Η φωτορύπανση – το φαινόμενο της υπερβολικής τεχνητής φωταγώγησης – αυξάνεται ραγδαία παγκοσμίως, με τον νυχτερινό ουρανό να γίνεται κατά 10% πιο φωτεινός κάθε χρόνο. Πάνω από το 80% των Βορειοαμερικανών δεν μπορεί να δει τον Γαλαξία, ενώ οι συνέπειες για τη φύση και τον άνθρωπο είναι ανησυχητικές.

Η τεχνητή φωταγώγηση αποπροσανατολίζει αποδημητικά πουλιά, έντομα και θαλάσσιες χελώνες, ενώ συνδέεται με προβλήματα υγείας όπως η παχυσαρκία, η κατάθλιψη και οι διαταραχές ύπνου.

Ωστόσο, η λύση είναι απλή: περιορισμός της χρήσης περιττού φωτός. Οργανώσεις όπως η DarkSky International προωθούν πρακτικές μείωσης της φωτορύπανσης, όπως η κατευθυνόμενη φωταγώγηση και η χρήση χαμηλής έντασης φωτός. Ήδη, 300 περιοχές σε 22 χώρες έχουν υιοθετήσει τέτοιες πρακτικές, ενώ η αστροτουριστική ανάπτυξη αποτελεί οικονομικό κίνητρο για τη διατήρηση σκοτεινών ουρανών.

Παρά τις θετικές εξελίξεις, η πρόκληση παραμένει. Ο νυχτερινός ουρανός χάνεται με ανησυχητικούς ρυθμούς, όμως η ευαισθητοποίηση και οι σωστές πολιτικές μπορούν να εξασφαλίσουν ότι οι επόμενες γενιές θα συνεχίσουν να βλέπουν τα αστέρια.

Πηγή: Lifo.gr

(τρέχω στην κουζίνα, να κλείσω το μάτι, τρέχω στο σαλόνι και ξανά στο μπαλκόνι γιατί η μουσική δεν είναι πια εκεί)

Τώρα, κάθεται στο σκαλί του απέναντι διώροφου και καπνίζει. Δεν κοιτάει κάτω, αλλά σαν γνήσιος μουσικός του δρόμου κοιτάει στον ουρανό. Το γαλάζιο είναι πιο σημαντικό από όσους τον παρακολουθούμε από το μπαλκόνι μας. Υποπτεύομαι ότι μόλις τελειώσει το τσιγάρο του θα φορέσει το ακορντεόν του για να συνεχίσει να εκφέρει με φωνή που γελάει τους σταθερά απλούς στίχους τραγουδιών πολύ σημαντικών. Κι ενώ με πείθει να κοιτάξω κι εγώ τον ουρανό, ανάβει ένα ακόμα τσιγάρο.

Έχει γαλάζια μάτια, είναι σίγουρα πολύ Αθηναίος και ακόμα πιο σίγουρα το αγαπημένο του σινεμά έχει γίνει super market ή πάρκινγκ. Ψώνιζε στην Πατησίων, ζούσε στην Πλατεία Κυψέλης, τώρα έχει χάσει το αγαπημένο του παγκάκι εκεί. Δεν έχει αλλάξει ποτέ μάρκα τσιγάρα, αυτό είναι το πρώτο και το τελευταίο του ακορντεόν και ακόμα πιο σίγουρα από το ότι το αγαπημένο του σινεμά είναι πια σούπερ μάρκετ ή πάρκινγκ, έχει καπνίσει συντροφιά με κάποιον ηθοποιό που έχει παίξει μόνο σε ασπρόμαυρες ταινίες. Βγήκε το πρώτο του αληθινό ραντεβού στο Au revoir και πήρε την πρώτη του αληθινή απόφαση πίνοντας ουίσκι.

Πια, κάθομαι σε ενα σημείο του μπαλκονιού που νομίζω πως δε φαίνομαι. Είναι Τρίτη και πέρα από την καθημερινότητα, δεν έχω να ζήσω κάτι άλλο. Πόσο κρατάει ένα τσιγάρο, πόσο κρατάει μια σκέψη, πόσο κρατάει το αγαπημένο του τραγούδι;

Σηκώνεται, το πακέτο μπαίνει στην τσέπη του, το ακορντεόν στους ώμους του και φωτογραφίζει τον ουρανό με τα μάτια του, όσο γαλάζιο θέλει να τον βλέπει, μέχρι να ξανακάτσει σε κάτι άγνωστα σκαλιά και να τον δουν από το μπαλκόνι τους κάτι αγνώστοι άνθρωποι.

Μια ομάδα επιστημόνων με καλή γνώση της μελέτης των λεγόμενων «γεγονότων μίνι-σελήνης» προσδιόρισε το επερχόμενο γεγονός σύλληψης βαρύτητας. Εντόπισαν τις περίεργες δυναμικές ιδιότητες του 2024 PT5 καθώς παρακολουθούσαν τακτικά αντικείμενα που ανακαλύφθηκαν πρόσφατα ως δυνητικά ενδιαφέροντα. Το αντικείμενο που πρόκειται να μας επισκεφθεί ανήκει στη ζώνη αστεροειδών Arjuna, μια δευτερεύουσα ζώνη αστεροειδών που αποτελείται από διαστημικούς βράχους που ακολουθούν τροχιές πολύ παρόμοιες με αυτή της Γης σε μέση απόσταση από τον ήλιο περίπου 150 εκατομμύρια χλμ. Ο επικεφαλής συγγραφέας της έρευνας και καθηγητής του Πανεπιστημίου Complutense της Μαδρίτης Carlos de la Fuente Marcos είπε στο Space.com: «Τα αντικείμενα στη ζώνη των αστεροειδών Arjuna αποτελούν μέρος του πληθυσμού των αστεροειδών και των κομητών κοντά στη Γη». Επιπλέον, εξήγησε ότι ορισμένα από αυτά τα αντικείμενα στη ζώνη αστεροειδών Arjuna μπορούν να πλησιάσουν τη Γη σε κοντινή απόσταση περίπου 4,5 εκατομμυρίων χλμ και σε χαμηλές ταχύτητες περίπου 3.540 χιλιομέτρων την ώρα.

«Υπό αυτές τις συνθήκες, η γεωκεντρική ενέργεια του αντικειμένου μπορεί να γίνει αρνητική και το αντικείμενο μπορεί να γίνει ένα προσωρινό φεγγάρι της Γης. Το συγκεκριμένο αντικείμενο θα υποβληθεί σε αυτή τη διαδικασία από την επόμενη εβδομάδα και για περίπου δύο μήνες», πρόσθεσε. «Δεν θα ακολουθήσει μια πλήρη τροχιά γύρω από τη Γη. Μπορείτε να πείτε ότι αν ένας αληθινός δορυφόρος είναι σαν ένας πελάτης που αγοράζει αγαθά μέσα σε ένα κατάστημα, αντικείμενα όπως το 2024 PT5 είναι βιτρίνες».

Οι εκδηλώσεις mini-moon έρχονται σε δύο τροχιές. Οι πρώτες είναι μεγάλα επεισόδια κατά τα οποία ο αστεροειδής ολοκληρώνει μία ή περισσότερες περιστροφές γύρω από τον πλανήτη μας, με αυτές τις βαρυτικές εμπλοκές να διαρκούν ένα ή περισσότερα χρόνια. Ο δεύτερος τύπος επεισοδίων είναι σύντομες δεσμεύσεις στις οποίες το μικρό σώμα δεν ολοκληρώνει μια πλήρη περιστροφή. Αυτές οι προσωρινές συλλήψεις μπορεί να διαρκέσουν μόνο ημέρες, εβδομάδες ή και μερικούς μήνες.

Ο Marcos εξήγησε ότι για να γίνει ένα μίνι-φεγγάρι, ένα εισερχόμενο σώμα πρέπει να πλησιάσει τη Γη σε κοντινή απόσταση περίπου 4,5 εκατομμυρίων χλμ και αργά με περίπου 3.540 χιλιόμετρα την ώρα. «Υπό αυτές τις συνθήκες, η γεωκεντρική ενέργεια μπορεί να γίνει αρνητική και το αντικείμενο δεσμεύεται προσωρινά με τη Γη», συνέχισε. Μέχρι στιγμής, η επιστήμη έχει εντοπίσει μόνο δύο αντικείμενα που έχουν υποβληθεί σε μακροχρόνιες συλλήψεις, το 2006 RH120 και το 2020 CD3. Υπάρχουν τρία παραδείγματα σύντομων συλλήψεων: 1991 VG, 2022 NX1 και 2024 PT5. Υπάρχουν όμως αρκετά άλλα αδημοσίευτα.

Σύντομα συμβάντα μίνι-σελήνης όπως αυτό το επερχόμενο, στο οποίο το μικρό σώμα (στην περίπτωση αυτή ένας αστεροειδής) αποκτά αρνητική γεωκεντρική ενέργεια για εβδομάδες ή μερικούς μήνες, είναι σχετικά συχνά, με πολλά γεγονότα να συμβαίνουν ανά δεκαετία. Τα μεγάλα επεισόδια λήψης, από την άλλη πλευρά, είναι σπάνια, με τη Γη να βιώνει ένα περίπου κάθε δέκα ή είκοσι χρόνια. Η αιτία της εκτίναξης αυτών των αντικειμένων από τη Γη είναι οι βαρυτικές διαταραχές που προκαλούνται από τον ήλιο. Μόλις το 2024 PT5 εκπληρώσει τον ρόλο του ως μίνι-φεγγάρι, θα επιστρέψει σε μια τροχιά με επίκεντρο τον ήλιο, παραμένοντας μέρος της ζώνης αστεροειδών Arjuna.

Δυστυχώς, κατά τη διάρκεια της κατοχής του γύρω από τη Γη, το 2024 PT5 δεν θα είναι ορατό στη συντριπτική πλειοψηφία των παρατηρητών ουρανού. «Το αντικείμενο είναι πολύ μικρό και αμυδρό για τυπικά ερασιτεχνικά τηλεσκόπια και κιάλια. Ωστόσο, το αντικείμενο βρίσκεται εντός του εύρους φωτεινότητας των τυπικών τηλεσκοπίων που χρησιμοποιούνται από επαγγελματίες αστρονόμους», είπε ο Marcos. «Ένα τηλεσκόπιο με διάμετρο τουλάχιστον 30 ιντσών συν έναν ανιχνευτή CCD ή CMOS απαιτείται για την παρατήρηση αυτού του αντικειμένου, ένα τηλεσκόπιο 30 ιντσών και ένα ανθρώπινο μάτι πίσω από αυτό δεν θα είναι αρκετό».

Πρόσθεσε τέλος ότι ο ίδιος και οι συνάδελφοί του σκοπεύουν να πραγματοποιήσουν φασματοσκοπικές και φωτομετρικές παρατηρήσεις του 2024 PT5 για να κατανοήσουν καλύτερα τη φύση του.

Πηγή: Space.com / Κεντρική φωτογραφία: Robert Lea (Canva creation)

Το 2024 η βροχή αυτή είναι ενεργή μεταξύ 17 Ιουλίου και 24 Αυγούστου. Οι βροχές θα κορυφωθούν 12-13 Αυγούστου.

Τι είναι η βροχή των Περσείδων;

Καθώς οι κομήτες πλησιάζουν τον Ήλιο, θερμαίνονται και κομμάτια αποκόπτονται. Εάν τα συντρίμμια καταλήξουν στην πορεία της Γης γύρω από τον Ήλιο, μπορεί να πέσουν στην ατμόσφαιρά μας με ταχύτητες μεταξύ 11 και 72 χιλιομέτρων ανά δευτερόλεπτο. Η πραγματική ταχύτητα με την οποία ένας μετεωρίτης εισέρχεται στην ατμόσφαιρά μας εξαρτάται από τη συνδυασμένη ταχύτητα της Γης και των ίδιων των συντριμμιών.

Η μέση ταχύτητα για έναν μετεωρίτη Περσείδα είναι 36 μίλια ανά δευτερόλεπτο. Ο αέρας μπροστά από τον μετεωρίτη συνθλίβεται και θερμαίνεται σε χιλιάδες βαθμούς Κελσίου. Οι μικρότεροι μετεωρίτες εξατμίζονται και αφήνουν πίσω τους ένα φωτεινό ίχνος φωτός. Μεγαλύτεροι μετεωρίτες μπορούν να εκραγούν ως βολίδες.

Ο Giovanni Schiaparelli ήταν ο πρώτος που συνειδητοποίησε τη σύνδεση μεταξύ της βροχής μετεωριτών και των κομητών. Ο Lewis Swift και ο Horace Tuttle ανακάλυψαν έναν νέο κομήτη (που τώρα φέρει τα ονόματά τους) δύο χρόνια πριν ο Schiaparelli ανακοινώσει ότι η τροχιά αυτού του κομήτη συμπίπτει με την πορεία που ακολουθεί το υλικό πηγής για τις Περσείδες.

Πώς να δω καλύτερα τη βροχή των Περσείδων;

Μπορείτε να δείτε τις Περσείδες όπου κι αν βρίσκεστε, αλλά υπάρχουν ορισμένα είδη θέσεων που θα αυξήσουν τις πιθανότητές σας να εντοπίσετε τους μετεωρίτες.

Σχεδιάστε εκ των προτέρων και ελέγξτε την πρόγνωση του καιρού. Μειώστε την ποσότητα της φωτορύπανσης στο οπτικό σας πεδίο. Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι θα κατευθυνθείτε στην εξοχή, σε ένα κοντινό πάρκο ή ακόμα και να γυρίσετε την πλάτη σας στα φωτιστικά του δρόμου, εάν δεν μπορείτε να πάτε πουθενά. Δώστε στα μάτια σας τουλάχιστον 15 λεπτά για να προσαρμοστούν στο σκοτάδι, ώστε να μπορείτε να πιάσετε περισσότερους από τους πιο αμυδρούς μετεωρίτες – αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αποφεύγετε να κοιτάτε το τηλέφωνό σας!

Οι μετεωρίτες μπορούν να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε μέρος του ουρανού, οπότε όσο περισσότερο μπορείτε να δείτε, τόσο το καλύτερο. Βρείτε μια περιοχή με καθαρή θέα στον ορίζοντα μακριά από δέντρα και κτίρια. Τα κιάλια και τα τηλεσκόπια δεν είναι απαραίτητα καθώς θα περιορίσουν το μέγεθος του ουρανού που θα είναι ορατός σε εσάς.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η καλύτερη ώρα για να παρατηρήσετε τη φωτεινή βροχή είναι από τα μεσάνυχτα έως τις πρώτες πρωινές ώρες.

Πηγή: BBC

Όλοι βλέπουμε και είμαστε κάτω από τον ίδιο ουρανό. Απλά μερικοί έχουν αναγκαστεί να κάνουν μεγαλύτερη προσπάθεια για να τον δουν. Φροντίζουν να περπατάνε στις λεωφόρους με το κεφάλι ψηλά για να ρουφάνε μπλε ανοιχτό και μπλε σκούρο. Η τηλεόραση παίζει σχεδόν πάντα στη διαπασών και σχεδόν πάντα κάτι ακαταλαβίστικο που δεν υπάρχει σε καμία αποθήκη αναμνήσεων. Τα γέλια όμως γνωστά, αποθηκευμένα σε στοίβες, πολύ γνωστά αλλά και πάλι ακαταλαβίστικα για όσους μένουν προς τον ουρανό. Αν η τύχη σε συμπαθεί, το απέναντι υπόγειο δεν είναι καθόλου κοντά σου και το αυτοκίνητο είναι πάντα παρκαρισμένο για να ενισχύει την ψευδαίσθηση της απόστασης. Το χρώμα δε λείπει, οι ήχοι περισσεύουν, οι λέξεις των μικρών παιδιών ακούγονται πεντακάθαρα, οι απορίες τους δε διαφέρουν από των άλλων παιδιών, τα βλέμματά τους ψάχνουν συχνά το πρόσωπο των περαστικών που κουβαλάνε τέτοια πόδια.

Κάθε που περνάς σου κάνουν δωρεάν μάθημα σταθερού κεφαλιού στο ύψος του και ψηλότερα. Και σ’ αφήνουν να κατανοήσεις ό,τι θέλεις. Πάντα σε αφήνουν. Γιατί δεν επιβάλλονται ποτέ, αυτή δεν είναι συνήθεια ανθρώπων που κουβαλούν περισσότερα κύτταρα χαράς από εσένα.