Η Ελλάδα αντιμετωπίζει μια σοβαρή κρίση παχυσαρκίας, με τα ποσοστά υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων να αυξάνονται συνεχώς.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας:

· το 37,9% των Ελλήνων ενηλίκων είναι υπέρβαροι και

· το 24,9% είναι παχύσαρκοι.

Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα ανησυχητική στα παιδιά, με την Ελλάδα να καταγράφει τα υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η παχυσαρκία συνδέεται με σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως ο διαβήτης τύπου 2, οι καρδιαγγειακές παθήσεις και ορισμένοι τύποι καρκίνου. Επιπλέον, επιβαρύνει σημαντικά το σύστημα υγείας και την οικονομία της χώρας, λόγω των σοβαρών επιπλοκών που προκαλεί εάν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως.
Εκτιμάται ότι η συνολική οικονομική επιβάρυνση από την παχυσαρκία στην Ελλάδα ανέρχεται σε περίπου 4,3 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, δηλαδή το 2,4% του ΑΕΠ .

Η Παρέμβαση της Ελληνικής Ακαδημίας Γενικής/Οικογενειακής Ιατρικής

Αντιμέτωπη με αυτή την κρίση, η Ελληνική Ακαδημία Γενικής/Οικογενειακής Ιατρικής και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας απηύθυνε επιστολή στο υπουργείο Υγείας, εκφράζοντας την ανησυχία της για τον αποκλεισμό των γιατρών της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ) από τη συνταγογράφηση των νέων φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας, όπως η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη.

Η Ακαδημία υποστηρίζει ότι οι γενικοί/οικογενειακοί ιατροί και οι παθολόγοι της κοινότητας έχουν άμεση πρόσβαση στους ασθενείς και μπορούν να συμβάλουν στην έγκαιρη αναγνώριση και διαχείριση της παχυσαρκίας και των συννοσηροτήτων της. Ο αποκλεισμός τους από τη συνταγογράφηση περιορίζει την πρόσβαση των ασθενών στη θεραπεία και ενισχύει τις ανισότητες στην παροχή υπηρεσιών υγείας.

Η Αναγκαιότητα της Ανοιχτής Συνταγογράφησης

Η Ακαδημία προτείνει μια συνδυαστική προσέγγιση που περιλαμβάνει:

Ανοιχτή συνταγογράφηση των νέων φαρμάκων από τους γιατρούς της ΠΦΥ, με την εφαρμογή αυστηρών θεραπευτικών πρωτοκόλλων και ελέγχου της τήρησής τους.
Ενίσχυση της διασύνδεσης με διαιτολόγους, ειδικούς άσκησης και ψυχολόγους στην κοινότητα, για μια ολοκληρωμένη θεραπευτική προσέγγιση της παχυσαρκίας.

Αυτή η προσέγγιση θα μπορούσε να βελτιώσει τη φροντίδα των ασθενών και να μειώσει τις κοινωνικοοικονομικές ανισότητες στην αντιμετώπιση της νόσου.

Η Πολιτεία Αντιδρά

Η Πολιτεία έχει αναγνωρίσει την παχυσαρκία ως μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις δημόσιας υγείας στην Ελλάδα και έχει ανακοινώσει νέα μέτρα για την αντιμετώπισή της, εστιάζοντας στην ισότιμη πρόσβαση σε θεραπείες και στη βελτίωση της φροντίδας των ασθενών.

Ωστόσο, η εφαρμογή αυτών των μέτρων απαιτεί τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, συμπεριλαμβανομένων των γιατρών της ΠΦΥ, για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική διαχείριση της παχυσαρκίας σε εθνικό επίπεδο. Και φυσικά, απαραίτητη είναι η κάλυψη των νέων ενέσιμων φαρμάκων που είναι πολύ αποτελεσματικά για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, των οποίων το κόστος είναι δυσβάσταχτο για τον ασθενή.

Πρέπει να αποδεχτούμε πως η παχυσαρκία αποτελεί μια σιωπηλή πανδημία που πλήττει την Ελλάδα και απαιτεί άμεση και συντονισμένη δράση. Η ενίσχυση του ρόλου των γιατρών της ΠΦΥ στη διαχείριση της παχυσαρκίας, μέσω της ανοιχτής συνταγογράφησης και της εφαρμογής ολοκληρωμένων θεραπευτικών πρωτοκόλλων, είναι κρίσιμη για την αντιμετώπιση αυτής της κρίσης δημόσιας υγείας.

Οι αρμόδιοι υπάλληλοι του ΠΟΥ, με το ξημέρωμα της νέας χρονιάς, την 1η Ιανουαρίου 2020, ενεργοποίησαν τα συστήματα έκτακτης ανάγκης και ενημέρωσαν τον κόσμο στις 4 Ιανουαρίου 2020. Μεταξύ 9 και 12 Ιανουαρίου 2020, ο ΠΟΥ είχε δημοσιεύσει την πρώτη δέσμη ολοκληρωμένων οδηγιών για τις χώρες και στις 13 Ιανουαρίου συγκέντρωσε τους εταίρους για να δημοσιεύσουν το σχέδιο του πρώτου εργαστηριακού τεστ για τον SARS-CoV-2.

Κατά τη διάρκεια των πρώτων σημαντικών μηνών διαχείρισης της πανδημίας της COVID-19, αλλά και στα χρόνια που ακολούθησαν, οι αρμόδιοι του ΠΟΥ συγκαλούσαν ειδικούς και υπουργεία υγείας από όλο τον κόσμο, συνέλεγαν και ανέλυαν δεδομένα και μοιράζονταν ό,τι νέο καταγραφόταν, όποια πληροφορία έβγαινε στο φως, εξηγώντας ποιες θα ήταν οι επιπτώσεις για τους ανθρώπους.

«Καθώς σηματοδοτούμε αυτό το ορόσημο, ας αφιερώσουμε λίγο χρόνο για να τιμήσουμε τις ζωές που άλλαξαν και που χάθηκαν, ας αναλογιστούμε όσους υποφέρουν από COVID-19 και long COVID, ας εκφράσουμε ευγνωμοσύνη στους εργαζόμενους στον τομέα της Υγείας που θυσίασαν τόσα πολλά για να φροντίσουν για εμάς και ας δεσμευτούμε ότι από την εμπειρία της πανδημίας της COVID-19 θα οικοδομήσουμε ένα πιο υγιές αύριο», αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.

Ο Οργανισμός αποκαλύπτει ότι, 5 χρόνια μετά, συνεχίζει να καλεί την Κίνα να μοιραστεί δεδομένα ώστε ο ΠΟΥ να έχει πρόσβαση στην απαιτούμενη πληροφορία, για να κατανοήσουν οι ειδικοί την προέλευση της COVID-19. «Αυτή είναι μια ηθική και επιστημονική επιταγή. Χωρίς διαφάνεια, κοινή χρήση και συνεργασία μεταξύ των χωρών, ο κόσμος δεν μπορεί να αποτρέψει και να προετοιμαστεί επαρκώς για μελλοντικές επιδημίες και πανδημίες», τονίζει ο ΠΟΥ.

Πριν λίγες εβδομάδες, ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, ρωτήθηκε σε συνέντευξη Τύπου αν ο κόσμος είναι καλύτερα προετοιμασμένος σήμερα για μια πιθανή μελλοντική πανδημία, συγκριτικά με το ξέσπασμα της COVID-19, στα τέλη του 2019. «Η απάντηση είναι: και ναι και όχι. Αν η επόμενη πανδημία συνέβαινε σήμερα, ο κόσμος θα βρισκόταν αντιμέτωπος με τις ίδιες αδυναμίες που επέτρεψαν στην Covid-19 να εδραιωθεί και να εξαπλωθεί, πριν από πέντε χρόνια», είπε ο Dr. Tedros. «Αλλά ο κόσμος πήρε και πολλά οδυνηρά μαθήματα από την πανδημία και έλαβε σημαντικά μέτρα για να ενισχύσει τις άμυνές του απέναντι σε μελλοντικές πανδημίες», πρόσθεσε.

Θα υπάρξει συμφωνία στις διεθνείς διαβουλεύσεις;

Όπως και στις διαβουλεύσεις για το κλίμα, έτσι και για την Υγεία, η συμφωνία υπάρχει μόνο στα χαρτιά, αλλά το να αλλάξει η διάθεση πόρων ή οι λανθασμένες πρακτικές δύσκολα επιτυγχάνεται.

Τον Δεκέμβριο του 2021 ξεκίνησαν διεθνείς διαβουλεύσεις ώστε να συμφωνηθούν μέτρα για την πρόληψη, την προετοιμασία και τις παρεμβάσεις σε περίπτωση μιας νέας πανδημίας. Οι 194 χώρες μέλη του ΠΟΥ, οι οποίες συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις αποδέχονται το περιεχόμενο της συμφωνίας αλλά όχι και τις πρακτικές πλευρές της. Η διορία για τον τερματισμό των διαπραγματεύσεων λήγει τον Μάιο του 2025.