγαλύτερα κομμάτια φαγητού και περισσότερο αέρα. Ο Δρ Λουίς Ερέρα, ιατρικός διευθυντής της Schwabe Farma Ibérica, εξηγεί στο ισπανικό Hola ότι αυτή η πρακτική μπορεί να επηρεάσει την πεπτική λειτουργία και να βλάψει τον εντερικό φραγμό.

Πώς το φαγητό μπροστά σε οθόνη βλάπτει την πέψη

Αυτός ο φραγμός βασίζεται σε πρωτεΐνες που συνδέουν τα κύτταρα του εντέρου. Όταν διαταράσσεται, αυξάνεται η διαπερατότητα του εντέρου, επιτρέποντας σε ουσίες που δεν θα έπρεπε να περνούν να διεισδύουν στη βλεννογόνο, προκαλώντας ενοχλήσεις. Ταυτόχρονα, συστατικά της σύγχρονης διατροφής όπως τα απλά σάκχαρα, τα λιπαρά, το γλουτένη, το αλάτι, το αλκοόλ και τα πρόσθετα ενισχύουν αυτή τη διαταραχή.

Η γρήγορη κατανάλωση τροφής μπροστά από τον υπολογιστή δεν επιτρέπει τη συνειδητή απόλαυση του φαγητού. Ο ειδικός επισημαίνει ότι η παρουσία μπροστά σε οθόνη αυξάνει το στρες και αποσπά την προσοχή από τη διαδικασία του φαγητού, με αποτέλεσμα την υπερκατανάλωση και την επιδείνωση των πεπτικών συμπτωμάτων. Η δυσπεψία, η οποία σχετίζεται με αίσθημα βάρους, πρόωρο κορεσμό και πόνο στο άνω μέρος της κοιλιάς, διαφέρει από άλλες πεπτικές διαταραχές όπως το γαστροοισοφαγικό αναρροφητικό σύνδρομο και το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, αφού δεν συνοδεύεται από οργανικές βλάβες αλλά από λειτουργική δυσλειτουργία.

Για την αντιμετώπιση της λειτουργικής δυσπεψίας, η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο. Ένα διατροφικό πρότυπο πλούσιο σε φρούτα, λαχανικά και φρέσκα τρόφιμα, όπως η μεσογειακή δίαιτα, έχει αντιφλεγμονώδη δράση και συμβάλλει στη ρύθμιση της πεπτικής λειτουργίας. Επιπλέον, ο Δρ Ερέρα τονίζει τη σημασία της τακτικότητας στα γεύματα. Η τήρηση τουλάχιστον τριών κύριων γευμάτων την ημέρα σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο δυσπεψίας σε σύγκριση με την κατανάλωση ενός μόνο γεύματος.

Ορισμένα τρόφιμα επιβαρύνουν τον εντερικό φραγμό και την πεπτική λειτουργία, όπως τα λιπαρά και πικάντικα φαγητά, τα αναψυκτικά, το αλκοόλ, ο καφές και τα υπερ-επεξεργασμένα προϊόντα. Αν και πολλοί ασθενείς αναφέρουν ευαισθησία στη γλουτένη, συχνά ευθύνονται άλλες ουσίες όπως οι φρουκτάνες, που αυξάνουν την εντερική διαπερατότητα. Περιορίζοντας την κατανάλωσή τους βοηθάμε στην ελάττωση των συμπτωμάτων και στην προστασία της πεπτικής βλεννογόνου.

Το στρες είναι επίσης βασικός παράγοντας που επηρεάζει την εντερική υγεία. Ο τρόπος με τον οποίο το νευρικό σύστημα αντιδρά στα ερεθίσματα του στομάχου αυξάνει την ευαισθησία και την ενόχληση, κάνοντας τα συμπτώματα δυσπεψίας πιο έντονα. Η ενσωμάτωση τεχνικών διαχείρισης του στρες, όπως η ενσυνειδητότητα και ο διαλογισμός, μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την κατάσταση, μειώνοντας τα πεπτικά προβλήματα και βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής.

Για την υγιή λειτουργία του πεπτικού συστήματος συνιστάται μια ισορροπημένη διατροφή σε συνδυασμό με τακτικά γεύματα, καλή ενυδάτωση, αποφυγή υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων, περιορισμό του αλκοόλ και της καφεΐνης. Επίσης, η σωματική άσκηση, ο ποιοτικός ύπνος και η πρακτική τεχνικών χαλάρωσης συμβάλλουν στη βελτίωση της πεπτικής υγείας, καθώς το έντερο ανταποκρίνεται άμεσα στο στρες.

Η υιοθέτηση αυτών των συνηθειών μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη για την πρόληψη και αντιμετώπιση πεπτικών διαταραχών, προσφέροντας μια καλύτερη ποιότητα ζωής στην καθημερινότητα του σύγχρονου ανθρώπου.

Πηγή: Bovary

Για πρωινό

Ξεκινώντας τη μέρα σας με ένα μήλο, παίρνετε χαμηλές θερμίδες και φυτικές ίνες που σας κρατούν χορτάτους για μεγαλύτερο διάστημα. Το μήλο έχει χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη και περιέχει χλωρογενικό οξύ, βοηθώντας στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα. Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι ένα μήλο δεν επηρεάζει σημαντικά τον μεταβολισμό, αλλά μπορεί να δώσει ένα ήπιο κίνητρο για τακτικές εντερικές κινήσεις.

Πριν από γεύμα

Κατανάλωση μήλου μία με δύο ώρες πριν από το γεύμα μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση βάρους, καθώς αυξάνει το αίσθημα κορεσμού και μειώνει την πρόσληψη θερμίδων. Η διαλυτή ίνα (π.χ. πηκτίνη) επιβραδύνει την απορρόφηση των υδατανθράκων, ενώ η αδιάλυτη ίνα στηρίζει την τακτική λειτουργία του εντέρου.

Πριν από προπόνηση

Ένα μήλο μπορεί να προσφέρει ενέργεια πριν από την άσκηση, λόγω φυσικών σακχάρων και φυτικών ινών που σταθεροποιούν το σάκχαρο. Για ορισμένους, είναι καλύτερα να το καταναλώνουν 2–3 ώρες πριν την προπόνηση, ενώ για άλλους, τα κομμένα κομμάτια μήλου λίγη ώρα πριν τη δραστηριότητα δίνουν έξτρα ενέργεια.

Σε άλλα γεύματα ή ως σνακ μετά το δείπνο

Τα μήλα μπορούν να προστεθούν σε ομελέτες, pancakes, muffins ή σαλάτες. Μετά το δείπνο, αποτελούν θρεπτικό τρόπο να ικανοποιήσετε την επιθυμία για γλυκό, ειδικά αν τα συνδυάσετε με λίγο φυστικοβούτυρο ή κανέλα.

Οι διατροφολόγοι λοιπόν, συμφωνούν ότι η καλύτερη ώρα να φάτε ένα μήλο είναι τελικά… κάθε ώρα αφού μπορεί κάθε φορά να δώσει διαφορετικά οφέλη. Το σημαντικότερο είναι να αποτελεί μέρος μιας ισορροπημένης και υγιεινής διατροφής. Η κατανάλωση μαζί με υγιεινά λίπη ή πρωτεΐνη μπορεί να μειώσει πιθανά αυξομειούμενα επίπεδα σακχάρου.

Πηγή: Cibum