Ωστόσο, οι αρμόδιες αρχές συντήρησης προειδοποιούν ότι η εύθραυστη κατάσταση του έργου ενδέχεται να το καθιστά επικίνδυνο για μεταφορά, αν το αίτημα εγκριθεί.

Σύμφωνα με την καταλανική εφημερίδα Ara, η κυβέρνηση των Βάσκων ζήτησε από το Υπουργείο Πολιτισμού της Ισπανίας να εγκρίνει προσωρινό δανεισμό του πίνακα από τον Οκτώβριο του 2026 έως τον Ιούνιο του 2027. Η έκθεση θα συμπέσει με τη συμπλήρωση 90 ετών από τον βομβαρδισμό της Guernica, στις 26 Απριλίου 1937—μιας πόλης που καταστράφηκε από τις ναζιστικές και φασιστικές αεροπορικές δυνάμεις κατά τον ισπανικό εμφύλιο.

Ο Imanol Pradales, πρόεδρος (Lehendakari) της Χώρας των Βάσκων, χαρακτήρισε τη μεταφορά «φόρμουλα συμβολικής αποκατάστασης και ιστορικής μνήμης» για τον βασκικό λαό. Επισήμανε επίσης πως η κίνηση αυτή θα αποτελέσει «μήνυμα προς όλον τον κόσμο» για τις συνέπειες του πολέμου και τη φρίκη της δικτατορίας, σύμφωνα με το Ara.

Ιστορικές προσπάθειες και διαδρομή του πίνακα

Η βασκική κυβέρνηση έχει υποβάλει παρόμοια αιτήματα στο παρελθόν, όπως κατά τα εγκαίνια του Guggenheim Bilbao το 1997 και σε άλλες επετείους, χωρίς όμως επιτυχία. Αντίστοιχο αίτημα είχε καταθέσει και η Βαρκελώνη το 1992, αλλά δεν εγκρίθηκε.

Η “Guernica” δημιουργήθηκε στο Παρίσι μέσα σε πέντε έως έξι εβδομάδες το 1937 και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στη Διεθνή Έκθεση εκείνης της χρονιάς, πριν περιοδεύσει σε Ευρώπη και ΗΠΑ.

Το 1939, ο πίνακας μεταφέρθηκε στο Museum of Modern Art της Νέας Υόρκης, καθώς ο Πικάσο είχε θέσει ως όρο να επιστρέψει στην Ισπανία μόνο όταν αποκατασταθεί η δημοκρατία. Μετά το τέλος της δικτατορίας του Φρανθίσκο Φράνκο το 1975, η “Guernica” επέστρεψε στην Ισπανία το 1981. Αρχικά, εκτέθηκε στο Museo del Prado, πριν μεταφερθεί οριστικά στο Reina Sofía το 1992.

Ανησυχίες συντήρησης και πολιτικές διαστάσεις

Το Museo Reina Sofía εξέδωσε πρόσφατα έκθεση συντήρησης που «αποθαρρύνει έντονα» οποιαδήποτε μεταφορά, επικαλούμενο την ευαισθησία του έργου. Σε απάντηση, η βασκική κυβέρνηση πρότεινε τη δημιουργία κοινής επιτροπής για την αξιολόγηση της σκοπιμότητας και των εξόδων.

Το αίτημα έχει αποκτήσει πολιτική βαρύτητα λόγω των τρεχουσών ισορροπιών στην ισπανική κυβέρνηση. Σύμφωνα με τους Times του Λονδίνου, ο πρωθυπουργός Pedro Sanchez ηγείται κυβέρνησης μειοψηφίας με στήριξη δύο βασκικών εθνικιστικών κομμάτων που έθεσαν το θέμα. Ο Pradales προειδοποίησε ότι τυχόν απόρριψη θα ήταν «σοβαρό πολιτικό λάθος».

Ο Sanchez δεν έχει λάβει τελική απόφαση και οι διαβουλεύσεις με το Υπουργείο Πολιτισμού αναμένεται να συνεχιστούν μετά τις διακοπές του Πάσχα.