Στο επίκεντρο του έργου βρίσκεται το διαρκές αίσθημα αποξένωσης της Mari. Με ιταλική και ουγγρική καταγωγή, γεννημένη στις Βρυξέλλες και μεγαλωμένη στην Ουγγαρία, μεγάλωσε ανάμεσα σε γλώσσες, κουλτούρες και αντιφατικές προσδοκίες για το τι σημαίνει να είσαι γυναίκα. «Η θηλυκότητα ποτέ δεν μου φάνηκε κάτι φυσικό. Έμοιαζε περισσότερο με κάτι που έπρεπε να εκτελέσω σωστά», παραδέχεται. «Το πρότζεκτ έγινε ένας χώρος όπου μπορούσα να διαχωρίσω τη δική μου κατανόηση της γυναικείας ταυτότητας από τις προσδοκίες γύρω μου.»

Η ένταση ανάμεσα στην αυτοεικόνα και την αποδοχή

Αυτό το αίσθημα “ενδιάμεσου” διατρέχει το Through Hardship to the Stars, όπου η Mari εναλλάσσει στημένες αυτοπροσωπογραφίες με πιο ανησυχητικά στιγμιότυπα της καθημερινότητας – μελανιασμένο δέρμα, παγωμένα τοπία, νεκρά ζώα στην άκρη του δρόμου και σάπια κουφάρια, σκοτεινά δάση που φωτίζονται από το ανατριχιαστικό φλας της κάμερας. Το σώμα βρίσκεται συνεχώς υπό διαπραγμάτευση σε αυτές τις εικόνες: ελεγχόμενο κάποιες στιγμές, εκτεθειμένο σε άλλες, αλλά ποτέ πραγματικά σταθερό.

Ο τίτλος του πρότζεκτ είναι απευθείας μετάφραση της λατινικής φράσης Per aspera ad astra, την οποία η νεότερη Mari κρατούσε ως υπόσχεση για καλύτερες μέρες. «Για πολύ καιρό πίστευα ότι τα ‘άστρα’ ήταν μια μελλοντική εκδοχή του εαυτού μου που θα τα είχε καταφέρει», λέει. Με τον χρόνο όμως, αυτή η ιδέα άλλαξε. «Τώρα βλέπω τα άστρα ως στιγμές αυτοαναγνώρισης παρά ως προορισμό.»

Το πρότζεκτ ξεκίνησε από μια βαθιά δυσφορία με την ίδια της την εικόνα. «Όποτε έβλεπα φωτογραφία μου, εστίαζα αμέσως σε όσα θεωρούσα λάθος», εξηγεί. Η φωτογραφία έγινε τρόπος ελέγχου αυτής της δυσφορίας αντί για άμεση αντιμετώπισή της. «Κρυβόμουν πίσω από έννοιες, καθρέφτες, σύμβολα και οπτικά κόλπα. Αν δεν μπορούσα να αποδεχτώ τον εαυτό μου άμεσα, τουλάχιστον μπορούσα να δημιουργήσω μια εκδοχή που ήταν πιο εύκολο να κοιτάξω.» Καθώς όμως προχωρούσε το έργο, κινήθηκε προς μια πιο άμεση και αποκαλυπτική αντιπαράθεση με το σώμα της.

Τα ζώα και τα σύμβολα ως καθρέφτες συναισθημάτων

Παρότι αρχικά φαίνονται ασύνδετες, οι φωτογραφίες ζώων – ένα εντυπωσιακό μαύρο άλογο δίπλα σε δέντρο, ένα πρόβατο που κοιτάζει επίμονα τον φακό – αποτελούν έναν εναλλακτικό τρόπο διερεύνησης των ίδιων θεμάτων. «Με ενδιέφεραν οι ανθρωπομορφικές ποιότητες και η χρήση των ζώων ως συναισθηματικών υποκατάστατων για ανθρώπινες συμπεριφορές. Μέσα από αυτά μπορούσα να εξερευνήσω το ένστικτο, την επιθετικότητα, την ευαλωτότητα, την επιβίωση και τη δύναμη με πιο σύνθετους τρόπους από ό,τι μόνο μέσω του δικού μου σώματος», σημειώνει.

Οι φωτογραφίες με κρέας και κούκλες, που εμφανίζονται καθ’ όλη τη διάρκεια του βιβλίου, βρίσκονται επίσης σε ένα αμφίσημο πεδίο ανάμεσα στη γοητεία και την αποστροφή. «Υπάρχουν μεταξύ τρυφερότητας και βίας», εξηγεί η Mari, περιγράφοντάς τες ως «χρήσιμες μεταφορές για να μιλήσεις για το σώμα χωρίς να απεικονίζεις κυριολεκτικά αυτές τις ιδέες.»

Η εφηβεία ως μεταβατική κατάσταση

Το βιβλίο ανοίγει με το δοκίμιο «The Hour Between the Dog & the Wolf» της Emily Dinsdale, αρχισυντάκτριας τέχνης & φωτογραφίας του Dazed. Εκεί εντάσσει το έργο της Mari σε ένα ευρύτερο πλαίσιο σεξουαλικής συνείδησης, ντροπής και εφηβείας. «Το να είσαι έφηβη είναι μια μορφή αοριστίας», γράφει. «Είναι εποχή επικίνδυνης μεταμόρφωσης – ούτε παιδί ούτε γυναίκα αλλά κάτι τρίτο.» Αυτές οι σκέψεις υπογραμμίζουν ότι το πρότζεκτ, παρά την τραχύτητα των εικόνων του, φωτίζει μια βαθύτερη αλήθεια για τη θηλυκότητα και την εφηβεία.

Τώρα που αυτές οι εμπειρίες έχουν αποκρυσταλλωθεί στις σελίδες του Through Hardship to the Stars, η Mari μαθαίνει να τις αφήνει να υπάρχουν πέρα από τη δική της οπτική. «Αν κάποιος αναγνωρίσει ένα κομμάτι του εαυτού του σε αυτές τις εικόνες, τότε το έργο έχει πετύχει κάτι ουσιαστικό πέρα από τη δική μου ιστορία», λέει. Η έκθεση του έργου στον κόσμο είναι «ταυτόχρονα τρομακτική και απελευθερωτική» – ένα ταιριαστό φινάλε για ένα πρότζεκτ όπου κυριαρχεί το άγχος της ορατότητας χωρίς πλήρη έλεγχο στην εικόνα σου.

Η Berry εξηγεί πως παρότι ένιωσε υπερηφάνεια, «το επόμενο πρωί ήμουν ακόμα μια μαύρη γυναίκα. Οι σκηνοθέτες συνέχιζαν να λένε: “Αν βάλουμε μια μαύρη γυναίκα σε αυτόν τον ρόλο, τι σημαίνει για όλη την ιστορία; Πρέπει να διαλέξω και μαύρο άντρα; Τότε γίνεται μαύρη ταινία. Οι μαύρες ταινίες δεν πουλάνε στο εξωτερικό”». Όπως παραδέχεται, πολλές φορές στη διαδρομή της ένιωσε παρεξηγημένη και στιγματισμένη από τις προσωπικές της σχέσεις, οι οποίες συχνά απασχόλησαν τα μέσα περισσότερο από το έργο της.

Η Berry, που τον Αύγουστο θα συμπληρώσει 60 χρόνια ζωής, μίλησε στο The Cut για τη μακρόχρονη πορεία της στον κινηματογράφο, το γήρας στη βιομηχανία και το ζήτημα της εμμηνόπαυσης. Θεωρεί πως η σταδιοδρομία της ήταν πιο δύσκολη επειδή είναι μαύρη γυναίκα – μια εμπειρία που την ώθησε να συμβουλέψει τη συνάδελφό της Cynthia Erivo, η οποία μετρά τρεις υποψηφιότητες για Όσκαρ και δύο για Α’ Γυναικείο Ρόλο, τελευταία φορά για το “Wicked”. «Το αξίζεις, αλλά δεν ξέρω αν θα σου αλλάξει τη ζωή. Δεν μπορεί να είναι αυτή η επιβεβαίωση για όσα κάνεις».

Εμμηνόπαυση και νέα αποστολή

Με περισσότερες από 45 ταινίες στο ενεργητικό της, η Berry ετοιμάζεται να παρουσιάσει το νέο της φιλμ “Ruta de escape”. Εκεί, μέσω του χαρακτήρα της Sharon Coombs –μιας γοητευτικής ασφαλίστριας που χρησιμοποιεί τη θηλυκότητά της στη δουλειά– ανοίγει διάλογο για μια ακόμη πρόκληση των γυναικών: την εμμηνόπαυση. Σε μια σκηνή ο προϊστάμενος σχολιάζει την ηλικία της Sharon. «Ο χαρακτήρας μου ήταν πολύ αληθινός. Φτάνεις σε μια ηλικία όπου σε περιθωριοποιούν, σε υποτιμούν – το νιώθεις στη δουλειά, το νιώθεις στην κοινωνία», σημειώνει. «Αλλά έχω αποφασίσει να μην επιτρέψω να με διαγράψουν. Γι’ αυτό έχω αναλάβει αποστολή γύρω από την εμμηνόπαυση. Θα είμαι πιο δυνατή από ποτέ».

Η γνωστή ηθοποιός σκοπεύει να αφιερώσει αυτό που αποκαλεί «δεύτερη πράξη» της ζωής της στην ενημέρωση για την εμμηνόπαυση. Το 2020 ίδρυσε μια πλατφόρμα υγείας με επίκεντρο αυτή τη φάση της ζωής, η οποία το 2025 εξελίχθηκε στη Respin. «Είναι start-up· στην ουσία αιμορραγώ σε χρόνο και χρήμα», περιγράφει με χιούμορ. «Όμως οι γυναίκες είναι τόσο μπερδεμένες όσο κι εγώ σ’ αυτό το ταξίδι μέσης ηλικίας και ένιωσα ότι έπρεπε να κάνω κάτι». Η Respin Health Clinic προσφέρει καθοδήγηση για ορμονικές θεραπείες από ειδικούς στην εμμηνόπαυση – 100% διαδικτυακά, χωρίς ανάγκη ασφαλιστικής κάλυψης.

Καταρρίπτοντας τα ταμπού

Η Berry θέλει να απομυθοποιήσει συμπτώματα όπως η κολπική ξηρότητα: «Περισσότερες από το 60% των γυναικών το αντιμετωπίζουν όσο μεγαλώνουμε. Όλα στεγνώνουν! Αν μιλήσουμε γι’ αυτό και γελάσουμε, δεν υπάρχει πια ντροπή ή αμηχανία», εξηγεί στη συνέντευξη.

Κάποτε διαγνώστηκε λανθασμένα με έρπητα λόγω πόνου μετά από σεξουαλική επαφή, όμως τελικά επρόκειτο για έλλειψη οιστρογόνων που προκάλεσε ατροφία του κόλπου – ένα περιστατικό που έχει μοιραστεί δημόσια για να ενθαρρύνει ανοιχτή συζήτηση. Αρχικά ούτε εκείνη ούτε η ομάδα της ήταν βέβαιοι αν έπρεπε να μοιραστεί τέτοιες λεπτομέρειες, φοβούμενοι ότι θα πλήξει την καριέρα της.

«Η πρώτη μου σκέψη ήταν: “Σαν μαύρη γυναίκα ήταν πάντα ανηφορικός αγώνας”. Δεν φοβήθηκα στιγμή. Είπα “ας το κάνουμε”». Και καταλήγει: «Σχεδόν στα 60 μου, παραμένω ενεργή στον κινηματογράφο και κάνω αυτό που αγαπώ. Αυτό είναι επιτυχία».