Μιλώντας στη Daily Telegraph, η Γιόχανσον ανέφερε πως κατά τη φάση της προπαραγωγής, ένας από τους χρηματοδότες της ταινίας απείλησε να αποχωρήσει αν δεν αφαιρεθούν τα στοιχεία της πλοκής που σχετίζονται με το Ολοκαύτωμα. «Αν μου έλεγαν, ‘Θα στηρίξω το πρότζεκτ μόνο αν γυρίσετε στο Νιου Τζέρσι’ ή ‘Πρέπει να το τελειώσουμε ως την άνοιξη’, θα ήταν αλλιώς. Εδώ όμως αντιδρούσαν στην ουσία της ταινίας» δήλωσε.

Στην ταινία, η Σκουίμπ υποδύεται μια συνταξιούχο εβραία χήρα που κατά λάθος εντάσσεται σε ομάδα επιζώντων του Ολοκαυτώματος και συνεχίζει την προσποίηση όταν αντιλαμβάνεται το λάθος της. Η Γιόχανσον σημείωσε: «Η ιστορία έπρεπε να αφορά το τι συμβαίνει όταν κάποιος μπλέκει στο χειρότερο ψέμα που μπορεί να ειπωθεί. Αν όχι το Ολοκαύτωμα, τότε τι; Δεν πρότειναν καμία εναλλακτική. Απλώς είπαν: ‘Αυτό είναι πρόβλημα’.»

Η ίδια αρνήθηκε να κάνει τις απαιτούμενες αλλαγές, με αποτέλεσμα ο χρηματοδότης να αποχωρήσει και ο προϋπολογισμός να μην καλύπτεται πλέον. «Ήταν πραγματικά σοκαριστικό και απογοητεύτηκα πολύ» παραδέχθηκε. Ωστόσο, η Sony Pictures Classics παρενέβη την τελευταία στιγμή και τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν κανονικά.

Στήριξη στον Γούντι Άλεν και δικαστική διαμάχη με τη Disney

Στην ίδια συνέντευξη, η Γιόχανσον επανέλαβε τη στήριξή της στον Γούντι Άλεν, για τον οποίο πρωταγωνίστησε στις ταινίες “Match Point”, “Scoop” και “Vicky Cristina Barcelona” μεταξύ 2005 και 2008. «Η μητέρα μου πάντα με ενθάρρυνε να είμαι ο εαυτός μου, δείχνοντάς μου πόσο σημαντικό είναι να έχεις ακεραιότητα και να υποστηρίζεις όσα πιστεύεις» ανέφερε.

Ο Άλεν έχει περιθωριοποιηθεί από μεγάλο μέρος της κινηματογραφικής βιομηχανίας μετά τις κατηγορίες της κόρης του, Ντίλαν Φάροου, ότι την κακοποίησε σεξουαλικά το 1992. Παρότι υπήρξαν έρευνες για τις καταγγελίες αυτές, δεν του απαγγέλθηκαν ποτέ κατηγορίες. Το Τμήμα Κοινωνικών Υπηρεσιών της Νέας Υόρκης είχε δηλώσει τότε ότι «δεν υπήρχαν αξιόπιστα στοιχεία» που να στηρίζουν τις καταγγελίες.

Η συνέντευξη αυτή ακολουθεί προηγούμενες δηλώσεις της το 2019, όταν είχε πει: «Αγαπώ τον Γούντι. Τον πιστεύω και θα συνεργαζόμουν μαζί του οποιαδήποτε στιγμή.»

Η Γιόχανσον σχολίασε επίσης την απόφασή της να μηνύσει τη Disney για παραβίαση συμβολαίου σχετικά με την ταυτόχρονη κυκλοφορία της υπερηρωικής ταινίας «Black Widow» στους κινηματογράφους και στη streaming πλατφόρμα Disney+, υπόθεση που διευθετήθηκε με φημολογούμενη αποζημίωση ύψους $40 εκατομμυρίων.

Η ηθοποιός δήλωσε πως θα ήθελε περισσότερη στήριξη στην αντιπαράθεσή της με τη Disney. «Καθώς μεταβαίναμε από τα μπόνους εισιτηρίων στους κινηματογράφους στην κατανόηση του πώς αυτά μεταφράζονται στο streaming, όλα έγιναν ασαφή, χωρίς σαφείς οδηγίες. Το γεγονός ότι μπορέσαμε να επηρεάσουμε αυτή τη διαδικασία είναι θετικό βήμα. Αλλά ναι, θα καλωσόριζα περισσότερη υποστήριξη», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στις προβολές θα παρευρίσκονται οι δημιουργοί της ταινίας και ένας επίτιμος προσκεκλημένος ο οποίος θα συζητά με τους δημιουργούς και το κοινό πάνω σε κεντρικά ζητήματα που θέτει η ταινία. Μια εικαστική διαδρομή για τη μνήμη, το τραύμα, την επούλωση και τη συμφιλίωση.

Στην ταινία, η εικαστικός Άρτεμις Αλκαλάη παρουσιάζει τα έργα της, αφηγείται την ιστορία της οικογένειάς της και εξετάζει τους τρόπους με τους οποίους συνειδητά ή ασυνείδητα, επεξεργάστηκε ανείπωτες οικογενειακές ιστορίες, το συλλογικό τραύμα και τη μνήμη του Ολοκαυτώματος.

Η ίδια η Αλκαλάη διηγείται την ιστορία της οικογένειάς της και ξεδιπλώνει τους τρόπους με τους οποίους τα τελευταία 30 χρόνια έχει διεργαστεί εικαστικά το συλλογικό τραύμα, τις αποσιωπημένες οικογενειακές ιστορίες και τη μνήμη της γενοκτονίας των Ελλήνων Εβραίων. Στον τελευταίο σταθμό αυτής της αναζήτησης, η Αλκαλάη ταξιδεύει και συναντά τους τελευταίους εν ζωή Έλληνες Εβραίους επιζώντες των στρατοπέδων του Άουσβιτς και του Μπέργκεν-Μπέλζεν. Τους φωτογραφίζει και τους καταγράφει με την κάμερά της. Κατορθώνει να καταγράψει 67 μαρτυρίες Ελλήνων εβραίων επιζώντων.

Με διαφορετικά υλικά, μαριονέτες, καμβάδες, τσαλακωμένα υφάσματα, υφαντά, κόκκινες κορδέλες, φωτογραφίες και βίντεο-ιστορίες, η Αλκαλάη δημιουργεί έναν άυλο τόπο συνάντησης αγάπης και επούλωσης του τραύματος της τραγικής αυτής Ιστορίας που σημάδεψε ανεξίτηλα την ανθρωπότητα.

Η σκηνοθέτις Αννέτα Παπαθανασίου, φίλη από το σχολείο με την Άρτεμη Αλκαλάη, συνεργάζεται μαζί της και εισχωρεί σε έναν άγνωστο για αυτή κόσμο, τον κόσμο της τέχνης και τον κόσμο των επιζώντων του Ολοκαυτώματος.

Η ιστορία είναι γνωστή, όμως ο τρόπος που επικοινωνεί η Αλκαλάη με αυτό το ιστορικό γεγονός είναι εντελώς διαφορετικός, βαθιά προσωπικός και πρωτότυπος. Η Αλκαλάη φωτογραφίζει και κινηματογραφεί αυτούς τους ανθρώπους επιδιώκοντας την επαφή, με γλυκύτητα, ευαισθησία και αγάπη. Η ίδια ευαισθησία αποτυπώνεται και διαπνέει την ταινία. Αυτή ήταν άλλωστε η πρόκληση: Να μην προδοθεί ο τρόπος προσέγγισης των επιζώντων των στρατοπέδων, ενώ παράλληλα αναδεικνύεται το έργο της ηρωίδας. Η επιλογή των ιστοριών ήταν τόσο δύσκολη, όσο σχεδόν η ακρόαση τους. Η συγκίνηση, διάχυτη.

Για το ντοκιμαντέρ θα μιλήσουν:

ΣΑΒΒΑΤΟ 5.4 | 18:00| Πρεμιέρα

Μετά το τέλος της ταινίας θα ακολουθήσει συζήτηση με τις δυο δημιουργούς Αννέτα Παπαθανασίου και Άρτεμις Αλκαλάη.

ΚΥΡΙΑΚΗ 6.4 | 18:00

Γιώργος Μονογιούδης διαχειριστής έργου στο Μορφωτικό / Πολιτιστικό Τμήμα της Γερμανικής Πρεσβείας

ΔΕΥΤΕΡΑ 7.4 |18:00

Ευγενία Αλεξάκη, Επίκουρη Καθηγήτρια Ιστορίας της Μεταπολεμικής Τέχνης, ΕΚΠΑ | «Καλλιτεχνικές μορφές και υλικά της μνήμης».

ΤΡΙΤΗ 8.4 |18:00

Βένα Γεωργακοπούλου, Δημοσιογράφος | Μετά το τέλος της ταινίας θα ακολουθήσει συζήτηση με τις δυο δημιουργούς Αννέτα Παπαθανασίου και Άρτεμις Αλκαλάη.

ΤΕΤΑΡΤΗ 9.4 |18:00

Αριέλλα Ασέρ, Ψυχαναλύτρια | «Μία καλλιτέχνης επεξεργάζεται την οικογενειακή της ιστορία που ταυτόχρονα είναι και ιστορία μιας ευρύτερης συλλογικότητας».

Συντελεστές

Σενάριο-Σκηνοθεσία: Αννέτα Παπαθανασίου
Επιστημονική Σύμβουλος: δρ Ευγενία Αλεξάκη
Διεύθυνση Φωτογραφίας: Δημήτρης Κατσαΐτης
Ηχολήπτης: Αλέξανδρος Σακελλαρίου
Μουσική: Μαρία-Χριστίνα Κριθαρά
Μοντάζ: Χρόνης Θεοχάρης
Οργάνωση Παραγωγής: Βασιλική Πατρούμπα
Επικοινωνία: Μαρίκα Αρβανιτοπούλου | Art Ensemble
Παραγωγοί: Μίκης Μοδιάνο, Ίλια Παπασπύρου
Παραγωγή:TOP CUT-MODIANO
Συμπαραγωγή: ΕΡΤ, ΟΡΙΖΟΝΤΑΣ, ART FILES PRODUCTIONS
Συγχρηματοδότηση: Γερμανικό Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εξωτερικών από πόρους του Ελληνογερμανικού Ταμείου για το Μέλλον

Δείτε το τρέιλερ:

Ένα από τα πολιτιστικά ακίνητα, το National Historical Memorial Reserve Babyn Yar στο Kyviv, τιμά τους περισσότερους από 33.000 Εβραίους, καθώς και Ρομά και Σοβιετικούς κρατούμενους, που σκοτώθηκαν από τους Ναζί σε μια διήμερη σφαγή το 1941. Τον Μάρτιο του 2022, ένας ρωσικό βλήμα έπεσε κοντά στο σημείο, σκοτώνοντας πέντε άτομα. Ένα μνημείο για τα θύματα του Ολοκαυτώματος δεν χτυπήθηκε άμεσα, αλλά ένα κοντινό κτίριο που σχεδίαζε να χρησιμοποιήσει το κέντρο για ένα νέο μουσείο υπέστη ζημιές.

«Τα πολιτιστικά αγαθά υπό την ενισχυμένη προστασία της UNESCO επωφελούνται από το υψηλότερο επίπεδο ασυλίας από επίθεση και χρήση για στρατιωτικούς σκοπούς. Η μη συμμόρφωση με αυτές τις ρήτρες θα συνιστούσε «σοβαρή παραβίαση» του Δεύτερου Πρωτοκόλλου του 1999 της Σύμβασης της Χάγης, ανοίγοντας τη δυνατότητα δίωξης», ανέφερε σε ανακοίνωσή της η UNESCO.

Τον Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους, η UNESCO ανέφερε ότι 341 πολιτιστικοί χώροι — συμπεριλαμβανομένων 26 θρησκευτικών κατασκευών, 150 κτιρίων ιστορικής ή καλλιτεχνικής σημασίας και 31 μουσείων — σε όλη την Ουκρανία έχουν υποστεί ζημιές από το ξέσπασμα του πολέμου τον Φεβρουάριο του 2022. Το επόμενο έτος, η Audrey Azoulay , ο γενικός διευθυντής της UNESCO, υποσχέθηκε περισσότερα από 10 εκατομμύρια δολάρια σε προσπάθειες αποκατάστασης.

«Σε περιόδους πολέμου, η διεθνής αλληλεγγύη είναι ζωτικής σημασίας για την προστασία της απειλούμενης πολιτιστικής κληρονομιάς», δήλωσε ο Azoulay σε δήλωση. «Αυτή η απόφαση θα καταστήσει δυνατή την περαιτέρω ενίσχυση της ασφάλειας αυτών των δύο ουκρανικών πολιτιστικών χώρων, συμπεριλαμβανομένου ενός σημαντικού τόπου για τη μνήμη του Ολοκαυτώματος».

Πηγή: ARTnews

Το οκταώροφο, οκταγωνικού σχήματος μουσείο του Ολοκαυτώματος έχει χαρακτηριστεί ως το σημαντικότερο μεγαθήριο που έχει ανεγερθεί στη Θεσσαλονίκη από τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Οι εργάτες των κατασκευών βάζουν τα θεμέλιά του από την αρχή του έτους, με το κτίριο να προβλέπεται να ολοκληρωθεί το 2026. Η Γερμανία ήταν η πρώτη που δέσμευσε 10 εκατ. ευρώ σε κεφάλαια. «Επιτέλους συμβαίνει», λέει ο Ντέιβιντ Σαλτιέλ, ο οποίος ηγείται της πλέον πολύ μειωμένης εβραϊκής κοινότητας της Θεσσαλονίκης. «Το περιμέναμε τόσα χρόνια».

Έχουν περάσει περισσότερα από 80 χρόνια από τότε που η πολεμική μηχανή του Τρίτου Ράιχ ενορχήστρωσε τις νηοπομπές θανάτου που θα έβλεπαν περίπου 50.000 άνδρες, γυναίκες και παιδιά της πόλης να σκοτώνονται στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης. Ήταν μια απώλεια ανθρώπινων ζωών που κατέστρεψε ένα από τα μεγάλα κέντρα του ευρωπαϊκού Εβραϊσμού – περίπου το 90% του πληθυσμού της Θεσσαλονίκης εξολοθρεύτηκε – παράλληλα μόνο με την Πολωνία, όπου σημειώθηκαν επίσης παρόμοια ποσοστά θνησιμότητας.

Πριν από τη ναζιστική κατοχή, η Θεσσαλονίκη, όπως ονομαζόταν τότε, ήταν γνωστή ως «Μητέρα του Ισραήλ», μια αντανάκλαση των αρχαίων ριζών της κοινότητας σε μια βαλκανική μητρόπολη όπου οι Εβραίοι υπερτερούσαν κατά πολύ των Χριστιανών πολύ μετά την ενσωμάτωσή της στο Βασίλειο της Ελλάδας το 1912. Οι περισσότεροι ήταν σεφαραδίτες Εβραίοι που μιλούσαν Λαδίνο και είχαν εγκατασταθεί στο εμπορικό λιμάνι μετά την εκδίωξή τους από την Ισπανία τον 15ο αιώνα. Αλλού, περίπου 17.000 χάθηκαν, διασφαλίζοντας ότι έως και το 90% του συνολικού προπολεμικού εβραϊκού πληθυσμού της Ελλάδας έπεσε θύμα της «τελικής λύσης».

Για τον Σαλτιέλ, έναν σημαντικό επιχειρηματία που είναι επικεφαλής του κεντρικού συμβουλίου των εβραϊκών κοινοτήτων της Ελλάδας για 25 χρόνια, το μουσείο του Ολοκαυτώματος έχει καθυστερήσει πολύ. Αντικαθιστώντας ένα μικρό αν και λαμπερό εβραϊκό μουσείο που άνοιξε τις πόρτες του το 2001, θα επιτρέψει, πιστεύει, επιτέλους να «θεραπεύσει μια πληγή». «Αισθάνομαι ότι είμαι η φωνή όλων εκείνων των Εβραίων που τους έβαλαν στα τρένα, χωρίς κανείς να τους σταματάει και όλοι να κοιτάζουν», λέει, εμφανώς ταραγμένος καθώς η φωνή του υψώνεται λίγο. «Ως γενιά μετά το Ολοκαύτωμα, έχουμε την ευθύνη να μιλήσουμε εξ ονόματος εκείνων που δεν μπορούσαν να πουν τίποτα».

Τα νέα του μουσείου δεν ήρθαν πολύ νωρίς για τη Lola Hassid Angel, ανάμεσα στους λίγους επιζώντες που ζουν ακόμη στην Ελλάδα. Προγιαγιά, η 88χρονη θυμάται ακόμα έντονα την απέλασή της με τους γονείς της, και τους δύο κατόχους Ισπανικού διαβατηρίου, σε ένα από τα τελευταία τρένα που έφυγαν από την Αθήνα, όπου η οικογένειά της είχε καταφύγει νωρίτερα στην κατοχή ερχόμενη από τη Θεσσαλονίκη.

Ήταν Απρίλιος του 1944 –τρία χρόνια μετά την πορεία της Βέρμαχτ στην ελληνική πρωτεύουσα– και προορισμός τους ήταν το στρατόπεδο συγκέντρωσης Μπέργκεν-Μπέλσεν. Υποστηρίχθηκε ότι εκεί αυτοί, και άλλοι «ξένοι Εβραίοι», θα ανταλλάσσονταν με Γερμανούς αιχμαλώτους πολέμου, ένα σχέδιο που ακυρώθηκε από τις αποβιβάσεις της D-day ένα μήνα αργότερα. «Θυμάμαι πολύ καλά το ταξίδι με το τρένο. Ήταν τρομερό, η μυρωδιά, η δυσοσμία, ο κόσμος έκλαιγε. Και ο πατέρας μου με πήρε, τότε μόλις έξι ετών, στην αγκαλιά του και με έβαλε σε ένα άνοιγμα [στο φορτηγό] λέγοντας στα γαλλικά: «Ανάπνευσε Λόλα, πάρε τον καθαρό αέρα»», λέει στον Observer. Ήταν πράγματα, είπε, που ήταν αδύνατο να συγχωρηθούν ή να ξεχαστούν. «Μου έκλεψαν την παιδική ηλικία. Υπάρχουν μνήμες που δεν μπορούν ποτέ να σβήσουν. Μου πήραν τους εφτά θείους και τις οκτώ θείες μου και όλα τα παιδιά τους και, στο τέλος, τη Θεσσαλονίκη, που δεν θα ξαναγυρνούσαμε ποτέ. Αλλά κέρδισα τον Χίτλερ γιατί κατάφερα να κάνω μεγάλη οικογένεια και ελπίζω να ζήσω αρκετά για να δω αυτό το μουσείο του Ολοκαυτώματος, το οποίο, φυσικά, θα έπρεπε να είχε συμβεί εδώ και πολύ καιρό».

Για τον Σαλτιέλ, η καθυστέρηση είναι μαρτυρία «της σιωπής» που έχει στοιχειώσει τις σεφαραδίτικες κοινότητες στην Ελλάδα. Όταν το πρώτο τρένο θανάτου έφυγε από τη Θεσσαλονίκη, στις 15 Μαρτίου 1943, οι Γερμανοί γραφειοκράτες είχαν κατακτήσει την τέχνη των μαζικών δολοφονιών που στήριζε τη φυλετική αναδιάρθρωση που προβλεπόταν από το ναζιστικό καθεστώς. Αλλά η σιωπή όσων έβλεπαν ότι οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης μεταφέρθηκαν σε γκέτο και μετά απελάθηκαν ήταν επίσης εκκωφαντική.

Σε έντονη αντίθεση με την Αθήνα και άλλα μέρη της Ελλάδας, όπου η Ορθόδοξη Εκκλησία, οι αντιστασιακοί και οι αριστεροί συσπειρώθηκαν για να κρύψουν τους Εβραίους, στη Θεσσαλονίκη η κοινότητα αφέθηκε να τα βγάλει πέρα ​​από μόνη της. Λιγότεροι από 2.000 επέζησαν. Όσοι επέστρεφαν αντιμετώπιζαν πάντα μια πόλη της οποίας οι κάτοικοι όχι μόνο ήταν σε μεγάλο βαθμό χριστιανοί αλλά και απρόθυμοι να αντιμετωπίσουν τη φρίκη. «Στη Θεσσαλονίκη επικράτησε σιωπή», εξηγεί ο Σαλτιέλ, εκτιμώντας ότι η κοινότητα της πόλης σήμερα είναι περίπου 1.000. «Η πλειοψηφία δεν ήθελε να μιλήσει για αυτό που συνέβη και σίγουρα όχι για αυτό που δεν συνέβη».

Το μουσείο 9.000 τετραγωνικών ποδιών δεν είναι μόνο ένας καθυστερημένος φόρος τιμής σε όσους υπέφεραν στη Θεσσαλονίκη από τους Ναζί και τους συνεργάτες τους. Θα γιορτάσει επίσης την ιστορία του ελληνικού εβραϊσμού, συμπεριλαμβανομένων των 39 άλλων εβραϊκών κοινοτήτων που, προπολεμικά, ήταν διάσπαρτες σε όλη την Ελλάδα και, ελπίζουμε, να αποτελέσουν εκπαιδευτικό κέντρο και κέντρο ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε μια εποχή που τα ακροδεξιά κόμματα και οι αρνητές του Ολοκαυτώματος επανεμφανίζονται και αποκτούν δυναμική σε όλη την Ευρώπη.

Η κεντροδεξιά κυβέρνηση της Ελλάδας, η οποία επιδίωξε να βελτιώσει τους δεσμούς με το Ισραήλ παρά την αυξανόμενη ανησυχία για τις ενέργειές του στη Μέση Ανατολή, έχει δεσμευτεί να συνεισφέρει 18 εκατομμύρια ευρώ. Άλλα 10 εκατομμύρια ευρώ θα προέλθουν από ιδιώτες δωρητές, συμπεριλαμβανομένου του Άλμπερτ Μπούρλα, του Διευθύνοντος Συμβούλου της Φάιζερ, ο οποίος θα δεσμεύσει 1 εκατομμύριο δολάρια του χρηματικού επάθλου που θα λάβει για την ανακάλυψη ενός αποτελεσματικού εμβολίου Covid.

Ο Μπούρλα γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη από Εβραίους γονείς που επέζησαν για λίγο από το Ολοκαύτωμα. Ωστόσο, όλοι συμφωνούν ότι αν δεν ήταν ο Γιάννης Μπουτάρης, ο χαρισματικός πρώην δήμαρχος της πόλης, το μουσείο, ακόμη και σε αυτό το στάδιο, θα μπορούσε να μην υπήρχε ακόμα.

Ένας εξέχων οινοπαραγωγός που μπήκε στην τοπική πολιτική για να «ανταποδώσει στην κοινότητα», ο Μπουτάρης ήθελε να ανοίξει τη Θεσσαλονίκη και να αναδείξει την εβραϊκή και οθωμανική μουσουλμανική κληρονομιά της. Αναβιώνοντας το άλλοτε θρυλικό πολυπολιτισμικό παρελθόν του, ο προοδευτικός επιχειρηματίας δήλωσε ξεκάθαρα ότι ήλπιζε να αντιμετωπίσει τον κραυγαλέο αντισημιτισμό που, για χρόνια, καταδίωκε την κοινωνικά συντηρητική Βόρεια Ελλάδα. Κεντρικό σημείο σε αυτό ήταν ένα σωστό μουσείο Ολοκαυτώματος. Υπό τη διαχείριση του, βρέθηκε μια τοποθεσία και υπογράφηκαν οι άδειες.

«Ο Μπουτάρης ήταν μοναδικός γιατί δεν τον ένοιαζε το πολιτικό κόστος και αυτό βοήθησε πραγματικά να σπάσουν τα ταμπού σε ένα μέρος όπου τόσοι πολλοί προσποιήθηκαν ότι το Ολοκαύτωμα δεν συνέβη ποτέ», λέει ο Γιώργος Αντωνίου, επίκουρος καθηγητής Εβραϊκών Σπουδών στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Στα 82 του χρόνια, ο Μπουτάρης με τατουάζ θεωρεί το εγχείρημα ως ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματά του. Όταν ορκίστηκε για δεύτερη φορά το 2014, φόρεσε ένα κίτρινο αστέρι για να δείξει στους ακροδεξιούς δημοτικούς συμβούλους από το πλέον ανενεργό νεοναζιστικό κόμμα Χρυσή Αυγή ότι εννοούσε τις επιχειρήσεις.

«Όπου κι αν πήγαινα με ρωτούσαν «γιατί θέλεις αυτό το μουσείο;» λέει. «Υπήρξε ώθηση, σίγουρα. Με το Ολοκαύτωμα η Θεσσαλονίκη έχασε το μέλλον της. Όλοι οι καλοί έμποροι, τραπεζίτες και ακαδημαϊκοί ήταν Εβραίοι. Ήταν μια τεράστια απώλεια». Πέντε χρόνια μετά, ο Μπουτάρης κουνάει το κεφάλι του με δυσπιστία επειδή υπάρχουν τόσα πολλά ακόμα να γίνουν. Ένα πάρκο μνήμης που είχε σχεδιάσει να δημιουργήσει στην Πλατεία Ελευθερίας, την πλατεία όπου συγκεντρώθηκαν για πρώτη φορά χιλιάδες Εβραίοι άνδρες το 1942, παραμένει χώρος στάθμευσης αυτοκινήτων επειδή ο διάδοχός του αρνήθηκε να υπογράψει το έργο. Ως αποτέλεσμα, το μνημείο του Ολοκαυτώματος της πόλης βρίσκεται κοντά στη γωνία μιας πολυσύχναστης διασταύρωσης, μισο-κρυμμένο από δέντρα.

Ακόμη χειρότερη, λέει, ήταν η απόφαση να χτιστεί το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης πάνω από ένα αρχαίο εβραϊκό νεκροταφείο. «Για πολύ καιρό, δεν υπήρχε πινακίδα ή μνημείο στον χώρο, όπως δεν υπάρχουν πινακίδες που να υποδηλώνουν ότι κάποτε υπήρχαν 30 συναγωγές σε αυτή την πόλη πριν όλες εκτός από μία καταστραφούν από τους Ναζί».

Ο Μπουτάρης όμως είναι αισιόδοξος. Τα σχέδια για τη μετατροπή της Πλατείας Ελευθερίας σε πάρκο μνήμης με το μνημείο του Ολοκαυτώματος ως επίκεντρο έχουν αναστηθεί. Και το ίδιο το νέο μουσείο, λέει, δεν θα παραλείψει να εντυπωσιάσει. «Υπάρχουν μουσεία Ολοκαυτώματος σε όλο τον κόσμο, αλλά κανένα δεν έχει αφιερωθεί αποκλειστικά στην ιστορία και τον πολιτισμό των Σεφαραδιτών Εβραίων σε αυτό το μέρος του κόσμου. Και κανείς δεν θα πει την ιστορία του έτσι».

Πηγή: The Guardian