Τις τελευταίες ημέρες ακούγονται διάσπαρτα αποσπασματικά μέτρα για μεμονωμένες κατηγορίες συμπολιτών μας, τα οποία επίκειται να ανακοινώσει ο Πρωθυπουργός. Διαβάζουμε δε ρεπορτάζ που ευθέως συσχετίζουν τα μέτρα με τα ποσοστά της Ν.Δ. σε συγκεκριμένες κατηγορίες (“focus groups”). Πόσο αξιόπιστη, αποτελεσματική και μεσομακροπρόθεσμα ωφέλιμη για τον τόπο μπορεί να είναι μια τέτοια οικονομική πολιτική, κοντόφθαλμα προσηλωμένη στη μικροκομματική λογική του “πάρε – δώσε”;

Η Χώρα χρειάζεται ολική Αλλαγή πολιτικών προτεραιοτήτων, θέτοντας στο επίκεντρο την προοπτική ευημερίας της κοινωνικής πλειοψηφίας, όχι την προοπτική κερδοσκοπίας της ισχυρής ολιγαρχίας. Έπειτα από έξι χρόνια διακυβέρνησης του κ. Μητσοτάκη, ο κανόνας “κάθε γενιά ζει καλύτερα από την προηγούμενη” παραμένει μακρινό παρελθόν. Η αναστροφή αυτής της στρέβλωσης αναδεικνύεται σε κορυφαία υποχρέωση όλων μας.

Το μοντέλο “real estate – κατανάλωση – τουρισμός”, εμμονική προμετωπίδα κάθε επιλογής του Πρωθυπουργού, είχε εξ αρχής ημερομηνία λήξης. Η προκλητική αισχροκέρδεια των ελίτ, όπως το χρυσό πάρτι “κεκλεισμένων των θυρών” στην ενέργεια, εξανεμίζουν κάθε ίχνος δικαιοσύνης στους ισχνούς ρυθμούςανάπτυξης. Οι πρωτοφανείς πόροι δισεκατομμυρίων του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας πιάστηκαν στο “δίχτυ” των εφήμερων σκοπιμοτήτων. Μια ματιά στο επενδυτικό κενό, στο επίμονο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, στο δυσθεώρητο κόστος ζωής, στο ποσοστό παιδικής φτώχειας, ιδίως στον δείκτη PPS για το κατά κεφαλήν ΑΕΠ εκπεφρασμένο σε μονάδες αγοραστικής δύναμης, σκιαγραφεί γλαφυρά την αναποτελεσματικότητα κομβικών πεπραγμένων της Κυβέρνησης, τη δυσμενή απόκλιση της Χώρας από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και, τελικά, το τέλμα όπου έχει εγκλωβιστεί ο λαός μας.

Στρέφουμε το βλέμμα στην ελληνική περιφέρεια. Στις εν υπνώσει δυνάμεις της υπαίθρου, που παραμένουν καταδικασμένες στην αφάνεια της έλλειψης αγροτικής και περιφερειακής πολιτικής, ξεχασμένες στον πάτο της πρωθυπουργικής λίστας προτεραιοτήτων. Η έντιμη αγροτιά διψά για στήριξη και σύγχρονα αναπτυξιακά εργαλεία. Τα ερειπωμένα χωριά αναμένουν τα κίνητρα που θα γεμίσουν ξανά τις πλατείες τους. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση λαχταρά να σπάσει τα δεσμά του υπέρμετρου “επιτελικού” συγκεντρωτισμού. Η μεταποίηση μάταια περιμένει στοιχειώδη βιομηχανική πολιτική. Η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα αναζητά ρευστότητα και θωράκιση μπροστά στην προέλαση διαδικτυακών κολοσσών του εξωτερικού. Αυτούς ακούμε, με αυτούς διαβουλευόμαστε, προτείνοντας ένα καινοτόμο παραγωγικό μοντέλο δίκαιης, βιώσιμης και ανθεκτικής ανάπτυξης με έμφαση στην περιφέρεια, που αξιοποιεί τις ανεκμετάλλευτες δυνάμεις της και ρίχνει φως στα μοναδικά πλεονεκτήματα κάθε σπιθαμής της επικράτειας.

Θέτουμε γερά προγραμματικά θεμέλια για μια προοδευτική ποιοτική διακυβέρνηση που δεν υπαγορεύεται από ισχυρά συμφέροντα, αλλά πηγάζει από τις ανάγκες της διπλανής πόρτας, απαντά στο δημιουργικό όραμα της νέας γενιάς και υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον σε μια πατρίδα ισχυρή με μια κοινωνία που ευημερεί. Θεμέλια όπως η Ενεργειακή Δημοκρατία, η Φορολογική Δικαιοσύνη, η αδιαπραγμάτευτη προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ένα ακμαίο Εθνικό Σύστημα Υγείας, μια σύγχρονη Δημόσια Παιδεία και ένα Κράτος Πρόνοιας που σέβεται την αξία κάθε συνανθρώπου μας.

Πιστεύουμε σε ένα Κράτος που οργανώνεται και λειτουργεί με αποκέντρωση, διαφάνεια, αξιοκρατία και σεβασμό στους θεσμούς. Όσο το ανθρώπινο δυναμικό του παραμένει το χειρότερα αμειβόμενο στην Ε.Ε., κάθε πρόοδος φαλκιδεύεται. Η αξιοπρέπειαστις αμοιβές των Δημοσίων Υπαλλήλων, με άμεση αφετηρία τον 13ο μισθό, είναι προφανές προαπαιτούμενο ανάταξης.

Προτάσσουμε ολοκληρωμένες λύσεις για ανάκτηση των “ξηλωμένων” εργασιακών δικαιωμάτων στον ιδιωτικό τομέα και επαναφορά Συλλογικών Διαπραγματεύσεων που, μεταξύ άλλων, θα δίνουν δυνατότητα στους κοινωνικούς εταίρους να συμφωνήσουν και αναδρομικό “ξεπάγωμα” τριετιών. Η Κυβέρνηση αναιτιολόγητα τις απορρίπτει, όπως τη θέση μας για κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, αλλά και για νέο ΕΚΑΣ στους χαμηλοσυνταξιούχους, που τόσες φορές αρνήθηκε.

Εν κατακλείδι, στο ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής γνωρίζουμε και σεβόμαστε τους δημοσιονομικούς κανόνες της Ε.Ε. για ετήσιο “ταβάνι” δαπανών. Μακριά από εμάς τα παίγνια δημοσιονομικού λαϊκισμού. Εντός των δεδομένων δημοσιονομικών ορίων, όμως, εμείς βλέπουμε την πολιτική αλλιώς, ακριβώς γιατί κοιτάζουμε τους συμπολίτες μας στα μάτια. Απέναντι στη σταθερότητα των ανισοτήτων, κόντρα στους εκφοβισμούς “Μητσοτάκης ή χάος”, υπάρχει εναλλακτική αξιόπιστη απάντηση. Θα ακουστεί ηχηρά, ρεαλιστικά και τεκμηριωμένα από τον Πρόεδρό μας, Νίκο Ανδρουλάκη, στη Δ.Ε.Θ. και είμαι αισιόδοξος πως πολύ σύντομα θα αντηχήσει παντού ως πλειοψηφική απαίτηση Αλλαγής.

Ο Πάρις Κουκουλόπουλος είναι Βουλευτής Κοζάνης και Υπεύθυνος ΚΤΕ Οικονομικών του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής

Του Μανώλη Χριστοδουλάκη, βουλευτή Ανατολικής Αττικής και Υπεύθυνου Κοινοβουλευτικού Τομέα Περιβάλλοντος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ

Ήδη κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου στη Βουλή τον περασμένο Απρίλιο είχε συζητηθεί ότι το πρόγραμμα αυτό ουσιαστικά οδηγούσε σε μαρασμό τiς ήδη λειτουργούσες ενεργειακές κοινότητες, εισάγοντας ένα συγκεντρωτικό σύστημα οργάνωσης το οποίο δεν ανταποκρινόταν σε καμία περίπτωση στη λυδία λίθο της ενεργειακής δημοκρατίας, που δεν είναι άλλη από την αυτενέργεια από τα κάτω και όχι την επιβολή ενός γραφειοκρατικού μοντέλου από τα πάνω.

Με το νέο νόμο η κυβέρνηση επί της ουσίας προβαίνει σε έναν αναγκαστικό συνεταιρισμό προκειμένου να υπάρξει πρόσβαση στη φτηνή ενέργεια, με εκείνον που μένει εκτός να μην απολαμβάνει τις πρόνοιες του νέου προγράμματος.

Κι αυτή η συγκεντρωτική λογική δεν ισχύει μονάχα στις ενεργειακές κοινότητες, αλλά παρατηρείται και στη διαχείριση των υδάτινων πόρων. Πρόσφατα και στον ίδιο νόμο ιδρύθηκε ο Οργανισμός Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας, ανοίγοντας επί της ουσίας το δρόμο για την ιδιωτικοποίηση του νερού, ενώ ήδη από το τέλος του 2023 ο αρμόδιος Υπουργός Περιβάλλοντος έχει εξαγγείλει νομοθετική παρέμβαση για τη συγχώνευση των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης, οι οποίες στο σύνολό τους σήκωσαν το βάρος της ενεργειακής κρίσης χωρίς να λάβουν ποτέ την αντίστοιχη στήριξη από την πλευρά της πολιτείας.

Οι παραπάνω πρωτοβουλίες πέραν της αποσπασματικότητας, αλλά και της προχειρότητας, αποδεικνύουν και μία συνειδητή στρατηγική της κυβέρνησης: Να δημιουργεί εκ του μηδενός γραφειοκρατικές και συγκεντρωτικές δομές, χωρίς προηγούμενη αξιολόγηση των υφιστάμενων και χωρίς προηγούμενο διάλογο με τις τοπικές κοινωνίες, τους αρμόδιους φορείς και την επιστημονική κοινότητα.

Όμως, πέραν της γραφειοκρατικής και συγκεντρωτικής νοοτροπίας, η λογική της κυβέρνησης χαρακτηρίζεται και από αδικαιολόγητο και χαοτικό νομικό πληθωρισμό με αντιπροσωπευτικότερο παράδειγμα τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Αυτόν τον σχεδόν ένα χρόνο που είμαι Κοινοβουλευτικός Τομεάρχης Περιβάλλοντος του ΠΑΣΟΚ έχουν έρθει προς ψήφιση δύο νομοσχέδια του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, όπου και στα δύο υπήρχαν σημαντικές τροποποιήσεις στο θεσμικό πλαίσιο των ΑΠΕ.

Και το βασικό ερώτημα είναι πώς θα διασφαλιστούν συνθήκες ασφάλειας δικαίου για τους παραγωγούς ΑΠΕ, όταν κάθε λίγο και λιγάκι αλλάζεις το πλαίσιο που ρυθμίζει συνολικά την αδειοδοτική διαδικασία; Δημιουργείται με άλλα λόγια ένα καφκικό περιβάλλον το οποίο συνεπάγεται σημαντικό γραφειοκρατικό κόστος για τη διοίκηση και εξίσου σημαντικό οικονομικό κόστος για τους παραγωγούς.

Και όλα αυτά ενώ οι εξελίξεις τρέχουν προς την κατεύθυνση της κλιματικής ουδετερότητας που πρέπει ως Ε.Ε. να έχουμε εξασφαλίσει μέχρι το 2050. Και μπορεί μεν τα πρόσφατα συμπεράσματα της 28^ης Συνόδου για το Κλίμα στο Ντουμπάι να μην ενθουσίασαν από πλευράς κλιματικής φιλοδοξίας, όμως το συμπέρασμα περί σταδιακής απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα μέχρι το 2050 είναι προς τη θετική κατεύθυνση. Και εδώ υπεισέρχεται το ζήτημα της δίκαιης μετάβασης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ο προϋπολογισμός για το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης για την προγραμματική περίοδο 2021-2027 ανέρχεται στα 17,5 δις εκατομμύρια, σκοπός του είναι καμία περιφέρεια της Ε.Ε. να μην μείνει πίσω κατά τη διαδικασία μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα, και οι περιοχές της πατρίδας μας που εμπλέκονται ειδικότερα στη διαδικασία αυτή, είναι η Δυτική Μακεδονία, η Μεγαλόπολη και οι Δήμοι Τρίπολης, Γορτυνίας και Οιχαλίας στην Πελοπόννησο, τα Νησιά του Βορείου και Νοτίου Αιγαίου και η Κρήτη.

Για αυτό είναι αναγκαία η επαυξημένη λογοδοσία ως προς την διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων, αλλά και ως προς τον βαθμό ωρίμανσης και υλοποίησης του Σχεδίου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης 2021-2027, διότι η αντίστοιχη εμπειρία αδιαφανούς διαχείρισης των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας λειτουργεί ως παράδειγμα εγρήγορσης και ελέγχου.

Και επειδή η συζήτηση  για ένα «Ταμείο Ανάκαμψης ΙΙ» μετά το 2026 έχει ήδη ξεκινήσει σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πρέπει αντίστοιχα να εξεταστούν οι προοπτικές και οι δυνατότητες της δίκαιης μετάβασης με ορίζοντα το 2027, όπου τόσο η ελληνική κυβέρνηση, όσο και οι Έλληνες ευρωβουλευτές θα διεκδικήσουν το καλύτερο δυνατό για την Ελλάδα.

Με βραχυπρόθεσμο ορίζοντα το 2030 και μακροπρόθεσμο το 2050, στοιχεία όπως η αποκέντρωση, η απλοποίηση των διαδικασιών, η διαφάνεια, η λογοδοσία, αλλά και η εμπιστοσύνη στις παραγωγικές δυνάμεις της χώρας, πρέπει να μπουν στο επίκεντρο. Και παράλληλα να υπάρξει η αναγκαία οικονομική στήριξη και ενημέρωση των πλέον ευάλωτων καταναλωτών, νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Με αυτόν τον τρόπο, εμπεδώνεται η ενεργειακή δημοκρατία, καταπολεμάται η ενεργειακή φτώχεια και επιτυγχάνεται η πράσινη και δίκαιη μετάβαση.