Πώς μειώνουμε τις πιθανότητες για διαβήτη τύπου 2

Επενδύουμε σε υδατάνθρακες χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη

Δεν είναι όλοι οι υδατάνθρακες ίδιοι. Οι επεξεργασμένοι, όπως το λευκό ψωμί, το λευκό ρύζι και τα ζυμαρικά, ανεβάζουν απότομα τη γλυκόζη στο αίμα. Αντίθετα, οι σύνθετοι υδατάνθρακες, όπως το καστανό ρύζι, η κινόα και το πλιγούρι, απορροφώνται πιο αργά, κρατώντας σταθερά τα επίπεδα σακχάρου. Επιλέγουμε προϊόντα ολικής άλεσης και ξεκινάμε τη μέρα μας με νιφάδες βρώμης αντί για δημητριακά με πρόσθετη ζάχαρη.

Γεμίζουμε το μισό πιάτο με λαχανικά

Τα λαχανικά, ειδικά τα μη αμυλούχα, είναι ο καλύτερος σύμμαχος του μεταβολισμού μας. Είναι πλούσια σε φυτικές ίνες, που βοηθούν στη ρύθμιση της γλυκόζης και χαρίζουν αίσθημα κορεσμού.

Προτιμούμε μπρόκολο, κουνουπίδι, πιπεριές, μανιτάρια, σπανάκι και πράσινες σαλάτες. Μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε ως βάση, για παράδειγμα, ρύζι από κουνουπίδι ή noodles από κολοκύθι.

Επιλέγουμε «καλά» λιπαρά

Τα μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά βελτιώνουν την ευαισθησία στην ινσουλίνη και προστατεύουν την καρδιά.

Μαγειρεύουμε με εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, καταναλώνουμε συχνά ξηρούς καρπούς, σπόρους chia και λιναρόσπορο, ενώ εντάσσουμε στο εβδομαδιαίο πρόγραμμά μας αβοκάντο και λιπαρά ψάρια όπως σαρδέλες ή σολομό. Αποφεύγουμε αυστηρά τα trans λιπαρά που βρίσκονται σε μαργαρίνες, μπισκότα και fastfood.

Δίνουμε έμφαση στην πρωτεΐνη

Η πρωτεΐνη αυξάνει τον κορεσμό και σταθεροποιεί τη γλυκόζη στο αίμα. Προτιμούμε άπαχα κρέατα, ψάρια, αυγά και γαλακτοκομικά με χαμηλά λιπαρά. Εντάσσουμε τα όσπρια (φακές, ρεβίθια, φασόλια) στο εβδομαδιαίο μας πρόγραμμα, καθώς συνδυάζουν πρωτεΐνη και φυτικές ίνες.

Μειώνουμε το κόκκινο κρέας και αποφεύγουμε τα επεξεργασμένα αλλαντικά, που σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο διαβήτη.

Τρώμε φρούτα, όχι χυμούς

Όταν θέλουμε κάτι γλυκό, προτιμούμε ένα ολόκληρο φρούτο. Οι φυτικές ίνες που περιέχει επιβραδύνουν την απορρόφηση της ζάχαρης. Αντίθετα, οι χυμοί –ακόμα και οι φυσικοί– περιέχουν τη ζάχαρη πολλών φρούτων, χωρίς καθόλου ίνες, προκαλώντας απότομες αυξήσεις στο σάκχαρο.

Περιορίζουμε τα ζαχαρούχα ροφήματα

Τα αναψυκτικά, τα ενεργειακά ποτά και οι έτοιμοι καφέδες με σιρόπι είναι «παγίδες» ζάχαρης χωρίς θρεπτική αξία. Αντικαθιστούμε τα ζαχαρούχα ποτά με νερό, ανθρακούχο με λίγο λεμόνι ή δροσερά ροφήματα με φρούτα και μυρωδικά.

Δεν κάνουμε δίαιτα, αλλά αλλάζουμε τρόπο ζωής

Η πρόληψη του διαβήτη δεν είναι προσωρινή προσπάθεια, αλλά μια μακροχρόνια στάση ζωής.
Υιοθετούμε ένα σταθερό, υγιεινό διατροφικό πρότυπο – η Μεσογειακή Διατροφή έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι μειώνει τον κίνδυνο διαβήτη τύπου 2. Τρώμε υδατάνθρακες μαζί με πρωτεΐνη, προτιμούμε να καταναλώνουμε το γλυκό μας μετά το γεύμα και μαγειρεύουμε όσο πιο συχνά γίνεται στο σπίτι, ώστε να έχουμε τον έλεγχο των υλικών.

Η Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία (ΕΔΕ) τιμά φέτος την ημέρα με μια εκστρατεία ενημέρωσης για τον διαβήτη και την ευεξία στην εργασία, υπογραμμίζοντας τη σημασία της στήριξης των εργαζομένων που ζουν με διαβήτη και της ενίσχυσης της φροντίδας υγείας στη χώρα μας, γιατί η πραγματική ευαισθητοποίηση δεν περιορίζεται στην πρόληψη, αλλά εκφράζεται μέσα από την καθημερινή φροντίδα και τον σεβασμό στον άνθρωπο.

Η φετινή θεματική: Διαβήτης και ευεξία στο εργασιακό περιβάλλον

Με κεντρικό μήνυμα «Μάθε περισσότερα και κάνε περισσότερα για τον διαβήτη στον χώρο εργασίας σου», η Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία (ΕΔΕ) συμμετέχει ενεργά στον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Διαβήτη 2025 (14 Νοεμβρίου), υλοποιώντας δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σε όλη τη χώρα.

Η φετινή εκστρατεία εστιάζει στο θέμα «Διαβήτης και ευεξία στην εργασία», αναδεικνύοντας την ανάγκη για ένα υποστηρικτικό, ασφαλές και χωρίς διακρίσεις εργασιακό περιβάλλον για τα άτομα που ζουν με διαβήτη. Στόχος είναι να προωθηθεί η κατανόηση, η αποδοχή και η έμπρακτη στήριξη των εργαζομένων με διαβήτη, ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται στις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η υγεία ή οι φιλοδοξίες τους.

Η πραγματικότητα του διαβήτη στην εργάσιμη ηλικία

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Καθηγητής Παθολογίας – Μεταβολικών Νοσημάτων του ΕΚΠΑ και Πρόεδρος της ΕΔΕ, κ. Κωνσταντίνος Μακρυλάκης, περίπου 7 στους 10 ενήλικες που ζουν με διαβήτη (412 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως) βρίσκονται σε εργάσιμη ηλικία. Ωστόσο, ο διαβήτης εξακολουθεί να αποτελεί πηγή άγχους, στιγματισμού και επαγγελματικών προκλήσεων για εκατομμύρια ανθρώπους.

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Διεθνούς Ομοσπονδίας Διαβήτη (IDF):

• 3 στα 4 άτομα με διαβήτη έχουν βιώσει άγχος, κατάθλιψη ή άλλες ψυχολογικές δυσκολίες εξαιτίας της πάθησής τους,
• ενώ 4 στα 5 έχουν αντιμετωπίσει επαγγελματική εξουθένωση.

«Για εκατομμύρια εργαζομένους, ο διαβήτης αποτελεί μια καθημερινή πραγματικότητα που, στο πλαίσιο της εργασίας, μπορεί να μετατραπεί σε πηγή πίεσης και φόβου. Παρά την πρόοδο στην ενημέρωση, πολλοί εξακολουθούν να δυσκολεύονται να μιλήσουν ανοιχτά για την κατάστασή τους, φοβούμενοι τον στιγματισμό ή τις επαγγελματικές συνέπειες. Αυτή η σιωπή επηρεάζει όχι μόνο την ψυχική τους υγεία, αλλά και την επαγγελματική τους εξέλιξη», επισημαίνει ο κ. Μακρυλάκης.

Η ανάγκη για καλύτερη φροντίδα και ενίσχυση των διαβητολογικών δομών

Ο Πρόεδρος της ΕΔΕ υπογραμμίζει την ανάγκη ενίσχυσης της εκπαίδευσης των επαγγελματιών Υγείας και άμεσης στελέχωσης των Διαβητολογικών Κέντρων και Ιατρείων στη χώρα μας.

«Η υποστελέχωση πολλών δομών και οι καθυστερήσεις στην τοποθέτηση ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού δυσχεραίνουν την παροχή ολοκληρωμένης φροντίδας. Η συνεχιζόμενη επιμόρφωση των ιατρών, η αναβάθμιση των υποδομών και η ενίσχυση της διεπιστημονικής συνεργασίας είναι καθοριστικής σημασίας για τη διαχείριση του διαβήτη με σύγχρονα, τεκμηριωμένα και ασφαλή πρότυπα, προς όφελος των ασθενών και του συστήματος υγείας συνολικά», υπογραμμίζει.

Ο διαβήτης στην Ελλάδα: ανησυχητικά στοιχεία

Σύμφωνα με την 11η Έκδοση του Άτλαντα Διαβήτη της IDF, η εικόνα στη χώρα μας είναι ανησυχητική:

• 1 στους 9 ενήλικες (20-79 ετών) ζει με σακχαρώδη διαβήτη,
• ο επιπολασμός της νόσου, τυποποιημένος κατά ηλικία, ανέρχεται στο 8%,
• ενώ το 28,5% των ατόμων που πάσχουν από διαβήτη δεν γνωρίζουν τη διάγνωσή τους.

Ο Γενικός Γραμματέας της ΕΔΕ, κ. Σταύρος Θ. Λιάτης, τονίζει:

«Η Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη είναι μια ευκαιρία να ευαισθητοποιηθούμε για την πρόληψη, τη σωστή διαχείριση και την κοινωνική ένταξη των ατόμων με διαβήτη. Στην Ελλάδα, η νόσος αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα Δημόσιας Υγείας, με σημαντικές ψυχολογικές και οικονομικές επιπτώσεις για τους ίδιους τους ασθενείς, τις οικογένειές τους και το σύνολο της κοινωνίας».

Κάλεσμα ευαισθητοποίησης και δράσης

Η Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία καλεί όλους τους πολίτες, τους εργοδότες και τους φορείς εργασίας να συμμετάσχουν ενεργά στην ενημερωτική εκστρατεία και να συμβάλουν στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος αποδοχής, σεβασμού και στήριξης για τα άτομα με διαβήτη. Η ευαισθητοποίηση για τον διαβήτη στον χώρο εργασίας δεν είναι απλώς θέμα υγείας, αλλά ζήτημα κοινωνικής ευθύνης και ισότητας.

Η Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη (14 Νοεμβρίου) έχει στόχο να επισημάνει τις επιπτώσεις του διαβήτη, να ενισχύσει την εκπαίδευση και την πρόληψη, καθώς και να προωθήσει την πρόσβαση στη φροντίδα και στη θεραπεία για τα άτομα με διαβήτη. Κάθε χρόνο επικεντρώνεται σε ένα συγκεκριμένο θέμα, με την πρόληψη και την κατανόηση της πάθησης να βρίσκονται στο επίκεντρο.

Αξίζει να αναφέρουμε ότι η Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη καθιερώθηκε από τη Διεθνή Ομοσπονδία Διαβήτη (IDF) και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) το 1991, με στόχο την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση σχετικά με την πρόληψη και τη σωστή διαχείριση του Διαβήτη, καθώς και την αντιμετώπιση των επιπτώσεών του. «Για το 2024, το μήνυμα της IDF τονίζει τη σημασία μιας ολιστικής προσέγγισης για την υγεία των ατόμων που ζουν με Διαβήτη, υπογραμμίζοντας την ανάγκη της ψυχολογικής στήριξης και της ενθάρρυνσης προς μια θετική προσέγγιση της ζωής», επισημαίνει η Παθολόγος–Διαβητολόγος, Αναστασία Μαυρογιαννάκη, Πρόεδρος της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας (ΕΔΕ).

Το 12% του ελληνικού πληθυσμού ζει με Διαβήτη, ενώ εκτιμάται ότι περίπου άλλοι τόσοι πάσχουν από Διαβήτη και δεν το γνωρίζουν (άρα αφορά περίπου 2.700.000 άτομα), με περίπου 150.000 νέα περιστατικά να εμφανίζονται κάθε χρόνο, γίνεται εύκολα κατανοητό ότι το ψυχολογικό αλλά και οικονομικό κόστος της αντιμετώπισης του Διαβήτη και των επιπτώσεών του για την ελληνική κοινωνία και για τα άτομα και τις οικογένειές τους μεμονωμένα, είναι τεράστιο.

«Για μια καλύτερη ζωή με Διαβήτη»

Αυτό είναι το μήνυμα της φετινής αφιερωματικής ημέρας, που στόχο έχει την ανάδειξη της σημαντικότητας της ευζωίας στη γενικότερη φροντίδα του Διαβήτη, η οποία δεν αφορά μόνον τις σωματικές αλλά καλύπτει και τις ψυχικές και συναισθηματικές πτυχές της ζωής με Διαβήτη.

Η ενημέρωση του κοινού για τη σημασία του ευ ζην στον Διαβήτη και η προώθηση της ολοκληρωμένης φροντίδας μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο επιπλοκών, βελτιώνοντας παράλληλα την ποιότητα ζωής των ατόμων που ζουν με Διαβήτη, υπογραμμίζει ο Καθηγητής Παθολογίας – Μεταβολικών Νοσημάτων στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ, Κωνσταντίνος Μακρυλάκης, Γενικός Γραμματέας της ΕΔΕ.

Οι καθημερινές προκλήσεις των ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη

«Οι άνθρωποι με Διαβήτη αντιμετωπίζουν καθημερινές προκλήσεις όσον αφορά τη διαχείριση της νόσου στο σπίτι, στο σχολείο, στην εργασία, με τη φροντίδα του Διαβήτη συχνά να εστιάζεται μόνο στο σάκχαρο αίματος. Πρέπει να είναι οργανωμένοι, συνεπείς, υπεύθυνοι και αυτά επηρεάζουν τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική τους ευεξία. Περισσότερα από τα μισά άτομα με Διαβήτη δηλώνουν ότι ο φόβος εμφάνισης διαβητικών επιπλοκών επηρεάζει την ευζωία τους, ενώ περίπου το 1/3 των ανθρώπων με Διαβήτη δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν θετικά την κατάστασή τους», υπογραμμίζει η Πρόεδρος της ΕΔΕ.

Πάνω από 500 εκατομμύρια οι πάσχοντες από ΣΔ

«Πάνω από 500 εκατομμύρια άνθρωποι με Σακχαρώδη Διαβήτη στον πλανήτη αντιμετωπίζουν καθημερινές προκλήσεις όσον αφορά στη διαχείριση της κατάστασης τους, σε κάθε δραστηριότητά τους, καθημερινά», επισημαίνει και ο Ειδικός Παθολόγος – Διαβητολόγος, Δρ. Ευάγγελος Φουστέρης, Ιατρικός Διευθυντής MEDOC, ο οποίος εξηγεί:

Το 36% των ατόμων με διαβήτη αναφέρουν ότι είναι δυστυχείς και εξουθενωμένοι από τη διαχείριση της νόσου τους. Η σημερινή, Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη 2024, αφιερώνεται στην ευημερία των ατόμων που ζουν με το διαβήτη τους 24 ώρες το 24! Με επίκεντρο της φροντίδας του διαβήτη τον ίδιο τον ασθενή, ας ξεκινήσουμε την αλλαγή για μία καλύτερη ζωή με το διαβήτη. Η φροντίδα του διαβήτη είναι πολλά περισσότερα από τον έλεγχο και τη ρύθμιση του σακχάρου αίματος. Πρέπει να μάθουμε να ζούμε με αυτόν, να εντάξουμε στην καθημερινότητά μας υγιεινότερες συμπεριφορές, όπως προσεγμένο και ποιοτικό φαγητό, κάποιας μορφής φυσική δραστηριότητα, ρύθμιση των κάδιο-μεταβολικών παραμέτρων, με τη βοήθεια του γιατρού μας. Όταν νιώθουμε πως μας πνίγει η καθημερινότητα και δεν νιώθουμε πλέον χαρά, επισκεπτόμαστε και έναν ειδικό Ψυχικής Υγείας. Χρειάζεται προσπάθεια αλλά είναι εφικτή μία καλύτερη ζωή με το διαβήτη!», καταλήγει ο Δρ. Ε. Φουστέρης.