Προσέξτε πού κυλάτε τη βαλίτσα σας: Εάν είναι εφικτό, μεταφέρετε τη βαλίτσα στο χέρι όταν βρίσκεστε σε χώρους με υψηλό μικροβιακό φορτίο ή υγρασία, όπως για παράδειγμα σε κοινόχρηστες τουαλέτες, για να μειώσετε την E. coli και άλλα κοινά βακτήρια του μπάνιου.

Καθαρίστε σωστά τη βαλίτσα σας: Όταν φτάσετε στον προορισμό σας, ή στο σπίτι, σκουπίστε το εξωτερικό της βαλίτσας σας με αντιβακτηριακά μαντηλάκια, ένα πανί με σαπούνι ή ακόμα και ένα απολυμαντικό σπρέι, εστιάζοντας στους τροχούς και το κάτω μέρος της βαλίτσας. Ο τακτικός βαθύς καθαρισμός της βαλίτσας, με σαπούνι και νερό, θα βοηθήσει να μειώσετε την ποσότητα των επικίνδυνων μικροβίων που μεταφέρει.

Χρησιμοποιήστε τη σχάρα αποσκευών: Η σχάρα αποσκευών του ξενοδοχείου είναι το ιδανικό μέρος για να φυλάξετε τις αποσκευές σας και να αποφύγετε τη μόλυνση άλλων επιφανειών, ειδικά του κρεβατιού ή του τραπεζιού σας!

Πλύνετε τα χέρια σας μετά το χειρισμό της βαλίτσας σας: Πλύνετε καλά τα χέρια σας με σαπούνι και νερό ή και με απολυμαντικό χεριών, μετά που θα πιάσετε τη βαλίτσα, για να αποφύγετε τη διάδοση των βακτηρίων αλλού. Αυτή η απλή και εύκολη κίνηση, ειδικά όταν είστε on-the-go θα σας βοηθήσει να αποφύγετε να αρρωστήσετε, κάτι που κανείς δεν θέλει όταν είναι σε διακοπές, σωστά;

Συχνά, αγνοούμε τα πιο βρόμικα αντικείμενα στο σπίτι μας, επειδή τα μικρόβια είναι αόρατα (όπως τα βακτήρια) ή συσσωρεύονται πολύ σταδιακά και δεν το παρατηρούμε. Επίσης, είναι λιγότερο πιθανό να τσεκάρουμε εξονυχιστικά τα πράγματα που αγγίζουμε πιο συχνά, ακόμη και όταν κατακλύζονται από βακτήρια. Μπορεί να έχουμε στη διάθεσή μας ισχυρά καθαριστικά, αλλά συχνά, αγνοούμε σημεία-παγίδες μικροβίων που πρέπει να καθαρίζονται τακτικά και σχολαστικά.

Πολλοί ειδικοί υποστηρίζουν ότι τα χρόνια αυτοάνοσα νοσήματα που μαστίζουν τον πληθυσμό πηγάζουν εν μέρει από την τάση μας να αποφεύγουμε ωφέλιμα μικρόβια που θα εκπαιδεύσουν το ανοσοποιητικό σύστημα να καταπολεμά τα παθογόνα.

Παράλληλα, οι ειδικοί αποκαλύπτουν ποια αντικείμενα στο σπίτι μας φιλοξενούν τα περισσότερα βακτήρια, χωρίς καν να το υποψιαζόμαστε, και μας συμβουλεύουν πώς να τα διατηρούμε καθαρά.

6 αντικείμενα ή σημεία που ξεχνάμε να καθαρίσουμε και δεν πρέπει!

Όταν ακούμε για μικρόβια στο σπίτι, το μυαλό μας πάει συνήθως στο μπάνιο ή στον κάδο απορριμμάτων. Κι όμως, ορισμένα από τα πιο καθημερινά και φαινομενικά «καθαρά» αντικείμενα που αγγίζουμε διαρκώς, φιλοξενούν πληθώρα βακτηρίων και μικροοργανισμών – πολλές φορές περισσότερα από ένα καπάκι τουαλέτας.

Ακολουθεί μια λίστα με τα αντικείμενα που, σύμφωνα με ειδικούς στη μικροβιολογία και την υγιεινή του χώρου, χρειάζονται περισσότερη φροντίδα απ’ όση τους δίνουμε.

Οδοντόβουρτσα: πώς μπορεί να μολύνεται χωρίς να την αγγίζει κανείς

Μπορεί να είναι το βασικό όπλο κατά των μικροβίων του στόματος, ωστόσο η ίδια η οδοντόβουρτσα μπορεί να μετατραπεί σε μικροβιακή «βόμβα» εάν δεν καθαρίζεται και δεν αποθηκεύεται σωστά. Όταν παραμένει υγρή και σε κοντινή απόσταση από τη λεκάνη της τουαλέτας, είναι πιθανό να φιλοξενεί βακτήρια που εκλύονται τον αέρα του μπάνιου, όταν πατάμε το καζανάκι με το καπάκι ανοικτό.

Tip: Πλύνετε την οδοντόβουρτσα με καυτό νερό μετά τη χρήση, φυλάξτε τη σε ανοιχτό χώρο για να στεγνώνει καλά, σκεπάστε την με το καπάκι της και αντικαταστήστε τη κάθε 3 μήνες.

Πόμολα: οι σιωπηλοί φορείς μικροβίων

Ανοιγοκλείνουν ασταμάτητα όλη μέρα – από πολλαπλά χέρια – αλλά σπάνια καθαρίζονται. Τα πόμολα σε πόρτες, ψυγεία ή ντουλάπια συγκεντρώνουν βακτήρια, ιούς και σκόνη. Μάλιστα, οι μελέτες δείχνουν ότι ένα μολυσμένο πόμολο μπορεί να μεταδώσει μικρόβια σε ολόκληρο το σπίτι μέσα σε λίγες ώρες.

Tip: Καθαρίστε τα, τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα, με αντιβακτηριδιακά πανάκια ή διάλυμα ξιδιού και νερού.

Μπράτσα καναπέ: τα ξεχασμένα hotspots

Αγαπημένα σημεία για να ακουμπάμε χέρια, κεφάλια, ακόμα και τηλεχειριστήρια, τα μπράτσα του καναπέ συγκεντρώνουν ιδρώτα, υπολείμματα φαγητού, σκόνη και βακτήρια, ιδιαίτερα σε υφασμάτινες επιφάνειες που δεν καθαρίζονται συχνά.

Tip: Περάστε τα με ηλεκτρική σκούπα και καθαρίστε τα με ειδικό καθαριστικό για ταπετσαρίες μία φορά την εβδομάδα.

Βρύσες: παράδοξο σημείο με μικρόβια

Παρόλο που χρησιμοποιούνται για να πλένουμε τα χέρια μας, οι βρύσες – ειδικά τα χερούλια – συγκεντρώνουν βακτήρια από πριν το πλύσιμο. Σε μπάνια και κουζίνες, αν δεν καθαρίζονται τακτικά, μπορούν να γίνουν εστίες για σταφυλόκοκκους και κολοβακτηρίδια.

Tip: Καθαρίστε τις καθημερινά με απολυμαντικό σπρέι, εστιάζοντας στις επιφάνειες αφής.

Πλυντήριο πιάτων: γιατί δεν είναι πάντα καθαρό

Εδώ, ίσως, μιλάμε για τη μεγαλύτερη παγίδα. Το πλυντήριο πιάτων απολυμαίνει τα σκεύη μας, αλλά η εσωτερική του υγρασία και τα υπολείμματα τροφών μπορούν να δημιουργήσουν ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη μούχλας και μυκήτων.

Tip: Καθαρίστε τα φίλτρα του τακτικά, βάλτε το να δουλέψει άδειο, με ξίδι ή ειδικό καθαριστικό μία φορά το μήνα.

Επαναχρησιμοποιούμενα μπουκάλια νερού: φορητά μικροβιοφορεία

Έχουν γίνει πλέον καθημερινή συνήθεια για λόγους υγείας και οικολογίας. Αν όμως δεν πλένονται συχνά και σχολαστικά, ειδικά στο στόμιο και το καπάκι, γίνονται εστίες για βακτήρια που αναπτύσσονται σε υγρό και ζεστό περιβάλλον. Όταν τα δείγματα από επαναχρησιμοποιήσιμα μπουκάλια νερού αναλύθηκαν από ένα εργαστήριο, περιείχαν 14 φορές περισσότερα βακτήρια από ένα μπολ σκύλου, τουλάχιστον σύμφωνα με έρευνα μιας εταιρείας φίλτρων νερού.

Tip: Πλένετε το μπουκάλι σας καθημερινά με ζεστό νερό και σαπούνι ή βάλτε το στο πλυντήριο πιάτων αν είναι από κατάλληλο υλικό, ανθεκτικό για πλύσιμο στο πλυντήριο.

Η καθαριότητα δεν είναι υπερβολή – είναι πρόληψη

Η καθημερινή επαφή με τα παραπάνω αντικείμενα είναι αναπόφευκτη. Όμως με μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα και τακτικό καθαρισμό, μπορούμε να μειώσουμε τον μικροβιακό φόρτο στο σπίτι μας, διατηρώντας έναν χώρο πραγματικά ασφαλή για εμάς και τους αγαπημένους μας.

Η αφαίρεση των παπουτσιών σε εσωτερικούς χώρους μπορεί να φαίνεται σαν πολιτιστικό έθιμο ή προσωπική προτίμηση. Όμως, τα αυξανόμενα επιστημονικά στοιχεία υποδηλώνουν ότι πρόκειται για μια έξυπνη –και μάλιστα ζωτική– συνήθεια που μας προστατεύει από αόρατες, αλλά σοβαρές, απειλές για την υγεία.

Η καθαριότητα συνδέεται συχνά με ορατή βρωμιά. Αλλά όταν πρόκειται για παπούτσια, αυτό που κρύβεται κάτω από την επιφάνεια είναι συχνά μικροσκοπικό και πολύ πιο επικίνδυνο από λίγη λάσπη ή ξεραμένο γρασίδι. Τα παπούτσια μεταφέρουν βακτήρια, αλλεργιογόνα και τοξικές χημικές ουσίες – πολλά από τα οποία συνδέονται με σοβαρές ανησυχίες για την υγεία.

Σύμφωνα με μια μελέτη του Πανεπιστημίου της Αριζόνα, το 96% των παπουτσιών βρέθηκαν θετικά σε κολοβακτηρίδια, τα οποία βρίσκονται συνήθως στα κόπρανα. Είναι ανησυχητικό ότι το 27% έφερε E. coli, ένα βακτήριο που συνδέεται με διάφορες λοιμώξεις – μερικές από αυτές απειλητικές για τη ζωή.
Ενώ ορισμένα στελέχη του E. coli είναι αβλαβή, άλλα παράγουν τοξίνη Shiga, η οποία μπορεί να προκαλέσει αιματηρή διάρροια και να οδηγήσει σε αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο, μια δυνητικά θανατηφόρα κατάσταση που περιλαμβάνει νεφρική ανεπάρκεια. Τα παιδιά κάτω των πέντε ετών διατρέχουν ιδιαίτερο κίνδυνο λόγω του αναπτυσσόμενου ανοσοποιητικού τους συστήματος και της συχνής δραστηριότητας από το χέρι με το στόμα.

Αλλά το E. coli δεν είναι το μόνο μικρόβιο που μπαίνει στο σαλόνι σας. Τα παπούτσια εντοπίζουν επίσης το Clostridium difficile, ένα βακτήριο γνωστό ότι προκαλεί επώδυνη, μερικές φορές σοβαρή διάρροια και τον Staphylococcus aureus, συμπεριλαμβανομένου του MRSA, ενός ανθεκτικού στα φάρμακα “υπερβακτηριδίου” που μπορεί να προκαλέσει βαθιές λοιμώξεις του δέρματος, πνευμονία ή ακόμα και θανατηφόρες λοιμώξεις του αίματος.

Οι κίνδυνοι για την υγεία εκτείνονται πέρα ​​από τα βακτήρια. Τα παπούτσια λειτουργούν επίσης ως φορείς για χημικά και αλλεργιογόνα. Μελέτες έχουν δείξει ότι τα υπαίθρια υποδήματα μπορούν να φέρουν φυτοφάρμακα, ζιζανιοκτόνα και βαρέα μέταλλα όπως ο μόλυβδος – όλα αυτά αποτελούν σοβαρούς κινδύνους για την υγεία, ιδιαίτερα για τα μικρά παιδιά και τα κατοικίδια.

Η έκθεση σε μόλυβδο, συχνά από αστική σκόνη ή χώμα, είναι ιδιαίτερα επιβλαβής για τα παιδιά, καθώς μπορεί να βλάψει την ανάπτυξη του εγκεφάλου και να προκαλέσει δια βίου γνωστικά προβλήματα. Επιπλέον, αλλεργιογόνα, όπως η γύρη μπορούν να προσκολληθούν στα πέλματά σας, επιδεινώνοντας τις αλλεργίες και τα αναπνευστικά προβλήματα μέσα σε αυτό που θα έπρεπε να είναι ένα ασφαλές καταφύγιο.

Ακόμη πιο ανησυχητικό, τα ασφαλτικά στεγανωτικά που χρησιμοποιούνται σε δρόμους και δρόμους περιέχουν καρκινογόνες ενώσεις. Μια αμερικανική μελέτη διαπίστωσε ότι αυτές οι χημικές ουσίες μπορούν να εντοπιστούν σε εσωτερικούς χώρους και να παραμείνουν στην οικιακή σκόνη – μερικές φορές σε επίπεδα 37 φορές υψηλότερα από τα επίπεδα εξωτερικού χώρου.

Και ποιος περνάει τον περισσότερο χρόνο πιο κοντά στο έδαφος; Παιδιά και κατοικίδια. Τα παιδιά σέρνονται, παίζουν και συχνά βάζουν τα χέρια τους στο στόμα τους. Τα κατοικίδια γλείφουν τα πόδια τους αφού περπατήσουν σε αυτές τις μολυσμένες επιφάνειες. Η χρήση παπουτσιών εξωτερικού χώρου σε εσωτερικούς χώρους μπορεί να αυξήσει ακούσια την έκθεσή τους σε επιβλαβείς ουσίες. Αφαιρώντας τα παπούτσια σας στην πόρτα, δεν εμποδίζετε απλώς τη βρωμιά να λερώσει το χαλί σας – μειώνετε σημαντικά την έκθεση της οικογένειάς σας σε επιβλαβή μικρόβια και χημικές ουσίες.

Και δεν είναι δύσκολο να γίνει. Εξετάστε το ενδεχόμενο να ορίσετε έναν χώρο χωρίς παπούτσια στην είσοδο ή ίσως παρέχετε μια σχάρα ή καλάθι παπουτσιών και ακόμη και μερικά ζευγάρια άνετες εσωτερικές παντόφλες για τους επισκέπτες. Το να ζητάτε από κάποιον να βγάλει τα παπούτσια του μπορεί να σας φανεί άβολο στην αρχή – αλλά είναι εύκολο να παραβλέψετε πώς κάτι τόσο συνηθισμένο όπως το περπάτημα στο σπίτι σας μπορεί να εγκυμονεί τέτοιους κρυφούς κινδύνους.

Αλλά όταν συνειδητοποιήσετε τον τεράστιο όγκο των βακτηρίων και των τοξικών χημικών ουσιών που προσκολλώνται στα πέλματά σας, γίνεται ξεκάθαρο: το να φοράτε εξωτερικά παπούτσια σε εσωτερικούς χώρους είναι σαν να προσκαλείτε τους δρόμους –και ό,τι υπάρχει πάνω τους– στους πιο οικείους χώρους διαβίωσής σας.

Πηγή: Cibum

Από την Ελλάδα, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και η Δρ. Μαρία Τσιαφούλη (ΕΔΙΠ) από το Τμήμα Βιολογίας, έπαιξαν κεντρικό ρόλο στη συλλογή και επεξεργασία εδαφικών δειγμάτων από τον Χορτιάτη Θεσσαλονίκης και στη διερεύνηση και αξιολόγηση των δεδομένων. Τα εδαφικά δείγματα τόσο της Ελλάδας όσο και των άλλων χωρών υπεβλήθησαν σε προσομοιώσεις ακραίων κλιματικών συμβάντων, ενώ έγινε μία σειρά από αναλύσεις DNA για να προσδιοριστεί η σύνθεση, η ποικιλότητα και η δραστηριότητα των μικροβιακών κοινοτήτων.

Αξιοσημείωτο είναι ότι τα εδαφικά μικρόβια είχαν μια παρόμοια απόκριση τόσο στην ξηρασία όσο και στην παγωνιά γεγονός που σχετίζεται με μηχανισμούς αντίστασης των μικροβίων στην έλλειψη/μη διαθεσιμότητα νερού (ο πάγος είναι νερό μη διαθέσιμο για τους οργανισμούς). Από τα ακραία κλιματικά συμβάντα που εξετάστηκαν, μεγαλύτερες επιπτώσεις είχαν η αυξημένη θερμοκρασία αλλά και η πλημύρα, ειδικότερα για τα εδάφη από τις μεσογειακές χώρες, όπως της Ελλάδας. Το αποτέλεσμα αυτό ήταν λιγότερο αναμενόμενο και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στο πλαίσιο της διαχείρισης κλιματικών κρίσεων.

Η σημασία των μικροβίων του εδάφους

Τα μικρόβια διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στη λειτουργία των οικοσυστημάτων. Συμβάλλουν στην ανακύκλωση του άνθρακα, επηρεάζοντας την αποθήκευση του στο έδαφος και τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Έτσι, η κατανόηση της συμπεριφοράς τους υπό ακραίες συνθήκες είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της υγείας των εδαφών, της γεωργικής παραγωγής και της άμβλυνσης κλιματικών κρίσεων.

Ένα αισιόδοξο εύρημα της έρευνας είναι η ύπαρξη περιοχών στο γενετικό υλικό των μικροβίων, ανεξάρτητα από την περιοχή προέλευσής τους, που τους προσδίδουν την ικανότητα να εισέρχονται σε «ανθεκτικές μορφές», σταματώντας προσωρινά τη δραστηριότητά τους, ώστε να επιβιώσουν υπό ακραίες συνθήκες. Αυτό το χαρακτηριστικό ανοίγει τον δρόμο για την ανάπτυξη λύσεων που αξιοποιούν τα μικρόβια στη διαχείριση των οικοσυστημάτων και στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.

Διαχείριση και προσαρμογή στις ελληνικές συνθήκες

Η έρευνα δείχνει ότι η προστασία του εδάφους από την κλιματική αλλαγή δεν μπορεί να βασιστεί σε γενικές στρατηγικές. Αντίθετα, απαιτείται προσαρμοσμένη διαχείριση ανά περιοχή και περίπτωση. Στην Ελλάδα, οι μεγαλύτερες προκλήσεις προκύπτουν από την αυξανόμενη συχνότητα πλημμυρών και καυσώνων, με τις μεσογειακές μικροβιακές κοινότητες να είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε αυτές.

Η γνώση που αποκτήθηκε μπορεί να καθοδηγήσει πολιτικές για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και την προστασία των εδαφών, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα της γεωργίας, η διαχείριση του άνθρακα και η ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων.

Ταυτότητα της έρευνας

Η έρευνα, που ξεκίνησε το 2018, είναι μία από τις μεγαλύτερες και πιο ολοκληρωμένες στον τομέα της μελέτης της απόκρισης των μικροβίων του εδάφους σε ακραία κλιματικά φαινόμενα. Περιλαμβάνει δειγματοληψία από 30 λιβαδικά οικοσυστήματα σε οκτώ διαφορετικές βιογεωγραφικές ζώνες της Ευρώπης (Αλπική, Αρκτική, Υπο-Αρκτική, Ατλαντική, Βόρεια, Ηπειρωτική, Μεσογειακή, Στεπική), γεγονός που εξασφαλίζει αντιπροσωπευτικότητα και συγκριτική αξιολόγηση της μικροβιακής ποικιλότητας. Συμμετείχαν 20 Πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ (Dr. Chris Knight, Prof. Franciska de Vries) και χρηματοδοτήθηκε από το NERC (NE/P01206X/1).

Η έρευνα υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος «Developing a trait-based framework for predicting soil microbial community response to extreme events (Ανάπτυξη ενός πλαισίου για την πρόβλεψη της αντίδρασης της μικροβιακής κοινότητας του εδάφους σε ακραία κλιματικά συμβάντα με βάση τα χαρακτηριστικά της)».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / skai.gr